Yurt Dışından Türkiye’ye Evcil Hayvan Getirme Şartları
Türkiye’ye evcil hayvan getirme: Türkiye’ye kedi veya köpek getirmek için mikroçip, kuduz aşısı, titrasyon testi, üç ay bekleme, veteriner sertifikası ve giriş kontrolü.
Yurt dışından Türkiye’ye kedi veya köpek getirmek için mikroçip, geçerli kuduz aşısı, onaylı laboratuvardan kuduz antikor titrasyon testi, evcil hayvan pasaportu ve resmî veteriner sağlık sertifikası gerekir. Ticari olmayan yolcu beraberindeki girişte kişi başına en fazla iki hayvan kabul edilir. Kan örneği geçerli kuduz aşısından en az 30 gün sonra alınır; sonuç en az 0,5 IU/ml olmalı ve standart girişte kan alma tarihinden sonra üç ay beklenmelidir.
Türkiye’ye kedi ve köpek getirmenin işlem sırası
İşlem mikroçiple başlar. Mikroçip takıldıktan ve numara veteriner kayıtlarına işlendikten sonra kuduz aşısı yapılır. Aşıdan en az 30 gün sonra yetkili veteriner kan örneği alır; örnek, Türkiye’nin kabul ettiği veya uluslararası sistemde yetkili laboratuvara gönderilir. Antikor sonucu en az 0,5 IU/ml ise kan alma tarihinden itibaren üç aylık bekleme tamamlanır. Seyahate yakın tarihte çıkış ülkesinin resmî veterineri sağlık muayenesi yapar ve Türkiye için veteriner sağlık sertifikasını onaylar.
Bu sıra zorunludur. Önce aşı yapılıp daha sonra mikroçip takılırsa aşının hangi hayvana uygulandığı güvenilir biçimde doğrulanamaz. Kan tahlilinin aşıdan önce alınması veya üç aylık sürenin laboratuvar raporu tarihinden sayılması da hatalıdır. Uçuş tarihi ancak bu takvim tamamlandıktan sonra kesinleştirilmelidir.
| Aşama | Asgari şart | Kontrol edilecek kayıt |
|---|---|---|
| Kimliklendirme | Okunabilir mikroçip | Bütün belgelerde aynı çip numarası |
| Kuduz aşısı | Mikroçipten sonra geçerli aşı | Aşı tarihi, ürün, seri no ve geçerlilik |
| Kan örneği | Aşıdan en az 30 gün sonra | Örnek alma tarihi |
| Titrasyon | En az 0,5 IU/ml | Yetkili laboratuvarın orijinal raporu |
| Bekleme | Kan alımından sonra üç ay | Giriş tarihi hesabı |
| Sağlık sertifikası | Resmî veteriner onayı | Formun süre ve imzası |
Hukuki dayanak ve yetkili idare
Hayvanların ülkeye girişindeki veteriner kontrolleri 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu ile ilgili ithalat ve sınır kontrol düzenlemelerine dayanır. Tarım ve Orman Bakanlığı, bulaşıcı hayvan hastalıklarının ülkeye girişini önlemek amacıyla kimlik, aşı, laboratuvar ve sağlık sertifikası şartlarını uygular. Giriş kapısındaki resmî veteriner, belgeleri ve hayvanı kontrol etmeden ülkeye kabul tamamlanmaz.
Yolcu beraberindeki en fazla iki kedi veya köpek “ticari olmayan hareket” kapsamında değerlendirilir. Hayvan sayısının aşılması, hayvanın satış veya sahip devri amacıyla getirilmesi, kargo ticareti görünümü veya sahibinden ayrı ve ilişkisiz biçimde gönderim yapılması ticari ithalat kurallarını gündeme getirir. Ticari ithalat; ön izin, farklı sertifika, kayıt ve kontrol usullerine tabidir. Yolcu muafiyeti ticari sevkiyatı gizlemek için kullanılamaz.
“Evcil hayvan” kavramı bu rehberde kedi ve köpek için kullanılmıştır. Kuş, sürüngen, tavşan, kemirgen ve egzotik türler aynı belge setiyle getirilemez. Nesli tehlike altındaki türlerde CITES izinleri; kuşlarda kuş gribi tedbirleri; bazı ırk ve türlerde özel yasaklar uygulanır. Hayvanın türü ve ırkı kesinleşmeden kedi-köpek formu kullanılmamalıdır.
Mikroçip, evcil hayvan pasaportu ve belge tutarlılığı
Mikroçip ISO standartlarına uygun, okunabilir ve hayvanın derisi altında mevcut olmalıdır. Sınır veterineri çipi okuyucu cihazla kontrol eder. ISO standardı dışındaki çip için sahibin uyumlu okuyucu sağlaması istenebilir. Çip okunamıyorsa pasaportta numaranın yazması tek başına yeterli değildir; hayvanın belgelerdeki hayvan olduğu doğrulanamaz.
Mikroçip numarası pasaportta, kuduz aşı kaydında, kan örneği belgesinde, laboratuvar raporunda ve sağlık sertifikasında karakter karakter aynı olmalıdır. Tek rakam hatası, farklı tarih formatı veya sonradan elle düzeltme belge güvenilirliğini zedeler. Hata fark edilirse veterinerin açıklamalı ve resmî onaylı düzeltmesi alınmalı; sınır kapısında sözlü izah yapılacağı düşünülmemelidir.
Evcil hayvan pasaportunda sahibin adı ve adresi, hayvanın türü, ırkı, cinsiyeti, doğum tarihi, renk ve işaretleri, mikroçip tarihi ve yeri, aşı bilgileri ile veteriner imza/mührü yer alır. Pasaport bir seyahat broşürü değil, birbirine bağlı veteriner kayıtlarının asıl belgesidir. Sahip değiştiyse yeni malik bilgisi resmî biçimde kaydedilmelidir.
Pasaporttaki sahibin seyahat eden kişiden farklı olması hâlinde sahip adına hareket edildiğini gösteren yetki belgesi ve ticari olmayan hareket bağlantısı aranabilir. Hayvanın sahibiyle aynı uçuşta olmaması, otomatik ticari ithalat anlamına gelmese de zaman ve temsil bağlantısı ispatlanmalıdır. Havayoluna verilen taşıma formu, kamu veteriner makamı için sahiplik belgesinin yerine geçmez.
Kuduz aşısı, titrasyon testi ve üç ay kuralı
Kuduz aşısı, mikroçip takıldıktan sonra uygulanmalıdır. İlk aşının bağışıklık oluşturma geçerliliği ürün ve veteriner kaydına göre hesaplanır. Aşının adı, üreticisi, seri numarası, uygulama ve geçerlilik tarihleri pasaporta işlenir. Son kullanma tarihi geçmiş aşı, veteriner imzası bulunmayan etiket veya çipten önce yapılmış uygulama kabul edilmez.
Antikor titrasyonu için kan örneği, geçerli kuduz aşısından en az 30 gün sonra alınır. Testi yapan laboratuvar yetkili olmalı ve sonuç en az 0,5 IU/ml olmalıdır. “Pozitif” ifadesi tek başına yeterli değildir; ölçüm değeri ve kullanılan yöntem raporda bulunmalıdır. Orijinal veya doğrulanabilir resmî rapor seyahatte taşınmalıdır.
Standart kuralda hayvan, kan örneğinin alındığı tarihten itibaren üç ay geçmeden Türkiye’ye sokulmaz. Örneğin kan 10 Ocak’ta alındıysa yalnızca laboratuvar sonucu 20 Ocak’ta çıktığı için 20 Nisan hesabı yapılmaz; bekleme 10 Ocak esas alınarak hesaplanır. Tarih hesabında gün sayımı ve seyahat saati konusunda sınırda tartışma yaşamamak için giriş birkaç gün emniyet payıyla planlanmalıdır.
Geçerli titrasyon testinden sonra kuduz rapel aşıları önceki aşının geçerlilik süresi dolmadan yaptırılırsa yeniden test gerekmeyen devamlılık kuralı uygulanır. Aşı süresi kesilirse önceki titrasyon raporuna güvenilemez; yeni aşı, aşıdan sonra 30 gün, yeni kan testi ve üç aylık bekleme baştan uygulanır. Takvim, veteriner ve pasaport üzerinde kesintisiz görünmelidir.
Çok küçük yavrular kuduz aşısı yaşı, 30 günlük aşı sonrası süre ve üç aylık bekleme nedeniyle standart şartları karşılayamaz. “Annesi aşılı” veya “evden hiç çıkmadı” açıklaması laboratuvar ve süre şartını kaldırmaz. Yavru edinme ve uçuş tarihi, hayvanın bu takvimi tamamlayacağı yaşa göre planlanmalıdır.
Veteriner sağlık sertifikası nasıl alınır?
Seyahate yakın tarihte hayvan, çıkış ülkesindeki yetkili veteriner tarafından muayene edilir. Türkiye’nin kabul ettiği model veteriner sağlık sertifikası doldurulur; klinik veteriner tarafından hazırlanan kayıtlar gerektiğinde resmî devlet veterineri tarafından onaylanır. Sertifikanın geçerlilik süresi sınırlı olduğundan çok erken düzenlenen form giriş tarihinde geçersiz kalır.
Sertifikada hayvanın sağlık durumu, mikroçip numarası, kuduz aşısı, titrasyon sonucu, hareketin ticari olmadığı, çıkış ülkesi ve varış bilgileri yer alır. Silinti, kazıntı, boş bırakılan zorunlu alan, imza veya resmî mühür eksikliği ret sebebidir. Ek sayfalar varsa her sayfa form numarasıyla ilişkilendirilmeli ve onaylanmalıdır.
Yabancı veteriner belgesinin apostil veya konsolosluk tasdiki gerekip gerekmediği, belge modeline ve resmî veteriner onay sistemine bağlıdır. Genel yabancı belge kuralları hakkında apostil ve tercüme rehberi incelenebilir; ancak veteriner sağlık sertifikasında Tarım ve Orman Bakanlığının özel kabul usulü önceliklidir.
Sahip, sağlık sertifikasının aslını, pasaportu, titrasyon raporunu, aşı kayıtlarını ve uçuş rezervasyonunu el bagajında taşımalıdır. Yolcunun kendi seyahat belgesi kaybolursa izlenecek konsolosluk adımları için yurt dışında pasaport kaybı rehberi kullanılmalıdır. Belgelerin yalnızca telefon fotoğrafı veya e-posta çıktısı asıl belge şartını karşılamayabilir. Her hayvan için ayrı dosya hazırlanmalı; iki hayvanın raporları birbirine karıştırılmamalıdır.
Türkiye girişinde veteriner ve gümrük kontrolü
Türkiye’ye giriş, hayvan kabulüne ve veteriner kontrolüne uygun sınır kapısından yapılmalıdır. Uçuş satın alınmadan önce varış havaalanında yolcu beraberindeki canlı hayvan kontrolünün yapıldığı, resmî veterinerin çalışma saatleri ve ön bildirim gerekip gerekmediği doğrulanmalıdır. Gece veya resmî tatil varışı ek beklemeye neden olabilir.
Girişte yolcu hayvanı ve belgeleri gümrük ile veteriner kontrolüne bildirir. Resmî veteriner mikroçipi okur, hayvanın klinik durumunu inceler, pasaport ve sertifikadaki tarihleri karşılaştırır. İki hayvan sınırı, sahiplik ve ticari olmayan amaç kontrol edilir. “Yeşil hattan geçtim” veya havayolu hayvanı teslim etti diye veteriner kontrolü atlanmış sayılmaz.
Türkiye’de kalıcı olarak yaşayacak kedi ve köpeğin ulusal kayıt ve sahip değişikliği işlemleri için il/ilçe Tarım ve Orman Müdürlüğü ile serbest veteriner hekim üzerinden güncel kayıt usulü uygulanır. Yabancı çip numarasının kayda alınması ve iletişim bilgilerinin güncellenmesi, kayıp hâlinde hayvanın sahibine ulaşılması için önemlidir.
Türkiye’de kısa süre kalıp yeniden çıkacak hayvan bakımından dönüş ülkesinin şartları da girişten önce incelenmelidir. Türkiye belgesinin yabancı ülkeye dönüş için yeterli olduğu varsayılmamalıdır. AB veya başka ülkeye dönüşte titrasyonun Türkiye’ye gelmeden önce yapılmış olması, bekleme ve sağlık sertifikası yönünden avantaj sağlayabilir; dönüş ülkesinin resmî kuralı esas alınır.
Havayolu, kabin ve kargo kuralları
Türkiye’nin veteriner giriş izni ile havayolunun taşıma kabulü ayrı işlemlerdir. Havayolu; tür, ırk, yaş, ağırlık, taşıma çantası ölçüsü, uçak tipi, aktarma ülkesi ve mevsim sıcaklığına göre kabin, bagaj bölmesi veya kargo taşıması sunar. Bazı basık burunlu ırklar için sıcaklık ve solunum riski nedeniyle kargo yasağı uygulanır.
Rezervasyona “pet” kaydı eklenmeden havaalanına gidilmemelidir. Her uçuşta hayvan kontenjanı sınırlıdır. Taşıma çantası IATA ve havayolu ölçülerine uygun, sızdırmaz tabanlı, havalandırmalı ve hayvanın doğal pozisyonda durabileceği büyüklükte olmalıdır. Kabin ağırlık sınırı hayvan ile çantanın toplamına göre hesaplanır.
Aktarmalı uçuşta transit ülke veteriner ve havayolu kuralları ayrıca uygulanır. Türkiye doğrudan girişi kabul etse bile transit ülke izin belgesi isteyebilir. Farklı havayollarının bir bilet üzerinde bulunması, canlı hayvan bagajının otomatik aktarılacağı anlamına gelmez. Taşıma kabulü her segment için yazılı doğrulanmalıdır.
Sakinleştirici ilaç kullanımı yalnızca veteriner kararıyla ele alınmalıdır; birçok taşıyıcı sedasyon uygulanmış hayvanı güvenlik gerekçesiyle kabul etmez. Beslenme, su, egzersiz, kafese alışma ve sağlık riski veterinerle planlanmalıdır. İlaç veya özel mama da gümrük ve taşıma kurallarına tabi olabilir; yolcu beraberinde kişisel ilaç getirme genel rejimi için ilaç getirme rehberi incelenebilir.
Eksik veya geçersiz belgede uygulanacak işlem
Belge şartları karşılanmazsa resmî veteriner hayvanın Türkiye’ye girişine izin vermez. Risk değerlendirmesine ve mevzuata göre hayvan çıkış ülkesine geri gönderilir, uygun yerde resmî gözetim altında tutulur veya karantina tedbiri uygulanır. Kamu ve hayvan sağlığı yönünden zorunlu hâllerde daha ağır tedbirler de gündeme gelir. Kararı havayolu çalışanı değil yetkili veteriner makam verir.
Geri gönderme bileti, kargo, bakım, barınma, veteriner muayenesi, test ve diğer masraflar hayvan sahibine aittir. Seyahat sigortasının bu giderleri karşıladığı varsayılmamalıdır. Hayvanın havaalanında uzun süre beklemesi refah riski yaratır; bu nedenle yalnızca belgelerin mevcut olması değil, geçerli ve birbiriyle tutarlı olması gerekir.
Ret kararı alındığında tutanak ve gerekçe yazılı istenmeli; mikroçip okuma sonucu, eksik görülen belge ve uygulanan tedbir kaydedilmelidir. Belge sonradan tamamlanabiliyorsa bunun hangi süre ve yerde yapılacağı resmî makamdan öğrenilir. Sözlü tartışma veya sosyal medya çıktısı, sınır veterinerinin mevzuat denetimini değiştirmez.
Uçuştan önce son kontrol listesi
- Her hayvan için mikroçip numarasını cihazla okutun.
- Kuduz aşısının çipten sonra yapıldığını ve hâlen geçerli olduğunu doğrulayın.
- Kan örneğinin aşıdan en az 30 gün sonra alındığını kontrol edin.
- Titrasyon sonucunun en az 0,5 IU/ml olduğunu doğrulayın.
- Kan alımından itibaren üç aylık sürenin dolduğu giriş tarihini hesaplayın.
- Resmî veteriner sağlık sertifikasını geçerlilik süresi içinde alın.
- Orijinal pasaport, laboratuvar raporu ve sertifikayı ayrı dosyada taşıyın.
- Havayolu kontenjanını, taşıma çantasını ve transit şartlarını yazılı onaylatın.
- Varış kapısındaki veteriner kontrol çalışma saatini teyit edin.
- İki hayvan sınırını ve ticari olmayan hareket şartını aşmayın.
Sık Sorulan Sorular
Türkiye’ye bir yolcu en fazla kaç kedi veya köpek getirebilir?
Ticari olmayan yolcu beraberindeki girişte kişi başına en fazla iki evcil hayvan kabul edilir. Her hayvanın mikroçip, pasaport, kuduz aşısı, titrasyon raporu ve veteriner sağlık belgesi ayrı olmalıdır.
Mikroçip kuduz aşısından sonra takılırsa ne olur?
Aşının mikroçiple tanımlanan hayvana uygulandığı kanıtlanamadığı için giriş dosyası geçersiz sayılır. Mikroçip aşıdan önce veya en geç aşıyla aynı gün uygulanmalı ve bütün belgelerde aynı çip numarası yer almalıdır.
Kuduz antikor titrasyon sonucu kaç olmalıdır?
Yetkili laboratuvar raporunda nötralizan antikor düzeyi en az 0,5 IU/ml olmalıdır. Kan örneği geçerli kuduz aşısından en az 30 gün sonra alınır.
Kan alımından sonra Türkiye’ye hemen giriş yapılabilir mi?
Hayır. Standart girişte kan örneğinin alındığı tarihten itibaren üç ay beklenir. Süre, laboratuvar sonuç tarihinden veya uçuş rezervasyonundan değil kan alma tarihinden hesaplanır.
Her girişte yeniden kuduz titrasyon testi gerekir mi?
Geçerli testten sonra kuduz aşısı kesintisiz biçimde rapel dozlarla yenilenmişse testin tekrar edilmemesi kuralı uygulanır. Aşının geçerlilik süresi bir gün dahi kesilirse yeni aşı, test ve bekleme süreci gerekir.
Yavru kedi veya köpek Türkiye’ye getirilebilir mi?
Kuduz aşısı için asgari yaş, aşı sonrası 30 günlük süre ve titrasyondan sonraki üç aylık bekleme tamamlanmadan standart giriş şartları gerçekleşmez. Bu nedenle çok küçük yavru için normal yolcu beraberinde giriş dosyası oluşturulamaz.
Havayolunun evcil hayvan onayı gümrük için yeterli midir?
Hayır. Havayolunun kabin veya kargo kabulü taşıma sözleşmesidir; Tarım ve Orman Bakanlığı veteriner giriş kontrolünün yerine geçmez. Hem havayolu hem Türkiye giriş şartları ayrı ayrı tamamlanır.
Belgeler eksikse hayvana ne olur?
Veteriner sınır kontrolü girişe izin vermez; hayvan çıkış ülkesine geri gönderilebilir, resmî gözetim veya karantina tedbiri uygulanabilir. Taşıma, bekletme, bakım ve diğer giderler hayvan sahibine aittir.
Resmî kaynaklar
- Tarım ve Orman Bakanlığı – Türkiye’ye Kedi ve Köpek Girişi Şartları
- Veteriner Kontrol Merkez Araştırma Enstitüsü – Kuduz Titre Testi
- Sabiha Gökçen Veteriner Sınır Kontrol Noktası – Yolcu Bilgilendirmesi
- 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu
Bu metin genel bilgilendirmedir. Giriş ülkesindeki resmî veteriner formu, hayvanın türü, ırkı, hareket amacı, transit rota ve seyahat tarihinde yürürlükteki Tarım ve Orman Bakanlığı kuralları birlikte kontrol edilmelidir.
Hukuki konu hakkında iletişim
İlk iletişimde konuyu, bulunduğunuz ülke veya ili ve varsa tebliğ ya da son işlem tarihini kısaca belirtebilirsiniz. T.C. kimlik numarası, sağlık verisi veya kişisel belge göndermeyiniz. Mesajlaşma tek başına hukuki görüş veya avukatlık ilişkisi oluşturmaz.
