Aracı Acentenin Bildirdiği İşlerin Kabul Durumu Bilgi Talep Dilekçesi | TTK 120/1-c Word

Kısa ve net cevap: TTK m.120/1-c, müvekkili acentenin yaptığı işleri kabul edip etmediğini veya yerine getirilmediğini uygun bir süre içinde bildirmekle yükümlü tutar. Bu dilekçe, ticari mal satışına aracılık eden acentenin müvekkile ilettiği belirli işlerin durumunu öğrenmesi içindir. İşlerin kabulünü zorla sağlamaz, yetkisiz sözleşmeye icazet vermez ve müvekkilin sessizliğini kendiliğinden kabul beyanına dönüştürmez. Talep edilen sonuç, her gerçek iş için kabul veya yerine getirilme durumunun açıklanmasıdır.

Aracı acentenin bildirdiği işlerin kabul durumu bilgi talep dilekçesini Word olarak indir

Bu dilekçe kim tarafından ve hangi işler için kullanılır?

Başvuran, TTK anlamındaki devam eden ticari mal acenteliğinde aracılık faaliyetini yürüten acentedir. Muhatap, ilgili acentelik sözleşmesinin müvekkil tarafıdır. Örnekte acente müvekkil adına sözleşme imzaladığını ileri sürmez; aracılık kapsamında ilettiği gerçek işlerin durumunun açıklanmasını ister. Her iş, mevcut numarası, taraf veya müşteri kaydı, mal kapsamı ve iletilme tarihiyle tanımlanır. Henüz hiç iletilmemiş bir müşteri görüşmesi, müvekkilin değerlendirmesine sunulmuş kesin iş gibi listelenmez.

TTK m.102/1, işletmeye bağlı çalışan konumunda bulunmadan sözleşmeye dayanarak belirli yer veya bölgede sürekli aracılık veya tacir adına sözleşme yapmayı meslek edinmiş kişinin acente olduğunu düzenler. Başvurudaki sıfat bu gerçek faaliyet üzerinden belirlenir. Şirket çalışanına ait satış raporuna acente başlığı eklemek kanuni sıfatı oluşturmaz. Acentelik sözleşmesinin adı, faaliyet kapsamı ve bağımsız konum birlikte kontrol edilir. Taşıma, deniz ticareti, sigorta ve turizm alanlarındaki özel düzenlemeler m.102/3 uyarınca ayrıca korunur.

Talep, aynı müvekkile iletilmiş ve durum bilgisi başvuran bakımından eksik kalan belirli işlerle sınırlıdır. Müvekkilin bütün müşterilerine veya başka acentelerin dosyalarına erişim istemez. Başvuran birden fazla müvekkille çalışıyorsa iş listesi gerçek sözleşme taraflarına göre ayrılır. Bir markanın grup şirketleri arasında hangi tüzel kişinin müvekkil olduğu belirlenmeden bütün işlemler aynı tabloya konulmaz. Böylece bilgilendirme borcunun muhatabı, ilgili sözleşme ve her işin bağlantısı açık kalır.

TTK 120/1-c’de bildirme borcu

M.120/1-c müvekkilin yaptığı işleri kabul edip etmediğini ya da yerine getirilmediğini uygun bir süre içinde acenteye bildirmesini düzenler. Hükmün amacı bu başvuruda işlerin gerçek durumunun öğrenilmesidir. Acentenin bir işi bildirmiş olması, müvekkilin o işi mutlaka kabul edeceği beyanı olarak yazılmaz. Kabul, kabul etmeme ve yerine getirilme durumu birbirinden ayrı bilgiler olarak istenir. Başvuru sonuç bölümünde bunların her ilgili iş numarasıyla eşleştirilmesi talep edilir.

Kanuni borcun konusu bildirimdir. Acentenin yazısı, müvekkilin kendi iradesi yerine geçmez. “Bu dilekçeyi aldıktan sonra bütün işleri kabul etmiş sayılırsınız” cümlesi m.120/1-c’nin hükmü değildir. Bildirim yapılmadığında belirli bir sözleşmenin kurulduğu veya belirli ücretin kesin doğduğu sonucu bu bentten otomatik çıkarılmaz. Gerçek sözleşme ve işlem belgelerinin hukuki sonuçları ayrı değerlendirilir. Bu örnek bilgi boşluğunu gidermek için hazırlanmıştır; bir karşı taraf adına kabul beyanı kurmaz.

TTK m.120/2, maddeye aykırı şartların acentenin aleyhine olduğu ölçüde geçersizliğini düzenler. Müvekkilin bildirim borcunu ortadan kaldırdığı söylenen sözleşme şartı mevcutsa metni ve ilgili maddesi dosyaya alınır. Hiç bulunmayan bir sözleşme şartı başvuruda ileri sürülmez. Gerçek hüküm kanundaki koruma karşısında değerlendirilir. Bilginin hangi kayıt biçiminde gönderileceğinin kararlaştırılması ile acentenin kanuni bildirim hakkının kaldırılması aynı düzenleme gibi ele alınmaz.

Her işin kimliği nasıl belirlenir?

İş listesinde ilk alan gerçek işlem veya teklif numarasıdır. Sistemde böyle bir numara yoksa başvuranın dosya içi sıra numarası kullanılır ve bu numaranın iç takip numarası olduğu belirtilir. Rastgele numara müvekkilin resmî sipariş kaydı gibi sunulmaz. İkinci alan ilgili müşteri veya sözleşme tarafıdır. Üçüncü alan ürün ve iş kapsamıdır. Sonraki alanlar müvekkile iletilme tarihi ve iletim kaydıdır. Aynı işin farklı yazışmalardaki numaraları arasında bağlantı varsa tablo içinde açıklanır.

Bir teklif birden fazla kez değiştirilmişse hangi sürümün bilgi talebine konu olduğu belirlenir. İlk fiyat, yeni miktar ve son teslim önerisi farklı belgelerde yer alıyorsa son değişiklikler göz ardı edilmez. Müvekkilin eski sürüme ilişkin cevabı yeni önerinin cevabı olarak kaydedilmez. Başvuran tam olarak hangi işi ve hangi güncel kapsamı sorduğunu bilmelidir. Ek listesi, işlem kimliğiyle birlikte gerçek sürüm ve tarih bilgisini taşıdığında cevap daha sonra dosya üzerinden denetlenebilir.

Mal miktarı, fiyat veya teslim tarihi henüz kesinleşmemişse bunlar teklif bilgisi olarak gösterilir. Başvuranın kendi hazırladığı satış tahmini gerçekleşmiş siparişe dönüştürülmez. Müşterinin gerçek talebi ile acentenin önerisi ayrı kaynaklardır. Bilgi talebi, dosyada mevcut belgenin niteliğini korur. Müvekkilin kabul ettiği bildirilecekse hangi metin ve hangi kapsam için kabul açıklaması yapıldığı belirlenir; kabul edilmemiş ek koşullar bu açıklamanın içine sonradan eklenmez.

Kabul ile yerine getirilme durumu ayrı okunur

Bir işin kabul edildiğinin bildirilmesi ile o işin fiilen yerine getirilmiş olması aynı olay değildir. Cevapta kabul edilen işin hangi tarihli metne ilişkin olduğu gösterilir. Yerine getirilme bilgisi açıklanırken gerçek işlem kaydı esas alınır. Bir sevkiyat hazırlık kaydı, bütün malların teslim edildiği belgeye dönüştürülmez. Aynı şekilde tek bir ürünün sevk edilmiş olması, çok kalemli işin tamamının yerine getirildiği anlamında kaydedilmez. İş kapsamı ve gerçekleşen işlem ayrı satırlarda izlenir.

Bir işin belirli bölümü yapılmışsa cevapta kalan bölümün durumu açık kalır. Dilekçe bütün işlerin tam gerçekleştiğini veya tamamının yapılmadığını peşinen yazmaz. Başvuran kendisine iletilmiş gerçek cevabı özetler ve açıklanmayan konuyu sorar. Müvekkilin sistemindeki durum kodu kullanılıyorsa kodun ne anlama geldiği anlaşılır olmalıdır. “Kapalı” gibi bir kayıt başvuran bakımından kabul, ret veya yerine getirilme bilgisini açıklamıyorsa bu kayıtla ilgili somut açıklama istenir.

Müşteriyle iletişim bakımından da bu ayrım önemlidir. Acente müvekkilden açık durum bilgisi almadan kabul gerçekleşmiş gibi müşteriye yeni bir açıklama üretmez. Bilgi talebi dosyanın mevcut durumunun doğru aktarılmasını amaçlar. Cevabı alınan işler ile cevapsız kalan işler aynı sütunda tamamlanmış sayılmaz. Talep listesinde her gerçek iş için bildirilen durumun ve cevap tarihinin ayrı tutulması, sonradan hangi bilginin ne zaman edinildiğini izlenebilir hale getirir.

Uygun süre sabit bir günlük sayı değildir

M.120/1-c açıkça uygun süre içinde bildirmeyi düzenler. Hüküm bütün işler için aynı yedi, on beş veya otuz günlük süre koymaz. İşin gerçek iletim tarihi, kapsamı ve ticari takvimi başvuruda gösterilir. Teklifin belgeli geçerlilik süresi, gerçek teslim planı veya müşteri görüşme tarihi varsa kaynağıyla yazılır. Kanundaki uygun süreyi açıklamak için bu kayıtlar kullanılır; belgeye dayanmayarak her müvekkile aynı son gün uygulanmaz.

Başvuran gerçek ihtiyaç gününü bildirebilir. Bu günün neden önemli olduğu, hangi işlem kaydına dayandığı ve neyin cevaplanmasının istendiği açıklanır. Talep edilen gün kanunun bütün dosyalara koyduğu hak düşürücü süre gibi yazılmaz. Ayrıca bir teklif üzerindeki geçerlilik tarihi, kendiliğinden m.120’nin belirlediği bildirim günü olarak adlandırılmaz. İki tarih aynı dosyada bulunabilir; fakat hukuki işlevleri açıklanır. İşin geçerliliği ve bildirim borcunun uygulanması birbirine karıştırılmaz.

Başvurunun gönderildiği tarih ile müvekkilin işi aldığı tarih de ayrı olaylardır. İş numarası sonradan değiştirilmişse ilk gönderinin ilgili işi gerçekten içerip içermediği okunur. Ek dosyanın hiç ulaşmaması, aynı işin eksiksiz iletildiği varsayımıyla örtülmez. Uygun süre değerlendirmesini gerçek kayıtlar destekler. Önceden cevap gelmiş bir dosyada başvuran cevabı yok sayıp hiç bildirim yapılmadığını yazmaz; eksik veya açıklanmayan kısım belirlenerek talep o konuya yöneltilir.

Yetkisiz işleme icazet ile bilgi talebi ayrımı

TTK m.107/1, özel ve yazılı yetki almadan acentenin müvekkil adına sözleşme yapmaya yetkili olmadığını düzenler. Bu örnekte aracı acente müvekkil adına sözleşme imzalamış gibi gösterilmez. Belirli bir işin kabul durumu sorulur. Bilgi cevabının alınması, gelecekte bütün sözleşmeler için yeni ve sınırsız temsil yetkisi verilmesi değildir. İşlem yapma yetkisi ile işin durumuna ilişkin bildirim, farklı belgeler ve farklı hukuki işlevlerle değerlendirilir.

M.108 ise acentenin yetkisiz veya yetki sınırını aşarak müvekkili adına yaptığı sözleşmeye ilişkindir. Müvekkil işlemi haber alır almaz icazet verebilir; vermediğinde acente sözleşmeden kendisi sorumlu olur. Buradaki bilgi talebi, böyle bir yetkisiz sözleşmenin müvekkilce benimsenmesine ilişkin açıklama değildir. Gerçekten yetki aşımı bulunmuş bir dosya bu örneğin aracı acente kapsamına sokulmaz. O işlem için temsil durumu, sözleşme ve icazet konusu ayrıca incelenir.

Bu nedenle dilekçeye “müvekkil adına imzaladığım tüm sözleşmelere onay verilmesini istiyorum” cümlesi eklenmez. Örneğin konusu aracı acentenin ilettiği belirli işlerin durumudur. Dışarıdaki sözleşme tarafına gönderilen icazet bildirimi ile müvekkile yöneltilen bilgi talebinin muhatabı da aynı değildir. Kanuni hüküm numarasını değiştirmeden iki belgeyi birleştirmek, açıklanan iradeyi belirsizleştirir. Başvuran kendi sıfatını, yaptığı gerçek işi ve istediği hukuki sonucu aynı kapsamda tutar.

İş çizelgesi, ekler ve teslim kaydı

İlk ek acentelik sözleşmesinin ilgili kapsamıdır. İkinci ek, numaralı iş çizelgesidir. Her satırda işin kimliği, mevcut sürümü, müvekkile gönderilme kaydı ve sorulan durum gösterilir. Üçüncü ek gerçek yazışmalar ve varsa önceki cevaptır. Yetkili temsilci aracılığıyla başvuru yapılıyorsa gerçek temsil belgesi ayrıca belirtilir. Bir belgenin başka dosyada bulunması onun bu başvuruyla da gönderildiğini kanıtlamaz; gerçekten sunulan ekler son gönderiyle eşleştirilir.

Çizelge, ilgisiz müşteri kayıtlarını bir araya getiren geniş bir veri dosyasına dönüşmez. Talep konusu işler için gerekli bilgi gösterilir. Yanlış ürün veya başka müvekkile ait kayıt tespit edilmişse gönderimden önce düzeltilir. İş listesi ticari süreçten alınmışsa verinin hangi tarihte çıkarıldığı kaydedilir. Başvuranın sonradan eklediği açıklama ile asıl sistem kaydı ayrı tutulur. Böylece kendi notunun müvekkilin geçmiş kaydı gibi sunulması önlenir.

İmzalı dilekçe ve eklerinin hangi muhataba hangi tarihte gönderildiği saklanır. Elektronik gönderinin ek boyutu veya erişim sorunu nedeniyle ilgili kayıt ulaştırılamamışsa dosyada durum açık yazılır. İmzasız taslak nihai başvuru olarak saklanmaz. Cevap geldikçe iş çizelgesindeki satırlar gerçek cevap numarası ve tarihiyle güncellenir. Eski satırların içeriği sessizce değiştirilerek önceki gönderi farklılaştırılmaz; güncelleme kendi tarihi ve kaynağıyla yapılır. Başvurunun son hali dosyada korunur.

Gelen cevap ve diğer hakların ayrı takibi

Kontrolde önce cevabın doğru müvekkilden geldiği ve doğru iş listesine ilişkin olduğu belirlenir. Bir işin bilgisi başka müşteri kaydına bağlanmışsa eşleşme düzeltilir. Kabul edilen metnin sürümü, reddedilen işin kimliği ve yerine getirilme açıklamasının kapsamı okunur. Cevabın birden fazla işi kapsayan genel ifadesi hangi satırlara ilişkin olduğunun anlaşılmasını sağlamıyorsa eksik eşleşme açıkça bildirilir. Bilgi talebinin amacı, bütün bu kayıtların belirli işlere bağlanmasıdır.

Ücretin doğumu ve hesabı ayrı konudur. M.116 ücret istemi, muacceliyet ve hesap bakımından bilgi ve belirli defter kayıtlarının suretlerini düzenler. M.120/1-c kapsamında gelen iş durumu cevabı bu incelemede kullanılacak gerçek kayıt olabilir; fakat tek başına her satırda komisyon doğduğunu kesinleştiren tutar tablosu değildir. Aynı şekilde gelecekteki toplam iş hacmi m.120/1-b’nin farklı konusu olarak ele alınır. Bu dilekçe gerçekleşmiş veya bildirilen belirli işlerin durumuna yönelir; dönemsel hacim raporunu tekrarlamaz.

Uyuşmazlık için sonraki başvuru hazırlanacaksa gerçek iş listesi, teslim kayıtları ve cevaplar dosyaya bağlanır. Bilgi talebi gönderilmiş olması, sonraki bütün başvuru sürelerini durdurduğu veya bütün ihlalleri giderdiği anlamında yazılmaz. Aynı şekilde müvekkilin her cevabı acentenin tüm haklardan vazgeçmesi olarak kaydedilmez. Gerçek gönderim tarihi ve yetkili kişinin gerçek imzası kullanılır. Güvenli elektronik imza fiilen uygulanmadan e-imzalıdır yazılmaz. Word rehber sayfası muhataba sunulacak metinden çıkarılır.

Aracı acentenin iş durumu talep dilekçesi örneği

Sık sorulan sorular

İş durumu bildirimini hangi madde düzenler?

TTK m.120/1-c müvekkilin acentenin yaptığı işleri kabul edip etmediğini veya yerine getirilmediğini uygun sürede bildirmesini düzenler.

Bu dilekçeyi kim gönderir?

Örnek, devam eden ticari mal acenteliğinde aracılık yapan acente tarafından müvekkile gönderilir.

Her işin kabulünü zorunlu kılar mı?

Hayır. Başvuru, işlerin durumunun bildirilmesini ister. Müvekkil adına peşin kabul beyanı kurmaz.

Cevap gelmezse bütün işler otomatik kabul edilir mi?

M.120/1-c sessizliği tek başına bütün işler için otomatik kabul sayan kural içermez. Gerçek işlem ve sözleşmenin sonuçları ayrı incelenir.

Uygun süre her zaman yedi gün müdür?

Hayır. Bent sabit yedi gün koymaz. Gerçek işin iletim, kapsam ve ticari takvim kayıtları gösterilir.

Teklif sürümü neden yazılır?

Cevabın hangi gerçek metne ilişkin olduğunu belirlemek için yazılır. Eski sürüme verilen açıklama yeni metnin cevabı sayılmaz.

Kabul edilen iş mutlaka tamamen yerine getirilmiş midir?

Kabul bilgisi ve gerçek yerine getirilme kapsamı ayrı olaylardır; cevap ve işlem kayıtları ayrı kontrol edilir.

Yetkisiz sözleşmeye icazet aynı dilekçe midir?

Hayır. TTK m.108 belirli yetkisiz sözleşmenin müvekkilce benimsenmesine ilişkindir. Bu örnek iş durumu bilgisi ister.

Bu yazı komisyon alacağının miktarını kesinleştirir mi?

Hayır. Ücretin doğumu ve m.116 kapsamında hesabı ayrı incelenir; örnekte kesin komisyon tutarı bulunmaz.

Word örneği nasıl sonlandırılır?

Gerçek iş listesi ve ekler tamamlanır. Tarih ve imza gerçek başvuruya göre düzenlenir; rehber sayfası çıkarılır.

Resmî kaynaklar, ilgili dilekçeler ve yazar

Adalet Bakanlığı Mevzuat Bilgi Sistemi’ndeki 6102 sayılı TTK m.102, 107, 108, 116 ve 120 hükümleri 08.10.2026 tarihinde güncel resmî metinden kontrol edilmiştir. Başvurunun doğrudan dayanağı m.120/1-c ve 2’dir.

Farklı işlem için hazırlanan yetkisiz acente işlemine icazet bildirimi bu bilgi talebinden ayrıdır. Diğer başvurular Word dilekçe kütüphanesinde bulunur.