Bakma Sözleşmesinin İptali Yerine Nafaka Ödenmesi Talep Dilekçesi | TBK615/2

Kısa ve net cevap: TBK 615’in ikinci fıkrası, ölünceye kadar bakma sözleşmesinin iptali yerine nafaka ödenmesine karar verilmesi seçeneğini hâkime tanır. Ödeme, bakım borçlusunun ifa edeceği edimlerden mahsup edilmek üzere, bakım alacaklısının kanunen nafaka yükümlüsü olduğu kişilere yönelir. Bu dilekçe, TBK 615 kapsamında açılmış mevcut sözleşme iptali dosyasında nafakadan yoksun kalan davacının bu seçeneğin incelenmesini istemesi içindir. Talep verilmiş karar veya kesin ödeme garantisi olarak sunulmaz.

Üç kişinin hukuki sıfatı ayrı yazılır

Bakım alacaklısı, ölünceye kadar bakma sözleşmesinde kendisine bakım sağlanacak kişidir. Bakım borçlusu bu bakımı üstlenen kişidir. Nafakadan yoksun kalan davacı ise bakım alacaklısının kanunen nafaka yükümlüsü olduğu kişidir. Aynı metinde bakım alacaklısına nafaka alacaklısı denilmesi, başvurunun öznesini değiştirir. Bu nedenle dosya kapağında üç sıfat, ilgili gerçek kişi ve belgeyle eşleştirilir. Bir kişiye bakım verilmesiyle başka kişiye nafaka verilmesi farklı edimlerdir.

TBK 611 sözleşmenin temel yapısını,615 ise bu sözleşmenin nafaka hakkına etkisini düzenler. İptal isteminin koşulu, bakım alacaklısının sözleşme yüzünden kanuni nafaka yükümlülüğünü yerine getirme imkânını kaybetmesidir. Yoksun kalan kişinin yalnız sözleşme taraflarından birinin yakını olması yeterli açıklama değildir. Gerçek nafaka ilişkisinin kaynağı ve sözleşmeyle bağlantılı imkân kaybı ayrı gösterilir. Mevcut karar ve dosya kayıtları varsa doğru tarih ve numarasıyla kullanılır.

Bu örnek, bakım alacaklısının kendisine bakım yapılmadığı için sözleşmeyi feshetme talebi değildir. Burada nafakadan yoksun kalan kişi, kendi korunmasını mevcut iptal davasında ister. Sözleşmenin tarafının TBK 617 kapsamındaki borca aykırılık feshi ile üçüncü kişinin 615 kapsamındaki koruması farklı sebeplere dayanır. Genel sözleşme yapısı için ölünceye kadar bakma sözleşmesi rehberi incelenebilir; bu yazının örneği mevcut dosyadaki özel nafaka seçeneğine odaklanır.

TBK 615’teki imkân kaybı nasıl açıklanır?

Dosyada önce kanuni nafaka yükümlülüğü belirtilir. Bu yükümlülüğe ilişkin mevcut hüküm varsa karar türü, hak sahibi, dönem ve tutar kendi kapsamıyla yazılır. Kanuni ilişki açıklanırken gerçekten bulunmayan nafaka kararı varmış gibi gösterilmez. Kararın bulunduğu dosyayla sözleşme iptali dosyası birbirinin yerine kullanılmaz. Aynı isimle açılmış farklı davaların numaraları ayrıca doğrulanır. Davacının kanuni nafaka hakkıyla bakım sözleşmesinin konusu arasındaki ilişki açık kurulmalıdır.

Sonra sözleşmenin bakım alacaklısının mali durumuna etkisi ortaya konulur. Sözleşme öncesindeki gelir ve malvarlığı ile sözleşme nedeniyle oluşan değişiklik belgelerdeki gerçek kapsamıyla gösterilir. Bir malın devredilmesi, kalan bütün gelirlerin ortadan kalktığını tek başına kanıtlamaz. Buna karşılık imkân kaybını açıklayan belirli gelir veya malvarlığı değişikliği mevcutsa dosyaya kaynağıyla sunulur. İnceleme, sözleşmenin kurulmuş olmasını otomatik zarar sayan bir kabule dayanmaz.

Nafaka ödemesinin sözleşmeden önce de yapılmadığı ileri sürülüyorsa bu dönem gizlenmez. Sözleşme ile imkân kaybı arasındaki bağ hangi gerçek değişiklikten doğuyorsa açıklanır. Bir ödemenin geç yapılması ile kanuni yükümlülüğü yerine getirme imkânının kaybedilmesi aynı olgu değildir. Başvuruda ödeme tarihleri, sözleşme tarihi ve mali durum kayıtları birlikte sıralanır. Kusur veya aldatma iddiası bulunmayan dosyaya yalnız metni kuvvetli göstermek amacıyla böyle bir iddia eklenmez.

İptal yerine nafaka seçeneği hangi sonucu amaçlar?

TBK 615’in ikinci fıkrası hâkimin sözleşmenin iptali yerine nafaka ödenmesine karar verebilmesini düzenler. Bu kanuni seçenek, sözleşmenin varlığını ve ifasını dikkate alarak nafakadan yoksun kalan kişiyi korumaya yönelir. Dilekçe, bu seçeneğin dosyadaki koşullar bakımından değerlendirilmesini ister. Bir tarafın tek başına kabul beyanı, mahkeme kararı yerine kullanılmaz. Davacının talebini sunmasıyla bakım borçlusunun ödeme düzeninin kendiliğinden değiştiği söylenmez.

Öneri hazırlanırken nafakanın kime, hangi dönem için ve hangi mevcut kanuni ilişki kapsamında yöneldiği belirtilir. Birden fazla kişi korunmak isteniyorsa her kişinin sıfatı ve talebinin kapsamı ayrı açıklanır. Tek kişinin nafaka kararı diğerleri için aynı tutarda hak bulunduğunu göstermez. Aile içindeki genel harcama toplamı, davacının nafaka hesabı olarak doğrudan yazılmaz. Talep edilen koruma, dosyadaki gerçek hak sahibi ve imkân kaybıyla bağlantılı olmalıdır.

Mevcut iptal istemi ile ikinci fıkradaki seçenek birlikte açıklandığında hangi hukuki sonuçların mahkemenin önünde bulunduğu anlaşılır. Bu örnek ilk dava dilekçesinin yerini almaz. Mevcut iddia, talep ve dosya aşaması korunarak ikinci fıkranın incelenmesi istenir. Başvuruya, yeni ve ilgisiz geçmiş dönem alacaklarının kendiliğinden kabul edildiği sonucu eklenmez. Dosyadaki usul düzeni ile maddi hukukun tanıdığı koruma ayrı takip edilir.

Bakım edimlerinden mahsup ne demektir?

Kanun, nafaka ödemesinin bakım borçlusunun ifa edeceği edimlerden mahsup edilmesini öngörür. Bunun için sözleşmede üstlenilmiş edimlerin kapsamı dosyada görünür olmalıdır. Gıda, konut, kişisel bakım ve başka gerçek sözleşme edimleri birbirinden ayrılır. Edimlerin hiç incelenmeden tamamının aynı sabit aylık para olduğu kabul edilmez. Sözleşmede yazan borç ile fiilen sunulan hizmet ayrı kayıtlar hâlinde gösterilir; yapılmış ve gelecekte yapılacak işler karıştırılmaz.

Mahsup, aynı edim karşılığının iki kez sayılmasını önleyen açık bir hesap ilişkisi gerektirir. Nafaka yönünden sunulan tutar hangi bakım edimiyle bağlantılıysa açıklanır. Başvuranın kendi tablosu, hâkim tarafından kabul edilmiş değerleme değildir. Teknik değerleme gerektiren kalem varsa kaynaklar ve hesabın konusu belirtilir. Kanunun koymadığı zorunlu yüzde, sabit kesinti oranı veya bütün edimleri nakde çevirme formülü dilekçeye yazılmaz. Gerçek sözleşme ve hesap birlikte incelenir.

Bakım borçlusunun doğrudan yaptığı ödemeler varsa kime, ne zaman ve hangi açıklamayla ödendiği kaydedilir. Nafaka alacaklısına gönderilen tutar ile bakım alacaklısı için yapılmış sağlık veya konut harcaması aynı alacak kalemi değildir. Bir ödemenin kendiliğinden bütün taraflar yönünden borcu bitirdiği ileri sürülmez. Başvuruda her ödeme kendi hak sahibi ve dönemiyle gösterilir. Mahsup talebinin, belirsiz bir aile harcaması üzerinden yürütülmesi önlenir.

Nafaka, bakım ve önceki ödeme çizelgesi

Çizelgenin nafaka bölümünde hak sahibi, yükümlü kişi, hukuki dayanak, ilgili dönem ve mevcut kararın kapsamı bulunur. Ödenmiş tutarlar belgeli olarak ayrı satıra alınır. Geçmiş borç bakiyesi ile bundan sonra uygulanması istenen ödeme düzeni iki farklı başlıktır. İkinci fıkra seçeneği sunulurken hangi döneme ilişkin koruma istendiği belirtilir. Eski kararın tutarı ve yeni talep birbirine eklenerek mükerrer bir aylık toplam oluşturulmaz.

Bakım bölümünde sözleşmenin gerçek edimleri ve ifa kayıtları gösterilir. Malvarlığı devri, sözleşme tarihi ve ifa düzeni kendi belge referanslarıyla yer alır. Nafaka yükümlülüğünü yerine getirme imkânının kaybı, bu bilgilerle mali durum kayıtlarının karşılaştırıldığı ayrı bölümde açıklanır. Çizelge bir bakım hizmetinin gerçekten verilmediğini ileri sürüyorsa dayanağı belirtilir; bu iddia sözleşmede vaat edilen hizmetin listesinden tek başına çıkarılmaz.

Ödeme kayıtlarında banka açıklaması ve hak sahibi ayrıca önem taşır. Dekontta yalnız genel bir aile yardımının yazması, hangi nafaka ayına ilişkin ödeme olduğunun açıklanmasını gereksiz kılmaz. Belgelerin düzenlenmesi için nafaka ödemesinde banka açıklaması rehberi yardımcıdır. Bu kayıt düzeni, mahkemenin ikinci fıkra seçeneğini değerlendirirken aynı ödeme hakkında çelişen toplamlar sunulmasını önler.

Miras, tasarrufun iptali ve nafaka artırımı ayrımları

TBK 615’in son fıkrası mirasçıların tenkis ve alacaklıların iptal davası haklarını saklı tutar. Bu düzenleme, bütün mirasçılara kanuni nafaka alacaklısı sıfatı vermez. Saklı pay hakkı, sözleşmeyle bağlantılı nafaka yoksunluğu ve diğer alacaklıların korunması ayrı hukuki ilişkilerdir. Davacının bu dosyada hangi sıfatla bulunduğu açıklanır. Miras beklentisiyle kanuni nafaka hakkı aynı başvuru sebebi gibi kullanılmaz.

Nafaka artırımı da bu özel sözleşme korumasıyla aynı değildir. Var olan nafaka tutarının değiştirilmesiyle bakım sözleşmesi yüzünden kaybedilen ifa imkânının korunması ayrı amaçlar taşır. Bu yazının dilekçesi, yalnız hayat pahalılığına dayanarak nafaka miktarını artırma davası açmaz. Dosyadaki gerçek sözleşme, nafaka ilişkisi ve imkân kaybı birlikte gösterilir. Başka bir hukuki yolun koşulları, 615’in ikinci fıkrasındaki başvuruya otomatik aktarılmaz.

İptal yerine nafaka ödenmesi talep dilekçesi

Başvurunun dayanak dosyasında sözleşmenin tam nüshası bulunmalıdır. Yalnız devredilen malın kaydı, bakımın nerede ve nasıl yerine getirileceğini bütün ayrıntılarıyla göstermez. İmzalı ekler, değişiklikler ve mevcut ifa düzeni de aynı dosya bölümünde tutulur. Sonradan yapılan bir yazışmanın sözleşmeyi değiştirdiği ileri sürülüyorsa hangi irade açıklamalarına dayandığı belirtilir. Böyle bir değişiklik gerçekte yoksa ilk sözleşmenin edimleri sonradan farklılaştırılmış gibi anlatılmaz. Nafaka seçeneğine ilişkin değerlendirme, sözleşmenin gerçek içeriği üzerinden yürütülür.

Bakım alacaklısının yaşam ve bakım ihtiyacı ile davacının kanuni nafaka hakkı birlikte görülmelidir. İkinci fıkrada geçen mahsup ilişkisinin açıklanması, bakım alan kişinin bütün bakım borcundan vazgeçtiği anlamına gelmez. Talep edilen ödeme düzeninin hangi edimlere bağlandığı gösterilir. Sağlık veya kişisel bakım kaydı sunulacaksa yalnız dosyayla ilgili gerçek kapsam kullanılır; uzman tarafından verilmemiş sağlık değerlendirmesi yapılmaz. Bir hizmetin sözleşmede bulunmasıyla o hizmetin parasal değerinin dosyada belirlenmiş olması ayrı olgulardır. Hâkimin önüne getirilen değerleme kaynakları bu ayrımı korur.

TBK 617’deki ömür boyu gelir seçeneğiyle615’in ikinci fıkrasındaki nafaka koruması da aynı alacak değildir. İlkinde sözleşme tarafları arasındaki bakım ilişkisinin düzenlenmesi söz konusudur; buradaki başvuruda kanuni nafakadan yoksun kalan kişinin korunması incelenir. Bu nedenle bakım alan kişiye bağlanan gelir, davacıya ödenecek nafaka olarak kaydedilmez. Her iki düzenleme hakkında gerçek bir karar bulunuyorsa hak sahibi, dayanak ve kapsam ayrı yazılır. Dosyada yalnız bir karar varsa ikinci karar varmış gibi toplam oluşturulmaz.

Belgelerin son kontrolünde dönem birliği ayrıca aranır. Bir mali durum belgesi sözleşme öncesine, ödeme listesi ise çok daha sonraki tarihe aitse aradaki dönem atlanarak doğrudan aynı tabloya kesin karşılaştırma yapılmaz. Hangi dönemde hangi değişikliğin yaşandığı ilgili kayıtla açıklanır. İmkân kaybının zamanı, nafakadan yoksun kalınan dönem ve önerilen düzenlemenin başlangıcı ayrı alanlardır. Mahkemeden beklenen sonucun kapsamı bu tarihlerle eşleştirilir. Kararda belirtilmemiş bir başlangıç günü, yalnız başvuranın tercihinden hareketle verilmiş hüküm gibi uygulanmaz.

Örnek, TBK 615 kapsamında mevcut iptal dosyasındaki davacının talebidir. Gerçek karar, sözleşme ve ödeme kayıtları kullanılmalıdır.

[SÖZLEŞME İPTALİ DOSYASININ GÖRÜLDÜĞÜ MAHKEMEYE]

DOSYA NO: [gerçek esas numarası]
TALEP EDEN DAVACI: [nafakadan yoksun kalan kişinin ad soyadı]
VEKİLİ: [varsa ad soyad]
BAKIM ALACAKLISI / KANUNİ NAFAKA YÜKÜMLÜSÜ: [gerçek kişi]
BAKIM BORÇLUSU: [gerçek kişi ve dosyadaki sıfat]
SÖZLEŞME KAYDI: [tarih, düzenleyen makam ve numara]

KONU: TBK 615’in ikinci fıkrası kapsamında, mevcut iptal dosyasında sözleşmenin iptali yerine bakım edimlerinden mahsup edilmek üzere nafaka ödenmesi seçeneğinin değerlendirilmesi istemidir.

AÇIKLAMALAR

1. Davadaki kanuni nafaka ilişkim [hukuki dayanak ve varsa mevcut karar] ile gösterilmiştir. Bakım alacaklısının tarafıma karşı kanuni nafaka yükümlülüğü [gerçek kapsam]dır.

2. Dava konusu sözleşme yüzünden bu yükümlülüğün yerine getirilme imkânının kaybedilmesine ilişkin vakıalar [gerçek mali durum, sözleşme ve tarih kayıtları]na dayanmaktadır. İlgili belgeler ek çizelgede eşleştirilmiştir.

3. Bakım borçlusunun ifa edeceği gerçek edimler [sözleşme bölümleri ve kapsam]dır. İkinci fıkradaki mahsup ilişkisi yönünden incelenmesi gereken kayıtlar [belge referansları]dır.

4. Değerlendirilmesini istediğim nafaka korumasının hak sahibi, dönemi ve hesabı [gerçek açıklama ve dayanak]dır. Önceki ödemeler ilgili hak sahibi ve dönemleriyle ayrı gösterilmiştir.

5. Mevcut dava kapsamındaki kanuni koşullar ve sunulan belgeler değerlendirilerek TBK 615’in ikinci fıkrasındaki seçeneğin incelenmesini istiyorum. Talebim, kendiliğinden verilmiş ödeme kararı veya ilgisiz başka alacakların kabulü olarak sunulmamaktadır.

HUKUKİ DAYANAK: TBK 615’in birinci ve ikinci fıkraları; gerçek kanuni nafaka ilişkisi ve dosyadaki ilgili belgeler.
EKLER: 1. Sözleşme ve ilgili devir kaydı. 2. Kanuni nafaka ilişkisinin dayanakları. 3. İmkân kaybına ilişkin mali belgeler. 4. Nafaka–bakım–ödeme çizelgesi. 5. İlgili ödeme ve ifa kayıtları.

SONUÇ VE TALEP: Mevcut iptal dosyasında TBK 615’in koşulları ve sunulan kayıtlar değerlendirilerek, sözleşmenin iptali yerine bakım borçlusunun ifa edeceği edimlerden mahsup edilmek üzere tarafıma nafaka ödenmesine ilişkin ikinci fıkra seçeneğinin incelenmesini ve bu çerçevede karar verilmesini talep ederim.
Tarih: [tarih]
Talep eden/Vekili: [ad soyad]
İmza: [imza]

Bakma sözleşmesinin iptali yerine nafaka ödenmesi talep dilekçesini Word olarak indir. Dosya, düzenlenebilir istem ve nafaka–bakım–ödeme çizelgesinden oluşur.

Kararın hak sahibi, dönem ve mahsup kapsamı

Mahkeme kararından sonra kimin lehine, hangi ödeme kapsamıyla ve hangi bakım edimleriyle bağlantılı düzenleme yapıldığı gerçek hükümden okunur. Talep dilekçesindeki öneriyle hüküm birbirinin yerine yazılmaz. Önceki nafaka kararı ve yeni düzenlemenin aynı döneme etkisi ödeme kayıtlarında açık tutulur. Yapılmış ödeme belgesi saklanır; yeniden talep edilen toplamda aynı tutar ikinci kez borç olarak gösterilmez. Kararda bulunmayan otomatik banka talimatı veya belirli gün ödeme yükümlülüğü eklenmez.

Nafaka ilişkisinin birden fazla aile üyesini ilgilendirdiği dosyada ortak belge ile kişiye özgü belge ayrılmalıdır. Aynı hanenin kira giderini gösteren tek makbuz, her davacı için ayrı ayrı aynı tutarda gider belgesi olarak çoğaltılmaz. Belgenin hangi ortak harcamayı gösterdiği, ilgili kişilerle bağlantısı ve hesapta nasıl kullanıldığı açıklanır. Bir kişi adına düzenlenmiş kaydın diğer kişinin ihtiyacını da kanıtladığı ileri sürülüyorsa bu bağlantının gerçek dayanağı gösterilir. Böylece mahkemenin önüne aynı giderin farklı adlarla tekrarlanmasından oluşan yapay bir toplam getirilmez. Bu belge ayrımı, bir yakının davaya katılmış olmasıyla onun kanuni nafaka hakkının kendiliğinden kanıtlandığı sonucunu da doğurmaz.

Bakım borçlusunun sunduğu hizmet kaydı ile davacının sunduğu ödeme tablosu çelişiyorsa, uyuşmazlık tek bir sonuç cümlesi içinde eritilmemelidir. Her kalem için belgenin düzenleyeni, gösterdiği işlem, ilgili kişi ve itiraz edilen nokta ayrı belirtilir. Hizmetin gerçekten verilip verilmediği tartışması ile verilmiş hizmetin değerinin ne olduğu tartışması farklı inceleme konularıdır. Birinin ispatlanmış olması diğerinin de çözüldüğünü göstermez. Başvuran kendi hesabında bu iki soruya verdiği yanıtları ayırır; karşı tarafın bütün açıklamalarını kabul etmiş veya bütün belgelerini reddetmiş gibi genel bir ifade kullanmaz. Dosyadaki kabul edilen ve çekişmeli alanların görünür olması, mahsup hesabının hangi gerçek veri üzerinde kurulacağının anlaşılmasını sağlar.

Talep eklerinin dosyaya sunulmasından sonra bulunan yeni bir dekont veya düzeltilmiş hesap eski tabloyu sessizce değiştirmek için kullanılmamalıdır. Önceki sunumun tarihi ve düzeltilen kalem belirtilerek hangi bilginin güncellendiği açıklanır. Belgenin aslındaki açıklama ile başvuranın sonradan eklediği yorum birbirinden ayrılır. Yeni kaydın yalnız belirli bir ödemeyi göstermesi, diğer dönemlerin de kapandığı anlamına gelmez. Aynı şekilde eski tablodaki bir toplama hatasının giderilmesi, sözleşmenin içeriğini değiştiren yeni bir anlaşma değildir. Mahkemenin incelemesine sunulan son toplamın hangi belgelerden oluştuğu izlenebilir tutulur. Bu yöntem, nafaka koruması isteminin kapsamını belirginleştirir; başvuruya kendiliğinden yeni bir karar, vade veya ödeme yükümlülüğü eklemez.

Sık sorulan sorular

1. İptal yerine nafaka seçeneğinin dayanağı nedir?

TBK 615’in ikinci fıkrasıdır. Hâkim bu hüküm çerçevesinde iptal yerine nafaka ödenmesine karar verebilir.

2. Nafakadan yoksun kalan kimdir?

Bakım alacaklısının kanunen nafaka yükümlüsü olduğu ve sözleşmeyle bağlantılı imkân kaybından etkilenen kişidir. Gerçek kanuni ilişki gösterilir.

3. Bakım alacaklısıyla nafaka alacaklısı aynı sıfat mıdır?

Bu korumada sıfatlar ayrılır. Bakım alan kişi kanuni nafaka yükümlüsüdür; nafakadan yoksun kalan kişi ayrıca belirlenir.

4. Talep verilince ödeme düzeni kendiliğinden değişir mi?

Dilekçe verilmiş olması mahkeme kararı değildir. İkinci fıkradaki seçeneği hâkim dosyanın koşullarıyla değerlendirir.

5. Nafaka hangi edimlerle mahsup edilir?

Kanun bakım borçlusunun ifa edeceği edimlere bağlar. Sözleşmedeki gerçek kapsam ve hesap kayıtları sunulur.

6. Kanunda sabit bir mahsup yüzdesi var mı?

TBK 615 böyle bir sabit oran koymaz. Önerilen hesap, kabul edilmiş kanuni tarife olarak gösterilmez.

7. Bu Word örneği ilk iptal dava dilekçesi midir?

Mevcut TBK 615 iptal dosyasında ikinci fıkranın incelenmesi için hazırlanmıştır. İlk dava dilekçesinin yerini almaz.

8. Mirasçı olmak bu nafaka hakkını otomatik verir mi?

Kanuni nafaka ilişkisi ayrıca gösterilir. Tenkis hakkı ile bu özel nafaka koruması aynı hukuki sıfat değildir.

9. Geçmiş ödeme kayıtları neden eklenir?

Hak sahibi ve dönem eşleştirmesi yapılır. Aynı ödemenin iki kez borç veya iki farklı edim olarak hesaplanması önlenir.

10. Bakımın yapılmaması için fesih de bu talep midir?

Sözleşme tarafının TBK 617 feshi başka sebebe dayanır. Buradaki istem nafakadan yoksun kalan kişinin 615 korumasına odaklanır.

Resmî kaynaklar ve mevzuat kontrolü

TBK 615’in bütün fıkraları Adalet Bakanlığı UYAP Türk Borçlar Kanunu metni ile Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı kanun nüshası üzerinden kontrol edilmiştir. Kaynak incelemesi 9 Ekim 2026 tarihlidir. Başka başvuru konuları için dilekçe örnekleri arşivi kullanılabilir.