Tedarikçinin E-Postasındaki Sahte IBAN’a Ödeme: Ticari Borç Sona Erer mi?
Tedarikçinin e-postasına benzetilen veya ele geçirilmiş hesabından gönderilen IBAN’a para aktarılması, ticari borcun kendiliğinden sona erdiğini göstermez. Önce ödeme talimatının gerçekten alacaklıdan veya yetkili temsilcisinden gelip gelmediği, paranın kime ulaştığı ve tarafların sözleşmesel yükümlülükleri belirlenir. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 40–48. maddeleri temsil sorununu; 112, 114 ve 116. maddeleri sözleşmeye aykırılık ve yardımcı kişi sorumluluğunu düzenler. Gerçek alacaklıya karşı ödeme borcu ile parayı alan kişiye karşı geri isteme hakkı farklı hukuki ilişkilerdir. Bu rehber, işletmeler arasındaki fatura ödemesinin sahte hesap bildirimiyle başka hesaba yönlendirilmesini ele alır.
Banka transferinin tamamlanması neden borcun ödendiğini tek başına kanıtlamaz?
Banka dekontu, belirli tutarın belirli hesaba gönderildiğini gösterir. Satış veya hizmet sözleşmesinden doğan borcun ifası bakımından ayrıca bu hesabın alacaklıya ait olması, alacaklı tarafından ödeme için gösterilmesi yahut hesap sahibinin geçerli tahsil yetkisi bulunması gerekir. Gerçek faturanın numarasının açıklamaya yazılması, paranın ilgisiz bir kişiye ulaştığı durumda o kişiyi alacaklı yapmaz. Muhasebe kaydında faturanın kapatılması da karşı tarafın alacağını tek başına sona erdirmez.
İnceleme, transferin teknik sonucuyla sözleşmenin hukuki sonucunu ayrı ele alır. Bankanın gönderici talimatında yazılı IBAN’a doğru aktarım yapması, sahte talimatı düzenleyen kişinin tedarikçiyi temsil ettiğini kanıtlamaz. Aynı şekilde tedarikçinin kendi kayıtlarında ödeme görünmemesi, bütün olay araştırılmadan zararın yalnız alıcıya ait olduğunun kabul edilmesini gerektirmez. Yetkili bildirim, sonradan onama, tarafların önceki uygulaması ve zararı doğuran davranışlar birlikte incelenir.
İlk karşılaştırma üç kayıt arasında yapılır: sözleşmede veya önceki doğrulanmış yazışmada bildirilen hesap; sahte olduğu ileri sürülen değişiklik mesajındaki hesap; bankanın fiilen alacaklandırdığı hesap. Bu üçü karıştırılmadan ödeme günü, tutar ve hesap sahibi belirlenir. Ticari borç dosyasının temel sorusu, paranın gönderilip gönderilmediğinden önce kimin hesabına ve hangi geçerli yetkiye dayanılarak gönderildiğidir.
Gerçek hesap değişikliği ile sahte e-posta nasıl ayrılır?
Hesap değişikliğinin hukuki incelemesi yalnız ekranda görünen gönderici adına dayanmaz. Mesajın özgün elektronik dosyası, tam üstbilgileri, gönderildiği alan adı, cevap adresi, ek faturanın sürümü ve önceki yazışma zinciri korunur. Görünen adın şirket unvanı olması ile mesajın şirketin yetkili hesabından çıkması farklı tespitlerdir. Hesabın gerçekten ele geçirilmesiyle benzer alan adı kullanılarak dışarıdan mesaj gönderilmesi de aynı olay değildir.
Şirketin sahte mesajı öğrendiği tarih ayrıca önem taşır. Daha önce müşterilerine ihlal uyarısı yapılmışsa bu bildirimin kapsamı, gönderildiği kişiler ve ulaştığı zaman incelenir. Ödeme talimatını veren işletme uyarıyı ödeme öncesinde almışsa, habersiz olduğunu söyleyen işletmeyle aynı konumda değildir. Buna karşılık şirketin kendi içinde olaydan haberdar olup müşterilerine hiç bildirim yapmaması, zarar ile davranış arasındaki bağlantı yönünden ayrı değerlendirilir.
Hukuki tespit için teknik rapor, kimin hukuken borçlu olduğunu doğrudan ilan etmez. Rapordan beklenen, erişim ve mesaj gönderim olaylarını, gerçek ve değiştirilmiş ekleri, zaman bilgisini ve kayıtların bütünlüğünü açıklamasıdır. Mahkemenin temsil, kusur ve sözleşmeye aykırılık değerlendirmesi bu maddi verilere dayanır. Sırf e-postanın şirket uzantısı taşımasından kesin sorumluluk sonucu çıkarmak da sırf dolandırıcı kullanıldığından bütün şirket yükümlülüklerini yok saymak da doğru değildir.
Mesaj ekinde değiştirilmiş fatura bulunuyorsa, fatura düzenleyicisinin gerçek elektronik kayıtlarıyla müşteriye ulaşan dosya karşılaştırılır. Vergisel belgenin varlığı, içindeki banka hesabının yetkili kişi tarafından değiştirildiğini kanıtlamaz. Aynı fatura numarasıyla iki farklı PDF görülmesi hâlinde her dosyanın hangi mesajla geldiği ve ödeme biriminin hangi sürümü kullandığı korunur. Sonradan tek dosya altında birleştirme yapılması, değişikliğin izini kaybettirebilir.
Muhasebe çalışanı veya satış temsilcisi üçüncü kişinin hesabını bildirebilir mi?
TBK m.40 ve 41, yetkili temsilcinin başkası adına yaptığı işlemlerin sonuçlarını ve temsil yetkisinin kapsamını düzenler. Bir çalışanın fiyat teklifi göndermeye yetkili olması, şirket alacaklarının kendi hesabına veya başka şirket hesabına yatırılmasını istemeye de yetkili olduğunu göstermez. Sipariş kabulü, indirim, vade değişikliği ve tahsilat yetkileri işlem bazında ayrılır. Şirket içindeki görev unvanı tek başına bu yetkilerin tamamının kanıtı değildir.
Yetki üçüncü kişilere bildirilmişse TBK m.41 gereğince bildirimin içeriği ve derecesi dikkate alınır. Dolayısıyla şirketin müşterisine gönderdiği resmî yetkilendirme, yıllardır aynı kişi üzerinden yürüttüğü ve onayladığı tahsilat düzeni ile somut işlem için verdiği açıklamalar dosyaya alınır. Sonradan düzenlenen ve olay tarihini açıklamayan görev belgesi, geçmişteki bütün işlemleri tek başına çözmez.
Alacaklı şirketin gerçekten üçüncü kişi hesabına ödeme talimatı vermesi ile dolandırıcının aynı hesabı bildirmesi farklıdır. Gerçek talimatta yetkili irade ve talimatın borcu sona erdirecek ödeme yeri olarak kurulup kurulmadığı incelenir. Sahte talimatta ise taklit edilen unvan, şirketin gerçek iradesinin yerine geçmez. E-postanın sözleşme kurma ve ispat yönünden genel çerçevesi, e-posta ile sözleşme kurulması rehberinde açıklanmıştır; burada esas mesele mevcut borcun kime ödeneceğidir.
Eski yetkilinin hesabı bildirmesinde yetkinin geri alınması neyi değiştirir?
Olay her zaman dışarıdan gelen sahte mesajdan ibaret değildir. Daha önce şirket adına işlem yapan kişinin yetkisinin kaldırılması ve müşterinin bundan haberdar edilmemesi ayrı bir temsil sorunu doğurur. TBK m.42, yetkinin tamamen veya kısmen geri alınmasını düzenler. Verilen yetki üçüncü kişilere açıkça veya dolaylı biçimde bildirilmişse, geri alma onlara bildirilmediğinde bunun iyiniyetli üçüncü kişilere karşı ileri sürülememesi söz konusudur. Bu hüküm, hiçbir zaman yetkili olmamış bir dolandırıcıya sınırsız yetki kazandırmaz.
TBK m.44, sona eren yetkiye ilişkin belgenin geri verilmesini ve bunun sağlanmamasından doğan sorumluluğu ayrıca düzenler. TBK m.45 ise temsilcinin yetkisinin sona erdiğini bilmediği hâli, üçüncü kişinin sona ermeyi bildiği durumdan ayırır. Bu nedenle çalışan çıkış tarihi, yetki iptal kararı, müşteriye gönderilen bildirim ve mesaj tarihi tek çizelgede gösterilir.
Şirket organları, ticari temsilciler ve ticari vekiller hakkında özel hükümler TBK m.48 gereğince saklıdır. Ticaret siciline kaydedilmiş temsil düzeniyle sıradan bir çalışanın yetkisi aynı başlık altında sonuçlandırılmaz. Dosyada kişi gerçekten eski temsilciyse genel temsil kurallarıyla ilgili ticaret hukuku hükümleri birlikte uygulanır; yalnız imza sirkülerinin yeni tarihli olması bütün önceki bildirim ve davranışları ortadan kaldırmaz.
Sözleşmedeki hesap değiştirme ve doğrulama hükümleri nasıl uygulanır?
Taraflar sözleşmede hesabın yalnız belirlenmiş yetkilinin imzalı yazısıyla değiştirileceğini, değişikliğin ayrıca doğrulanacağını veya ödemenin sadece sözleşme ekindeki hesaba yapılacağını kararlaştırmış olabilir. TBK m.26 çerçevesinde kurulan bu yükümlülükler olayın incelemesinde başlangıç noktasıdır. Değişiklik mesajının varlığı kadar sözleşmede aranan yönteme uyulup uyulmadığı belirlenir. Muhasebenin alışkanlıkla yaptığı işlem, açık sözleşmesel doğrulama yükümlülüğünün yerine geçtiği varsayılarak değerlendirilemez.
Bununla birlikte standart sözleşmedeki her sorumluluk kaydı peşinen geçerli değildir. TBK m.20–25 genel işlem koşullarının sözleşmeye dâhil edilmesi, yorumu ve içerik denetimini düzenler. Ayrıca TBK m.115 ağır kusurdan önceden sorumsuzluk anlaşmasını kesin hükümsüz sayar. Bir tarafın hazırladığı metne bütün elektronik iletişim riskinin karşı tarafa ait olduğunun yazılması, bu hükümler uygulanmadan sınırsız bağlayıcılık sonucu doğurmaz.
Kontrol, sözleşmenin olay tarihinde yürürlükteki sürümü üzerinden yapılır. İhlal sonrasında internet sitesine eklenen yeni ödeme prosedürü geriye yürütülerek geçmiş işlemin şartı sayılamaz. Önceden gönderilmiş eklerin hangi tarihte ulaştığı ve kabul edildiği açıklanır. Böylece şirketin gerçekten üstlendiği doğrulama borcuyla, uyuşmazlıktan sonra önerilen güvenlik uygulaması birbirine karıştırılmaz. Bu ayrım kusurun ve tazminat kapsamının belirlenmesinde doğrudan önem taşır.
E-postası ele geçirilen tedarikçi her durumda sorumlu mudur?
Hayır. Bir hesabın ele geçirilmiş olması tek başına bütün zararın o hesabı kullanan şirkete yüklenmesi için yeterli değildir. TBK m.112 bakımından önce sözleşmesel borç veya koruma yükümlülüğünün ihlali, zarar ve uygun bağlantı ortaya konur; borçlu kendisine kusur yüklenemeyeceğini ispat ederek sorumluluktan kurtulabilir. Teknik ihlalin nerede oluştuğu, tarafın hangi bilgiyi bildiği ve zararın hangi davranışla meydana geldiği somutlaştırılmalıdır.
TBK m.116, borcun ifasında veya sözleşmeden doğan hakkın kullanılmasında yararlanılan yardımcı kişilerin işi yürütürken verdikleri zararı düzenler. Şirketin tahsilat sürecini yürütmek üzere görevlendirdiği kişinin davranışı bu çerçevede incelenir. Ancak herhangi bir üçüncü kişinin internet üzerinden saldırı yapması, o saldırganı kendiliğinden şirketin yardımcı kişisi hâline getirmez. Yardımcı kişi ile dış saldırganın hukuki konumu ayrıdır.
Zarar görenin davranışı da değerlendirme dışı kalmaz. TBK m.114’ün göndermesiyle uygulanacak haksız fiil hükümleri ve özellikle m.52, zararın doğmasına veya artmasına katkı bakımından önemlidir. Açık uyarıya rağmen farklı unvanlı hesaba gönderim, doğrulama taahhüdünün ihlali veya olay öğrenildikten sonra gecikme somut etkileriyle tartışılır. Kusur oranı belge ve teknik tespit olmadan baştan yüzde olarak yazılmaz; alıcı ile satıcının zararı mutlaka yarı yarıya paylaşacağına dair genel bir kural yoktur.
Satıcı tekrar ödeme isterse alıcı hangi savunmaları ileri sürebilir?
Satıcının fatura bedelini yeniden istemesi karşısında alıcı, sadece banka dekontunu göndermekle yetinmemelidir. Ödemenin yetkili talimata dayandığını söylüyorsa bu talimatın aidiyetini ve kapsamını; alacaklının işlemi sonradan onadığını söylüyorsa onama davranışını; karşı tarafın ihlali nedeniyle zarar talep ediyorsa ihlal ve zarar bağlantısını ayrı açıklamalıdır. Borcun ifa edildiği savunmasıyla zarar alacağının takası aynı hukuki savunma değildir.
Karşılıklı para alacaklarında TBK m.139 ve 143’teki takas şartları önem taşır. Alıcı, şartları oluşan ve karşı taraftan olan alacağını takas iradesini bildirerek ileri sürebilir. Kanun, alacağın çekişmeli olmasının tek başına takası engellemediğini düzenler; buna karşılık sırf zarar gördüğünü söylemek, miktarı ve hukuki dayanağı araştırılmadan fatura borcunun ortadan kalktığını göstermez. Mahkeme ileri sürülen karşı alacağın varlığını da inceler.
Tarafların uzlaşması hâlinde anlaşma, kalan fatura borcunu, geri alınan tutarların dağılımını ve aynı zararın iki kez karşılanmasını önleyecek hesap yöntemini açıkça göstermelidir. Dolandırıcıdan daha sonra tahsil edilecek para konusunda sessiz kalan genel bir ödeme protokolü yeni uyuşmazlık yaratabilir. İbranamenin kapsamı, yalnız belirli faturayı mı yoksa bütün ticari ilişkiyi mi kapattığı gösterilerek belirlenmelidir. İşletmenin acil mal ihtiyacı nedeniyle yaptığı yeni ödeme de hangi hakları saklı tuttuğu açıklanarak kayda alınır.
Hesap tartışması sürerken vade ve temerrüt nasıl ele alınır?
Sahte hesap bildirimi tespit edildiğinde vadenin kendiliğinden uzadığı kabul edilmez. TBK m.117 muaccel borçta ihtarla temerrüdü, tarafların birlikte belirlediği ifa gününün geçmesi hâlinde ise ihtarsız temerrüdü düzenler. Ancak temerrüdün oluştuğu, kimin ödeme almaya yetkili olduğu ve alacaklının gerekli işbirliğini yapıp yapmadığı birlikte incelenir. Dolandırıcılığın varlığı, her sözleşmede aynı vade sonucunu doğuran bağımsız bir erteleme hükmü değildir.
Tedarikçi ödeme istemini yenilerken geçerli hesabını yetkili biçimde bildirmeli ve daha önceki mesajın kendisine ait olup olmadığını açıklamalıdır. Alıcı ise para çıkışını, geri çağırma başvurusunu ve yetki konusundaki somut itirazını yazılılaştırmalıdır. İtirazın dayanağını göstermeyen “biz zaten ödedik” cevabı, paranın hangi hukuki sebeple alacaklıya yapılmış ödeme sayıldığını açıklamaz. Tarafların geçici ödeme takvimi kararlaştırması hâlinde bunun önceki borç ve tazminat iddiaları üzerindeki etkisi açıkça belirtilir.
Temerrüt faizi ile sahte transfer nedeniyle oluşan doğrudan zarar ayrı kalemlerdir. Ticari iş niteliği, sözleşmedeki faiz hükmü ve ilgili dönemde yürürlükte bulunan düzenleme saptanmadan sabit oranla hesap yapılmaz. Borcun tartışmalı olması faiz talebini her durumda dışlamadığı gibi, alacaklının bir tutarı faiz adıyla yazması da onu hukuka uygun hâle getirmez. Geçici anlaşma veya kısmi ödeme yapılırken asıl para, faiz, masraf ve hakların saklı tutulması ayrı gösterilir.
Parayı alan hesap sahibinden iade istemek asıl borç tartışmasını çözer mi?
Parayı alan kişinin geçerli bir hukuki sebebi bulunmuyorsa TBK m.77 ve devamındaki sebepsiz zenginleşme hükümleri incelenir. Hileli fiille zarara neden olan kişi yönünden TBK m.49’a dayanan sorumluluk da ayrı hukuki temeldir. Hesap sahibi, mesajı gönderen kişi ve paranın sonradan aktarıldığı kişi aynı olmayabilir. Her birinin hangi işlemle zenginleştiği veya zarara sebep olduğu gösterilmelidir.
Bu taleplerin varlığı, alıcı ile gerçek tedarikçi arasındaki fatura borcunu kendiliğinden askıya almaz. Bir yandan gerçek alacaklının ödeme talebi devam ederken diğer yandan yanlış hesaba ulaşan tutarın geri alınması için işlem yürütülmesi gerekebilir. Süreçlerin birbirinden habersiz yürütülmesi, aynı tutarın farklı dosyalarda hatalı hesaplanmasına yol açar. Yapılan iadeler hem tahsil dosyasına hem ticari borç hesabına doğru bağlanır.
Yanlış IBAN’a gönderilen paranın geri alınması rehberi alıcı hesap sahibine karşı istemi açıklar. Buradaki uyuşmazlıkta buna ek olarak gerçek tedarikçinin talimatı ve taraflar arasındaki risk dağılımı bulunur. Bankanın transferi geri çağırma girişimi ile mahkemenin iade hükmü aynı işlem değildir. Geri çağırma talebinin kayda alınması önemlidir; fakat tamamlanmış transferin sırf başvuru yapıldığı için mutlaka geri döneceği söylenemez.
Hangi dijital deliller korunmalı ve mahkemeye nasıl sunulmalı?
HMK m.199, elektronik ortamdaki verileri belge kapsamına alır. Buna rağmen sıradan e-posta, güvenli elektronik imzayla oluşturulan ve HMK m.205 kapsamında senet hükmündeki veriyle aynı değildir. Ekran görüntüsü mesajın görünümünü gösterir; özgün dosya, üstbilgi ve sunucu kayıtları aidiyet ve bütünlük itirazının incelenmesine yardımcı olur. Mesajın yalnız son cevabı değil, hesap değişikliğine giden bütün zincir korunmalıdır.
HMK m.219 elektronik belgelerin çıktı ve gerektiğinde incelemeye elverişli elektronik biçimde ibrazını düzenler. Bu nedenle dosyaya, kimden hangi tarihte alınmış olduğu açıklanan elektronik kopya ile okunabilir döküm birlikte hazırlanır. Çalışanın cihazı veya şirket posta kutusunda inceleme yapılırken ilgisiz özel yazışmaların sınırsız kopyalanması yerine uyuşmazlıkla ilgili veri aralığı belirlenir. İnceleme yetkisi ve hukuka uygun elde etme şartları gözetilir.
Bankadan alınan dekont, alıcı hesap bilgisi, işlem referansı ve geri çağırma cevabı; şirket içindeki ödeme onayı ve sözleşmenin hesap ekiyle eşleştirilir. Teknik rapor, kim tarafından hangi yöntemle hazırlandığını ve dayandığı kayıtları göstermelidir. Karşı tarafın elindeki gerekli belgeler için HMK m.219–221 çerçevesindeki ibraz yolları kullanılır. Kayıtların silinme ihtimali veya ileride elde edilmesindeki ciddi güçlük ayrıca açıklanarak usulüne uygun delil koruma talebi değerlendirilir.
Ticari dava, arabuluculuk ve ceza başvurusu hangi sırayla ele alınır?
İki işletme arasındaki satış veya hizmet ilişkisinden doğan ödeme uyuşmazlığı, tarafların sıfatı ve ticari işletmeleriyle bağlantısı bakımından TTK m.4 uyarınca incelenir. Ticari dava niteliği bulunan uyuşmazlıkta, aksine özel hüküm yoksa görevli mahkeme TTK m.5 uyarınca asliye ticaret mahkemesidir. Asliye ticaret mahkemesi bulunmayan yerde aynı maddenin dördüncü fıkrasındaki asliye hukuk mahkemesi düzenlemesi dikkate alınır. TTK m.5/A, konusu bir miktar para olan ticari alacak, tazminat, itirazın iptali, menfi tespit ve istirdat davalarında dava öncesi arabulucuya başvurulmasını dava şartı olarak düzenler. Her talep ve taraf bakımından bu kapsam ayrıca kurulmalıdır.
Ödeme emri tebliğ edilmişse, arabuluculuk görüşmesi yapılıyor diye takipteki başvuru süresi görmezden gelinmez. Takibin türü ve tebliğ belgesi incelenerek ilgili savunma zamanında yapılır. Ticari alacaklının talebiyle dolandırıcı veya alıcı hesap sahibine karşı istemin görev ve taraf yapısının her durumda aynı olduğu da varsayılmaz. Bankaya karşı ayrıca bir talep kurulacaksa bankanın hangi sözleşmesel veya kanuni yükümlülüğü ihlal ettiği açıklanır.
Hileli mesaj, sahte belge veya yetkisiz erişim bulguları ceza başvurusunda somut kayıtlarla sunulur. Ceza soruşturması yapılması, faturaya ilişkin bütün özel hukuk sonuçlarını otomatik olarak çözmez. Hukuk davasında başka dosyanın sonucunun beklenmesi gerekip gerekmediği HMK m.165 çerçevesinde değerlendirilir. İşletme açısından amaç, bankacılık bildirimini, dijital delillerin korunmasını ve ticari borca ilişkin savunmayı birbirini aksatmadan yürütmektir; süreçlerden birinin başlaması diğer bütün hakların korunduğu anlamına gelmez.
Sık sorulan sorular
Dekonta doğru fatura numarasını yazdım; yine de borç devam eder mi?
Fatura numarası ödemenin amacını gösterir; paranın gerçek alacaklıya veya yetkili tahsil hesabına ulaştığını tek başına göstermez. Hesap bildiriminin aidiyeti, yetki ve sonradan onama araştırılır. Gerçek alacaklıya karşı ifa savunması ile parayı alan kişiye karşı iade istemi ayrı kurulur.
Mesaj gerçek tedarikçi hesabından geldiyse sorumluluk kesin olarak tedarikçiye mi aittir?
Hayır. Hesabın ele geçirilmesi, sözleşmesel yükümlülük ihlali, zarar bağlantısı ve kusur incelemesini gerektirir. TBK m.112 ve 114 uygulanırken tarafların sözleşmedeki hesap doğrulama yükümlülükleri de ele alınır. Teknik kaynağın belirlenmesi, hukuki sorumluluğu tek başına kesinleştirmez.
Şirketin muhasebe çalışanı kendi şahsi hesabını bildirebilir mi?
Muhasebe görevi, şirket alacağını şahsi hesaba yönlendirmeye kendiliğinden yetki vermez. TBK m.40–41 kapsamında somut tahsil yetkisi ve şirketin müşteriye yaptığı bildirim incelenir. Gerçek yetkili talimatı varsa onun kapsamı; sahte veya yetkisiz talimat varsa buna ilişkin farklı hükümler uygulanır.
Eski temsilcinin yetkisinin kaldırıldığını bilmiyorsam hangi madde önemlidir?
Şirketin daha önce bildirdiği temsil yetkisini geri almasını iyiniyetli üçüncü kişiye bildirmemesi bakımından TBK m.42 önemlidir. Ancak kişinin gerçekten önceki yetkili olması ve bildirilen yetkinin işlemi kapsaması gerekir. Şirket organları ve ticari yardımcıların özel temsil kuralları ayrıca korunur.
Tedarikçiden zarar alacağımı fatura bedelinden düşebilir miyim?
TBK m.139 ve 143’teki karşılıklılık, muacceliyet ve takas bildirimi şartları incelenir. Alacağın çekişmeli olması tek başına takası engellemez; ancak ileri sürülen zarar alacağının hukuki dayanağı ve tutarı ortaya konmalıdır. Faturayı muhasebede kapatmak tek başına geçerli takas açıklaması değildir.
Bankanın geri çağırma talebi paranın kesin iade edileceği anlamına gelir mi?
Hayır. Geri çağırma başvurusu, transferin geri alınmasına yönelik bankacılık sürecini başlatır. Tamamlanmış işlemin hangi hukuki ve teknik koşullarla geri döndüğü ayrıca belirlenir. Başvuru numarası ve cevap saklanmalı; gerçek alacaklıyla borç tartışması ve hesap sahibine karşı talepler de takip edilmelidir.
E-postanın ekran görüntüsü yeterli midir?
Ekran görüntüsü HMK m.199 kapsamında belge incelemesine girebilir; fakat aidiyet ve değişiklik iddiaları için özgün elektronik mesaj, üstbilgiler ve ekler daha kapsamlı inceleme sağlar. HMK m.219 uyarınca incelemeye elverişli elektronik kopyanın korunması gerekir. Sıradan e-posta güvenli elektronik imzalı senetle aynı değildir.
Savcılığa başvurduğumda tedarikçinin icra takibi durur mu?
Ceza başvurusu, ticari alacak takibini kendiliğinden durdurmaz. Tebliğ edilen ödeme emrinin türü ve kanuni başvuru yolu ayrıca incelenmelidir. Ceza dosyasındaki kayıtlar özel hukuk uyuşmazlığında kullanılabilir; ancak savunmanın ve gerekli başvuruların kendi usulü içinde zamanında yapılması gerekir.
Ticari borcun bulunmadığını tespit ettirmek için arabuluculuk gerekir mi?
Uyuşmazlık TTK m.4 kapsamındaki ticari dava niteliğinde ve konusu bir miktar para olan menfi tespit talebiyse TTK m.5/A dava öncesi arabuluculuğu dava şartı olarak düzenler. Tarafların sıfatı, talebin niteliği ve varsa özel istisnalar değerlendirilerek başvuru oluşturulur.
Dolandırıcıdan para geri gelirse tedarikçiyle yapılan anlaşma nasıl uygulanır?
Anlaşmada geri alınan paranın hangi borca ve hangi zarara mahsup edileceği açık olmalıdır. Aynı zararın iki kez karşılanmasını önleyecek hesap kurulmalı; kısmi iade, masraf ve kalan fatura borcu ayrı gösterilmelidir. Genel ifadeli ibra bütün ilişkiyi yanlışlıkla kapatabilecek biçimde kullanılmamalıdır.
Başvuru ve dosya hazırlığı
Sahte hesap bildirimiyle yönlendirilen ticari ödemelerde inceleme; sözleşmenin hesap eki, özgün e-posta kayıtları, yetki bildirimi, banka hareketleri ve tarafların olaydan haberdar olduğu tarihler üzerinden yürütülür. Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu, Mersin merkezli Türkiye geneli dosya yönetimini İstanbul ve Mersin ofisleriyle yürütür. Ticari borç ve geri isteme taleplerinin birlikte değerlendirilmesi için iletişim sayfasından başvurulabilir.
Resmî kaynaklar ve mevzuat
- 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m.20–26, 40–48, 49, 52, 77, 112, 114–117, 139 ve 143
- 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu resmî yayımlanma metni
- 6100 sayılı HMK m.165,199,205,219–221
- 6102 sayılı TTK m.4,5,5/A
Mevzuat kontrol tarihi: 24 Ekim 2026.
İlgili hukuk rehberleri
İstanbul ve Mersin ofisleri
İstanbul · Polaris Plaza
Maslak Ahi Evran Caddesi, Polaris Plaza No:21, Kat:9, 34475 Sarıyer/İstanbulMersin · Profit İş Merkezi
İhsaniye Mahallesi, 4903. Sokak, Profit İş Merkezi No:23, Kat:3, Daire:14, 33070 Akdeniz/MersinHukuki konu hakkında iletişim
İlk iletişimde konuyu, bulunduğunuz ülke veya ili ve varsa tebliğ ya da son işlem tarihini kısaca belirtebilirsiniz. T.C. kimlik numarası, sağlık verisi veya kişisel belge göndermeyiniz. Mesajlaşma tek başına hukuki görüş veya avukatlık ilişkisi oluşturmaz.
