Demans Vasi Tayini Dilekçe Örneği 2026 | Word ve Belgeler

Vasi Tayini Dilekçesi İçin Hukuki Çerçeve

vasi tayini dilekçesi örneği hazırlanırken yalnız talebin adı değil; görevli merci, süre başlangıcı, zorunlu ön başvuru, olay kronolojisi, delil planı ve sonuç talebi birlikte kurulmalıdır.

Dosya Stratejisi ve Talep–Delil Bağlantısı

İlk incelemede başvurunun hangi hukuki sonucu amaçladığı belirlenir. Ardından her olay, onu doğrulayan belgeyle ve bu belgenin desteklediği talep sonucu ile eşleştirilir. Böylece dilekçe soyut açıklama olmaktan çıkar ve denetlenebilir bir dosya planına dönüşür.

Görevli Merci, Kanuni Süre ve Başvuru Şartı

Demans Nedeniyle Vasi Tayini Dilekçesinde Neler Yazılır?

Dilekçede yalnız “demans tanısı vardır” demek yerine kişinin hangi işlerini neden yönetemediği açıklanır. Hastanın kimliği, yerleşim yeri, başvuranla yakınlığı ve önerilen vasi ayrı ayrı gösterilir. Örnekteki boş alanlara yalnız gerçek kişi ve tarih bilgileri yazılır.

1. Sağlık durumu ve günlük işlemler

Tanının konulduğu sağlık kuruluşu ve mevcut raporlar belirtilir. Para yönetimi, ilaç takibi veya resmî işlemler bakımından yaşanan güçlükler, gerçekten gerçekleşmiş olaylarla açıklanır. Tanı adı tek başına otomatik kısıtlama kararı anlamına gelmez; TMK m.405 kapsamındaki ihtiyacın somutlaştırılması gerekir.

2. Resmî sağlık kurulu incelemesi

Mevcut muayene, epikriz ve tedavi kayıtları eklenir. Akıl hastalığı veya akıl zayıflığı sebebiyle kısıtlama kararı için TMK m.409 uyarınca resmî sağlık kurulu raporu gerekir. Tek hekim raporu bu koşulla aynı değildir; gerekli raporun alınması için mahkemenin sevk ve inceleme yapması talep edilir.

3. Vasi adayının uygunluğu

Adayın kişiyle yakınlığı, bakım ve işlemlerle ilgilenebilme imkânı ile menfaat çatışması bulunup bulunmadığı açıklanır. Aileden olmak tek başına atanma garantisi vermez. Adayın kendi alacağı veya paylaşma uyuşmazlığı varsa bu durum gizlenmez.

4. Acil korunması gereken işlem

Malvarlığı veya kişinin korunması için bekleyemeyecek bir durum varsa işlem, tarih ve risk somut belgeleriyle belirtilir; gerekli koruyucu tedbir ayrıca istenir. Genel ve belirsiz bir “tüm yetkilerin verilmesi” talebi yerine hangi işlemin neden gerekli olduğu yazılır.

Demans Vasi Tayini İçin Belge Kontrolü

Elinizde bulunmayan kayıt için kurum adı, tarih aralığı ve hangi konuyu açıklayacağı belirtilerek getirtilmesi istenir. Gereksiz kişisel ve sağlık verileri dilekçeye yığılmaz; sunulan belgeler taleple ilişkilendirilir.

Başvuru Nasıl Yapılır?

1. Kısıtlanması istenen kişinin yerleşim yerindeki sulh hukuk mahkemesini belirleyin.
2. Dilekçede demans tanısını, günlük işlerin yönetimine etkisini ve vasi adayını somutlaştırın.
3. Mevcut sağlık ve kimlik belgelerini ekleyin; resmî sağlık kurulu raporu ve gerekli kayıtlar için inceleme talebini yazın.
4. Dilekçeyi adliye evrak birimine veya erişim ve imza koşulları sağlanan UYAP başvuru kanalı üzerinden sunun. Genel bir e-posta ya da KEP gönderisini dava açılmış saymak için yeterli kabul etmeyin.
5. Esas numarasını ve teslim kaydını saklayın; rapor sevki, duruşma ve diğer mahkeme bildirimlerini takip edin.

Demans Nedeniyle Vasi Tayini Dilekçesi

Sonuç ve İstem Bölümünde Ne Talep Edilir?

Örnekte resmî sağlık kurulu incelemesi, TMK 405 koşulları gerçekleşmişse kısıtlama ve uygun vasi atanması istenir. Acil koruma tedbiri gerekiyorsa somut risk, korunacak değer ve istenen geçici önlem ayrıca yazılır. Örnek dilekçede bulunmayan bir talebin dosyada da ileri sürüldüğü kabul edilmemelidir.

Sık Yapılan Hatalar

• Demans tanısını her durumda otomatik kısıtlama sebebi saymak.
• Tek hekim raporunu resmî sağlık kurulu raporuyla karıştırmak.
• Kişinin fiilen yönetemediği işleri açıklamadan genel ifadeler kullanmak.
• Vasi adayının menfaat çatışmasını ve görevi yerine getirme imkânını değerlendirmemek.
• Vasi atanmasını taşınmaz satışı, dava açma veya hesaptan her türlü para çekme için sınırsız yetki saymak.
• Word dosyasındaki boş alanları gerçek kayıtlarla tamamlamadan imzalamak.

Atama Kararı, İlan ve Vasinin Sonraki Sorumlulukları

TMK 410 uyarınca kısıtlama kararı kesinleştiğinde kısıtlının yerleşim yerinde ve nüfusa kayıtlı olduğu yerde ilan olunur. İlan, sağlık kuruluna sevk veya başvurunun kayda alınmasıyla aynı işlem değildir. Kısıtlama, iyi niyetli üçüncü kişileri ilandan önce etkilemez; ayırt etme gücünün bulunmamasının sonuçlarına ilişkin hükümler saklıdır. Bu nedenle yalnız dilekçenin verilmiş olması üçüncü kişilerle kurulacak bütün ilişkilerin kendiliğinden durduğu anlamına gelmez. Bekleyen bir işlem bakımından somut tehlike bulunuyorsa bunun mahkemeye ayrıca açıklanması gerekir.

TMK 420, vesayet işleri zorunlu kıldığında atamadan önce de gerekli önlemlerin alınmasına imkân verir. Acil tedbir isteyen kişi, genel bir yasaklama cümlesi kurmakla yetinmemelidir. Hangi işlemin hangi tarihte gerçekleşme ihtimali bulunduğunu, ilgili malvarlığı değerini ve korunma ihtiyacını destekleyen mevcut kayıtları belirtmelidir. Geçici önlemin kapsamını mahkeme belirler. Başvurucu dilekçesinde talep yazmakla kendisini vasi sıfatıyla işlem yapmaya yetkili hâle getiremez.

Vasi seçiminde TMK 413 görevi yapabilecek ergin kişinin atanmasını esas alır. TMK 414, haklı nedenler engel olmadıkça eş veya yakın hısımlardan birine öncelik tanır; yakınlık, kişisel ilişkiler ve yerleşim yerlerinin yakınlığı dikkate alınır. TMK 415 uyarınca ilgili kişinin veya ana ve babasının gösterdiği aday da haklı nedenler engel olmadıkça değerlendirilir. Bu kurallar, başvuruda adı yazılan kişinin araştırma yapılmadan mutlaka atanacağı anlamına gelmez. Adayın elverişliliği, önerinin gerekçesi ve TMK 418’deki engeller birlikte incelenir.

TMK 456 gereğince vasi kural olarak iki yıl için atanır; vesayet makamı süreyi her defasında ikişer yıl uzatabilir. İlk atama dilekçesi ile mevcut vasinin görev süresinin uzatılması farklı başvurulardır. Önceden verilmiş atama kararı varsa bunun mahkeme, esas numarası ve görev süresi bilgileri gizlenmeden belirtilmelidir. Böylece yeni dosya açılması gerekip gerekmediği ve mevcut dosyada hangi işlemin istendiği açık biçimde değerlendirilir.

TMK 454 vasinin malvarlığını iyi bir yönetici gibi özenle yönetmesini, yönetim hesabını tutmasını ve vesayet makamının belirlediği tarihlerde, her hâlde yılda bir kez hesabı incelemeye sunmasını düzenler. Atama sonrasında banka hareketleri, bakım giderleri ve yapılan ödemelerin belgeleri düzenli tutulmalıdır. Kısıtlının malvarlığıyla vasinin kendi malvarlığının karıştırılması hesap denetimini güçleştirir. Bu nedenle başvurunun hazırlanması sırasında da korunacak değerlerin ve düzenli giderlerin gerçek kayıtlarla açıklanması, sonraki yönetimin başlangıç durumunu belirlemeye yardımcı olur.

Bildirim yükümlülüğü ve başvuranın sıfatı

TMK 405’in ikinci fıkrası, görevleri sırasında vesayet altına alınmayı gerekli kılan durumu öğrenen idari makamların, noterlerin ve mahkemelerin bunu hemen yetkili vesayet makamına bildirmesini gerektirir. Bu yükümlülüğün dayanağı TMK 410 değildir; 410 kısıtlama kararının ilanını düzenler. Başvuruda bu iki işlem aynı maddeye bağlanmamalıdır. Bir kurumun yaptığı bildirim ile mahkemenin sonradan verdiği kısıtlama kararı farklı aşamalardır.

Yakının yaptığı başvuruda da kendisinin hangi ilişki nedeniyle durumu bildiği açıklanır. Aynı evde yaşamak, düzenli bakım vermek veya mali işlemlere eşlik etmek farklı bilgi kaynaklarıdır. Başvuran yalnız başkasından duyduğu bir olayı kendi gözlemiymiş gibi anlatmamalıdır. Sağlık kaydında yazan bilgi, doğrudan gözlenen günlük güçlük ve üçüncü kişinin açıklaması ayrı gösterildiğinde mahkeme hangi hususu hangi kaynaktan araştıracağını anlayabilir.

Vasi adayının bütün ihtiyaçları tek başına karşılayacağı yönünde gerçekçi olmayan bir beyan da verilmemelidir. Bakım hizmeti, sağlık takibi ve hukuki temsil farklı işlevlerdir. Adayın görevi yürütme düzeni açıklanırken hangi desteğin kimden alındığı belirtilir. Atama kararı, bir kişiye fiilen veremeyeceği sağlık hizmetini verme yetkisi kazandırmaz; sağlık ve bakım işlemleri ilgili kurallarına göre sürdürülür.