Ticari Fuar Ertelendi: Katılım Bedeli ve Hazırlık Giderleri Geri Alınır mı?

Fuarın başka tarihe alınması, katılımcının bütün haklarını kendiliğinden yeni tarihe taşımaz; her erteleme de koşulsuz tam iade sonucu doğurmaz. Organizatörün üstlendiği hizmet, tarih değişikliğinin sözleşmesel dayanağı, gecikmiş katılımın ticari amacı karşılayıp karşılamadığı ve erteleme nedeni birlikte incelenir. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m.117 ve m.123–125 temerrüt ve seçimlik hakları; m.136–138 ise imkânsızlık ve aşırı ifa güçlüğünü farklı şartlarla düzenler.

Katılım ücretinin geri alınması ile stand yapımı, nakliye, seyahat ve konaklama giderlerinin karşılanması aynı talep değildir. İlki sözleşmenin tasfiyesine, diğerleri zarar ve sorumluluk şartlarına dayanabilir. Bu yazı, ticari amaçla fuara katılan işletmenin organizatöre karşı haklarını ele alır; ziyaretçi bileti ve tüketici etkinlikleri ayrı hukuki rejimdedir.

Önce hangi fuar hizmetinin hangi tarihte taahhüt edildiği belirlenir

Katılım sözleşmesi yalnız standın metrekaresini düzenlemeyebilir. Belirli sektörün buluştuğu fuara katılım, katalogda yer alma, alım heyeti programı, teknik altyapı ve tanıtım hizmetleri tek pakette bulunabilir. Tarih değişikliğinin etkisi, bu taahhütlerin kapsamına göre belirlenir. Bir işletmenin yalnız boş alan kiralamasıyla, belirli günlerde yapılacak ticari organizasyona katılım paketi alması aynı sözleşme değildir.

İlk teklif, imzalı katılım formu, program, ek hizmet siparişleri ve ödeme takvimi birlikte okunmalıdır. Organizatörün internet sitesindeki güncel tarih, sözleşme yapılırken hangi tarihin kabul edildiğini tek başına göstermez. Eski programın tarihli kopyası ve katılımcıya gönderilen duyuru korunur. Stand kurulumunun başlayacağı gün, ziyaretçiye açılış ve söküm günleri ayrı kaydedilir; bu tarihler farklı borçların ifa zamanını belirleyebilir.

Fuarın marka adı, sözleşmenin tarafı olan şirket ve alanı işleten kuruluş farklı olabilir. İade veya zarar talebi, üstlenilen borcun kime ait olduğu belirlenerek yöneltilmelidir. Katılım bedelini tahsil eden aracı, her durumda fuarın organizasyon borcunu üstlenmiş sayılmaz. Sözleşme tarafı ile ödeme alıcısı arasındaki ilişki açıklanmalı; tüzel kişi unvanı yalnız duyuru afişinden çıkarılmamalıdır.

Erteleme duyurusu sözleşmeyi tek başına değiştirir mi?

Taraflar yeni tarihte ifa konusunda anlaşabilir. Ancak organizatörün tek taraflı duyurusu ile karşılıklı değişiklik anlaşması aynı değildir. Sözleşmede tarih değişikliği yetkisi bulunuyorsa bu kaydın kapsamı ve hukuken geçerli olup olmadığı incelenir. Yetkinin belirli sebeplere, belirli süreye veya eşdeğer organizasyon şartına bağlanması, organizatörün somut ertelemede hangi sınırlar içinde hareket ettiğini belirler.

Katılımcının yeni tarih hakkında bilgi istemesi, doğrudan bütün taleplerinden vazgeçtiği anlamına gelmez. Buna karşılık yeni tarih için açık kabul vermesi, yeni ödeme planı imzalaması veya kapsamlı bir değişiklik protokolü yapması hukuki değerlendirmeyi etkiler. Yazışmanın tamamı okunmalı; tek cümlelik teşekkür mesajı veya salt otomatik e-posta yanıtı esas alınarak irade çıkarılmamalıdır. Hangi değişikliğin kabul edildiği somutlaştırılmalıdır.

Erteleme ile standın başka salona taşınması birlikte gerçekleşmişse iki değişiklik ayrı incelenir. Tarih kabul edilmiş olsa bile yer ve hizmet kapsamı bakımından verilen onay ayrıca belirlenir. Sitedeki fuar standının yerinin değiştirilmesi rehberi bu ikinci sorunu ele alır. Yeni tarih, başlangıçta taahhüt edilen diğer bütün özelliklerin organizatörce serbestçe değiştirilebileceği anlamına gelmez.

Yeni tarih ticari katılım amacını karşılamıyorsa ne incelenir?

Belirli bir sezona hazırlık, ürün lansmanı veya önceden duyurulmuş satın alma programı için yapılan katılımda tarih, hizmetin ekonomik değerini etkiler. Bunun hukuki sonuç doğurması için amaç ile sözleşme arasındaki bağ gösterilmelidir. Katılımcının kendi içinde tuttuğu her beklenti, organizatörün üstlendiği borca dönüşmez. Teklif görüşmeleri, program ve organizatöre bildirilen katılım amacı bu nedenle önemlidir.

TBK m.124, gecikme nedeniyle ifanın alacaklı için yararsız kalmasını ek süre verilmesini gerektirmeyen durumlardan biri sayar. Aynı madde, belirli zamanda ifa gerçekleşmezse artık kabul edilmeyeceğinin sözleşmeden anlaşıldığı durumu da düzenler. Her tarih yazılması bu ikinci şartın otomatik oluştuğunu göstermez. Fuarın zaman unsurunun sözleşmede hangi ağırlıkta bulunduğu açıklanmalıdır.

Katılımcı, yeni tarihin neden amaca hizmet etmediğini gerçek iş kayıtlarıyla ortaya koymalıdır. Ürünün satış dönemi, bağlayıcı müşteri toplantıları ve organizatörün taahhüt ettiği program bu değerlendirmede kullanılır. Sonradan oluşturulan genel bir “işlerimiz yoğun” açıklaması aynı ispat gücünde değildir. Amaç, işletmenin kişisel tercih değişikliği ile sözleşmedeki zaman unsurunun kaybını birbirinden ayırmaktır.

Organizatöre ek süre vermek gerekir mi?

TBK m.117 uyarınca muaccel borçta temerrüt kural olarak ihtarla oluşur; ifa günü taraflarca birlikte belirlenmişse günün geçmesiyle temerrüt doğar. Buna rağmen temerrüt için ayrıca ihtar gerekmemesi, TBK m.123’teki ek süre düzenini kendiliğinden ortadan kaldırmaz. İki hukuki işlem farklı amaç taşır. Katılımcı, sözleşmeden dönme hakkını kullanmadan önce ek süre gerekip gerekmediğini ayrıca belirlemelidir.

TBK m.124’teki üç istisna, sürenin organizatörün durum veya tutumu nedeniyle etkisiz kalması, gecikmiş ifanın yararsızlaşması ve belirli zamanda ifa edilmezse artık kabul edilmeyeceğinin anlaşılmasıdır. Bu koşullardan biri varsa ek süre gerekmez. Sadece “fuar zaten belli gündü” cümlesiyle bütün şartlar atlanmamalıdır. Organizatörün kesin iptal veya uzun erteleme açıklamasının içeriği de bu çerçevede değerlendirilir.

Fuar tarihi gelmeden yapılan erteleme duyurusu, henüz muaccel olmamış bütün borçlar için otomatik temerrüt tarihi kabul edilmemelidir. Sözleşmede önce yerine getirilecek hazırlık ve bilgilendirme borçları ayrıca incelenir. Katılımcının yazılı açıklama istemesi, kabul etmediği değişikliği bildirmesi ve uygun hukuki hakkı zamanında seçmesi gerekir. Bildirimde somut sözleşme, ilk tarih, duyuru ve talep edilen sonuç açıkça ilişkilendirilmelidir.

Katılımcının kendi ödeme durumu da gözden geçirilmelidir. TBK m.97, karşılıklı sözleşmede ifa isteyen tarafın, daha sonra ifa hakkı yoksa kendi borcunu yerine getirmiş veya önermiş olmasını arar. Organizatörün tahsil edilmiş avansı iade etmesi talebi ile henüz vadesi gelmemiş katılım taksitinin ödenmesi farklı başlıklardır. Erteleme duyurusu üzerine bütün ödemeleri hiçbir hukuki açıklama yapmadan kesmek yerine, hangi borcun hangi gerekçeyle ifa edilmediği ve karşı taraftan ne istendiği açıkça belirtilmelidir.

Yeni tarihi kabul, ifa talebi ve sözleşmeden dönme nasıl ayrılır?

TBK m.125, şartları oluştuğunda alacaklıya ifayı ve gecikme zararını isteme imkânı verir. Alacaklı ayrıca ifadan ve gecikme tazminatından vazgeçtiğini hemen bildirerek ifa etmeme zararını isteyebilir veya sözleşmeden dönebilir. Bu yolların sonuçları farklıdır. Aynı bildirimde hiçbir ayrım yapmadan hem yeni fuara koşulsuz katılım hem sözleşmenin bütünüyle ortadan kaldırılması talep edilmemelidir.

Geçerli dönmede taraflar karşılıklı ifa borcundan kurtulur ve verdiklerini geri isteyebilir. Dönmenin yanındaki tazminat ise borçlunun temerrütte kusursuzluğunu ispatlayamaması hâlinde sözleşmenin hükümsüz kalmasından doğan zarara ilişkindir. İfadan vazgeçerek ifa etmeme zararını istemek başka bir seçimdir. Bu ayrım, fuarda beklenen kazanç ile boşa çıkan hazırlık giderlerinin neden aynı hesap başlığında toplanamayacağını açıklar.

Fuar katılımının içinde daha önce başlamış sürekli hizmet varsa TBK m.126 ve sözleşmenin ilgili özel hükümleri ayrıca değerlendirilir. Birden çok yıl için üyelik, dönemsel tanıtım ve tek fuar katılımı aynı tasfiye sonucuna bağlanmayabilir. Dönme ile fesih arasındaki fark bu nedenle talep hazırlanırken önemlidir. Sadece “iptal istiyorum” demek, hangi hukuki hakkın kullanıldığını her dosyada yeterince açıklamaz.

Mücbir sebep açıklaması katılım bedelini organizatörde bırakır mı?

Organizatörün mücbir sebep ifadesini kullanması, bütün para ve zarar taleplerini sona erdirmez. TBK m.136, borçlunun sorumlu tutulamayacağı sebeple ifa imkânsızlaşmışsa borcun sona ermesini düzenler. Karşılıklı sözleşmede borcundan bu nedenle kurtulan taraf, aldığı edimi sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre geri verir ve henüz ifa edilmeyen karşı edimi isteme hakkını kaybeder. Kanun veya sözleşmeyle önceki hasarın alacaklıya yüklendiği durumlar saklıdır.

Gerçek imkânsızlık, daha pahalı veya ticari bakımdan daha az kârlı organizasyonla aynı değildir. Resmî bir yasak ileri sürülüyorsa yasak kararının tarih, yer, süre ve faaliyet kapsamı incelenir. Bir salonun kullanılamaması bütün fuarın aynı sebeple imkânsızlaştığını otomatik göstermez. Geçici engelin sözleşmedeki belirli tarihte yapılacak edimi nasıl etkilediği ayrıca değerlendirilmelidir. Erteleme sözcüğü, bu hukuki nitelendirmenin yerine geçmez.

TBK m.136/3, imkânsızlığı gecikmeksizin bildirmeyen veya zararın artmaması için gerekli önlemleri almayan borçlunun bundan doğan zararları gidermesini öngörür. Bu nedenle organizatörün engeli ne zaman öğrendiği ile katılımcıya ne zaman açıkladığı önem taşır. Kusursuz engelin kendisi ile geç bildirim yüzünden yapılan önlenebilir ek gider farklı sorumluluk nedenleridir. Belgelerde bu zaman ayrımı kurulmalıdır.

Organizatörün salon işletmecisi veya başka bir hizmet sağlayıcıyla sorun yaşaması da ayrıca incelenir. Kendi tedarik ilişkisindeki her aksama, katılımcıya karşı kusursuz imkânsızlık oluşturmaz. TBK m.116 kapsamındaki ifa yardımcısı sorumluluğu ile organizatörün borcunu bizzat nasıl üstlendiği değerlendirilir. Salonun kullanılabilirliğine ilişkin önceden bilinen engel, geç yapılan rezervasyon ve gerçekten dışarıdan doğan yasak aynı sorumluluk sebebi değildir. Organizatörün kendi karşı tarafına talep hakkı bulunması, katılımcıya karşı borcunun otomatik olarak o üçüncü kişiye geçtiğini göstermez.

Maliyet artışı veya bazı hizmetlerin iptali bütün paketi etkiler mi?

TBK m.138’deki aşırı ifa güçlüğü, sözleşme yapılırken öngörülmeyen ve öngörülmesi beklenmeyen olağanüstü durum ile diğer kanuni şartlara bağlıdır. Bu düzenleme, organizatöre bütün tarihleri ve fiyatları tek taraflı değiştirme yetkisi vermez. Hâkimden uyarlama istenmesi, bunun mümkün olmaması hâlinde dönme veya sürekli sözleşmede fesih gündeme gelir. Her maliyet yükselişi aynı hukuki eşiği karşılamaz.

Fuarın yalnız bir bölümünün yapılamaması durumunda TBK m.137 kapsamındaki kısmi imkânsızlık şartları değerlendirilir. Edimin hangi kısmının yerine getirilemediği ve kalan hizmetin katılımcı tarafından kabul edilip edilmediği belirlenir. Sözleşmedeki katılım paketi tek toplam fiyat içeriyorsa bile teknik altyapı, görüşme programı ve yayın hizmetinin niteliği ayrı incelenebilir. Kısmi hizmetten yararlanılması ile bütün paketin amacının kaybı aynı sonuç değildir.

Yeni organizasyonda süre kısalmış, alım heyeti programı kaldırılmış veya tanıtım hizmeti başka döneme taşınmışsa yalnız stand metrekare fiyatına bakılmaz. Hangi bileşenin bağımsız değeri bulunduğu ve sözleşmenin o bileşen olmadan kurulup kurulmayacağı açıklanır. Katılımcı yararlandığı hizmetleri gizlememeli; organizatör de yapılmayan bir hizmeti başka kalem altında tamamlanmış göstermemelidir. Tasfiye hesabı, gerçek ifa kapsamına dayanmalıdır.

Stand üretimi ve tanıtım giderleri organizatörden istenebilir mi?

Katılımcının stand kurucusuna ödeme yapmış olması, organizatörün aynı tutardan doğrudan sorumlu olduğunu tek başına göstermez. Önce organizatörün sözleşmeye aykırılığı, zarar rejimi ve nedensellik bağı belirlenir. TBK m.112 veya seçilen hakla bağlantılı m.125 çerçevesinde hangi giderin boşa çıktığı açıklanmalıdır. Standın başka fuarda kullanılabilecek olması veya yeni tarihe uyarlanabilmesi, net kayıp hesabını etkiler.

Stand tasarımı, tarih basılmış katalog, özel nakliye kasası, makine hazırlığı ve depolama giderleri farklı kalemlerdir. Her kalemin ne zaman sipariş edildiği, erteleme duyurusu öncesinde hangi bedelin kesinleştiği ve sonrasında hangi masrafın önlenebilir olduğu gösterilir. Yapılmış bütün harcamaların tek toplam olarak sunulması yeterli değildir. İptal sonrası alınan iadeler ve elde kalan ekonomik değer hesaptan ayrılır.

TBK m.114’ün haksız fiil hükümlerine yaptığı yollama ve m.52, zarar görenin zararın doğmasına veya artmasına etkisinin değerlendirilmesine imkân verir. Erteleme öğrenildikten sonra önlenebilen giderlere devam edilmesi bu nedenle önem taşır. Katılımcının makul önlem alması beklenir; ancak bütün maliyeti ortadan kaldırmanın her zaman mümkün olduğu varsayılmaz. İptal ve değişiklik teklifleri, gerçek seçenekleri göstermek için dosyaya konur.

Otel, uçuş, nakliye ve stand sözleşmeleri kendiliğinden sona erer mi?

Fuar organizatörüyle sözleşmenin sona ermesi, başka kişilerle yapılan her sözleşmeyi kendiliğinden sona erdirmez. Konaklama, taşıma, ekipman kiralama ve stand yapımı kendi tarafları, ifa tarihleri ve iptal şartlarıyla incelenir. Katılımcı organizatörden zarar isteyecekse bu sözleşmelerde gerçekten hangi bedeli geri alamadığını göstermelidir. İade hakkı bulunduğu hâlde başvuru yapılmamasıyla kaçınılmaz kayıp aynı değildir.

Üçüncü tarafla yapılan tarih değişikliği, nakit iade yerine kredi kabulü veya rezervasyon aktarımı ayrıca kaydedilmelidir. Gelecekte kullanılabilecek bir hak alınmışsa bunun kapsamı ve değeri incelenir; aynı tutarın bütünüyle yok olmuş gibi zarar hesabına yazılması doğru değildir. Kullanılabilirlik gerçekten sınırlıysa bu sınırlama belgelenir. Zarar hesabı, faturaların basit toplamından oluşmamalıdır.

Fuar için beklenen satış kazancı daha farklı bir ispat sorunudur. Katılım, her ziyaretçinin müşteri olacağı veya her görüşmenin siparişe dönüşeceği garantisini içermez. Kesinleşmiş ticari bağlantı, iptal edilen işlem ve net kazanç hesabı somut kayıtlarla gösterilmelidir. Beklenen ciroyu hiçbir maliyet düşmeden zarar saymak, ifa etmeme zararının doğru hesabını vermez. Seçilen hukuki yolun bu zarar türünü kapsayıp kapsamadığı da ayrıca belirlenir.

“Kapora yanar” veya “tarih değişirse iade yapılmaz” kaydı yeterli mi?

Ödemenin kapora olarak adlandırılması her durumda cayma parası olduğunu göstermez. TBK m.177, sözleşme kurulurken verilen paranın kural olarak sözleşmenin yapıldığına kanıt niteliğinde olduğunu ve aksine sözleşme veya yerel âdet yoksa esas alacaktan düşüleceğini düzenler. TBK m.178’deki cayma parası ise ayrıca kararlaştırılmış farklı bir kurumdur. Katılımcının kişisel sebeple vazgeçmesiyle organizatörün edimini yerine getirmemesi ayrılmalıdır.

Çok sayıda katılımcı için önceden hazırlanan sözleşmedeki iadesizlik ve değişiklik kayıtları TBK m.20–25 kapsamında incelenir. Koşulların bildirimi ve öğrenilme imkânı m.21; belirsiz kayıtların yorumu m.23; karşı taraf aleyhine tek yanlı değişiklik yetkisi m.24 çerçevesinde değerlendirilir. Sözleşmede “her madde görüşüldü” yazması, tek başına genel işlem koşulu niteliğini ortadan kaldırmaz.

Bu denetim, bütün erteleme hükümlerinin peşinen geçersiz olduğu anlamına gelmez. Tarafların müzakere ettiği belirli risk paylaşımı ve alternatif ifa düzeni somut olarak incelenir. Ağır kusurdan önceden sorumsuzluk anlaşmasının TBK m.115’teki sınırı da gözetilir. Organizatörün yalnız bir cümleyi seçip bütün sözleşmeye ve emredici hükümlere üstün tutması kadar, katılımcının hiçbir koşulu okumadan bütün kesintileri geçersiz sayması da doğru değildir.

Bildirim ve yeni tarih protokolü nasıl somutlaştırılır?

Tacirler arasındaki temerrüt, dönme ve fesih bildirimlerinde TTK m.18/3’te sayılan noter, taahhütlü mektup, telgraf veya güvenli elektronik imzalı kayıtlı elektronik posta yöntemleri dikkate alınmalıdır. Bildirimde sözleşme tarafı, ilk tarih, değişiklik duyurusu, kabul edilmeyen husus ve seçilen hak açık olmalıdır. Ek süre veriliyorsa neyin hangi zamanda yerine getirilmesinin istendiği anlaşılmalıdır.

İade tutarı, katılım ücreti ve ek hizmet ödemeleriyle birlikte açıklanmalı; üçüncü kişilere yapılan hazırlık giderleri ayrı zarar cetvelinde gösterilmelidir. Organizatörün yaptığı kısmi ödeme veya sağladığı ikame hizmet gizlenmemelidir. Hesaba hangi giderin neden dahil edildiği belirtilmelidir. Genel bir “tüm zararlarımı istiyorum” ifadesi, kanunun aradığı sorumluluk ve zarar bağlantısını kurmaz.

Yeni tarihin kabulü tercih ediliyorsa protokolde önceki ödemenin hangi hizmete aktarılacağı, ek ücret bulunup bulunmadığı ve ikinci ertelemenin sonucu belirlenmelidir. Tarihli tanıtım materyalinin yenilenmesi veya ek depolama giderinin paylaşımı ayrıca yazılabilir. Önceki ihlalden doğan taleplerin sulhle kapanıp kapanmadığı açık bırakılmamalıdır. Hakları saklı tutma kaydı, hangi hakları kapsadığı belirtilerek kullanılmalı; bütün sürelerin kendiliğinden durduğu düşünülmemelidir.

Başvuru yolu sözleşmenin niteliğine göre belirlenir

Ticari işletmelerle ilgili organizasyon hizmetinden doğan uyuşmazlıkta TTK m.4 ve m.5 uyarınca ticari dava niteliği ve asliye ticaret mahkemesinin görevi incelenir. Konusu bir miktar para olan ticari alacak veya tazminat davasında TTK m.5/A gereği dava öncesi arabuluculuk şartı vardır. Asliye ticaret mahkemesinin bulunmadığı yerde m.5/4 düzenlemesi ayrıca dikkate alınır.

İlişki gerçekten kira niteliğindeyse farklı görev kuralı uygulanır. HMK m.4/1-a, kira ilişkisinden doğan alacaklar dahil ilgili davaları sulh hukuk mahkemesine bırakır. 6325 sayılı Kanun m.18/B/1-a, kanundaki ilamsız tahliye istisnası dışında kira uyuşmazlıklarında dava öncesi arabuluculuğu düzenler. Bu nedenle fuar adı veya tarafların şirket olması tek başına görev sonucunu belirlemez.

Başvuru dosyasında ilk ve yeni program, sözleşme ekleri, ödeme kayıtları, organizatörün erteleme gerekçesi ve ayrı zarar cetveli birlikte bulunmalıdır. Arabuluculuk anlaşması yapılacaksa para iadesi ile gelecekteki katılım hakkı açıkça ayrılmalıdır. Kupon veya başka fuara katılımın kabulü, nakit iade yerine farklı bir çözüm kurulmasıdır; kapsamı, süresi ve kalan taleplere etkisi yazılmalıdır. Böylece erteleme sonrasında ikinci bir belirsiz borç ilişkisi yaratılması önlenir.

Sık sorulan sorular

Organizatör yeni tarihi duyurdu; otomatik olarak kabul etmiş sayılır mıyım?

Tek taraflı duyuru ile karşılıklı tarih değişikliği anlaşması aynı değildir. Sözleşmedeki geçerli değişiklik kaydı, yazışmalar ve sonradan verilen kabul incelenir. Yeni program hakkında bilgi istemek tek başına bütün haklardan vazgeçildiğini göstermez; açık protokol veya kabul açıklaması ise hukuki sonucu etkiler.

Fuar tarihinin yazılı olması ek süreyi her durumda kaldırır mı?

Hayır. TBK m.117 bakımından belirli vadede temerrüt ile TBK m.123 kapsamındaki ek süre farklıdır. Ek süre verilmemesi için TBK m.124’teki şartlardan biri gösterilmelidir. Geç ifanın yararsızlaşması veya belirli zamanda yapılmazsa kabul edilmeyeceğinin anlaşılması somut sözleşmeyle açıklanır.

Erteleme mücbir sebeptense organizatör katılım parasını tutabilir mi?

TBK m.136 kapsamında kusursuz imkânsızlıkta karşı edimin iadesi kuralı vardır; kanun veya sözleşmedeki risk düzeni ayrıca incelenir. Mücbir sebep açıklaması tek başına bütün paranın organizatörde kalmasını sağlamaz. İmkânsızlığın kapsamı ve alınan bedelin hangi edime ilişkin olduğu belirlenmelidir.

Organizatör engeli geç bildirirse ayrıca sorumlu olur mu?

TBK m.136/3, imkânsızlığı gecikmeksizin bildirmeyen veya zararın artmaması için gerekli önlemleri almayan borçlunun bundan doğan zararı gidermesini düzenler. Engelin öğrenildiği tarih ile katılımcıya duyuru tarihi karşılaştırılır. Yalnız bu gecikme nedeniyle yapılan önlenebilir ek giderler ayrıca gösterilir.

Hazırlattığım standın bütün bedelini isteyebilir miyim?

Stand ödemesi tek başına organizatörün aynı tutarda sorumluluğunu göstermez. Seçilen hukuki yol, kusur şartı, nedensellik ve net kayıp incelenir. Standın başka tarihte veya başka fuarda kullanılabilen kısmı, alınan iadeler ve elde kalan değer hesapta dikkate alınır. Boşa çıkan bölüm belgelenir.

Otel ve nakliye sözleşmeleri fuar ertelenince kendiliğinden iptal olur mu?

Organizatörle ilişki başka kişilerle yapılan sözleşmeleri kendiliğinden sona erdirmez. Konaklama, taşıma ve stand sözleşmelerinin kendi hükümleri incelenir. Bu sağlayıcılardan alınan iade veya alternatif kullanım hakları, organizatörden istenen net zarar hesabında ayrıca gösterilmelidir; aynı kayıp iki kez tahsil edilemez.

Kapora ödediğim için bedel iadesi hakkım hiç yok mu?

Ödemenin kapora diye adlandırılması tek başına cayma parası olduğunu göstermez. TBK m.177’deki bağlanma parası ile m.178’deki cayma parası ayrılır. Katılımcının kişisel vazgeçmesi ve organizatörün sözleşmeye aykırılığı farklı nedenlerdir. İade sonucu sözleşme ve kullanılan hukuki hak üzerinden belirlenir.

Yeni tarihe katılırsam önceki ek giderleri artık isteyemem mi?

Yeni tarihin kabulü, protokolün kapsamına göre değerlendirilir. Önceki zararların sulhle kapatıldığı açıklanmışsa bu düzenleme önemlidir; yalnız tarih değişikliği her talebi otomatik ortadan kaldırmaz. Ek giderlerin hangi ihlalden doğduğu ve ilgili tazminat şartları ayrıca gösterilmelidir. Kullanılan hizmet de hesapta dikkate alınır.

Fuar yerine ileride kullanılacak katılım kuponu kabul etmek zorunda mıyım?

Kupon ile nakit iade farklı edimlerdir. Geçerli sözleşmesel düzen ve kanuni iade hakkı incelenmeden organizatörün tek taraflı önerisi bütün hakların karşılığı sayılamaz. Kupon kabul edilecekse süresi, hangi fuarı kapsadığı, ek ücret koşulu ve kalan taleplere etkisi açıkça kararlaştırılmalıdır.

Fuar bedeli davası her zaman asliye ticaret mahkemesinde mi açılır?

Hayır. Ticari organizasyon hizmeti ile kira niteliğindeki alan tahsisi ayrılır. Ticari davada TTK m.4–5; kira uyuşmazlığında HMK m.4/1-a değerlendirilir. Para talepli ticari davanın arabuluculuğu TTK m.5/A’ya, kira uyuşmazlığınınki 6325 sayılı Kanun m.18/B’ye göre incelenir.

Başvuru ve dosya hazırlığı

Fuar ertelemesinde hukuki inceleme, ilk programla değişiklik duyurusunu karşılaştırıp katılım ödemelerini hazırlık giderlerinden ayırarak başlar. Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu, İstanbul ve Mersin ofisleriyle Mersin merkezli Türkiye geneli dosya yönetiminde organizasyon sözleşmesini, yeni tarih teklifini ve belgelenen kayıpları birlikte değerlendirir. Başvuru için sözleşmedeki fuar tarihini, duyuru tarihini ve ödeme kalemlerini belirterek iletişim bilgilerine ulaşabilirsiniz.

Resmî kaynaklar ve mevzuat

• 6098 sayılı TBK m.20–25, 52, 97, 112, 114–117, 123–126, 136–138 ve 177–178
• 6102 sayılı TTK m.4, 5, 5/A ve 18/3
• 6100 sayılı HMK m.4/1-a
• 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu m.18/B/1-a

Mevzuat kontrol tarihi: 24 Ekim 2026.

İlgili hukuk rehberleri

• Fuar Standının Yeri Değiştirildi: 10 Hukuki Kontrol
• Sözleşmeden Dönme ve Fesih Farkı | TBK 125-126

Av. Halil Bakırcı tarafından hazırlanmış, Av. Emirhan Keskin tarafından incelenmiştir.

Yazar Bilgisi

Avukat Halil BAKIRCI, Mersin Barosu 3472 sicil numarasına kayıtlıdır. Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu bünyesinde ceza, aile, iş, gayrimenkul ve ticaret hukuku alanlarında hukuki danışmanlık ve dava takibi sunmaktadır.

İnceleyen: Av. Emirhan Keskin · Mersin Barosu Sicil No: 5507

Av. Halil Bakırcı profilini inceleyin →