Yedekleme Hizmeti Veriyi Geri Yükleyemiyor: Şirketin Talep ve Delilleri

Yedekleme hizmeti satın alındığı hâlde şirket verisinin geri yüklenememesi, sağlayıcının üstlendiği borç ve gerçekleşen teknik eksiklik karşılaştırılarak değerlendirilir. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 112. maddesine göre borç hiç veya gereği gibi ifa edilmezse borçlu, kendisine kusur yüklenemeyeceğini ispat etmedikçe bundan doğan zararı giderir. Ancak şirketin kaybettiği her dosya, hizmetin kapsamına giren her dönem ve sağlayıcının üstlendiği her görev aynı değildir.

Uyuşmazlıkta öncelik, geri dönüş imkânını ve ispat kayıtlarını birlikte korumaktır. Son kullanılabilir yedeğin tarihi, kapsanan veri seti, başarısız görevler, geri yükleme denemeleri ve hangi tarafın hangi ayarı yönettiği belirlenir. Aylık raporda başarılı yazmasıyla işletmenin verisinin gerçekten geri getirilebilmesi farklı hususlardır; hukuki talep bu farkı somut belgelerle ortaya koymalıdır.

Yedekleme yönetimi ile yalnız depolama alanı kiralanması ayrılır

Hizmetin adı yerine sağlayıcının üstlendiği edimler okunmalıdır. Yalnız sunucu alanı vermek, yedekleme yazılımı lisansı sağlamak, sistemin kurulumunu yapmak ve bütün yedekleme işlemini sürekli yönetmek farklı sözleşmesel borçlardır. Aynı faturada yer almaları, her sağlayıcının bütün veri kayıplarından aynı kapsamda sorumlu olduğu anlamına gelmez.

TBK m.19 ve 26 kapsamında kabul edilmiş teklif, teknik ek, görev dağılımı ve gerçek ortak irade belirlenir. Yönetilen hizmet kapsamında başarısız görevlerin izlenmesi ve müdahale üstlenilmişse, yalnız depolama alanının açık tutulması yeterli ifa değildir. Buna karşılık satın alınmayan bağımsız hizmetin varlığı varsayılmaz.

Belirli bir yedek sisteminin çalışır durumda kurulması sonucunun üstlenildiği bölümde TBK m.470–471; devamlı işgörme bölümünde niteliğine uygun düştüğü ölçüde m.502 ve 506 değerlendirilir. Tek bir paket içindeki her borca aynı nitelendirme otomatik uygulanmaz. Teslim edilmiş kurulumla sonraki izleme döneminin sorumlulukları ayrı gösterilir.

Sağlayıcının pazarlama açıklamasıyla imzalı ek arasında fark varsa açıklamanın sözleşmeye nasıl dahil olduğu araştırılır. Sınırsız koruma ifadesi teknik kapsamın yerine geçirilemez. Kapsam dışında bırakılan sunucu veya uygulamanın müşteriye ne zaman açıklandığı da önemlidir; olaydan sonra hazırlanmış yeni liste başlangıçtaki anlaşma olarak sunulamaz.

Hangi kayıtlar yedekleme kapsamındaydı?

Şirket dosyaları tek bir tür değildir. Muhasebe veritabanı, belge ekleri, ortak klasörler, e-posta arşivi ve uygulama yapılandırması farklı sistemlerde bulunabilir. Dosyada hangi alanların yedeklendiği açık bir envanterle gösterilir. Kapsanan uygulamanın yalnız ana tablosunun alınması, bağlı belgelerin de korunmuş olduğunu tek başına kanıtlamaz.

Yeni açılan birim veya sunucunun hizmet kapsamına alınması için bildirim gerekiyorsa bunun yapılıp yapılmadığı incelenir. Sağlayıcı envanteri sürekli izleme borcu üstlenmişse müşterinin bildirmediği savunması aynı ağırlıkta değildir. Sorumluluk, teknik değişikliği kimin görmesi ve sisteme eklemesi gerektiği üzerinden değerlendirilir.

Şifreleme anahtarı ve erişim bilgisi görev dağılımının parçasıdır. Veri dosyasının bulunması fakat açılması için gerekli anahtarın korunmaması ayrı bir eksikliktir. Anahtarı yalnız müşteri tutuyorsa sağlayıcının görevi buna göre belirlenir; anahtarın korunması da hizmete dahil edilmişse sağlayıcı bu edimi ayrıca yerine getirmelidir.

Uygulama lisansının, kurulum dosyasının veya bağımlı sistemin eksikliği de geri dönüşü etkiler. Yedek teslimiyle bütün işletme yazılımının yeni ortamda çalıştırılması aynı taahhüt olmayabilir. Talepte eksik veri, eksik lisans ve eksik yeniden kurulum ayrı gösterildiğinde hangi sonucun kimden istendiği anlaşılır hâle gelir.

Son sağlam kopyanın tarihi ile geri dönüş süresi farklıdır

Yedeklerin hangi aralıkla alınacağı ile olaydan sonra sistemin ne kadar sürede çalıştırılacağı iki ayrı ölçüdür. Sözleşmedeki veri kaybı zaman aralığı, geri dönülebilecek kaydın güncelliğiyle ilgilidir. Geri yükleme süresi ise hizmetin yeniden kullanılabilmesi için gereken zamanı düzenler. Bunların birinin karşılanması diğerinin yerine geçmez.

Kanunda bütün ticari yedekleme hizmetleri için tek bir saat veya gün hedefi bulunuyormuş gibi rakam yazılamaz. Tarafların gerçekten kabul ettiği hedefler, kapsam ve istisnalar esas alınır. Destek ekibinin ilk cevabı, kurtarma işleminin bitmesi olarak değerlendirilmez; bildirim, müdahale ve kullanılabilir teslim tarihleri ayrı tutulur.

Son başarılı görev tarihi ile son kullanılabilir kopya tarihi de farklı çıkabilir. Sadece tamamlandı kaydı bulunması, ilgili veri setinin eksiksiz açıldığı anlamına gelmez. Geri yükleme denemesinde hangi tarihli kopyanın kullanıldığı, eksik dosyalar ve uygulama tutarlılığı incelemede açıkça raporlanmalıdır.

Eski kopyaların ne zaman silineceği veya üzerine yazılacağı belirlenmişse saklama dönemi ayrıca kontrol edilir. Müşterinin silme hatasını geç fark etmesi ile sağlayıcının sözleşmedeki dönemi korumaması farklıdır. Saklama dönemi içindeki kopyaların neden bulunamadığı açıklanmalı; talep edilen tarihin kapsam dışında kalması ise gizlenmemelidir.

Geri dönüş birden fazla dosya veya kopya zincirine dayanıyorsa inceleme tek dosyanın bulunmasıyla bitmez. Hangi bileşenin eksik olduğu ve bunun diğer dönemlere etkisi teknik raporda açıklanır. Bir kopyanın bozuk çıkması bütün geçmiş kopyaların kullanılamaz olduğunu otomatik kanıtlamaz; gerçekten incelenen dönemler ve henüz test edilmemiş kopyalar ayrı belirtilir.

Başarılı görünen rapor sorumluluğu ortadan kaldırır mı?

Bir yönetim raporu, yaptığı ölçüm kadar bilgi verir. Görevin başladığını, veri aktarımının bittiğini veya geri yükleme testinin başarılı olduğunu söyleyen kayıtlar aynı değildir. Sağlayıcının sunduğu raporun hangi aşamayı ölçtüğü anlaşılmadan yeşil işaretin bütün borcun ifası olduğu kabul edilmez.

Geri yükleme testi sözleşmede üstlenilmişse test sıklığı, kapsadığı sistem ve sonucu gösterilmelidir. Test dosyasının açılmasıyla üretimde kullanılan veritabanının geri dönmesi aynı inceleme değildir. Sağlayıcı raporunda kapsam dışı kalan alanlar açık olmalı; bir bölüme ilişkin sonuç bütün şirket verisine genellenmemelidir.

Başarısız görevlerin kime bildirileceği de sözleşmesel sorumluluğu etkiler. Uyarının çalışmayan e-posta adresine gönderilmesi, müşteri bildirimine ilişkin borcun gereği gibi ifa edildiğini tek başına göstermez. Adresi güncelleme yükümlülüğü, tekrar eden başarısızlık ve sağlayıcının ayrıca müdahale görevi birlikte incelenir.

TBK m.471 veya uygulanabildiği ölçüde m.506, işin niteliğine uygun özen ölçüsünü belirler. Bu nedenle yalnız otomatik mesaj göndermekle yetinilip yetinilemeyeceği hizmetin kapsamına bağlıdır. Müşterinin raporu okumaması da sağlayıcının üstlendiği izleme ve düzeltme borcunu kendiliğinden ortadan kaldıran genel bir savunma değildir.

Raporun müşteriye gönderildiği sürümle sistemin ham kaydı karşılaştırılır. Sonradan düzeltilmiş rapor, olay anında müşterinin hangi bilgiyle hareket ettiğini değiştirmez. Önceki hata uyarılarının rapordan çıkarılması veya genel başarı yüzdesi içinde görünmez kalması iddiasında bu değişiklik ayrıca belgelenir. Ortalama sonuç, sözleşmenin kritik olarak tanımladığı tek veri alanındaki eksikliği ortadan kaldırmaz.

Asıl veriyi şirket çalışanı sildiyse yedekleme firması sorumlu olur mu?

Asıl verinin silinmesine yol açan olayla yedekten geri dönülememesinin nedeni ayrı araştırılır. Yedekleme hizmetinin amacı belirli veri kayıplarına karşı geri dönüş sağlamaksa, ilk silme işleminin müşteriden kaynaklanması sağlayıcıyı bütün sözleşmesel borçlarından kendiliğinden kurtarmaz. Korunması üstlenilen olay ve kurtarma kapsamı belirlenir.

Buna karşılık müşteri yedekleme görevini kapatmış, kapsamı değiştirmiş veya gerekli erişimi kaldırmışsa bunun etkisi somut biçimde gösterilir. İşlem kaydı, değişiklik yetkisi, sağlayıcının haberi ve uyarısı birlikte değerlendirilir. Yalnız müşteri kaynaklı hata etiketi kullanılması, hangi borcun neden yerine getirilemediğini açıklamaz.

Senkronizasyon ile geçmiş kopyayı saklama işlevi karıştırılmamalıdır. Ana sistemdeki silmenin diğer ortama yansıması, hizmetin yalnız eşitleme mi yoksa önceki sürümleri de koruma mı taahhüt ettiğine göre değerlendirilir. Teknik ürünün adı, sözleşmede vaat edilmiş saklama ve geri dönüş özelliklerinin yerine geçirilmez.

TBK m.112 ve 114 çerçevesinde tarafların davranışları ve zarar bağlantısı değerlendirilir. Müşterinin kendi kusuru bulunan bölümle sağlayıcının bağımsız izleme veya koruma eksikliği ayrılmalıdır. Bir tarafın hata yapmış olması diğer tarafın bütün ihlallerini görünmez kılmaz; zarar hesabı olayın gerçek neden zincirine dayanır.

Bulut altyapısı veya yazılım üreticisi suçlanıyorsa muhatap kimdir?

Yedekleme firmasının başka veri merkezi veya yazılım kullanması, müşteriyle yaptığı sözleşmenin tarafını kendiliğinden değiştirmez. Müşteri hangi şirketten hangi sonucu satın aldıysa önce o borç belirlenir. Altyapı sağlayıcısının ayrı sözleşmesi ve müşteriye doğrudan taahhüdü bulunması farklı bir hukuki ilişki oluşturur.

TBK m.116, ifanın yardımcı kişilere bırakılmasındaki sorumluluğu düzenler. Yardımcı kişiye ilişkin sorumsuzluk anlaşmalarının maddenin ikinci ve üçüncü fıkralarındaki düzeni ayrıca incelenir. İşin üçüncü kişiye vekâlet yoluyla gördürüldüğü ilişkide ise m.506–507’nin yetki, seçim ve talimat ayrımı gözden kaçırılmaz.

Hizmet sağlayıcısının kendi adına açtığı altyapı hesabına müşterinin erişememesi, teknik kayıtların teminini zorlaştırabilir. Bu nedenle olay bileti, altyapı kesinti kaydı, veri saklama listesi ve geri yükleme cevabı somutlaştırılır. Bütün sorumluluğun üçüncü kişiye yöneltilmesi yerine ana sağlayıcının üstlendiği takip ve işbirliği borcu da değerlendirilir.

Yabancı sağlayıcı ve hukuk seçimi bulunan sözleşmede uygulanacak hukuk ayrıca belirlenmelidir. Bu yazı Türk hukukuna göre talebi ele alır. Uluslararası abonelik yapısının genel koşulları için SaaS hizmet sözleşmesi incelemesi ayrı kaynaktır; burada odak gerçekleşmiş yedekleme başarısızlığının ispatıdır.

Kurtarma yapılırken deliller nasıl korunur?

Şirketin faaliyete dönme ihtiyacıyla mevcut kayıtların korunması birlikte planlanmalıdır. Her denemede hangi kopyanın kullanıldığı, başlangıç durumu, işlemi yapan kişi ve sonuç kaydedilir. Başarısız bir denemenin ardından önceki kayıtların silinmesi, daha sonra kaybın ilk nedenini ayırmayı güçleştirir.

Teknik incelemede orijinal ortamın korunması ve çalışmanın uygun kopyalar üzerinde yapılması yöntemi uzmanlarca belirlenir. Hukuki talep, teknik güvenlik önlemlerini devre dışı bırakacak komutlar içermez. Kurtarma işlemi ile olayın izlerini değiştiren müdahale arasındaki ayrım raporda açıklanır; işletmenin verdiği onayın kapsamı kayıt altına alınır.

HMK m.400, delilin kaybolması veya daha sonra ileri sürülmesinin önemli ölçüde zorlaşması hâlinde hukuki yarara dayalı delil tespitine imkân verir. Talep, belirli yedek deposu, görev günlüğü, kopya tarihi ve başarısız geri yükleme üzerinde kurulmalıdır. Bütün sistemin ilgisiz verileri sınırsız biçimde istenmez.

HMK m.401–403, başvuru yeri ve acele tespitin usulünü düzenler. Karşı tarafa bildirim ve zorunlu hâllerde bildirimsiz tespit ayrımı korunur. Sitedeki delil tespiti rehberi usulü ayrıntılandırır. Tespit raporu zararın tahsiline ilişkin hüküm değildir; ana uyuşmazlığın delilini korur.

Kayıt saklama süresi dolmak üzereyse hangi kaydın korunması gerektiği karşı tarafa ayrıca bildirilir. Bu bildirim mahkeme kararı değildir; ancak talebin zamanını ve kapsamını gösterir. Sağlayıcının elindeki teknik günlüklerle müşterinin tuttuğu olay çizelgesi saat dilimi ve sistem zamanı bakımından eşleştirilmelidir; farklı saatler doğrudan çelişki olarak yorumlanmamalıdır.

Eksik kurulum, yapılmayan yedek ve gecikmiş kurtarma aynı talep değildir

Sistem başlangıçta sözleşmedeki işlevleri yerine getirmeyecek biçimde kurulmuşsa teslim edilmiş eserin ayıbı incelenir. Eser niteliğindeki bölümde TBK m.474 inceleme ve uygun sürede bildirimi; m.477 kabul ve sonradan ortaya çıkan ayıbın gecikmeksizin bildirilmesini düzenler. İlk kabul tutanağının kapsamı bu nedenle önemlidir.

Ayıplı eser bakımından TBK m.475’in koşullu dönme, indirim ve aşırı masraf gerektirmeyen ücretsiz onarım seçenekleri değerlendirilir; genel tazminat hakkı saklıdır. Ancak her aylık yedeğin hiç alınmaması, otomatik olarak ilk kurulumdaki ayıpla aynı talep değildir. Dönemsel ifa eksikliği kendi borcu üzerinden açıklanır.

Kurtarma işlemi hâlâ yapılabiliyor fakat gecikiyorsa TBK m.117 ve karşılıklı sözleşmelerde m.123–125’in temerrüt düzeni gündeme gelir. İmkânsız geri dönüşle geç tamamlanacak geri dönüş ayrılır. Verinin kesinlikle geri gelmeyeceği sonucu teknik inceleme yapılmadan açıklanamaz; hukuki talep bilinen duruma göre kurulur.

Sağlayıcıdan istenen düzeltme ile başka uzmana verilen yeni kurtarma işi de ayrı kaydedilir. Eski sağlayıcının sözleşmesel görevi içinde olan müdahaleye yeni hizmet bedeli denilmesi, tek başına ek ücret yaratmaz. Buna karşılık başlangıç kapsamının dışında kabul edilen yeni işin bedeli kendi anlaşmasına göre incelenir.

Veri kaybından sorumlu değiliz maddesi geçerli mi?

Sözleşmede veri kaybı sorumluluğunun kaldırılması veya belirli aylık ücretle sınırlandırılması bulunabilir. Önce kaydın hangi borcu ve zarar türünü kapsadığı belirlenir. TBK m.115, borçlunun kendi ağır kusurundan sorumlu olmayacağına ilişkin önceden yapılan anlaşmayı kesin hükümsüz sayar; farklı başlık kullanılması bu sınırı kaldırmaz.

Her bilişim hizmetine otomatik olarak izinle yürütülen meslek istisnası uygulanmaz. TBK m.115’in üçüncü fıkrası, uzmanlık gerektiren işin ancak kanun veya yetkili makam izniyle yürütülebilmesine bağlıdır. Somut hizmetin bu niteliği ayrıca incelenir. Uzmanlık kelimesi tek başına bütün hafif kusur sınırlamalarını geçersiz kılmaz.

Önceden çok sayıda müşteri için hazırlanmış koşullar TBK m.20–25 kapsamında değerlendirilir. Hizmetin temelini oluşturan yedeklemeyi vaat edip aynı borcu içi boş biçimde dışlayan kayıt, kapsam ve dürüstlük denetiminden bağımsız değildir. Müşterinin tacir olması, genel işlem koşullarına ilişkin incelemeyi gereksiz kılmaz.

Hizmet kredisi veya ücret iadesi verilmesinin diğer talepleri kapatıp kapatmadığı ayrıca belirlenir. Müşterinin hesabına indirim işlenmesi, gerçek zararının tamamını kabul ettiği anlamına kendiliğinden gelmez. Geçerli uzlaşma veya ibra düzenlemesi varsa kapsamı okunur; teknik sorun kapanış kaydıyla hukuki alacakların kapanışı birbirine karıştırılmaz.

Yedekte kişisel veri varsa şirketin yükümlülüğü devam eder

6698 sayılı Kanun m.12/1, kişisel verilerin muhafazası için uygun güvenlik düzeyini sağlayan teknik ve idari tedbirleri gerektirir. Aynı maddenin ikinci fıkrası, verinin başkasına işlettirilmesinde belirtilen tedbirler yönünden müşterek sorumluluğu; üçüncü fıkrası gerekli denetimi düzenler. Hizmetin dışarıdan alınması şirketin bütün görevlerini kaldırmaz.

Kişisel Verileri Koruma Kurumunun Veri Güvenliği Rehberi’nin 3.6. bölümü, yedekleme stratejisini ve yedeklerin güvenli tutulmasını ele alır. Rehberdeki açıklamalarla somut sözleşmenin hangi edimleri üstlendiği birlikte incelenir. Her işletmeye tek bir ürün veya tek bir geri dönüş süresi zorunluymuş gibi sonuç çıkarılmaz.

Sağlayıcıya yöneltilecek tazminat talebi, şirketin kişisel veri olayını ayrıca değerlendirmesinin yerine geçmez. Verinin yalnız erişilemez kalmasıyla kanuni olmayan yollarla başka kişilerce elde edilmesi ayrı olgulardır. Bildirim yükümlülüğünün kapsamı gerçek olay üzerinden belirlenir; teknik inceleme sürüyor diye bilinen hususlar gizlenmemelidir.

Kurtarma için başka uzmana verilen kopyada da gerekli yetki ve güvenlik düzeni korunur. İnceleme kapsamındaki dosyaların kim tarafından görüleceği ve işlem sonunda ne yapılacağı açıklanır. Ticari zarar ispatı amacı, bütün çalışan ve müşteri verilerinin ilgisiz kişilere sınırsız açıklanması için genel izin oluşturmaz.

Kurtarma gideri, yeniden veri girişi ve iş kaybı nasıl ayrılır?

Zarar hesabında ilk kalem, verinin geri getirilmesi için gerekli ve ihlalle bağlantılı giderlerdir. Uzman incelemesi, kurtarma işlemi ve zorunlu geçici sistem masrafı kendi belgeleriyle açıklanır. Sistemin daha yüksek kapasiteye yükseltilmesinin tüm bedeli, geçmiş yedekleme eksikliğinin zorunlu zararı olarak otomatik yazılamaz.

Yeniden veri girişi gerekiyorsa hangi kayıtların başka belgelerden oluşturulduğu ve bunun için harcanan emek belirlenir. Şirketin olağan personel gideriyle olay nedeniyle oluşan ek mesai veya dış hizmet ayrılır. Aynı işlem hem veri kurtarma faturasında hem yeniden giriş çizelgesinde mükerrer hesaplanmamalıdır.

İş kaybı yönünden sistemin kullanılabilir olması gereken dönem ve gerçekleşen kesinti karşılaştırılır. İptal edilen sipariş, ertelenip sonradan tamamlanan iş ve başka yoldan yürütülen işlem aynı ekonomik sonuç değildir. Ciro düşüşüyle net kazanç kaybı ayrılır; tasarruf edilen giderler ve alternatif çalışma biçiminin etkisi gösterilir.

TBK m.112 ve 114 uyarınca ihlal, zarar ve nedensellik bağlantısı ortaya konur; borçlu kusursuzluğunu ispat etmedikçe sorumludur. Sağlayıcının ihlali yüzünden oluşmayan veri eksikliği veya sözleşmeye uygun yedek aralığındaki kayıt farkı ayrıca değerlendirilir. Hesap, bütün şirket değerini veri kaybı adı altında toplamaya dönüşmemelidir.

Hukuki talep hangi teknik sonuçla tamamlanmalıdır?

Sağlayıcıya başvuruda olayın öğrenildiği tarih, kayıp veri alanı, beklenen yedek tarihi ve talep edilen işlem açıklanır. Temerrüt için TBK m.117; karşılıklı sözleşmede ek süre ve istisnalar için m.123–124 değerlendirilir. Teknik destek talebi, bütün hukuki seçimlerin ve bildirimlerin yerine geçtiği kabul edilerek bırakılmaz.

Tarafların ticari işletmelerini ilgilendiren uyuşmazlıkta TTK m.4–5 uyarınca kural olarak asliye ticaret mahkemesi görevlidir. TTK m.5/A kapsamındaki para alacağı ve tazminat davasında dava öncesi arabuluculuk şartı uygulanır. Geri yükleme, belge ibrazı ve para taleplerinin kapsamı ayrı kurulur; delilin korunması da ayrıca yürütülür.

Uzlaşma sağlanırsa teslim edilecek kopya, tarihi, formatı, açılma yöntemi ve eksik veri listesi belirtilir. Başarı ölçüsü yalnız dosyanın gönderilmesi olmamalıdır; sözleşmede üstlenilen sonuç neyse o test edilir. Geri yükleme raporu hangi uygulama ve kayıtların denetlendiğini açık göstermelidir.

Hizmete devam edilip edilmeyeceği belirlenirken eski olayın giderimiyle yeni dönem kapsamı ayrılır. Sorunun düzeltilmesi geçmiş bütün zararların ödendiği anlamına gelmez. Son tutanakta teknik teslim, açık kalan inceleme, ücret hesabı ve varsa ibra ayrı yazılır; şirketin gelecekteki kayıtları aynı belirsiz hizmet kapsamına bırakılmaz.

Sık sorulan sorular

Yedekleme faturası varsa bütün şirket dosyaları korunmuş sayılır mı?

Fatura tek başına teknik kapsamı göstermez. TBK m.19 ve 26 çerçevesinde teklif, veri envanteri, teknik ek ve görev dağılımı birlikte okunur. Yalnız depolama alanı, yazılım lisansı ve yönetilen yedekleme farklı edimlerdir; kayıp dosyanın kabul edilmiş kapsamda bulunup bulunmadığı belirlenir.

Sistemin raporu başarılıysa sağlayıcı sorumluluktan kurtulur mu?

Raporun hangi işlemi ölçtüğü belirleyicidir. Aktarımın bitmesiyle kullanılabilir geri dönüş testi aynı değildir. Test ve başarısız görev izleme taahhüdü varsa bunların yerine getirilmesi de gösterilir. TBK m.112 kapsamında rapor, diğer teknik kayıtlarla birlikte değerlendirilir; tek başına bütün ifayı kanıtlamaz.

Asıl dosyayı çalışan sildiyse yedekleme hizmetinden talepte bulunulamaz mı?

İlk silme olayıyla yedekten dönülememesinin nedeni ayrılır. Hizmet bu tür kayıplara karşı geri dönüşü kapsıyorsa çalışan hatası sağlayıcıyı otomatik kurtarmaz. Müşterinin yedeklemeyi kapatması veya erişimi engellemesi de ayrıca incelenir. TBK m.112 ve 114 uyarınca gerçek neden ve zarar bağlantısı belirlenir.

Yedek mevcut ama şifreleme anahtarı yoksa sorumluluk kimdedir?

Anahtarın kim tarafından korunacağı ve kurtarma kapsamına dahil olup olmadığı belirlenir. Yalnız müşteri kontrolündeki anahtarla sağlayıcının saklamayı üstlendiği anahtar farklıdır. Veri dosyasının fiziksel bulunması, kullanılabilir teslim borcu üstlenilmişse tek başına yeterli değildir; görev dağılımı ve teknik kayıtlar birlikte incelenir.

Kanun bütün yedeklerin belirli saatte geri yüklenmesini zorunlu kılıyor mu?

Bütün ticari yedekleme sözleşmelerine uygulanacak tek bir saat hedefi varsayılamaz. Somut sözleşmedeki geri dönüş ve güncellik hedefleri, kapsam ve istisnalar belirlenir; sektörel özel hükümler ayrıca korunur. Destek ekibinin cevap verdiği an ile verinin kullanılabilir hâlde teslim edildiği an farklıdır.

Veri kaybından sorumlu değiliz maddesi bütün tazminatı engeller mi?

Hayır. TBK m.115 uyarınca borçlunun kendi ağır kusurundan önceden sorumsuzluk anlaşması kesin hükümsüzdür. Diğer sınırlandırmaların kapsamı, genel işlem koşulu niteliği ve uygulanacak hukuk ayrıca incelenir. Yardımcı kişi sorumluluğu bakımından TBK m.116’nın farklı düzeni de gözden kaçırılmaz.

Kurtarma denemelerine başlamadan mahkeme tespiti zorunlu mu?

Her olayda zorunlu değildir. HMK m.400’deki hukuki yarar, delilin kaybolması veya daha sonra kullanılmasının önemli ölçüde zorlaşması üzerinden değerlendirilir. Kurtarma ve kayıt koruma birlikte planlanır. Müdahalenin hangi veri üzerinde kim tarafından yapıldığı belgelenir; tespit raporu ana davanın yerine geçmez.

Başka uzmanın bütün faturası ilk sağlayıcıdan istenebilir mi?

Faturanın ihlalle bağlantısı, işlemin gerekliliği ve bedeli değerlendirilir. Gerçek kurtarma gideriyle kapasite artırımı veya yeni hizmet ayrı kalemlerdir. TBK m.112 ve 114 çerçevesinde aynı masraf iki kez hesaplanmaz; ücretin ödenmiş olması tek başına karşı tarafın bütün tutardan sorumlu olduğunu göstermez.

Yedekleme hizmeti almak KVKK sorumluluğunu sağlayıcıya aktarır mı?

Veri sorumlusu şirketin bütün yükümlülükleri ortadan kalkmaz. 6698 sayılı Kanun m.12/2, başkasına veri işlettirilmesinde güvenlik tedbirleri yönünden müşterek sorumluluğu; m.12/3 denetimi düzenler. Sağlayıcıya yöneltilen sözleşmesel tazminat talebi, şirketin kendi veri güvenliği ve olay değerlendirmesinin yerine geçmez.

Veriler geri geldiğinde bütün zarar talebi sona erer mi?

Geri yükleme, devam eden ifa eksikliğini giderebilir; geçmiş kesinti ve gerekli kurtarma giderlerini kendiliğinden silmez. Hangi kayıtların hangi tarihe kadar geri geldiği test edilir. Uzlaşma veya ibra varsa kapsamı ayrıca okunur; teknik olayın kapatılmasıyla bütün hukuki alacakların kapatılması aynı değildir.

Başvuru ve dosya hazırlığı

Kurumsal yedekleme uyuşmazlığında teknik hizmet eki, son sağlam kopya listesi, başarısız görev bildirimleri ve geri yükleme denemelerinin kayıtları birlikte incelenir. Hukuki talep, kaybın hangi borç ihlalinden doğduğuna ve hangi giderin bu ihlalle bağlantılı olduğuna göre kurulur. Mersin merkezli Türkiye geneli dosya yönetimi ile İstanbul ve Mersin ofislerinden görüşme için iletişim sayfasına başvurabilirsiniz.

Resmî kaynaklar ve mevzuat

• 6098 sayılı TBK m.19–26, 112, 114–117, 123–125, 470–471, 474–475, 477, 502, 506–507
• 6100 sayılı HMK m.400–405
• 6102 sayılı TTK m.4, 5, 5/A
• 6698 sayılı Kanun m.12/1–3
• KVKK Kişisel Veri Güvenliği Rehberi, bölüm3.6

Mevzuat kontrol tarihi: 24 Ekim 2026.

İlgili hukuk rehberleri

• Alman SaaS Şirketi Türk Şirkete Yazılım Hizmeti Verirse Sözleşmede Hangi Maddeler Olmalı?
• Delil Tespiti: HMK 400-406 Şartları, Mahkeme ve İtiraz

Av. Halil Bakırcı tarafından hazırlanmış, Av. Emirhan Keskin tarafından incelenmiştir.

Yazar Bilgisi

Avukat Halil BAKIRCI, Mersin Barosu 3472 sicil numarasına kayıtlıdır. Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu bünyesinde ceza, aile, iş, gayrimenkul ve ticaret hukuku alanlarında hukuki danışmanlık ve dava takibi sunmaktadır.

İnceleyen: Av. Emirhan Keskin · Mersin Barosu Sicil No: 5507

Av. Halil Bakırcı profilini inceleyin →