Bir Kişiye İki Vasi Atanabilir mi? Ortak Yönetim ve Görev Bölümü

Bir kişiye birden fazla vasi atanabilir. Türk Medenî Kanunu m. 413, gereken durumlarda vesayet görevinin birlikte veya mahkemenin belirlediği yetkilere göre ayrı ayrı yürütülmesine izin verir. İki kardeşin kendi arasında bakım ve para işlerini paylaşması tek başına iki vasi yaratmaz. Her kişinin ataması, görevin biçimi ve temsil alanı vesayet makamının kararından anlaşılmalıdır.

Kanun, birden çok kişinin rızaları olmadan vesayeti birlikte yürütmekle görevlendirilemeyeceğini ayrıca belirtir. Bu rıza cümlesi ortak yürütme düzenine ilişkindir; ayrı yetki dağılımına aynı sonucu kendiliğinden taşımak doğru değildir. İki vasi atanması da mahkeme izinlerini kaldırmaz veya sorumluluğu otomatik olarak yarıya bölmez. Belirleyici sorular, hangi işin kimin görevi olduğu, nasıl temsil edileceği ve hesabın nasıl verileceğidir.

Kanundaki iki model: birlikte veya ayrı yetkilerle yürütme

TMK m. 413 önce görevi yapabilecek yetenekte bir erginin vasi atanmasını düzenler. Ardından gereken durumlarda birden çok vasiye izin verir. Bu ikinci düzenlemede iki seçenek bulunur: Vesayet görevinin birlikte yürütülmesi veya vesayet makamının belirlediği yetkilere göre ayrı ayrı yerine getirilmesi. Kanun, sırf iki isim yazıldığı için her birine sınırsız ve birbirinden bağımsız temsil yetkisi tanımaz.

Birlikte yürütme kararında ortak görevin nasıl yerine getirileceği esas alınır. Ayrı yetki düzeninde ise hangi görev alanının hangi vasiye bırakıldığı belirlenir. Kişisel işlerin takibi, malvarlığı yönetimi ve belirli kurum işlemleri bakımından kararın kapsamı açık olmalıdır. Aile üyelerinin alışkanlıkla yaptığı iş bölümü, mahkemenin çizdiği temsil sınırını değiştiremez; kurumlara sunulacak belge bu resmî karardır.

İki vasi atanması neden gerekli olmalıdır?

Madde, birden çok vasiyi her başvuruda uygulanacak zorunlu model olarak değil, gereken durumlarda başvurulabilecek düzen olarak kabul eder. Talepte yalnız iki kişinin adını yazmak yeterli bir gerekçe oluşturmaz. Korunan kişinin hangi ihtiyaçlarının bulunduğu ve bu ihtiyaçların önerilen görev düzeniyle nasıl karşılanacağı açıklanmalıdır. Birbirinden uzak yerlerde bulunan malvarlığı veya farklı yönetim işleri, gerçek dosya kayıtlarıyla ortaya konur.

Başvurunun amacı aile fertleri arasında unvan dağıtmak değildir. Korunan kişinin işlerinin düzenli yürütülmesi ve çıkarlarının korunması esastır. Her adayın zamanı, erişilebilirliği, kişisel ilişkisi ve üstlenmesi önerilen işin gerektirdiği yeterlilik ayrı değerlendirilir. Aynı işi iki kişinin belirsiz biçimde üstlenmesi yeni gecikmeler doğuruyorsa yalnız sayıyı artırmak çözüm sayılmaz. Mahkemeden istenen modelin neden gerekli olduğu, görevlerin içeriğiyle birlikte gösterilmelidir.

Birlikte vesayet için kimin rızası aranır?

TMK m. 413’ün son fıkrası, rızaları bulunmayan birden çok kimsenin vesayeti birlikte yürütmekle görevlendirilemeyeceğini söyler. Buradaki rıza, birlikte görevlendirilecek kişilerin bu çalışma biçimini kabul etmesine ilişkindir. Ailedeki diğer kişilerin çoğunluk kararı, ortak görev üstlenecek adayın rızası yerine geçmez. Bir adayın genel olarak yardım etmek istemesi de kapsamı açıklanmamış ortak temsil düzenini kabul ettiği şeklinde otomatik yorumlanmamalıdır.

Ayrı yetkilerle görevlendirme seçeneği aynı maddede ayrıca bulunduğundan, son fıkradaki birlikte yürütme rızası bu seçeneğe açıklamasız genişletilmez. Bununla birlikte ayrı görev verilmesi, adayın kanuni engellerini veya kaçınma haklarını ortadan kaldırmaz. TMK m. 416–418 uyarınca kabul yükümlülüğü, kaçınma sebebi ve vasi olmaya engel hâl ayrı değerlendirilir. Başvuruda hangi modelin istendiği açıkça yazılarak farklı koşulların birbirine karıştırılması önlenir.

İki adayın da vasilik koşullarını taşıması gerekir

TMK m. 414, haklı sebepler engel olmadıkça eş veya yakın hısımlara, vasilik koşullarını taşımaları kaydıyla öncelik verir. Yerleşim yerlerinin yakınlığı ve kişisel ilişkiler dikkate alınır. TMK m. 415 ise korunan kişinin veya ana babasının gösterdiği adaya ilişkin isteği düzenler. Bu hükümler, aileden önerilen iki kişinin inceleme yapılmadan mutlaka atanacağı anlamına gelmez.

Her aday bakımından m. 418 engelleri bağımsız incelenir. Kısıtlılık, kamu hizmetinden yasaklılık, önemli ölçüde menfaat çatışması ve kanunda sayılan diğer engellerden biri, ikinci adayın uygun olmasıyla giderilmiş sayılmaz. Bir kişinin korunan kişiyle alacak veya paylaşma ilişkisi varsa saklanmamalıdır. Ortak görevlendirme, menfaat çatışmasını ikiye bölerek hukuken görünmez hâle getiren bir yöntem değildir; atamanın kişinin yararına olması her vasi için aranır.

Atama ve görev bölümü hangi mahkemeden istenir?

Kamu vesayetinde TMK m. 397 uyarınca vesayet makamı sulh hukuk mahkemesi, denetim makamı asliye hukuk mahkemesidir. TMK m. 411, yetkiyi küçüğün veya kısıtlının yerleşim yerindeki vesayet dairelerine bağlar. İki adayın farklı şehirlerde yaşaması, her biri için bağımsız ve birbiriyle bağlantısız vesayet dosyaları açılması gerektiği anlamına gelmez. Korunan kişinin mevcut vesayet dosyası esas alınmalıdır.

İlk kez vesayet kurulacaksa, kısıtlama veya koruma nedeni ile iki adayın uygunluğu ayrı meselelerdir. Demans nedeniyle ilk vasi tayini başvurusu sağlık ve korunma ihtiyacını inceler; m. 413’e dayanan çoklu görev düzeni ise temsilin kimlerce ve nasıl yürütüleceğini belirler. Mevcut vasi yanına ikinci kişi öneriliyorsa, önceki kararın devam eden kapsamı ve yeni düzenin hangi işleri değiştireceği açıkça belirtilir.

Kararda hangi görevlerin açıkça ayrılması gerekir?

Ayrı yetki dağılımında, yalnız “işleri birlikte takip ederler” gibi belirsiz bir açıklama yeterli çalışma düzeni sağlamaz. Malvarlığı hesapları, düzenli gelirlerin tahsili, kişisel bakımın hukuki organizasyonu ve dava takibi gibi alanların kime bırakıldığı karardan anlaşılmalıdır. Bir işin başka alanla bağlantılı olması hâlinde gerekli bilgi aktarımı da düzenli yürütülmelidir. Yetkinin kaynağı adayların kendi hazırladığı görev listesi değil, mahkemece kabul edilen kapsamdır.

Bankaya gönderilecek ödeme talimatı ile bakım kurumuyla yapılacak sözleşme farklı temsil işlemleri içerir. Bakımı takip eden vasinin ödeme gereksinimini bildirmesi, malvarlığı alanındaki bütün işlemleri de tek başına yapabileceği anlamına gelmez. Öte yandan hesap yöneten kişinin sadece para hareketine bakarak kişinin gerçek bakım ihtiyacını yok sayması doğru değildir. Görevlerin ayrılması, koruma amacının parçalanması değil; işlemlerin sorumlusunun belirginleşmesidir.

Her işlem için iki imza zorunlu mudur?

Bu soruya yalnız vasi sayısına bakılarak cevap verilemez. TMK m. 413 uyarınca birlikte görevlendirme ile ayrı belirlenmiş yetkiler farklıdır. Birlikte yürütülen görev kapsamında ortak temsil düzeni gözetilir; ayrı yetki verilmiş işte ilgili vasinin karar kapsamındaki yetkisi incelenir. Her iki durumda da işlem için gereken kanuni izinler ayrıca kontrol edilir. “İki vasi varsa her biri tek başına her şeyi yapar” sonucu kanunda yoktur.

Kurumun işlem öncesinde atama kararını ve güncel yetki kapsamını istemesi bu nedenle önemlidir. Karar belirli iş yönünden açık değilse, aile içi mesajlaşmaya dayanılarak geniş yetki varsaymak yerine vesayet makamından kapsamın açıklığa kavuşturulması istenir. İkinci vasinin sonradan haberdar olması, başlangıçta eksik temsil veya izin koşulunu her durumda kendiliğinden gidermez. İmza sayısı, hukuki yetki incelemesinin yalnız görünen kısmıdır.

İki vasinin anlaşması mahkeme iznini kaldırmaz

TMK m. 448, temsil yetkisini vesayet dairelerinin yetkilerini saklı tutarak düzenler. TMK m. 462’de taşınmaz alım satımı, ödünç işlemleri ve sayılan diğer işlemler için vesayet makamı izni aranır. TMK m. 463 kapsamındaki işlemlerde ise vesayet makamının izninden sonra denetim makamının izni de gerekir. İki vasinin aynı belgeyi imzalaması bu dış denetim aşamalarını tamamlamaz.

Görev bölümü yapılan dosyada önce işlemin hangi vasiye ait olduğu, sonra o işlem için hangi iznin gerektiği belirlenir. Atama kararı ile belirli işleme izin kararı aynı belge olmak zorunda değildir; birincinin varlığı ikincinin arandığı hâllerde yeterli sayılmaz. TMK m. 465 izinsiz işlemin sonucunu ayrıca düzenler. TMK m. 449’daki kefalet, vakıf kurma ve önemli bağış yasakları da çoklu vasi atanmasıyla ortadan kalkmaz.

Korunan kişinin görüşü iki vasi arasında kaybolmamalı

TMK m. 450, kişi görüşlerini oluşturma ve açıklama yeteneğine sahipse önemli işlerde karar verilmeden önce olanak ölçüsünde onun görüşünün alınmasını ister. İki vasinin birbiriyle anlaşması, korunan kişiyi karar sürecinin bütünüyle dışına çıkarma nedeni değildir. Görüşün hangi konuda alındığı ve kişinin ihtiyacının nasıl değerlendirildiği açıklanabilir olmalıdır. Vasi sayısının artması, korunan kişinin kendi hukuki konumunu zayıflatmaz.

Aynı madde, kişinin işi uygun bulmasının vasiyi sorumluluktan kurtarmadığını da belirtir. Bu nedenle yalnız bir onay imzası alarak kötü yönetimin sonuçları kişiye yüklenemez. Kişisel bakımın organizasyonu veya sağlık kurumu işlemleri yürütülürken ilgili özel kurallar da korunur; vasi ataması sağlık mesleği icra yetkisi vermez. Velayet ve vesayet ayrımı da temsilin hangi hukuki sıfattan doğduğunu anlamak bakımından önemlidir.

Hesaplar ve belgeler iki kişi arasında nasıl tutulur?

TMK m. 438 başlangıçta yönetilecek malvarlığının defterini, m. 454 ise özenli yönetim ve hesap verme yükümlülüğünü düzenler. Yönetim hesabı, vesayet makamının belirlediği tarihlerde ve her hâlde yılda bir kez incelemeye sunulur. İki vasinin bulunması bu asgari hesap dönemini uzatmaz. Hangi vasinin hangi hareketi yaptığı, hangi belgeyi tuttuğu ve ödemenin korunan kişiyle ilişkisi izlenebilir olmalıdır.

Ayrı görev alanlarına ait kayıtlar aynı malvarlığının bütünlüğünü gösterecek biçimde ilişkilendirilir. Birinin yaptığı bakım organizasyonunun faturası ile diğerinin hesaptan yaptığı ödeme birbirini doğrulamalıdır. Gideri kimin önerdiği, hangi izinle ödendiği ve hizmetin hangi döneme ait olduğu kaydedilir. TMK m. 464 uyarınca vesayet makamı hesapları tamamlattırabilir, düzelttirebilir ve koruyucu önlem alabilir. “Belge diğer vaside” açıklaması kaydın dosyaya sunulması ihtiyacını ortadan kaldırmaz.

Zarardan iki vasi otomatik olarak yarı yarıya mı sorumludur?

Hayır. TMK m. 466 iyi yönetimin gerektirdiği özeni, m. 467 ise vasinin kusurlu davranışıyla korunan kişiye verdiği zarardan sorumluluğunu düzenler. Önce mahkemenin görev dağılımı, her vasinin somut davranışı, zarar ve aradaki bağlantı belirlenir. Aynı kararda iki isim bulunması, bütün zararların kendiliğinden eşit bölüneceği anlamına gelmez. Görev alanı dışında kalan bir işlemde diğer kişinin rolü ayrıca incelenir.

TBK m. 61, birden çok kişinin birlikte aynı zarara sebep olması veya aynı zarardan farklı nedenlerle sorumlu olması hâlinde müteselsil sorumluluğu düzenler. İç paylaşımda m. 62 uyarınca kusurun ağırlığı ve diğer koşullar dikkate alınır. Bu şartlar oluştuğunda korunan kişiye karşı sorumluluk ile vasilerin kendi aralarındaki son paylaşım ayrıdır. Kendi aralarında yaptıkları yarı yarıya ödeme anlaşması, zarar görenin kanuni hakkını kendiliğinden sınırlandıramaz.

Vasiler anlaşamazsa temsil düzeni nasıl korunur?

Ortak görevde anlaşmazlık çıktığında hiçbir vasi, diğerini aile kararıyla görevden çıkaramaz veya onun mahkemece verilmiş yetkisini kendi üzerine alamaz. Uyuşmazlığın hangi somut işlemi durdurduğu, korunan kişinin hangi ihtiyacını etkilediği ve neyin açıklığa kavuşturulmasının istendiği vesayet makamına bildirilir. Gerekli karar, makamın görev düzeni ve denetim yetkisi içinde verilir. Aile içi genel kırgınlık ile belirli temsil sorunu ayrılmalıdır.

TMK m. 461, ayırt etme gücüne sahip korunan kişiye ve her ilgiliye vasinin eylem ve işlemlerine karşı şikâyet hakkı verir. Görevi ağır biçimde savsaklama veya yetersizlik nedeniyle menfaatin tehlikeye girmesi ayrı bir görevden alma incelemesine konu olur. Vasinin değiştirilmesi başvurusu bu soruna yöneliktir. İkinci vasi eklenmesi, mevcut somut ihlal iddiasını incelemeden kapatan bir işlem değildir.

Atama kararına itirazda iki farklı on günlük başlangıç

TMK m. 422, vasiliğe atanan kişinin kaçınma hakkını atamanın kendisine tebliğinden başlayarak on gün içinde kullanmasını düzenler. İlgili olan herkesin atamanın kanuna aykırılığını ileri sürmesi içinse atamayı öğrendiği günden başlayan on günlük süre öngörülür. Tebliğ ile öğrenme bu nedenle aynı olay gibi yazılmamalıdır. Her başvurucunun sıfatı ve tarih kaydı ayrı kontrol edilir.

Vesayet makamı kaçınmayı veya itirazı yerinde görürse yeni vasi atar; yerinde görmezse görüşüyle birlikte denetim makamına bildirir. TMK m. 423 uyarınca kaçınmış veya atanmasına itiraz edilmiş kişi, yerine başkası atanıncaya kadar görevleri yerine getirmekle yükümlüdür. Sonraki vesayet makamı kararlarına ilişkin m. 461’deki tebliğden başlayan on günlük itiraz yolu da ilk atamaya özgü öğrenme kuralıyla karıştırılmaz.

İki vasi, kayyım ve aile meclisi aynı çözüm değildir

TMK m. 403’e göre kayyım belirli işleri görmek veya malvarlığını yönetmek için atanır. TMK m. 426, belirli işte yasal temsilciyle korunan kişi arasında menfaat çatışması bulunduğunda veya temsilcinin görevine engel olduğunda temsil kayyımını düzenler. Tek bir çatışmalı iş için bağımsız temsil ihtiyacı, bütün vesayet düzeninin mutlaka iki vasiye dönüştürülmesi gerektiğini göstermez. İstenen hukuki korumanın kapsamı önce belirlenmelidir.

Özel vesayet ve aile meclisi ise TMK m. 398–402’deki farklı bir örgütlenmedir. Aile meclisi vesayet makamının kanuni görevlerini üstlenir; iki akrabanın vasi atanmasıyla kendiliğinden kurulmaz. Birden çok vasi m. 413 kapsamında temsil ve yürütme görevi alırken, aile meclisinin kuruluş koşulları ve denetim makamının rolü ayrıca korunur. Kurumların benzer aile ilişkilerinde kullanılması yetkilerinin aynı olduğu anlamına gelmez.

Görev süresi ve devirde her atama ayrı izlenir

TMK m. 456 uyarınca vasi kural olarak iki yıl için atanır; süre her defasında ikişer yıl uzatılabilir. İki vasinin farklı tarihlerde atanması durumunda birinin süresi, diğerinin kararından hareketle varsayılmamalıdır. Güncel atama ve uzatma kararları her kişi yönünden kontrol edilir. Görev dağılımının sonradan değiştirilmiş olması da önceki kararın hâlâ bütün alanlarda geçerli olduğu kabulüyle gözden kaçırılmamalıdır.

TMK m. 482, görevi sona eren vasinin yenisi başlayıncaya kadar zorunlu işleri yapmasını; m. 489 son rapor, kesin hesap ve malvarlığını teslim için hazır bulundurmasını düzenler. Görev değişikliği, önceki işlemlerle ilgili hesap verme borcunu silmez. Vesayetle ilgili tazminat ve diğer rücu davaları bakımından m. 469’daki asliye hukuk mahkemesi düzeni ayrıca uygulanır; atama dosyasına şikâyet sunmakla tazminat davası aynı başvuru sayılmaz.

Sık sorulan sorular

Aynı anne veya baba için iki kardeş vasi atanabilir mi?

Evet; TMK m. 413 gereken durumlarda birden çok vasi atanmasına izin verir. Her kardeşin uygunluğu ayrı incelenir. Görevin birlikte mi, mahkemenin belirlediği ayrı yetkilerle mi yürütüleceği kararda anlaşılmalıdır. Aile içinde anlaşmak, tek başına iki kişiye resmî vasi sıfatı kazandırmaz.

Ortak vasilik istemeyen kişi birlikte göreve zorlanabilir mi?

TMK m. 413’ün son fıkrası, rızaları olmadan birden çok kişinin vesayeti birlikte yürütmekle görevlendirilemeyeceğini belirtir. Bu kural ortak yürütmeye ilişkindir. Ayrı yetkilerle atama seçeneği, vasiliği kabul yükümlülüğü, kanuni kaçınma sebepleri ve vasi olma engelleri ayrıca değerlendirilir.

İki vasi varsa bankada her zaman iki imza mı gerekir?

Temsil düzeni atama kararındaki modele ve işin kapsamına göre belirlenir. Birlikte yürütme ile ayrı yetki dağılımı aynı değildir. İşlemi yapacak kişinin görev alanı ve gerekiyorsa mahkeme izni kontrol edilir. Yalnız iki vasi bulunmasından sınırsız tek imza yetkisi çıkarılamaz.

Bir vasi bakım işlerini, diğeri malvarlığını takip edebilir mi?

TMK m. 413, vesayet makamının belirlediği ayrı yetkilerle görev verilmesine imkân tanır. Talep edilen dağılımın kapsamını mahkeme belirler. Bakım ve ödeme kayıtları ilişkilendirilmelidir. Adayların kendi anlaşması, mahkeme kararı dışında temsil alanı yaratmaz veya mevcut yetkiyi değiştirmez.

İki vasinin onayı taşınmaz satışı için yeterli mi?

Hayır. TMK m. 462’deki taşınmaz işlemleri için vesayet makamı izni gerekir; işleme ilişkin diğer kanuni şartlar da korunur. İki kişinin imzası, gereken mahkeme izninin yerine geçmez. Atama kararı, işlem yetkisi ve özel izin birbirinden ayrı kontrol edilmelidir.

İki vasi atanması zararı otomatik olarak yarıya böler mi?

Hayır. TMK m. 467 uyarınca kusurlu davranış, zarar ve görev bağlantısı incelenir. Aynı zararda birden çok sorumlu varsa TBK m. 61’in müteselsil sorumluluk koşulları değerlendirilir. İç paylaşım m. 62’deki koşullara bağlıdır; sırf kişi sayısı eşit sorumluluk oranı yaratmaz.

Her vasi için ayrı hesap tutulmalı mı?

TMK m. 454 kapsamında yönetim hesabı ve en az yıllık inceleme yükümlülüğü devam eder. Kayıtlar her işlemi yapanı ve onun görev alanını göstermelidir. Ayrı yetki verilmiş işlerin belgeleri, korunan kişinin tek malvarlığının bütünlüğünü açıklayacak biçimde ilişkilendirilir; hesap mahkemenin belirlediği düzende sunulur.

Atamaya itiraz için on gün ne zaman başlar?

TMK m. 422’de atanan kişinin kaçınması için kendisine tebliğ, ilgilinin kanuna aykırılık itirazı için atamayı öğrenmesi başlangıçtır. Bu iki tarih birbirine karıştırılmamalıdır. Kaçınma veya itiraz yapılması, m. 423’teki yerine başkası atanana kadar geçici görev yükümlülüğünü kendiliğinden kaldırmaz.

Bir vasi diğerini görevden çıkarabilir mi?

Hayır. Mahkemenin verdiği vasi sıfatı aile içi kararla sona erdirilemez. Somut işlem sorunu veya görev ihlali vesayet makamına bildirilir. Şikâyet, görev kapsamının açıklanması ve görevden alma farklı incelemelerdir. İkinci vasinin bulunması korunan kişinin temsilinde boşluk yaratılmasını haklı kılmaz.

İki vasi atanması aile meclisi kurulması anlamına gelir mi?

Hayır. Çoklu vasi ataması TMK m. 413’e, özel vesayet ve aile meclisi m. 398–402’ye dayanır. Aile meclisi vesayet makamının görevlerini üstlenen ayrı yapıdır. İki akrabanın temsil görevi alması bu kuruluşun başvuru, üye, güvence ve denetim koşullarını yerine getirmiş sayılmaz.

Dosyanın hazırlanması ve büro iletişimi

Mersin ve İstanbul’daki adayların aynı kişinin işleriyle ilgilenmesi, vesayet yetkisinin adayların adreslerine göre bölündüğü anlamına gelmez. Korunan kişinin yerleşim yerindeki vesayet dosyası, güncel atama kararları ve işlem bazında görev kapsamı birlikte incelenir.

Resmî kaynaklar ve ilgili kanun maddeleri

• 4721 sayılı Türk Medenî Kanunu — güncel resmî metin: m. 397–403, 411, 413–424, 426, 438, 448–450, 454, 456, 461–469, 482 ve 489.
• Adalet Bakanlığı — Türk Medenî Kanunu konsolide metni: m. 413, 422–423, 450, 454 ve 466–469.
• 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu — güncel resmî metin: m. 61–62.

Kaynak kontrol tarihi: 24 Ekim 2026. İlgili hükümler yazıda belirtilen kapsam ve koşullarıyla ele alınmıştır.

Av. Halil Bakırcı tarafından hazırlanmış, Av. Emirhan Keskin tarafından incelenmiştir.

Yazar Bilgisi

Avukat Halil BAKIRCI, Mersin Barosu 3472 sicil numarasına kayıtlıdır. Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu bünyesinde ceza, aile, iş, gayrimenkul ve ticaret hukuku alanlarında hukuki danışmanlık ve dava takibi sunmaktadır.

İnceleyen: Av. Emirhan Keskin · Mersin Barosu Sicil No: 5507

Av. Halil Bakırcı profilini inceleyin →