7223 Sayılı Kanunda İdari Para Cezası Hangi İhlallere Uygulanır? m.20 | 2026

7223 m.20 neyi yaptırıma bağlar?

7223 sayılı Kanun yalnız ürün güvenliği için maddi yükümlülükler koymaz; bu yükümlülüklerin ihlal edilmesi halinde idari yaptırım sistemi de kurar. M.20, hangi yükümlülük gruplarının idari para cezasıyla karşılaşacağını kanuni çerçevede düzenler.

Bu nedenle denetim dosyasında ilk soru “ceza ne kadar?” değil, “hangi kanuni yükümlülük hangi somut fiille ihlal edildi?” olmalıdır. İdari yaptırımın hukuki dayanağı, muhatabı, fiili ve işlem tarihindeki tutarı ayrı ayrı belirlenmelidir.

Ürün güvenliği mevzuatında aynı olay birden fazla yükümlülüğü etkileyebilir. Örneğin uygunsuz ürün, eksik teknik dosya ve denetimde belge sunmama farklı hukuki değerlendirmeler doğurabilir.

İmalatçı hangi ihlaller nedeniyle ceza riski taşır?

İmalatçı m.7 kapsamında piyasaya yalnız uygun ürün arz etmek, teknik dosya ve uygunluk değerlendirmesini sağlamak, seri üretim uygunluğunu sürdürmek, ürün kimliği ve iletişim bilgilerini vermek, gerekli talimatları sağlamak ve riskli üründe düzeltici önlem almak zorundadır.

Bu yükümlülüklerden birinin ihlali m.20 kapsamında ilgili yaptırım hükmüne bağlanabilir. Somut ceza için ihlal edilen alt yükümlülük ve işlem tarihindeki güncel parasal tutar kontrol edilir.

Private-label marka sahibi veya ürünü uygunluğu etkileyecek biçimde değiştiren işletme m.11 nedeniyle imalatçı yükümlülüklerine geçtiyse aynı yaptırım riski ona da uygulanabilir.

İthalatçının idari yaptırım riskleri

İthalatçı m.9 uyarınca piyasaya arz öncesi uygunluk kontrollerini yapmalı; gerekli işaret ve belgeleri, imalatçı bilgilerini ve talimatları kontrol etmeli; kendi ad/adresini üründe veya izin verilen alternatif yerde göstermeli; saklama ve nakliyede uygunluğu korumalıdır.

Uygunsuz ürünün piyasaya arz edilmesi, belge erişiminin sağlanamaması veya risk tespitinden sonra gerekli önlemin geciktirilmesi yaptırım dosyasına konu olabilir.

Yabancı imalatçının kusuru, ithalatçının Türkiye’deki kendi kanuni yükümlülüğünü kendiliğinden ortadan kaldırmaz.

Dağıtıcının idari yaptırım riskleri

Dağıtıcı m.10 kapsamında ürünün zorunlu işaret, kimlik ve güvenlik bilgilerinin görünür kontrolünü yapmalı; açık uygunsuzluk halinde ürünü piyasada bulundurmamalı; kendi kontrolündeki saklama/nakliye şartlarını uygun tutmalı ve riskli üründe iş birliği yapmalıdır.

“Ben yalnız satıcıyım” savunması dağıtıcının m.10 ve m.12 yükümlülüklerini kaldırmaz. Özellikle tedarik zinciri kayıtlarının bulunmaması veya resmi geri çağırmaya rağmen satışın sürmesi ciddi uyum sorunu yaratır.

Dağıtıcının aynı zamanda kendi markasıyla satış veya teknik değişiklik yapması halinde hukuki sıfatı genişleyebilir.

CE ve uygunluk belgesi ihlalleri

M.13 ve m.14 çerçevesinde uygunluk işaretleri ve değerlendirme belgeleri yalnız teknik düzenlemenin şartları sağlandığında kullanılabilir. CE işaretinin dayanak olmadan kullanılması, başka modele ait belgenin sunulması veya zorunlu değerlendirme yapılmadan ürünün uygunmuş gibi piyasaya arz edilmesi yaptırım riski doğurur.

Belgenin sahte veya kapsam dışı olduğu tespit edilirse ürünün gerçek teknik uygunluğu ayrıca değerlendirilir. İşletme yalnız belgeyi tedarikçiden aldığını söylemekle kendi kontrol borcundan kurtulamaz.

İşaretleme hatası ile ürünün fiziksel güvenlik riski farklı olsa da her ikisi mevzuat açısından giderilmelidir.

Teknik dosya ve belge sunmama

İmalatçı teknik dosyayı kanuni süre boyunca saklamalı; ithalatçı dosyanın yetkili kuruluş talebinde erişilebilir olmasını sağlamalıdır. Denetimde gerekçeli bilgi-belge talebine cevap verilmemesi, ayrı bir uyum ihlali olarak değerlendirilebilir.

Dosyanın fason üreticide veya yabancı üreticide bulunması, sorumlu işletmenin belge erişim sistemini kurma yükümlülüğünü kaldırmaz.

Denetim yazısının tebliğ tarihi, talep edilen belgeler ve sunum tarihi yaptırım dosyasında önemlidir.

İzlenebilirlik kayıtlarının bulunmaması

M.12 uyarınca ekonomik operatörler ürünü kimden temin ettiklerini ve tedarik zincirinde kime sağladıklarını gösterebilmelidir. Seri/parti ve ticari kayıtların bulunmaması geri çağırmayı ve denetimi etkisiz hale getirir.

İzlenebilirlik yükümlülüğünün ihlali, ürün güvenliği krizinin kapsamını büyütebilir ve m.20 bakımından ayrıca değerlendirilir.

ERP değişikliği veya şirket içi arşiv hatası, kanuni kayıt yükümlülüğünü otomatik olarak ortadan kaldırmaz.

Riskli üründe düzeltici önlem almama

İmalatçı ve ithalatçı ürünün uygunsuz veya riskli olduğunu öğrendiğinde ivedi düzeltici önlem almak zorundadır. Satışın durdurulması, ürünün uygun hale getirilmesi, piyasadan çekilmesi veya geri çağrılması risk seviyesine göre gündeme gelir.

Bilinen ciddi risk karşısında ticari stok eritme amacıyla satışa devam etmek yaptırım ve tazminat riskini büyütür.

Dağıtıcı da kendi satış ve stok alanında ürünün piyasada bulunmasını durdurmalı ve tedarik zinciriyle iş birliği yapmalıdır.

Geri çağırma yükümlülüğüne aykırılık

M.19 kapsamındaki geri çağırma yalnız duyuru yayımlamak değildir. Kullanıcıya ulaşmak, riskli ürünü geri almak veya güvenli hale getirmek ve sürecin etkinliğini izlemek gerekir.

Yetkili kuruluşun geri çağırma yönündeki kanuni talimatının uygulanmaması veya gönüllü geri çağırmanın etkisiz bırakılması idari yaptırım bakımından değerlendirilebilir.

Geri çağırma kayıtları, duyuru kanalları ve geri dönen ürün sayıları dosyada tutulmalıdır.

Bir olayda birden fazla ihlal olabilir mi?

Evet. Tek ürün dosyasında birden fazla kanuni yükümlülüğün ihlal edildiği iddia edilebilir. Örneğin ürün teknik olarak uygunsuz olabilir, zorunlu işaret eksik olabilir ve denetimde teknik dosya sunulmamış olabilir.

Her yaptırım için kanuni dayanak, fiil ve muhatap ayrı gösterilmelidir. Aynı fiilin birden fazla yaptırıma konu edilmesi halinde Kabahatler Kanunu ve özel kanun ilişkisi ayrıca incelenir.

İdari yaptırım savunması bu nedenle madde madde hazırlanmalıdır.

2026 ceza tutarı nasıl kontrol edilir?

İdari para cezaları yeniden değerleme ve mevzuat değişiklikleri nedeniyle yıllara göre değişebilir. Eski internet yazısındaki veya 2020 Kanun metnindeki ilk tutarın 2026 işlemi için aynen kullanılması doğru değildir.

Somut olayda fiilin/işlemin tarihi, uygulanan ceza hükmü ve o tarihte yürürlükte bulunan yeniden değerlenmiş tutar resmi kaynaklardan kontrol edilmelidir.

Ceza kararı üzerinde kanuni madde, fiil, tarih, muhatap ve tutar açıkça incelenmelidir.

İdari yaptırım dosyası kontrol listesi

Önce idarenin hangi 7223 hükmünün ihlal edildiğini ileri sürdüğü belirlenmeli; ürün modeli, seri/parti ve ekonomik operatör sıfatı doğrulanmalıdır. Tutanak, test raporu, teknik dosya talebi ve tebligatlar kronolojik dosyalanmalıdır.

Ceza tutarı işlem tarihindeki resmi değerle karşılaştırılmalı; varsa düzeltici önlemler ve iş birliği belgelenmelidir. Aynı olayda birden fazla yaptırım varsa her biri ayrı hukuki temelde incelenmelidir.

İdari başvuru ve yargı yolu bakımından kararın tebliğ tarihi kaçırılmamalı; somut kararda gösterilen kanun yolu ve genel idari yaptırım mevzuatı birlikte değerlendirilmelidir.

Sonuç olarak m.20 yalnız ceza rakamından ibaret değildir. Sağlıklı savunma, hangi ekonomik operatörün hangi somut yükümlülüğü ihlal ettiği iddiasını ve güncel yaptırım dayanağını tek tek incelemeyi gerektirir.

İlgili içerikler

• Piyasa Gözetimi ve Denetimi Nasıl Yapılır?
• CE veya Uygunluk İşareti Yanlış Kullanılırsa Ne Olur?
• Ürün Hangi Hallerde Geri Çağrılır?
• Ürün güvenliği idari yaptırımları için iletişim

Resmî kaynaklar

• 7223 sayılı Kanun – Resmî Gazete
• 5326 sayılı Kabahatler Kanunu

Sık Sorulan Sorular