Fazla Çalışma Onayını Geri Alma Bildirimi | 30 Gün Word

Fazla çalışma onayını geri alma bildirimi, işçinin daha önce verdiği fazla çalışma veya fazla sürelerle çalışma onayını geleceğe yönelik olarak geri aldığını işverene yazılı biçimde açıklayan belgedir. Kanuni çerçeve 4857 sayılı İş Kanunu m.41; geri alma usulünün açık dayanağı ise İş Kanununa İlişkin Fazla Çalışma ve Fazla Sürelerle Çalışma Yönetmeliği m.9/2 hükmüdür. Düzenleme otuz gün önceden yazılı bildirim şartı getirir.

İndirilebilir Word dosyası, işverene sunulacak bildirim ve ayrı teslim kayıt sayfasından oluşur. Metin, fazla çalışmayı kabul eden yeni bir muvafakat formu değildir. Bildirimin düzenlenme günü, işverene ulaşma günü ve otuz günlük önelin ardından uygulanacak durum ayrı kaydedilir. İşçinin geçmiş ücret alacakları bildirimden ayrı tutulur. Kullanılan onay belgesi, iş sözleşmesi ve gerçek teslim kaydı form doldurulmadan önce karşılaştırılır.

Bildirimin hukuki dayanağı ve kapsamı

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının yayımladığı İş Kanunu metninde m.41, fazla saatlerle çalışma için işçinin onayını arar. Fazla Çalışma Yönetmeliği m.9, bu onayın yazılı alınmasını ve özlük dosyasında saklanmasını düzenler. Aynı maddenin ikinci fıkrası, çalışmayı istemeyen işçinin verdiği onayı otuz gün önceden işverene yazılı bildirimle geri almasını düzenler.

Bu bildirim 4857 sayılı Kanun kapsamındaki çalışma ilişkisi için hazırlanmıştır. Memurun görevlendirmesi, başka özel kanuna tabi hizmet ilişkisi veya bağımsız çalışan kişinin sözleşmesi aynı form üzerinden değerlendirilmez. İşçinin işyerindeki unvanı kadar çalışma ilişkisinin tabi olduğu düzenleme de önemlidir. Bildirimde işverenin gerçek unvanı, işçinin görevi ve çalışma ilişkisinin kaydı gösterilir. Kanunun kapsamı incelenmeden herkes için geçerli tek bir onay geri alma yolu yazılmaz.

Hangi onay geri alınıyor?

İlk kontrol, geri alınacak iradenin hangi belgede bulunduğudur. Bağımsız fazla çalışma onayı varsa belgenin tarihi ve başlığı belirtilir. Onay iş sözleşmesinde yer alıyorsa sözleşme tarihi ve ilgili bölüm yazılır. Eski formun bir örneği elde yoksa tarih tahmin edilmez; eldeki bilginin sınırı açıklanır ve geri alma beyanı daha önce verilmiş fazla çalışma onayına açıkça yöneltilir. Belgeye erişim için yapılan gerçek başvuru ayrıca kaydedilir.

Birden fazla onay belgesi bulunması halinde sadece en son sayfanın tarihi yazılıp önceki belgeler yok sayılmaz. Bildirimin hangi fazla çalışma ve fazla sürelerle çalışma onaylarını kapsadığı anlaşılır olmalıdır. Gece çalışması, hafta tatilinin kullanım zamanı veya başka özel konuda verilmiş onaylar bu belgenin başlığına kendiliğinden dahil edilmez. Her onay kendi konusu ve dayanağıyla incelenir. İmza öncesinde belgenin yalnız geri alınmak istenen iradeyi ifade ettiği kontrol edilir.

Fazla çalışma ve fazla sürelerle çalışmayı ayırma

İş Kanunu m.41, kanuni koşullar içinde haftalık kırk beş saati aşan çalışmayı fazla çalışma olarak düzenler. Sözleşmeyle haftalık sürenin kırk beş saatin altında belirlendiği ilişkide sözleşme süresini aşan ve kırk beş saate kadar olan çalışma ise fazla sürelerle çalışmadır. Bildirim bu iki onayı da kapsayacaksa ikisi açıkça yazılır. Sadece günlük işyeri dilinde kullanılan mesai kelimesiyle kapsam belirsiz bırakılmaz.

Denkleştirme uygulamasında çalışma süresinin niteliği ayrıca incelenir. Geri alma bildirimi, gerçek çalışma saatlerine ilişkin kesin bir ücret hesabı içermez. Önceden yapılmış bütün çalışmaların fazla çalışma olduğuna dair hesap yerine onayın gelecekteki durumu açıklanır. Yazılı onay belgesinin varlığı, fiilen kaç saat çalışıldığını tek başına göstermez. Bu nedenle onay kaydıyla puantaj ve bordro dosyası aynı belge başlığına dönüştürülmez.

Otuz günlük önel ve üç farklı tarih

Yönetmelik m.9/2 otuz gün önceden işverene yazılı bildirim yapılmasını ister. Formun bilgisayarda oluşturulduğu tarih, işverene ulaşma tarihi değildir. Gönderim günü ile teslim günü farklıysa gerçek teslim kaydı esas alınarak önel takip edilir. Word dosyasında tarih alanlarının ayrılması bu nedenle önemlidir. Henüz teslim edilmeyen metne geçmiş bir ulaşma günü yazılmaz. Bildirimin alındığı güne ilişkin kayıt imzalı nüshada veya kullanılan gerçek gönderim belgesinde bulunmalıdır.

Düzenlemede otuz iş günü değil otuz gün yazılıdır. Çalışma günleri üzerinden daha uzun veya daha kısa bir önel oluşturulmaz. Başvurucu bildirimi bugün hazırladığını söyleyerek önceki onayın ertesi gün sona erdiğini yazmaz. İlk uygulama günü kayıtlar üzerinden belirlenir. Süre başlangıcına ilişkin farklı kayıtlar bulunuyorsa fark imza öncesinde incelenir; belgesiz erken tarih seçilmez. İşverenin iç kayıt sistemine geç işlediği gün ile yazının gerçekten alındığı gün de ayrı tutulur.

Bildirim kime yöneltilir?

Muhatap işverendir. Tüzel kişi işverende unvan sözleşme ve mevcut işyeri kayıtlarından kontrol edilir. İnsan kaynakları birimi veya yetkili işveren vekili teslimi alıyorsa kişinin adı, görevi ve teslim tarihi kaydedilir. İşçinin çalışma arkadaşına metni göstermesi, bildirimin işverene ulaştığını gösteren kayıt olarak kullanılamaz. Birden fazla şirketin aynı binada çalışması halinde gerçek işverenin unvanı ile bina veya marka adı birbirine karıştırılmaz.

Asıl işveren ve alt işveren ilişkisi bulunan işyerinde işçinin kendi çalışma ilişkisinin kayıtları incelenir. Bildirim, rastgele bir tesis yöneticisine yöneltilmez. Başvurunun hangi işverene ulaştığı belgeden anlaşılmalıdır. İletişim adresi güncellenmişse eski adresin kullanılmasının sonucu teslim kaydı üzerinden değerlendirilir. Gönderinin geri dönmesi, teslim edilmiş bildirim diye adlandırılmaz. Yeni gönderim yapılmışsa yeni ulaşma tarihi kendi kaydıyla izlenir.

Yazılı bildirimin teslim dosyası

İmza karşılığı teslimde işçi kendi nüshasına teslim alanın adı, görevi, tarih ve imza bilgisini alır. Teslim kaydı, metnin içeriğiyle birlikte saklanır. Yalnız başlığı görünen bir fotoğraf bütün bildirimin teslim edildiğini açıklamaya yetmez. Ekler sunulmuşsa teslim nüshasında ek sayısı da gösterilir. Belge üzerinde sonradan değişiklik yapılmışsa değiştirilen metin önceki teslim edilmiş nüsha olarak kullanılmaz. Yeni metnin ulaştırılması kendi kaydıyla belgelenir.

Noter veya başka kayıtlı gönderim yöntemi kullanıldığında düzenlenen metin, gönderi bilgisi ve gerçek teslim belgesi bir arada saklanır. Elektronik yöntemde gönderenin kimliği, yazılı iradenin bütünlüğü, muhatabın yetkisi ve ulaşma kaydı kontrol edilir. Her e-posta ya da mesajın biçim şartını ve teslimi tartışmasız sağladığı söylenmez. Yalnız gönderildi işareti bulunan bir kayıttan kesin teslim sonucu çıkarılmaz. Uyuşmazlık doğuran yöntem yerine ispatlanabilir yazılı kayıt oluşturulur.

Gerekçe ve kabul bekleme meselesi

Yönetmelik m.9/2 geri alma için sağlık raporu, ailevi zorunluluk veya işverenin uygun bulduğu başka gerekçe gösterilmesini şart koşmaz. Bildirim işçinin açık geri alma iradesini içermelidir. Gereksiz kişisel ayrıntılar bu iradenin önüne geçirilmez. İşverenin değerlendirmesine sunulan belirsiz bir izin talebi yerine onayın geri alındığı açıkça yazılır. İstem, çalışmanın bütün türlerinin reddedildiği veya işçinin artık normal görevini yerine getirmeyeceği şeklinde genişletilmez.

Aynı hüküm, geri almayı işverenin kabul kararına bağlamaz. Teslim alanın imzası onay verme makamı olarak değil, bildirimin alındığını gösteren kayıt olarak kullanılır. İşverenin yazılı yanıt vermemesi halinde hayali bir kabul tarihi oluşturulmaz. Ulaşma kaydı ve otuz günlük önel ayrı izlenir. İşveren cevap vermişse cevabın gerçek içeriği dosyada tutulur; yanıt, işçinin önceki iradesinden vazgeçtiği şeklinde belge olmadan yorumlanmaz.

Önel boyunca ve sonrasında çalışma kayıtları

Otuz günlük önel, işçinin bildirimi verdiği anda bütün fazla çalışma talimatlarının geçersiz olduğu anlamına gelmez. Önceki onayın etkisi ile talep edilen çalışmanın hukuka uygunluğu birlikte değerlendirilir. Süre ve çalışma yasakları önel içinde de korunur. Bildirim, sınırları aşan çalışmaları geçerli yapan belge değildir. İşçi bu dönemde normal çalışma düzenini, bildirimin konusunu ve varsa başka kanuni hakkın dayanağını birbirinden ayırır.

Önel sonrasındaki planlamada işveren geri alınmış önceki onaya dayanarak olağan fazla çalışma yaptıramaz. Yeni çizelge veya talimatın tarihi saklanır. İşçi gerçek çalışma günlerini kaydeder; yapılmamış fazla çalışma yapılmış gibi gösterilmez. İşveren yeni bir onay belgesi sunmuşsa bunun ayrı bir irade açıklaması olduğu anlaşılır olmalıdır. Teslim tutanağı içine yeni fazla çalışma onayı yerleştirilmesi, sadece bildirim alındısının imzalandığı yönündeki dosya açıklamasıyla karıştırılmaz.

Zorunlu ve olağanüstü çalışma istisnaları

Yönetmelik m.9/1, zorunlu nedenlerle veya olağanüstü durumlarda yapılan fazla çalışma ve fazla sürelerle çalışma için onay aramaz. İş Kanunu m.42, arıza ve kanunda belirtilen acele işler veya zorlayıcı sebepler karşısında işyerinin normal çalışmasını sağlayacak dereceyi aşmayan zorunlu çalışmayı düzenler. Aynı hüküm uygun dinlenme verilmesini de içerir. Bildirim, bu kanuni istisnaları ortadan kaldıran koşulsuz ret yazısı olarak hazırlanmaz.

İş Kanunu m.43 ise seferberlik süresinde yurt savunmasının gereklerini karşılayan işyerlerindeki özel rejimi düzenler. Olağan sipariş yoğunluğu bu hükmün adı kullanılarak otomatik olağanüstü durum sayılmaz. İşverenin hangi istisnaya dayandığı gerçek olay ve kayıtla açıklanır. Bu örneğin konusu olağan fazla çalışma onayının geri alınmasıdır. İstisna kapsamında ileri sürülen somut talimat, kendi kanuni koşulları üzerinden ayrıca incelenir.

Geçmiş ücret ve serbest zaman talepleri

Geleceğe yönelik geri alma beyanı, yapılmış çalışmanın ücretinden vazgeçildiği anlamına gelmez. Bildirime geçmiş ücretlerin ödendiği, bütün hesapların kapandığı veya işverenin ibra edildiği şeklinde hazır cümle konulmaz. Geçmiş çalışma hesabı gerekiyorsa bordrolar, puantaj ve gerçek ödeme kayıtları ayrı değerlendirilir. Bu yazı, belgesiz bir fazla çalışma toplamına dayanan toplu ödeme talebi olarak genişletilmez.

İşçi yapılmış çalışma karşılığında serbest zaman kullanmak istiyorsa bu farklı bir taleptir. Serbest zaman talep dilekçesi bu ayrı başvuruya yöneliktir. Onayın geri alınması ise gelecekteki olağan fazla çalışmaya verilen iradeyi konu alır. Genel çerçeve için onayı geri alma hakkı rehberi ve yazılı onay kuralları rehberi okunabilir.

Teslim kayıt sayfasının kullanılması

Word dosyasının ikinci sayfasında belge başlığı ve düzenleme tarihi, teslim edilen bildirimi tanımlar. Teslim alan kişi bölümüne başka bir belgede imzası bulunan kişinin adı aktarılmaz. Gerçek alındı kaydı bu bildirimle bağlantılı olmalıdır. Kurum evrak numarası verilmişse numara ve kayıt tarihi ayrı yazılır. Evrak numarası alınması, bildirim içeriğinin değiştirildiği veya işçinin yeni bir onay verdiği anlamına gelmez. İşçinin kendi nüshasında hangi sayfaların teslim edildiği ve varsa hangi eklerin sunulduğu anlaşılmalıdır.

Gönderim bir taşıma veya elektronik teslim kaydına dayanıyorsa alındı bölümündeki kişi imzası alanı gerçekte imza alınmış gibi doldurulmaz. Kullanılan yöntem ve teslim belgesi numarası yazılır. Dosyada teslim gerçekleşmediğini gösteren kayıt varsa önel tablosundaki ulaşma günü boş kalır. Metnin yeniden gönderilmesi halinde önceki başarısız gönderim kendi tarihiyle korunur. Yeni teslim belgesiyle yeni ulaşma günü eşleştirilir. Aynı formun birden fazla nüshası farklı yerlere ulaştırılmışsa her teslim için ayrı gerçek kayıt tutulur.

Bildirimin eki olarak önceki onayın bir örneği sunulduğunda ek belgenin geri alma bildiriminden önceki tarihli olduğu açık tutulur. Yeni bildirimin altına eski onay metni tekrar imzalanacak alan olarak yerleştirilmez. Önceki belge yalnız geçmiş iradenin kaynağını göstermek içindir. Önel kayıt sayfasındaki hesap, işverenin kabul veya ret yazısına bağlı bir izin formuna çevrilmez. İşçinin düzenlediği bildirim ile işverenin teslim kaydı aynı dosyada bulunur; ancak her bölüm kendi gerçek işleviyle kullanılır.

Örnek fazla çalışma onayı geri alma bildirimi

Belgede gerçekte verilmiş onayın kaydı gösterilir. Teslim tarihi henüz belli değilse önel hesabı tamamlanmış gibi yazılmaz. Çalışmanın kapsamı, muhatap ve imza alanları doldurulduktan sonra işçi kendi nüshasını saklar. Bildirimin yazılı metni ile ek teslim kaydı birlikte kullanılmalıdır.

Fazla çalışma onayını geri alma bildirimini Word olarak indir. İkinci sayfadaki alındı ve önel kayıt bölümü, bildirimin içeriğini değiştirmeden teslim bilgisini belgelemek içindir. Bildirim tarihi ile teslim tarihinin aynı olması ancak gerçek kayıt böyleyse yazılır.

Son kontrol ve kayıtların korunması

İmza öncesinde muhatap unvanı, işçi bilgisi ve geri alınan onayın konusu karşılaştırılır. Bildirim normal görevden ayrılma veya işe gelmeme beyanı içermez. İşçinin istifa ettiği, işten çıkarıldığı veya ücret hesabının kapandığı yönünde ayrı bir belge yoksa bu sonuçlar bildirim formuna eklenmez. İşverenin imzalattığı alındı metni farklı haklardan vazgeçme içeriyorsa yalnız teslim teyidi olarak adlandırılmaz; içeriği ayrıca incelenir.

Sonrasında teslim nüshası, ek listesi ve gerçek gönderim kayıtları birlikte saklanır. Bildirimden sonra verilen çalışma talimatları kendi tarihleriyle dosyalanır. İlgisiz kişilerin mesajları veya başka çalışanın onayı, başvurucunun kendi onay kaydı yerine kullanılamaz. Önelin tamamlanmasıyla ilgili tarih yeni kayıt geldiğinde değişiyorsa değişikliğin sebebi açıklanır. Bildirim teslimi ispatlanmadan bütün aşamaların tamamlandığı söylenmez.

Sık sorulan sorular

Geri alma usulünün açık maddesi hangisidir?

Fazla Çalışma Yönetmeliği m.9/2 otuz gün önceden işverene yazılı bildirimle onayın geri alınmasını düzenler. Kanuni çerçeve İş Kanunu m.41’dir.

Bildirim mahkemeye mi verilir?

Bu örnek işverene yöneliktir. Dava veya idari şikâyet dilekçesi değildir.

Otuz gün mü, otuz iş günü mü?

Hüküm otuz gün der. Yazıda iş günü şeklinde farklı önel oluşturulmaz.

Metni hazırlamak öneli başlatır mı?

Hazırlama ve işverene ulaşma ayrı olaylardır. Öneli takip etmek için gerçek ulaşma kaydı gerekir.

İşveren kabul etmezse geri alma geçersiz mi?

Maddenin ikinci fıkrası geri almayı işverenin kabulüne bağlamaz. Yazılı bildirim ve otuz günlük önel izlenir.

Sağlık raporu eklemek zorunlu mu?

Bu geri alma usulü sağlık raporunu şart koşmaz. Sağlık nedeniyle fazla çalışma yasağı ayrı konudur.

Bildirim istifa anlamına gelir mi?

Bu örnek iş sözleşmesini feshetmez; fazla çalışma onayının gelecekteki durumunu açıklar.

Geçmiş fazla çalışma ücreti silinir mi?

Hayır. Geleceğe yönelik onay beyanı geçmiş ücret alacağından vazgeçme içermez.

Zorunlu çalışmada da aynı onay aranır mı?

Yönetmelik m.9/1 zorunlu ve olağanüstü çalışmalardaki onay istisnasını düzenler. Somut çalışma ilgili kanuni koşullarla incelenir.

Word teslim sayfasını kim doldurur?

Gerçek teslim bilgileri kaydedilir. Teslim alan kişi adı, görevi, tarihi ve imzasıyla alındıyı belgeler; alınmayan teslim kaydı doldurulmaz.

Resmî kaynak ve belge kapsamı

İş Kanunu m.41–43 ile Fazla Çalışma Yönetmeliği m.9 bu bildirimin temel dayanaklarıdır. Yukarıdaki resmi Bakanlık metinlerinde onay, geri alma ve istisna hükümleri okunabilir. Örnek, doğrulanmamış emsal veya gelecekteki uyuşmazlıkta kesin kazanma iddiası içermez. Gerçek onay, teslim ve çalışma belgeleriyle birlikte kullanılmalıdır.

Bu dilekçe örneği Av. Halil Bakırcı adına yayımlanan bilgilendirme içeriğidir. Örnek metin gerçek dosyanın olayları, delilleri ve güncel mevzuatı değerlendirilerek uyarlanmalıdır.

Yazar Bilgisi

Avukat Halil BAKIRCI, Mersin Barosu 3472 sicil numarasına kayıtlıdır. Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu bünyesinde ceza, aile, iş, gayrimenkul ve ticaret hukuku alanlarında hukuki danışmanlık ve dava takibi sunmaktadır.

Büro avukatı: Av. Emirhan Keskin · Mersin Barosu Sicil No: 5507

Av. Halil Bakırcı profilini inceleyin →