Komisyoncunun Kendisiyle Yaptığı İşlemi Aynı Gün Bildirme Dilekçesi | TBK543/2 Word

Kısa ve net cevap: TBK m.543/2, komisyoncunun kendisiyle yaptığı işlemi aynı gün vekâlet verene bildirmesini zorunlu kılar. Bildirim, gerçek işlem yönünü, işlem zamanındaki değeri ve komisyoncunun doğrudan alıcı veya satıcı olduğunu açıklar. Kendisiyle işlem yapabilmenin birinci fıkradaki mal, fiyat, yetki ve aksine talimat bulunmaması koşulları ayrıca sağlanmalıdır. Aşağıdaki Word örneği gerçekleşmiş işlemin aynı gün bildirimidir; sonradan izin üretmez.

Komisyoncunun kendisiyle işlemini aynı gün bildirme dilekçesini Word olarak indir

Bu bildirim hangi somut hukuki işlem içindir?

Bildiren komisyoncu, muhatap ilgili vekâlet verendir. Komisyoncu, alım emrinde kendi malını vekâlet verene satmış veya satım emrinde vekâlet veren hesabına satılacak malı kendisi satın almıştır. Gerçek işlem tamamlandığı gün bu durumu açıkça bildirir. Üçüncü kişiyle yapılan sıradan alımın sonucunu raporlama ile doğrudan kendisiyle işlem bildirimi farklıdır. Başvuru başlığı, metindeki sıfatlar ve ekler gerçekten gerçekleşen bu özel işleme uygun olmalıdır.

TBK m.532 uyarınca alım veya satım komisyonculuğunda komisyoncu ücret karşılığında kendi adına ve vekâlet veren hesabına kıymetli evrak ile taşınırların alım veya satımını üstlenir. Kendi adına üçüncü kişiyle sözleşme kurmak, komisyonculuğun olağan yapısıdır. Kendisiyle işlemde ise komisyoncu işlemde doğrudan alıcı veya satıcı konumundadır. Her komisyon sözleşmesinin bu ikinci sonucu taşıdığı ileri sürülmez. Gerçek emir ve işlem belgesi üzerinden hangi yapının bulunduğu açıklanır.

TBK 543/1’deki yetki ve fiyat koşulları saklanmaz

Birinci fıkra, borsada kayıtlı veya piyasa fiyatı bulunan kambiyo senetleri, diğer kıymetli evrak ya da ticari malları satmaya veya satın almaya yetkili komisyoncuyu düzenler. Vekâlet verenin aksine talimat vermemiş olması gerekir. Komisyoncu bu kapsamda alınacak mal yerine kendi mallarını satabilir veya satılacak malı kendisi için satın alabilir. Aynı gün bildirim yapılması, eksik olan yetki ya da fiyat koşulunu tamamlayan genel bir izin değildir.

Dosyada komisyon anlaşması, ilgili alım veya satım emri ve son geçerli talimat sürümü belirlenir. Malın ticari niteliği ile gerçek borsa veya piyasa fiyatı kaydı seçilir. İşlemden önceki aksi talimat bulunuyorsa çıkarılmaz. Sadece önceki başka bir emirde izin verilmiş olması, bu emir için aynı iznin bulunduğu anlamına getirilmez. Yetkili kişinin talimatı ve komisyoncunun işlem kapsamı aynı referans altında karşılaştırılır. Form yetkisiz bir işlemi gerçekleşmiş izinle yapılmış gibi anlatmaz.

TBK 543 kendisiyle işlem rehberi genel çerçeveyi açıklar. Buradaki metin, gerçek işlemi vekâlet verene bildirmek için tam ve düzenlenebilir form sunar. Bildirim hazırlanırken birinci fıkradaki koşulların hangi belgelerle kontrol edildiği yazılır. Kanunda bulunmayan bütün ürünler için sınırsız kendiyle işlem yetkisi veya genel bir ön onay varsayımı kurulmaz. İşlem konusu bu kapsamın dışındaysa başka hukuki düzen kendi gerçek dayanağıyla değerlendirilir.

Alım ve satım yönünde komisyoncunun sıfatı

Alım emrinde vekâlet veren belirli malın hesabına alınmasını istemiştir. TBK m.543 koşulları içinde komisyoncu kendi malını bu amaçla satmışsa bildirimin satıcı tarafı komisyoncudur. Malın kendi stokundan geldiği, gerçek tanımı, miktarı ve işlem şartları açıkça yazılır. Üçüncü kişi satıcı bulunmuş gibi hayalî unvan eklenmez. Stok kaydı ile ilgili işlem belgesi aynı malı göstermelidir. Henüz teslim edilmemiş mal, sadece sözleşme kurulmuş olduğu için teslim edilmiş sayılmaz.

Satım emrinde vekâlet veren hesabına satılacak malı komisyoncu kendisi için satın almıştır. Bildirimde doğrudan alıcı olduğu açıklanır. Satış bedeli, işlem anındaki değer dayanağı ve ödeme durumu ayrı belirtilir. Vekâlet verenin malını başka alıcıya satmış gibi rapor verilmez. Malın teslimi ile bedelin ödenmesi farklı aşamalardır; gerçek tamamlanma kayıtları kullanılır. Bildirim her iki işlem yönünü birden gerçekleşmiş gibi içeren belirsiz cümlelerden arındırılır.

Birden fazla emir varsa her işlemin yönü ayrı gösterilir. Bir emirde alıcı, diğerinde satıcı sıfatı bulunması tek toplam satırıyla açıklanmaz. İşlem numarası, ürün kodu, miktar, işlem zamanı ve doğrudan sıfat aynı satırda eşleştirilir. Kısmi işlemde gerçekleşen miktar ile açık kalan emir bölümü ayrılır. Formun sonuç cümlesi yalnız gerçek yapılan işlemi kapsar; henüz tamamlanmamış emirlerin tümü yerine getirilmiş ilan edilmez.

İşlem anındaki değer nasıl gösterilir?

TBK m.543/1 bu işlemlerde komisyoncunun kendisiyle işlem yaptığı andaki değerleri esas alır. Bu nedenle bildirimin hazırlanma günündeki başka fiyat veya sonradan alınmış yeni teklif, gerçek işlem anının değeri olarak yazılmaz. İlgili borsa veya piyasa kaydı, ürün niteliği, ölçü birimi ve zaman bilgisi korunur. Farklı kaliteye veya başka teslim yerine ait fiyat kullanılıyorsa bu farklılık gizlenmez. Değerin dayanağı yalnız komisyoncunun açıklamasız iç fiyat listesi olarak bırakılmaz.

Bedel ile miktar hesabı denetlenebilir olmalıdır. Birim değer, gerçek miktar, toplam tutar ve para birimi ayrı gösterilir. Bir fiyat kaydı kilogram, emir ise adet üzerinden düzenlenmişse gerçek dönüşüm dayanağı açıklanır. Vergi, taşıma veya diğer hizmetlerin bedelde bulunup bulunmadığı kayıtla belirtilir. Bir başka emrin gideri bu işlemin mal bedeline açıklamasız eklenmez. Bildirimin değer bölümü sonradan oluşan varsayımsal kâr veya zarar tahmini içermez.

İşlemden sonra fiyat değişmesi, başlangıçtaki değerin yeni piyasa fiyatıyla değiştirilmesi için tek başına dayanak değildir. Sonradan gerçekten yapılan düzeltme veya ayrı anlaşma varsa kendi tarihi ve kapsamıyla kayda alınır. Önceki işlem teyidi dosyadan silinmez. Vekâlet verenin gerçek fiyatı okuyabilmesi için kullanılan kaynak ve zaman gösterilir. Kanunun işlem anına bağladığı ölçü, sonraki bildirimin düzenlenme anıyla karıştırılmaz.

Aynı gün bildirim kuralı nasıl uygulanır?

İkinci fıkra bu tür işlemin yapıldığının aynı gün bildirilmesini zorunlu kılar. Hüküm, bütün işlemler için üç iş günü veya haftalık toplu rapor süresi vermez. İşlem tarihi ile gerçek bildirim tarihi ve saati kaydedilir. Belgenin aynı gün hazırlanması ile aynı gün bildirim yapılması farklıdır. Yalnız taslak dosyanın oluşturulma zamanı üzerinden bildirim borcunun yerine getirildiği söylenmez. İletinin içeriği, ekleri, gerçek muhatabı ve iletim kayıtları birlikte saklanır.

Sözleşmede kullanılan gerçek bildirim adresi veya sistem kanalı belirlenir. Şirket yetkilisi ile rastgele çalışanın şahsi hesabı aynı muhatap sayılmaz. Sistem gönderim hatası verdiyse bu durum dosyada açık tutulur; başarısız gönderim başarılı bildirim olarak raporlanmaz. Telefonla bilgi verilmişse gerçek görüşme kaydı ve açıklanan işlem ayrıntıları değerlendirilir. Yazılı kayıt, aynı gün hangi işlemin ve hangi sıfatın bildirildiğini sonradan kontrol etmeyi kolaylaştırır; maddede düzenlenmemiş tek zorunlu iletişim kanalı icat edilmez.

Aynı gün kuralı geçilmişse geçmiş tarihli form kullanılmaz. Gerçek gecikme ve mevcut belgeler açıklanır. TBK m.543/2’nin bildirim yükümlülüğü, her gecikmeye aynı otomatik ücret kaybı veya sözleşme geçersizliği sonucu bağlayan hüküm gibi aktarılmaz. Ayrı ihlal, zarar veya ücret tartışmasının dayanağı kendi koşullarıyla incelenir. Bu metin zamanında yapılmış bildirim örneğidir; gerçekte yapılmayan zamanında işlemi olmuş gibi göstermez.

Ücret ve giderin ayrı hesabı

Birinci fıkra komisyoncunun komisyon işlerinde alışılmış ücret ve giderlerini bu hâllerde de isteme hakkını düzenler. Kendisiyle işlem yapılması, ücretin her durumda otomatik silindiği anlamına gelmez. Ancak mal bedeli, komisyon ücreti ve giderler ayrı gösterilmelidir. Gerçek sözleşme, ücret dayanağı ve gider belgeleri korunur. Alışılmış gider açıklaması, yapılmamış bir gideri gerçek ödeme gibi kaydetme hakkı sağlamaz. Bildirimin sonuç kısmı ayrıca belgesiz toplam borç ikrarı talebi hâline dönüştürülmez.

TBK m.538, vekâlet veren yararına yapılan gider ve ödemeleri ayrıca düzenler; komisyoncunun kendi çalışanlarının ücretlerini hesaba geçiremeyeceğini belirtir. TBK m.540 ise dürüstlük kurallarına aykırı davranış ve gerçek bedelin farklı bildirilmesine özel sonuç bağlar. Bu form bu farklı hükümleri gizlemez. Gerçek bedelin yerine daha yüksek alım veya daha düşük satım tutarı yazılması, kendiyle işlem yetkisinin olağan kullanımı diye sunulmaz. Bildirilen değer ile gerçek işlem kaydı uyumlu olmalıdır.

Karşı tarafı gizlemek ve TBK 544 sonucu

TBK m.544, komisyoncunun doğrudan alıcı veya satıcı olabildiği durumda, sözleşmenin diğer tarafını göstermeden vekâletin yerine getirildiğini bildirmesine kendisiyle işlem yapmış sayılma sonucu bağlar. Bu örnek ise doğrudan sıfatı açıklar. “Emir tamamlandı” şeklindeki kısa ve tarafı belirsiz mesajın yerine gerçek alıcı veya satıcı bilgisi sunulur. Böylece işlemin hangi yapıda gerçekleştirildiği bilinçli olarak görünür tutulur; karşı tarafın belirsizliği üzerinden rapor hazırlanmaz.

Komisyoncudan alıcı veya satıcı sıfatıyla ifa talep dilekçesi, vekâlet verenin belirli teslim veya bedel borcunu istemesine yöneliktir. Bu yazı komisyoncunun kendisiyle yaptığı işlemi bildirmesine yönelir. Gönderen, muhatap, zaman ve sonuç bölümü bu sebeple farklıdır. Aynı formun taraf adını değiştirmek yerine bildirim yükümlülüğü ve işlem anı verileri için ayrı metin kullanılır.

Vekâletin geri alınması bulunan dosyada kronoloji

TBK m.545’e göre vekâletin geri alındığı haberinin komisyoncuya ulaştığı anda kendisiyle işlem yapma hakkı düşer. Hüküm, bu haber ulaşmadan önce komisyoncu işlemin yapıldığı bildirimini göndermişse istisna düzenler. Bu dosyalarda işlem, bildirim gönderimi ve geri alma haberinin ulaşması üç ayrı olaydır. Sadece işlemin erken yapıldığını göstermek, bildirimin de erken gönderildiğini otomatik kanıtlamaz. Gerçek zaman kayıtları birbirine karıştırılmaz.

Geri alma haberi bulunan başvuru dosyasında haberin içeriği ve ulaşma kaydı saklanır. Bildirimin gerçekten hangi saatte gönderildiği ekleriyle belirlenir. Eksik zaman verisi tahmini saatle doldurulmaz. Bu form, bildirim zamanını geriye çekerek kanuni istisna üretmez. Üçüncü kişiden alım talimatının yerine getirilmesi bildirimi ise TBK m.533/1’deki farklı sonuç raporunu düzenler; buradaki özel aynı gün kuralı ve doğrudan sıfat onun yerine geçirilmez.

Gönderilecek nüshada üç ayrı zaman kaydı

Emrin verilmesi, kendisiyle işlemin yapılması ve bildirimin gönderilmesi ayrı satırlarda kaydedilir. Talimat sonradan değiştirilmişse son sürümün ulaşma zamanı da eklenir. Değer belgesinin yayımlanma veya indirilme tarihi, işlem zamanı yerine yazılmaz. Geri alma haberi bulunan dosyada haberin gönderildiği ve komisyoncuya ulaştığı anlar ayrılır. Böylece aynı gün bildirim kuralı ile geri alma haberinden önce gönderim istisnası gerçek kayıtlardan okunur. Her satıra tarih, saat, olay ve belge referansı yazılır; eksik bilgi eksik olarak gösterilir. Hazırlanan son nüshanın ek numaraları bu çizelgeyle eşleştirilir. Başka emre ait teyit, bu işlemin zamanı veya yetkisi için kullanılamaz.

Tam ve düzenlenebilir bildirim dilekçesi

Gerçek işlem yönüne uymayan seçenek çıkarılır. Kanuni koşullar belgelerle karşılanmadan metinde karşılandığı yazılmaz. Tamamlanmamış teslim veya ödeme, işlem bildirimi içinde ayrıca mevcut durumuyla gösterilir. Ekler yalnız gerçekten sunulan belgelerdir.

Word kullanımı ve son belge kontrolü

Word dosyası tam bildirim ile ayrı hazırlık notlarını içerir. Hazırlık sayfası sunulan nüshadan çıkarılır. Gerçek gönderim günü ve saati yazılır; yetkili kişinin gerçek imzası kullanılır. Güvenli elektronik imza gerçekten uygulanmadan “e-imzalıdır” yazılmaz. Dosyaya taranmış imza resmi koymak güvenli elektronik imza işlemiyle aynı değildir. Son nüsha, gerçek ekler ve iletim kayıtları aynı emir altında saklanır. Bilgi düzeltmesi gerekiyorsa hangi alanın değiştiği yeni belgenin gerçek tarihiyle açıklanır.

Sık sorulan sorular

1. Bildirim süresi kaç gündür?

TBK m.543/2 aynı gün bildirim öngörür. Genel üç iş günü veya haftalık rapor süresi vermez. Gerçek işlem ve bildirim zamanları ayrı korunur.

2. Aynı gün bildirim eksik yetkiyi tamamlar mı?

Hayır. Birinci fıkradaki işlem konusu, fiyat niteliği, alım veya satım yetkisi ve aksine talimat bulunmaması koşulları ayrıca incelenir.

3. Kendi adına işlem yapmak aynı anlamda mıdır?

Hayır. TBK m.532’de kendi adına ve vekâlet veren hesabına işlem yapma vardır. Burada komisyoncu doğrudan alıcı veya satıcı olarak kendisiyle işlem yapmıştır.

4. Hangi tarihin değeri esas alınır?

TBK m.543/1 kendisiyle işlemin yapıldığı andaki değerleri esas alır. Sonraki rapor gününün değişmiş fiyatı gerçek işlem değeri olarak yazılmaz.

5. Komisyon ücreti tamamen ortadan kalkar mı?

Kanun alışılmış ücret ve gider hakkını bu hâllerde de düzenler. Ayrı hesap ve gerçek belgeler gösterilir; dürüstlük ihlali gibi özel hükümler saklanmaz.

6. Karşı tarafı göstermeyen bildirim neye yol açar?

TBK m.544’ün özel koşullarında işlemi kendisiyle yapmış sayılma sonucu doğar. Bu örnek gerçek doğrudan alıcı veya satıcı sıfatını açıkça bildirir.

7. Geri alma haberi ne zaman önemlidir?

TBK m.545 ulaşma anına sonuç bağlar ve bu andan önce gönderilmiş işlem bildirimi için istisna düzenler. İşlem ve gönderim zamanları birbirinden ayrılır.

8. Bildirim bütün teslimin bittiğini gösterir mi?

Hayır. İşlemin yapılması, malın teslimi ve bedel ödemesi ayrı olaylardır. Her biri gerçek mevcut aşamasıyla ve kendi belgesiyle açıklanır.

9. Geç kalındığında eski tarih kullanılabilir mi?

Hayır. Gerçek bildirim tarihi yazılır. Geçmiş tarih veya uydurma saat kullanılarak zamanında bildirim yapılmış görünümü oluşturulmaz.

10. Word içine e-imzalı yazmak yeterli midir?

Hayır. Gerçek güvenli elektronik imza işlemi gerekir. Sadece yazılı ibare veya taranmış imza resmi bu işlemin yerine geçmez.

Güncel kanuni dayanak

Doğrudan dayanak Adalet Bakanlığı UYAP Mevzuat sistemindeki güncel 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m.543/2’dir. Kendisiyle işlemin koşulları ve değer m.543/1; genel komisyon ve bildirim m.532–533; ücret/gider ile dürüstlük m.538 ve 540; karşı tarafı açıklamama ve geri alma m.544–545 üzerinden incelendi. Güncel resmî metin 9 Ekim 2026 tarihinde kontrol edildi. Başvuruda varsayılan faiz yüzdesi, karar numarası veya otomatik uyuşmazlık sonucu kullanılmamaktadır.