2026 Yemek Bedeli SGK Prim İstisnası: Günlük 300 TL Kuralı | 5510 m.80
Kısa ve net cevap: 17 Nisan 2026 tarihinde yürürlüğe giren 7577 sayılı Kanunun 10. maddesiyle 5510 sayılı Kanun m.80/1-b yeniden düzenlenmiştir. Yeni hükme göre, işverence işyerinde veya müştemilatında yemek verilmeyen durumlarda, çalışılan günlere ait bir günlük yemek bedelinin 300 TL’ye kadar olan kısmı prime esas kazanca tabi tutulmaz. Kanun ayrıca bu 300 TL tutarın her yıl Vergi Usul Kanunu mükerrer m.298/B’ye göre belirlenen yeniden değerleme oranında artırılmasını ve hesaplanan tutarın %5’ini aşmayan kesirlerin dikkate alınmamasını öngörür. 2026 için kanunda yazılı başlangıç tutarı günlük 300 TL’dir.
5510 Sayılı Kanun m.80’de 2026 Yılında Ne Değişti?
7577 sayılı Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun 17 Nisan 2026 tarihli ve 33227 sayılı Resmî Gazete’de yayımlandı. Kanunun 10. maddesi, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun prime esas kazancı düzenleyen 80. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendini yeniden kaleme aldı.
Yeni düzenlemede prime esas kazanca tabi tutulmayacak ödemeler tek tek sayıldı. Ayni yardımlar, ölüm-doğum-evlenme yardımları, görev yollukları, bazı tazminatlar, çocuk ve aile zamları, belirli sınırdaki özel sağlık sigortası ve bireysel emeklilik katkı paylarının yanında yemek bedeli için de açık bir kanuni sınır getirildi.
5510 m.80/1-b/9’a göre, işverence işyerinde veya müştemilatında yemek verilmeyen durumlarda, çalışılan günlere ait bir günlük yemek bedelinin 300 TL’ye kadar olan kısmı prime esas kazanca dahil edilmez. Bu ifade, istisnanın hem tutar hem de gün yönünden sınırlı olduğunu gösterir.
Günlük 300 TL SGK Prim İstisnasının Şartları Nelerdir?
Kanun hükmünün uygulanabilmesi için üç temel şart birlikte değerlendirilmelidir. Birincisi, işverenin işyerinde veya işyerinin müştemilatında yemek vermemesi gerekir. İkincisi, ödeme çalışılan günlere ilişkin olmalıdır. Üçüncüsü, prime tabi tutulmayacak günlük tutar 2026 yılı için 300 TL ile sınırlıdır.
Bu şartlardan hareketle aylık toplam istisna sabit bir rakam değildir. İşçinin o ay fiilen çalıştığı ve yemek bedeline hak kazandığı gün sayısı ile günlük istisna tutarı çarpılarak sınır belirlenir. Örneğin kanuni şartları sağlayan bir çalışanın ay içinde 22 çalışma günü varsa, 2026 yılı kanuni günlük tutarı esas alındığında 22 x 300 TL = 6.600 TL’ye kadar olan yemek bedeli, yalnız bu hüküm bakımından prime esas kazanca dahil edilmez.
Ancak örnek yalnız SGK prime esas kazanç hesabını açıklamaktadır. Gelir vergisi, damga vergisi veya toplu iş sözleşmesinden doğan ücret hakları ayrıca kendi kurallarına göre incelenmelidir.
İşyerinde veya Müştemilatında Yemek Veriliyorsa 300 TL Kuralı Uygulanır mı?
Kanun metni 300 TL’lik günlük sınırı, “işverence işyerinde veya müştemilatında yemek verilmeyen durumlar” için düzenlemiştir. Bu nedenle işverenin işyerinde fiilen yemek sağladığı sistem ile çalışana dışarıda yemek yemesi için yemek bedeli ödediği sistem aynı hüküm değildir.
İşyerinde işveren tarafından yemek verilmesi ayni yardım niteliği ve 5510 m.80’in diğer alt bentleriyle birlikte ayrıca değerlendirilir. 300 TL’lik özel günlük sınır, işyerinde yemek verilmeyen senaryoya ilişkin açık kanun hükmüdür. Bordro uygulamasında bu iki sistem birbirine karıştırılmamalıdır.
Bir işyerinde bazı çalışanlara yemekhane hizmeti sunulurken bazı çalışanlara yemek bedeli ödeniyorsa, her çalışan grubu bakımından fiili uygulama ayrıca belgelenmelidir. Özellikle uzaktan çalışan, sahada çalışan veya farklı şubede görev yapan personel için hangi günlerde işyerinde yemek sağlandığı ve hangi günlerde yemek bedeli ödendiği bordro kayıtlarından anlaşılabilmelidir.
“Çalışılan Günlere Ait” Şartı Nasıl Uygulanır?
5510 m.80/1-b/9 açık şekilde “çalışılan günlere ait bir günlük yemek bedeli” ifadesini kullanır. Bu nedenle aylık istisna hesaplanırken çalışılmayan günlere otomatik olarak yemek istisnası uygulanamaz. İşçinin fiilen çalıştığı günler, puantaj ve bordro kayıtlarıyla uyumlu olmalıdır.
Hafta tatili, yıllık izin, ücretsiz izin, rapor, devamsızlık veya iş sözleşmesinin askıda olduğu günlerin yemek hakkına etkisi iş sözleşmesi, toplu iş sözleşmesi ve işyeri uygulamasına göre ayrıca değişebilir. Ancak SGK prim istisnası yönünden kanun, “çalışılan gün” ölçütünü koymuştur. Bu nedenle işverenin iş hukukundan doğan daha geniş bir yemek yardımını ödemesi mümkün olsa bile, prime tabi olmayan kısmın hesabı 5510 m.80’deki sınır çerçevesinde yapılır.
Uzaktan çalışma halinde de işçinin fiilen çalıştığı günler esas alınır. Uzaktan çalışmanın sözleşmesel şartları için sitemizdeki uzaktan çalışma sözleşmesinin zorunlu unsurları rehberine bakılabilir.
Günlük Yemek Bedeli 300 TL’yi Aşarsa Ne Olur?
Kanun, günlük yemek bedelinin 300 TL’ye kadar olan kısmını prime esas kazanç dışında bırakmıştır. Bu nedenle kanuni şartları taşıyan bir günde örneğin 360 TL yemek bedeli ödenmesi halinde, 2026 kanuni sınırı bakımından 300 TL’lik kısım istisna kapsamındadır; sınırı aşan 60 TL’lik kısmın prime esas kazanç yönünden değerlendirilmesi gerekir.
Aylık hesap da aynı mantıkla yapılır. Günlük sınır, çalışılan gün sayısıyla çarpılır. İşverenin tek seferde aylık ödeme yapması, günlük sınıra dayalı kanun hükmünü ortadan kaldırmaz. Bordroda ödemenin hangi günler için yapıldığı ve günlük karşılığının ne olduğu izlenebilmelidir.
Kanunun 300 TL sınırını yıllık olarak yeniden değerleme oranına bağlaması nedeniyle 2027 ve sonraki yıllarda aynı rakamın kullanılmaması gerekir. Her takvim yılı başında güncel sınır kontrol edilmelidir.
Yeniden Değerleme Artışı Nasıl Uygulanacak?
5510 m.80/1-b hükmü, 9 numaralı alt bentteki 300 TL’nin her yıl bir önceki yıla ilişkin Vergi Usul Kanunu mükerrer m.298/B uyarınca belirlenen yeniden değerleme oranında artırılmasını emreder. Ayrıca hesaplanan tutarın yüzde 5’ini aşmayan kesirlerin dikkate alınmayacağını belirtir.
Bu nedenle 300 TL kalıcı ve değişmez bir sınır değildir. 2026 yılında kanuna giren başlangıç tutarıdır. 2027’de uygulanacak tutar, 2026 yılı için ilan edilecek yeniden değerleme oranı ve kanundaki yuvarlama kuralına göre belirlenir. İşverenler bordro yazılımlarında bu tutarı sabit parametre olarak bırakmamalıdır.
Nakit, Yemek Kartı veya Kuponla Ödeme Arasında Fark Var mı?
Kanun hükmü “yemek bedeli” ifadesini kullanmaktadır. Ödemenin nakit olarak ücretle birlikte yapılması, yemek kartı üzerinden sağlanması veya başka bir ödeme aracı kullanılması, SGK uygulamasında belge ve ikincil mevzuatla birlikte değerlendirilmelidir. Esas olan, ödemenin gerçekten yemek amacı taşıması, işyerinde yemek verilmemesi ve kanuni günlük sınırın doğru uygulanmasıdır.
Yemek kartı sisteminde karta yüklenen tutarın farklı mal veya hizmetlerde kullanılabilmesi, uygulamanın hukuki niteliğini etkileyebilir. Bu nedenle işverenin sözleşme yaptığı kart veya ödeme kuruluşunun kullanım koşulları, SGK’nın güncel ikincil düzenlemeleri ve fiili kullanım sistemi birlikte incelenmelidir.
Bu içerik kanundaki 300 TL’lik prime esas kazanç istisnasını açıklamaktadır. Ödeme aracına göre doğabilecek teknik uygulama ayrıntılarında SGK genelgeleri ve güncel idari düzenlemeler ayrıca kontrol edilmelidir.
Gelir Vergisi Yemek İstisnası ile SGK Prim İstisnası Aynı Şey mi?
Hayır. Çalışana yapılan yemek yardımının gelir vergisi karşısındaki durumu 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu ve ilgili düzenlemelere, SGK primi karşısındaki durumu ise 5510 sayılı Kanun m.80’e tabidir. İki mevzuatta tutar, şart veya ödeme yöntemleri farklı düzenlenebilir.
Bu nedenle bordro hazırlanırken “SGK’dan istisna ise vergiden de istisnadır” veya bunun tersi şeklinde otomatik bir yaklaşım kullanılmamalıdır. Her kesinti kalemi kendi kanuni dayanağı üzerinden hesaplanmalıdır. İşveren açısından aynı ödeme üzerinde gelir vergisi, damga vergisi ve sosyal güvenlik primi bakımından farklı sonuçlar doğabilir.
Bordro ve Belge Düzeninde Neler Bulunmalı?
İşverenin yemek bedeli ödemesini bordroda açık bir kalem olarak göstermesi, çalışılan gün sayısını puantajla uyumlu tutması ve günlük istisna sınırını ayrı hesaplaması önemlidir. Banka ödemesi, yemek kartı yükleme kayıtları veya diğer ödeme belgeleri bordroyla uyumlu olmalıdır.
İş sözleşmesi, personel yönetmeliği veya işyeri uygulamasında yemek yardımının hangi şartlarda ödendiği belirlenmişse, bordro işlemi de bu kuralla tutarlı olmalıdır. Çalışanlar arasında farklı uygulama varsa bunun objektif ve hukuka uygun bir nedeni bulunmalıdır.
İşçilik alacakları bakımından yemek yardımının ücretin eki niteliğinde değerlendirilmesi, kıdem ve ihbar tazminatı gibi hesaplarda ayrıca önem taşıyabilir. SGK prim istisnası, ödemenin iş hukuku bakımından ücret eki niteliğini otomatik olarak ortadan kaldırmaz.
SGK Denetiminde Hangi Konular Kontrol Edilebilir?
SGK denetiminde yemek bedeli istisnasının şartlarının gerçekleşip gerçekleşmediği bordro, puantaj, banka kayıtları, yemek kartı dökümleri, faturalar ve işyeri uygulaması üzerinden incelenebilir. İşyerinde fiilen yemek verildiği halde aynı günler için 300 TL istisna uygulanması veya çalışılmayan günler için istisna hesabı yapılması prim farkına yol açabilir.
Eksik prime esas kazanç bildirilmesi halinde prim aslı, gecikme cezası ve gecikme zammı ile idari para cezaları gündeme gelebilir. İşverenin düzeltme bildirgesi verip veremeyeceği ve uygulanacak yaptırım, tespitin şekline ve döneme göre belirlenir.
Güncel sosyal güvenlik mevzuatı hakkında diğer içerikler için İş ve Sosyal Güvenlik Hukuku kategorisine bakılabilir.
2026 İçin Pratik Hesap Örnekleri
Örnek 1: İşyerinde yemek verilmeyen ve ayda 20 gün çalışan işçiye günlük 250 TL yemek bedeli ödenirse toplam 5.000 TL, 2026’daki günlük 300 TL sınırının altında kaldığından kanundaki yemek bedeli istisnası kapsamında prime esas kazanca dahil edilmez.
Örnek 2: Aynı şartlarda işçiye 20 gün için günlük 350 TL, toplam 7.000 TL ödeme yapılırsa kanuni günlük sınır üzerinden 6.000 TL istisna hesabına girer; aşan toplam 1.000 TL prime esas kazanç yönünden değerlendirilir.
Örnek 3: Çalışan ayda 22 gün çalışmış, ancak işveren 30 gün üzerinden yemek bedeli ödemişse SGK prim istisnasının hesabı kanundaki “çalışılan günlere ait” ölçütüne göre yapılır. İşverenin iş hukuku gereği daha fazla ödeme yapması, çalışılmayan günler için SGK istisnasını otomatik olarak genişletmez.
Sıkça Sorulan Sorular
1. 2026 yemek parası SGK istisnası günlük kaç TL?
5510 m.80/1-b/9 uyarınca kanunda 2026 için günlük 300 TL tutar belirlenmiştir.
2. 300 TL brüt mü net mi?
Hüküm, prime esas kazanca tabi tutulmayacak günlük yemek bedeli tutarını 300 TL olarak düzenler. Bordrodaki diğer vergi ve kesinti hesapları ayrıca yapılır.
3. İşyerinde yemek veriliyorsa ayrıca 300 TL istisna uygulanır mı?
300 TL’lik özel hüküm, işverence işyerinde veya müştemilatında yemek verilmeyen durumlar için düzenlenmiştir.
4. İzin günleri için istisna hesaplanır mı?
Kanun “çalışılan günlere ait” yemek bedelini esas alır. Prime tabi olmayan tutar hesaplanırken bu ölçüt dikkate alınır.
5. Günlük 400 TL yemek parası ödenirse tamamı primden muaf mı?
Hayır. 2026 kanuni sınırı günlük 300 TL’dir; aşan kısım prime esas kazanç yönünden değerlendirilir.
6. Yemek kartı kullanılması sonucu değiştirir mi?
Ödeme aracının niteliği, fiili kullanım ve SGK’nın güncel ikincil düzenlemeleri birlikte değerlendirilir. Kanundaki temel sınır ve “işyerinde yemek verilmemesi” şartı korunur.
7. 300 TL her yıl aynı mı kalacak?
Hayır. Kanun, tutarın her yıl yeniden değerleme oranında artırılmasını öngörmüştür.
8. SGK prim istisnası gelir vergisi istisnasıyla aynı mı?
Hayır. SGK primi 5510 sayılı Kanuna, gelir vergisi ise Gelir Vergisi Kanunu’na göre ayrıca değerlendirilir.
Resmî Kaynaklar
- TBMM – 7577 sayılı Kanun tam metni
- Resmî Gazete – 17 Nisan 2026
- Mevzuat Bilgi Sistemi – 5510 sayılı Kanun
- Sosyal Güvenlik Kurumu
Hukuki inceleme: İçerik, 5510 sayılı Kanun m.80/1-b ve 7577 sayılı Kanunun 10. maddesi esas alınarak 16 Eylül 2026 tarihinde hazırlanmıştır.
Yazar: Av. Halil İbrahim Bakırcı – Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu. Türkiye genelindeki dosyalar Mersin’den yürütülmektedir.
Hukuki konu hakkında iletişim
İlk iletişimde konuyu, bulunduğunuz ülke veya ili ve varsa tebliğ ya da son işlem tarihini kısaca belirtebilirsiniz. T.C. kimlik numarası, sağlık verisi veya kişisel belge göndermeyiniz. Mesajlaşma tek başına hukuki görüş veya avukatlık ilişkisi oluşturmaz.
