Acentenin Sözleşme Sonrası Rekabet Sınırlaması Tazminat Talep Dilekçesi | TTK 123 Word

Kısa ve net cevap: TTK m.123/1, acentenin sözleşme sona erdikten sonraki faaliyetlerini sınırlayan rekabet anlaşması için müvekkilin uygun tazminat ödemesini şart koşar. Bu dilekçe, sona ermiş ticari mal acenteliğinde uygulanan belirli rekabet sınırlamasının karşılığı olan tazminatın ödenmesini istemek içindir. Yazılı anlaşma, müvekkil imzalı belgenin acenteye verilmesi, süre, bölge veya müşteri çevresi ve sözleşme konuları birlikte kontrol edilir. Talep miktarı gerçek hesap kaydına dayanır; kanunda her dosyaya uygulanacak sabit komisyon oranı bulunmaz.

Acentenin sözleşme sonrası rekabet sınırlaması tazminat talep dilekçesini Word olarak indir

Bu ödeme talebinin tarafları ve konusu

Başvuran, sona ermiş ticari mal acenteliğinin acente tarafıdır. Muhatap, o acentelik sözleşmesindeki müvekkil işletme sahibi veya şirkettir. Talebin konusu, ilişkinin bitiminden sonraki belirli faaliyet sınırlaması dolayısıyla ödenmesi gereken uygun tazminattır. Başvuru, rekabet anlaşmasının tarihini, ilgili sözleşme maddesini ve talep edilen ödeme dönemini gösterir. Acente şirket adına yazıyı imzalayan kişinin temsil yetkisi de belirtilir. Ticari marka adı, sözleşmenin tarafı olan tüzel kişinin tam unvanı yerine kullanılmaz.

TTK m.102/1 acenteyi, işletmeye bağlı çalışan konumunda bulunmadan, bir sözleşmeye dayanarak belirli yer veya bölgede sürekli aracılık etmeyi veya tacir adına sözleşme yapmayı meslek edinen kişi olarak tanımlar. Dilekçedeki acentelik sıfatı bu gerçek ilişkiye dayanmalıdır. Bir satış çalışanının iş sözleşmesindeki rekabet kaydı, başlığı değiştirilerek bu örneğe taşınmaz. TTK m.102/3 taşıma, deniz ticareti, sigorta ve turizm alanlarındaki özel düzenlemeleri saklı tutar; bu örneğin konusu ticari mal acenteliğidir.

Örnekte başvuran, dosyada incelenmiş rekabet anlaşmasının halen uygulanan kapsamı için ödeme ister. Sınırlamadan tamamen serbest bırakılmış bir dönem, uygulama sürüyormuş gibi gösterilmez. Anlaşmanın geçerliliği tartışmalıysa tartışmanın konusu ve gerçek belge kayıtları ayrıca belirlenir. Ödeme istemek için bütün sözleşme maddelerinin geçerli olduğunu kabul eden genel bir cümle eklenmez. Dilekçe, anlaşmanın kimliği ve talep edilen karşılıkla sınırlıdır; diğer ticari alacakların tamamını aynı tutara dönüştürmez.

TTK 123/1 ödeme borcunu nasıl düzenler?

M.123/1 sona erme sonrasındaki rekabet anlaşmasının yazılı yapılmasını düzenler. Anlaşma hükümlerini içeren ve müvekkilin imzasını taşıyan belgenin acenteye verilmesi de aynı fıkradaki şarttır. Dosyada yalnız sözleşme başlığının görülmesi yeterli değildir; ilgili hükmün içeriği, imza ve belgenin acenteye verilmesine ilişkin kayıt incelenir. Tarafların gerçekten imzaladığı son metin esas alınır. İmzalanmamış taslak veya sonradan hazırlanmış muhasebe notu, imzalı anlaşmanın yerine konulmaz.

Aynı fıkra süre ve faaliyet sınırlarını da belirler. Anlaşma, ilişkinin bitiminden itibaren en çok iki yıl için yapılabilir. Kapsam yalnız acenteye bırakılmış bölge veya müşteri çevresi ile kurulmasına aracılık ettiği sözleşmelerin konularına ilişkin olabilir. Müvekkilin rekabet sınırlaması dolayısıyla uygun tazminat ödemesi şarttır. Ödeme talebinde bu unsurlar birlikte gösterilir. Sadece sözleşmede rekabet kelimesi bulunması, sınırsız ve karşılıksız bir yasak bulunduğu kabulüne gerekçe yapılmaz.

TTK m.123/4, maddeye aykırı şartları acentenin aleyhine olduğu ölçüde geçersiz sayar. Tazminat korumasını kaldırdığı ileri sürülen gerçek bir madde varsa o hükmün metni dosyaya alınır. Başvuruda hiç bulunmayan bir feragat kaydı anlatılmaz. Acentenin bütün haklarını bıraktığı veya karşılıksız sınırlamayı peşinen benimsediği anlamına gelen genel beyanlar kullanılmaz. Kanuni koruma ile gerçek anlaşma aynı dosyada okunur; ödeme talebi geçersiz şartı düzeltmiş gibi sunulmaz.

İmzalı belge ve sona erme kayıtları

İlk belge, acentelik sözleşmesi ve onun rekabet kaydını içeren güncel ekidir. Ayrı rekabet anlaşması bulunuyorsa tarihi ve tarafları da gösterilir. Anlaşma daha sonra değiştirilmişse hangi hükmün talep döneminde uygulandığı açıkça yazılır. Eski metnin süresiyle yeni metnin ödeme kaydını birleştirerek tarafların imzalamadığı üçüncü bir anlaşma oluşturulmaz. Her belge kendi tarihi, sürümü ve gerçek imzasıyla değerlendirilir; başvurunun ek listesi yalnız sunulan belgeleri içerir.

İkinci belge grubu acentelik ilişkisinin sona ermesine ilişkindir. Rekabet sınırlaması sözleşme sonrası döneme ait olduğundan ilişkinin gerçek bitişi belirlenir. Fesih yazısının hazırlanması, muhataba bildirilmesi ve ilişkinin sona ermesi aynı kayıt olmayabilir. Dosyada bu olaylar ayrı gösterilir. TTK m.121’deki sona erme hükümleriyle ilgili uyuşmazlık bu ödeme yazısında sessizce çözülmüş kabul edilmez. Talep edilen dönemin başlangıcı, dosyada dayanağı bulunan sona erme kaydına bağlanır.

Belgenin acenteye verilmesi konusunda gerçek teslim kaydı tutulur. İmzalı nüshanın gönderildiği yazışma, teslim tutanağı veya dosyadaki diğer kayıt ilgili belgeyle eşleştirilir. Sadece boş bir e-posta başlığı, hangi anlaşmanın gönderildiğini açıklamıyorsa bu eksiklik yok sayılmaz. Ödeme yazısı geçmişte gerçekleşmemiş bir teslim olayını doğrulayan beyana dönüştürülmez. İmza ve verilme kaydı ayrı incelenerek hangi somut belgenin kanuni şart bakımından değerlendirildiği gösterilir.

Süre, bölge, müşteri çevresi ve ürün kapsamı

İki yıl, m.123/1’deki üst sınırdır; bütün acenteler için zorunlu iki yıllık yasak değildir. Gerçek anlaşmanın daha kısa süresi varsa dilekçe o süre üzerinden düzenlenir. Ödeme döneminin sonu, anlaşmanın sona erme kaydıyla karşılaştırılır. Talep çizelgesine iki yıllık üst sınırın tamamı otomatik yazılmaz. Aynı şekilde, henüz gerçekleşmemiş gelecekteki dönemlerin tamamı geçmişte uygulanmış ve ödenmemiş dönem gibi kaydedilmez. Dönemin hangi kayda dayanarak istendiği açıklanır.

Bölge veya müşteri çevresi, acenteye gerçekten bırakılmış kapsamla karşılaştırılır. Anlaşma belirli ilçeleri, satış alanını veya müşteri grubunu tanımlıyorsa talepte aynı kimlik kullanılır. Ticari işletmenin bütün Türkiye’de çalışması, belirli bir bölgeye bırakılmış acentenin sınırlamasını kendiliğinden ülke çapına çıkarmaz. Müşteri çevresinin tanımı belgeli olmalıdır. Başvuru, anlaşmada bulunmayan bütün potansiyel müşterileri sınırlama kapsamına ekleyerek hesap büyütmez; gerçek bırakılmış kapsamı izler.

Faaliyet konusu, acentenin kurulmasına aracılık ettiği sözleşmelerin taalluk ettiği konularla bağlantılıdır. Ürün grubunun anlaşmadaki tanımı dosyaya alınır. Aynı şirketin satmaya başladığı başka ürünlerin tamamı, eski acentelik ilişkisine otomatik eklenmez. Belirli mal grubu ile her türlü ticari faaliyet yasağı arasında içerik farkı vardır. Tazminat hesabını destekleyen açıklama, hangi gerçek faaliyet alanının sınırlandığını anlaşılır biçimde gösterir. Ürün, bölge ve dönem bilgisi birbirinin yerine kullanılmaz.

Uygun tazminatın hesabı nasıl açıklanır?

TTK m.123/1 uygun tazminat ödeme şartını koyar; bütün sözleşmelere uygulanacak tek bir yüzde, aylık komisyon çarpanı veya sabit tarife yazmaz. Bu nedenle başvurunun hesap eki kendi gerçek kaynağını göstermelidir. Anlaşmada kararlaştırılmış ödeme tutarı veya hesap yöntemi bulunuyorsa ilgili madde belirtilir. Kararlaştırılmış tutarın bulunması, onun kanundaki uygunluk ölçütü bakımından hiçbir incelemeye ihtiyaç bırakmadığı şeklinde anlatılmaz. Kanuni koruma ile ödeme kaydı birlikte değerlendirilir.

Talep çizelgesinde en az ödeme dönemi, hesap dayanağı, istenen brüt tutar, aynı kalem için yapılan gerçek ödeme ve kalan talep ayrı alanlarda gösterilir. Aynı tutara birden fazla isim verilerek iki kez ödeme istenmez. Belgeli ödeme yalnız karşılandığı kaleme ve döneme göre işlenir. Banka açıklamasında genel acentelik ödemesi yazması, kaydın tamamının rekabet karşılığı olduğunu tek başına ortaya koymaz. Mutabakat ve ödeme belgeleri birbirini doğrulayan gerçek kayıtlarla eşleştirilir.

Anlaşmada hesap yöntemi bulunmadığında, yazıya uydurma sözleşme maddesi eklenmez. Başvuranın istediği miktarın hangi veri ve değerlendirmeyle oluşturulduğu ayrı hesap notunda açıklanır. Sınırlamanın süresi, faaliyet alanı ve kapsamına ilişkin gerçek kayıtlar bu açıklamanın temelidir. Bu kayıtlar kanunun ilan ettiği zorunlu matematik formülü olarak sunulmaz. Tarafların tutarda uyuşmaması, başvurana tek taraflı olarak kesinleşmiş mahkeme alacağı yazma yetkisi vermez; talep edilen miktar kendi niteliğiyle gösterilir.

Hesap eki yalnız yüksek bir toplamdan oluşmamalıdır. Her satırın hangi sözleşme kaydına veya belgeli değerlendirmeye bağlı olduğu okunabilmelidir. Sonradan eklenen düzeltmelerin nedeni belirtilir; eski hesapla yeni hesap aynı dosyada iki ayrı borç gibi tutulmaz. Önceden gönderilmiş talep varsa son yazının onu hangi kapsamda güncellediği açıklanır. Bu yöntem, müvekkilin ödeme ve itiraz cevabının belirli satırlarla eşleştirilmesini sağlar ve başvuranın kendi hesabındaki mükerrerliği görünür kılar.

Müvekkilin yazılı vazgeçmesi ödeme dönemini etkiler

TTK m.123/2 müvekkilin, sözleşme ilişkisi sona erene kadar rekabet sınırlamasının uygulanmasından yazılı vazgeçebileceğini düzenler. Aynı hükme göre müvekkil vazgeçme beyanından itibaren altı ay geçmesiyle tazminat ödeme borcundan kurtulur. Dosyada böyle bir beyan mevcutsa tarihi, kapsamı ve gerçek bildirim kaydı incelenir. Ödeme talebi bu belgeyi yok sayamaz. Altı aylık kural, başvurana her durumda altı aylık sabit komisyon kazandıran tarife değildir.

Vazgeçmenin sınırlamanın uygulanmasına etkisi ile tazminat borcundan kurtulmanın kanuni zamanı ayrı tutulur. Dilekçe, acentenin vazgeçilmiş sınırlamaya mutlaka altı ay daha uyması gerektiği beyanı içermez. Ayrıca, vazgeçme yazısının gönderildiği gün bütün geçmiş ödemelerin kendiliğinden geri alınacağı sonucunu üretmez. Talep edilen kalem ve dönemin bu kayıtlar karşısındaki dayanağı ayrıca belirlenir. Bu makaledeki örnek, uygulanan belirli sınırlama için ödeme istemidir; müvekkilin vazgeçme bildiriminin yerine kullanılmaz.

Haklı fesih ve bağlı olmama bildirimi

TTK m.123/3, taraflardan birinin diğer tarafın kusurlu davranışı nedeniyle haklı sebeplerle ilişkiyi feshetmesi halinde, fesihten itibaren bir ay içinde rekabet sözleşmesiyle bağlı olmadığını diğer tarafa yazılı bildirebilmesini düzenler. Bu hükmün şartları dosyada gerçek fesih sebebi ve bildirimle değerlendirilir. Her fesih, kendiliğinden bütün rekabet anlaşmalarını sona erdiren bildirim gibi yazılmaz. Bir aylık süre, bu makaledeki her tazminat ödeme talebinin kanuni gönderme süresi olarak aktarılmaz.

Örneği kullanan acente, ödeme istediği dönemdeki bağlılık durumunu doğru açıklamalıdır. Dosyada bağlı olmama bildirimi bulunuyorsa, uygulanmış sınırlama hesabıyla ilişkisi açıkça incelenir. Aynı dönem için hem hiçbir sınırlamaya bağlı olmadığını hem bütün faaliyetin geçerli sınırlamayla kapatıldığını belgesiz biçimde yazmak çelişki oluşturur. Dilekçe hazırlığı, bu gerçek kayıtların okunmasını gerektirir. Ödeme istemi, yapılmamış bir haklı fesih veya gönderilmemiş yazılı bildirim varmış gibi düzenlenmez.

Rekabet tazminatı ile denkleştirme ayrı kalemlerdir

TTK m.122 denkleştirme isteminin kendine özgü şartlarını düzenler. Yeni müşterilerden sona erme sonrası önemli menfaat, acentenin ücret isteme hakkını kaybetmesi ve hakkaniyet değerlendirmesi bu hükmün konusudur. M.122/2’deki son beş yıllık yıllık komisyon veya diğer ödemelerin ortalamasına ilişkin üst sınır, m.123’teki her rekabet karşılığının hesap formülü olarak kullanılamaz. Aynı sona erme dosyasında farklı alacakların bulunması onların hukuki dayanaklarını tek maddeye dönüştürmez.

M.122/4 denkleştirme isteminin sona ermeden itibaren bir yıl içinde ileri sürülmesini düzenler. Bu süre, m.123/1 metninde bütün rekabet tazminatı talepleri için yazılmış gibi gösterilmez. Ödeme yazısı iki kalemi birleştiren genel ibra veya bütün haklardan vazgeçme belgesi de değildir. Talep çizelgesi yalnız rekabet sınırlaması karşılığını izler. Dosyadaki diğer alacaklar kendi dayanak, süre ve hesaplarıyla ayrı değerlendirilir; bu yazının gönderilmesi bütün hukuki işlemlerin tamamlandığı anlamında sunulmaz.

Talep, ekler ve müvekkilin cevabı

Dilekçenin sonuç bölümü, hesap çizelgesindeki belirli bakiye tutarın belirtilen ödeme adresine veya hesaba ödenmesini ister. Her dosyaya aynı yedi günlük kanuni son gün eklenmez; m.123/1 böyle bir ödeme talebi süresi koymaz. Anlaşmada ödeme tarihi varsa gerçek hüküm ve dönemle gösterilir. Başvurunun hazırlanma günü ile gönderilme ve ulaşma kayıtları ayrı saklanır. Bu örnek dava dilekçesi değildir; mahkeme başlığı, dosya numarası veya karar sonucu üretmez.

Cevap geldiğinde ödeme, hesap yöntemi, dönem ve sınırlamanın kapsamına ilişkin açıklamalar ayrı okunur. Kısmi ödeme kalan tutarla eşleştirilir. İtiraz edilen satır, başvuranın talebinin tamamı kabul edilmiş gibi gösterilmez. Tarafların yeni mutabakatı gerçek imzalı içerikle değerlendirilir; yalnız muhasebe cevabından genel ibra çıkartılmaz. Ödenmeyen miktarla ilgili sonraki hukuki yolun hazırlığında sözleşme, sona erme, sınırlama ve ödeme belgeleri birlikte tutulur. Bu talep yazısı tek başına ilam oluşturmaz.

Eklerin hazırlanmasında ticari kayıtların kapsamı korunur. Rekabet anlaşması, ilgili sözleşme bölümü, sona erme kaydı ve hesap çizelgesi başvuruyu açıklayan belgelerdir. İlgisiz bütün müşteri dosyaları talep ekine yüklenmez. Gönderilen son nüsha, gerçek ek listesi ve teslim kaydı aynı başvuru dosyasında saklanır. Word dosyasının hazırlık sayfası muhataba giden metinden çıkarılır. Gerçek gönderim tarihi ve yetkili kişinin gerçek imzası kullanılır. Güvenli elektronik imza fiilen uygulanmadan metne e-imzalıdır ibaresi yazılmaz.

Acentenin rekabet sınırlaması tazminat talep dilekçesi örneği

Aşağıdaki örnek, sona ermiş ticari mal acenteliğinde incelenmiş anlaşmanın uygulanan kapsamı için hesap ekiyle ödeme isteyen acenteye yöneliktir. Köşeli parantezli alanlar gerçek kayıtlarla tamamlanır. Talep tutarı doldurulmadan ve dayanak belgeler karşılaştırılmadan metin gönderilmez. Genel geçerlilik kabulü veya başka alacaklardan feragat eklenmez.

Sık sorulan sorular

Rekabet sınırlaması karşılığını hangi madde düzenler?

TTK m.123/1, müvekkilin rekabet sınırlaması dolayısıyla acenteye uygun tazminat ödemesini şart koşar.

Bu örnek kim tarafından gönderilir?

Örnek, sona ermiş ticari mal acenteliğinde uygulanan belirli sınırlamanın karşılığını isteyen acente tarafından müvekkile gönderilir.

Her anlaşmanın süresi iki yıl mıdır?

Hayır. İki yıl kanuni üst sınırdır. Gerçek anlaşmanın daha kısa süresi ödeme döneminde ayrıca dikkate alınır.

Sınırlama bütün ticari faaliyetleri kapsar mı?

M.123/1 kapsamı acenteye bırakılmış bölge veya müşteri çevresi ve aracılık ettiği sözleşmelerin konularıyla sınırlar.

Müvekkil imzalı belgenin verilmesi gerekir mi?

Evet. M.123/1 yazılı anlaşmanın yanında, hükümlerini içeren müvekkil imzalı belgenin acenteye verilmesini düzenler.

Kanunda sabit tazminat yüzdesi var mı?

M.123/1 her dosyaya uygulanacak sabit yüzde koymaz. Talep hesabının gerçek kaynağı ve kapsamı açıklanır.

Vazgeçme tazminat borcunu aynı gün bitirir mi?

M.123/2, hükümdeki yazılı vazgeçme halinde beyan tarihinden itibaren altı ay geçmesiyle tazminat borcundan kurtulmayı düzenler.

Bir aylık bildirim süresi bu ödeme yazısının süresi midir?

M.123/3’teki bir ay, hükümdeki kusurlu davranışa dayalı haklı fesih sonrası yazılı bağlı olmama bildiriminin süresidir.

Denkleştirme üst sınırı buraya aynen taşınır mı?

Hayır. M.122’deki denkleştirme şartları ve hesabı ile m.123’teki rekabet sınırlaması karşılığı ayrı değerlendirilir.

Word dosyası nasıl gönderime hazırlanır?

Gerçek anlaşma, sona erme, dönem ve tutar tamamlanır. Ekler karşılaştırılır; tarih ve imza uyarlanır, hazırlık rehberi çıkarılır.

Resmî kaynak, ilgili dilekçe ve yazar

Adalet Bakanlığı Mevzuat Bilgi Sistemi’ndeki güncel 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu m.102, 121, 122 ve 123 hükümleri 08.10.2026 tarihinde incelenmiştir. Ödeme talebinin doğrudan dayanağı m.123/1 ve 4’tür; diğer fıkralardaki bildirimler gerçek dosya durumuna göre ayrıca değerlendirilir.

Farklı taraf ve işlem için hazırlanan acentelik rekabet sınırlamasından vazgeçme bildirimi bu ödeme talebinden ayrıdır. Diğer başvurular Word dilekçe kütüphanesinde yer alır.