Şirketin Blok Otel Rezervasyonunda Kullanılmayan Odalar: Kontenjan Bedeline İtiraz
Şirket adına ayrılan bütün otel odalarının kullanılmaması, tek başına bedelin tamamının ödeneceğini veya hiçbir ödeme yapılmayacağını göstermez. Kesin satın alınmış kontenjan, süre sonunda serbest kalan opsiyon ve gerçekleşen konaklamaya göre ödenecek oda anlaşması farklı borçlar doğurur. TBK m. 19 uyarınca gerçek sözleşme belirlenmeli; otelin talebinin hizmet bedeli, ceza koşulu veya zarar tazmini olduğu ayrılmalıdır.
Bu yazı, şirket toplantısı, bayi buluşması veya çalışan organizasyonu için ticari amaçla yapılan toplu oda anlaşmasına odaklanır. Hesap birimi yalnız katılımcı sayısı değildir: Her tarihte hangi oda türünün kesinleştirildiği, serbest bırakıldığı, kullanıldığı ve yeniden satıldığı ayrı görülmelidir.
Otelin borçlusu şirket mi, acente mi, katılımcı mı?
Toplu rezervasyonda oda listesini gönderen kişi, faturanın düzenlendiği kişi ve sözleşmenin tarafı aynı olmayabilir. Şirket odaları kendi adına satın almışsa kendi borcu incelenir. Seyahat acentesi şirket adına temsilci olarak işlem yapmışsa temsil yetkisi; kendi adına kontenjan almışsa acenteyle şirket arasındaki ayrı sözleşme belirlenir.
TBK m. 40–41, yetkili temsilcinin başkası adına yaptığı işlemin sonuçlarını ve yetkinin kapsamını düzenler. Organizasyonu takip eden çalışanın katılımcı isimlerini iletmesi, şirket adına toplam oda sayısını artırma veya ağır iptal koşulu kabul etme yetkisini kendiliğinden kanıtlamaz. Yetki ve onay zinciri gösterilmelidir.
Katılımcılar kişisel kartlarından ödeme yapıyorsa şirketin sadece indirim kodu mu sağladığı, belirli minimumu mu garanti ettiği, yoksa bütün konaklamanın borçlusu mu olduğu açıklığa kavuşturulur. Bireysel olarak ödenmiş oda aynı gecede şirket faturasına tekrar eklenmemelidir. Otelin listesinde kurumsal grup adı bulunması tek başına bütün kişisel borçların şirkete geçtiğini göstermez.
6502 sayılı Kanun m. 3’te tüketici, ticari veya mesleki olmayan amaçla hareket eden kişi olarak tanımlanır. Şirketin ticari organizasyonu için yaptığı bu anlaşmanın hesabı, kişisel tatil rezervasyonundan ayrılır. Tüketici otel rezervasyonundaki cayma ve iptal kuralları bu ticari kontenjana otomatik taşınmamalıdır.
Kesin oda taahhüdü ile opsiyonlu kontenjan nasıl ayrılır?
TBK m. 19 gereğince sözleşmenin adı yerine gerçek içerik esas alınır. Otelin belirli sayıda odayı belli tarihe kadar şirket için bekletmesi, şirketin o tarihte bütün odaları satın almış olduğu anlamına gelmeyebilir. Kesinleştirmenin ayrıca yazılı onaya bağlandığı düzen ile başlangıçtan itibaren bedeli üstlenilmiş kontenjan ayrılmalıdır.
Opsiyon süresinin sonunda kendiliğinden serbest bırakma kararlaştırılmışsa, otelin yeni bir onay almadan bütün miktarı kesin rezervasyon sayması bu hükümle karşılaştırılır. Tersine şirketin belirli süre içinde azaltmadığı odalar için ödeme yapması açıkça kararlaştırılmışsa sessiz kalmanın sözleşmesel sonucu araştırılır. Kanun bütün grup rezervasyonları için tek bir otomatik dönüşüm sistemi kurmaz.
Minimum kullanım taahhüdünde hangi miktarın garanti edildiği önemlidir. Toplam gece sayısı, her gece için ayrı oda sayısı ve toplam parasal harcama aynı yükümlülük değildir. Otelin bir gecedeki fazla kullanımı başka gecedeki eksikle denkleştirip denkleştirmeyeceği kabul edilmiş hesap yöntemine göre belirlenir.
İlk teklifin daha sonra revize edilmesi durumunda hangi sürümün kabul edildiği tespit edilir. Son isim listesi her zaman ilk bedel taahhüdünü değiştiren anlaşma değildir. Buna karşılık otelin yetkili kişinin gönderdiği azaltılmış miktarı açıkça kabul etmesi de yalnız teknik liste değişikliği denilerek göz ardı edilmemelidir.
Otelin sadece satış için oda ayırmasıyla şirketin belirli minimumu satın alması farklı olduğu için tekliflerde kullanılan kontenjan sözcüğü tek başına yeterli değildir. Şirketin son onay vermesi bekleniyorsa bu onayın verildiği ileti belirlenir. Onayın yalnız belirli geceleri kapsadığı durumda diğer tarihler, ortak bir organizasyon başlığı altında kendiliğinden kesinleştirilmiş sayılmamalıdır.
Kullanılmayan oda hesabı neden gece ve oda türü bazında yapılır?
Hesap tablosunda her tarih için kesin oda sayısı, oda tipi, birim fiyat, ücretsiz azaltma, kullanılan miktar ve tartışmalı bakiye ayrı gösterilir. Tek kişilik kullanım için ayrılan oda ile iki kişilik konaklama bedeli aynı fiyatlandırma olmayabilir. Kaç kişinin toplantıya katıldığı, kaç ücretli oda gecesinin kullanıldığını tek başına açıklamaz.
Erken çıkış, geç giriş ve bir odada başka katılımcının kalması da kayda bağlanmalıdır. Katılımcı toplantıya gelmediği hâlde odanın başka şirket çalışanına verildiği durumda aynı oda için hem kullanılmış konaklama hem kullanılmama bedeli yazılıp yazılmadığı kontrol edilir. İsim değişikliğiyle kapasite iptali farklı hareketlerdir.
Oda fiyatına kahvaltı, yemek veya başka hizmetlerin dahil olması hesabın niteliğini etkiler. Paket tutarının tamamını her durumda konaklama bedeli saymak, hiç sunulmayan veya tasarruf edilen diğer hizmetlerin incelenmesini engeller. Her bileşenin ayrılması gerektiği sonucu da sözleşmeden bağımsız kurulmaz; fiyat modeli ve talebin hukuki sebebi birlikte okunur.
Ücretsiz oda, personel odası veya belirli dolulukta uygulanan indirim varsa hangi kullanım koşuluna bağlandığı belirtilmelidir. Otelin bütün indirimi kaldırması için ilgili şartın gerçekten gerçekleşmediği gösterilir. İlk miktar azaldı diye sözleşmede bulunmayan yeni bir birim fiyat geçmiş gecelere uygulanamaz.
Hesapta giriş günü ile çıkış günü de aynı konaklama gecesi olarak iki kez sayılmamalıdır. Katılımcıların kişi sayısına göre listelenmesiyle odaların rezervasyon koduna göre listelenmesi farklı tablolar doğurur. İki kişinin aynı odada kaldığı kayıtta her kişi ayrı oda kabul edilirse miktar hatası oluşur. Fiyatın kişi başına kararlaştırıldığı durumda ise buna uygun ayrı hesap kurulmalıdır.
Oda azaltma bildirimi son tarihten önce gönderildiyse
Sözleşmede ücretsiz serbest bırakma hakkı tanınmışsa hangi miktarın hangi tarihe kadar azaltılabildiği belirlenir. Bildirimin gönderildiği saat, otelin kullandığı iletişim adresi, teslim kaydı ve kapsamı birlikte korunur. Toplam katılımcı sayısının düşürüldüğünün söylenmesiyle belirli tarihlerdeki oda rezervasyonlarının iptali her zaman aynı açıklıkta değildir.
İsim listesinin güncellenmesi, oda sayısını azaltma bildiriminden ayrı düzenlenmişse iki işlem birbirinin yerine geçirilmemelidir. Otel, listede eksik isim bulunmasını iptal saymamışsa bunun sözleşmesel dayanağı incelenir. Şirket de yalnız isim yazmadığı için bütün kullanılmayan odaların serbest kaldığını varsaymamalıdır.
Serbest bırakma hakkı ilk kontenjanın belirli kısmı üzerinden kurulmuşsa hesap tabanı değiştirilmemelidir. Daha önce azaltılmış sayı üzerinden tekrar oran uygulanmasıyla başlangıç miktarı üzerinden tek kullanım farklı sonuçlar doğurur. Geçerli anlaşma hangi modeli öngörüyorsa her azaltmanın tarihi ve tutarı aynı tabloda izlenir.
Standart rezervasyon koşulları sonradan gönderilmişse TBK m. 20–25 kapsamında sözleşmeye dahil olma ve içerik denetimi yapılır. Açık olmayan genel koşul m. 23 gereğince düzenleyenin aleyhine yorumlanır. Şirketin genel sözleşmeyi imzalaması, ödeme sonrasında eklenen her farklı iptal kuralını önceden kabul ettiği anlamına gelmez.
Grubun yalnız bir bölümünün gelmemesiyle organizasyonun bütünüyle iptal edilmesi için farklı hükümler bulunabilir. Otelin tam iptal oranını kısmi azaltmaya uygulaması, sözleşmedeki olay tanımıyla karşılaştırılır. Ücretsiz azaltma sınırı aşılmış olsa dahi sınır içindeki kısmın da ücretlendirilip ücretlendirilmeyeceği, kabul edilen düzenlemeden anlaşılmalıdır; tek bir toplam iptal satırı bu ayrımı gizlememelidir.
Otel odaları gerçekten şirketin kullanımına hazır tuttu mu?
Otel kesinleştirilmiş konaklama için ödeme istiyorsa kendi karşı ediminin durumunu açıklamalıdır. TBK m. 97, karşılıklı sözleşmede ifa isteyen tarafın kural olarak kendi borcunu yerine getirmiş veya ifasını önermiş olmasını arar; sözleşmenin niteliğine göre önce ödeme borcu bulunması saklıdır. Ödeme takvimiyle konaklamaya hazır tutma borcu birlikte değerlendirilir.
Otelin yeterli sayıda odayı sağlayamadığı, yanlış oda türü ayırdığı veya grubu başka tesise yönlendirdiği durumlarda kullanılmama şirketin tercihiymiş gibi hesap yapılamaz. Şirketin hangi odayı hangi sebeple kullanmadığı, otelin sunduğu çözüm ve kabul edilen değişiklik belgelenmelidir. Alternatif otelin fiilen kullanılması ilk otelle bütün hesapların otomatik kapandığı anlamına gelmez.
Ön ödeme eksikliği nedeniyle rezervasyonun serbest bırakıldığı savunması varsa ödeme vadesi, ihtar ve sözleşmedeki sonuç incelenir. Otel hem kontenjanı hiç ayırmadığını hem bütün odaları şirket için boş tuttuğunu açıklamasız biçimde aynı talebin temeli yapamaz. İstenen para kaleminin sebebi tutarlı olmalıdır.
Konaklama hizmetinin otelden kaynaklanan sebeple yerine getirilmemesinde TBK m. 112 ve temerrüde ilişkin hükümler değerlendirilir. Şirketin makul alternatif konaklama gideri talebiyle otelin kullanılmayan oda alacağı ayrı hesaplanır. Bir tarafın borca aykırılığı, karşı tarafın bütün rakamlarını belgesiz kabul etmeyi gerektirmez.
Katılımcı ilk gün gelmeyeceğini fakat sonraki geceleri kullanacağını bildirmişse kalan rezervasyonun durumu ayrıca açıklanır. Otelin bütün konaklamayı sonlandırması ile yalnız ilk geceyi ücretlendirmesi aynı işlem değildir. Kalan gecelerin ne zaman serbest bırakıldığı, yeniden girişin kabul edilip edilmediği ve sözleşmedeki geç giriş hükmü, toplu hesabın hangi bölümünün gerçekten kullanılabilir tutulduğunu gösterir.
No-show faturası hizmet bedeli mi, ceza koşulu mu, zarar mı?
Faturada no-show veya kullanılmayan kontenjan yazması hukuki niteliği tek başına belirlemez. Otel kesin satın alınmış kapasitenin sözleşme bedelini, iptal hakkının kararlaştırılmış karşılığını, sözleşmeye aykırılık cezasını veya gerçek zararını istiyor olabilir. Bu seçeneklerin ispatı ve birlikte talep edilme sınırları farklıdır.
Ceza koşulunda TBK m. 179, asıl borçla cezanın ilişkisini düzenler. Her ceza türünde hem bütün hizmet bedeli hem aynı ihlal için ceza otomatik istenemez. M. 180 uyarınca geçerli ceza koşulu için alacaklının zarar görmüş olması gerekmez; ceza tutarını aşan zarar ise maddede düzenlenen kusur koşuluyla ayrıca incelenir.
Ödenmiş kısmın iptal nedeniyle otelde bırakılacağı hükmünde TBK m. 181’deki ceza koşulu düzeni de değerlendirilir. Bedelin kapora, avans veya bloke ücreti diye adlandırılması hukuki denetimi ortadan kaldırmaz. Sözleşmedeki işlev belirlenmeden bütün ön ödemeyi aynı kategoriye koymak hatalıdır.
TBK m. 182/3’teki aşırı cezanın indirilmesi kuralı açıklanırken TTK m. 22 unutulmamalıdır. Tacir borçlu, sırf cezanın aşırı olduğu iddiasıyla bu indirimi isteyemez. Ticari ceza koşulunun denetimi ile borcun kurulmamış olması, kapsam dışı hesap ve mükerrer talebe itiraz birbirinden ayrılmalıdır.
Otel boş kalan odaları başkasına sattıysa hesap değişir mi?
Yeniden satışın etkisi, otelin istediği paranın hukuki niteliğine bağlıdır. Gerçek zarar tazmini isteniyorsa aynı kapasiteden elde edilen gelir ve yapılmayan giderler zarar hesabında değerlendirilir. TBK m. 112 ile m. 114/2 üzerinden uygulanan m. 50 ve m. 52, zararın ve artmasına katkının somutlaştırılmasını gerektirir.
Geçerli bir ceza koşulu isteniyorsa TBK m. 180’in zarar bulunmasa da cezanın istenebilmesine ilişkin kuralı korunur. Dolayısıyla otelin yeniden satış yaptığı bilgisi her cezayı kendiliğinden sıfırlamaz. Buna karşılık otelin ceza ve gerçek zarar kalemlerini aynı kayıp için tekrar hesaplayıp hesaplamadığı ayrıca incelenir.
Yeniden satış iddiasında oda kategorisi, tarih, işletmenin satışa açtığı kapasite ve gerçekleşen konaklama kayıtları karşılaştırılır. İnternet sayfasında oda bulunması veya otelin genel doluluk oranı tek başına belirli grup kontenjanının hangi bedelle satıldığını açıklamaz. İlgili dönemle bağlantılı kayıt istenmelidir.
Her otel konaklamasına doğrudan kira hükümleri uygulanacağı varsayılmamalıdır. Gerçek ilişki kira olarak nitelendiriliyorsa TBK m. 324’teki kullanımın elverişli bulundurulması, kiracıdan kaynaklanan kullanmama ve kurtulunan giderlerin indirilmesi düzeni incelenir. Konaklama hizmetleri içeren toplu rezervasyonla bağımsız bir taşınmaz kullanımının devri aynı sözleşme olarak kabul edilmez.
Ön ödeme kalan oda borcundan nasıl düşülür?
TBK m. 177, sözleşme yapılırken verilen paranın kural olarak cayma parası değil, sözleşmenin kurulduğuna kanıt olarak verilmiş sayıldığını düzenler. Aksine anlaşma veya yerel âdet yoksa esas alacaktan düşülür. Bağlanma parasının işlevi nedeniyle dekonttaki kapora açıklaması tek başına bütün tutarın yanacağını göstermez.
TBK m. 178 kapsamında cayma parası kararlaştırılmışsa farklı sonuç doğar: Veren cayarsa verdiğini bırakır; alan cayarsa iki katını geri verir. Bu düzenin uygulanması, gerçekten cayma parası anlaşması bulunmasına bağlıdır. Otelin bütün rezervasyonu iptal ettiği her olayda bütün avansın iki katı ödeneceği sonucu çıkarılamaz.
Kapanış hesabında ödenen avans, gerçekleşen konaklama, geçerli ek hizmetler, kabul edilmiş iptal kalemi ve yapılan iadeler ayrı gösterilir. Otelin ön ödemeyi tutup aynı oda gecelerini toplam faturada yeniden tam tutarla istemesi hâlinde mahsup kontrolü yapılmalıdır. Şirketin ödediği avansın acente hesabında kalmış olması da hangi tarafa hangi borcun ifa edildiği sorusunu doğurur.
Kısmi iade belgesi bütün rezervasyon ilişkisinin kapandığını yazıyorsa kapsamı okunmalıdır. Belirli gecelere ait hesabın kabulü ile bütün organizasyona ilişkin karşı taleplerden vazgeçilmesi farklıdır. Otel, acente ve şirket arasında düzenlenen üçlü mutabakatlarda ödeme alacaklısı ve kapatılan dönem açık gösterilmelidir.
Toplantı salonu, teknik ekipman ve toplu yemek için ayrıca alınmış ön ödemeler oda avansına karıştırılmamalıdır. Oda sayısının azalması bütün salon hizmetinin hiç sunulmadığını göstermez. Tersine salonun iptali de kullanılmış konaklamanın bedelini ortadan kaldırmaz. Birlikte fiyat verilmiş paketlerde hangi edimlerin bölünebildiği ve kabul edilmiş değişikliğin hangi hizmetleri kapsadığı sözleşme üzerinden belirlenir.
Şirket toplantısının iptali ödeme borcunu kaldırır mı?
Şirketin katılım beklediğinden düşük kaldığı veya kendi toplantısını iptal ettiği durumda, otelin konaklama borcu hâlen yerine getirilebilir olabilir. İşletmenin ticari planının değişmesi tek başına TBK m. 136 anlamında kusursuz ifa imkânsızlığı değildir. Hangi borcun hangi sebeple imkânsız hâle geldiği gösterilmelidir.
Otelin hizmeti borçluya yüklenemeyen bir nedenle objektif olarak sunamadığı durumda m. 136’nın karşılıklı edimlerin iadesine ilişkin hükümleri incelenir. Kanun veya sözleşmeyle ifa öncesi riskin alacaklıya yükletildiği hâllerin saklı olduğu da dikkate alınır. Kısmi imkânsızlıkta m. 137, sunulabilen ve sunulamayan bölümlerin ilişkisini düzenler.
TBK m. 138 uyarınca uyarlama için öngörülemeyen olağanüstü olay, borçludan kaynaklanmama, dürüstlük kuralını aşan dengesizlik ve ifa durumuna ilişkin koşullar birlikte aranır. Katılımcı sayısındaki her azalma bu şartları gerçekleştirmez. Uyuşmazlığın zorlaşması ile kanuni aşırı ifa güçlüğü aynı değerlendirme değildir.
Tarih değişikliği üzerinde anlaşılmışsa eski rezervasyonun tamamen kapandığı mı, ön ödemenin yeni tarihe aktarıldığı mı ve eski iptal tutarının saklı kaldığı mı açıklanmalıdır. Otelin yeni tarih için yer açması, aynı sözleşmenin bütün eski hesap kalemlerinin kendiliğinden silindiğini göstermez; kabul edilen değişiklik yazılı kayda bağlanır.
Oda faturası ve konaklama kayıtlarına nasıl itiraz edilir?
TTK m. 21/2, faturanın alınmasından itibaren sekiz gün içinde içeriğine itiraz edilmezse içeriğin kabul edilmiş sayılmasını düzenler. Şirketin katılımcı listesini toparlamakta olması bu süreyi kendiliğinden durdurmaz. Bilinen oda, tarih, birim fiyat ve mahsup itirazları süresinde somutlaştırılmalıdır.
İtiraz yalnız faturayı kabul etmiyoruz cümlesiyle bırakılmamalıdır. Hangi gecenin opsiyon olarak kaldığı, hangi odanın süresinde serbest bırakıldığı, hangi katılımcının kendi ödeme yaptığı ve hangi avansın düşülmediği gösterilir. Fatura itirazı, sözleşmenin varlığı ve gerçek borcun kapsamına ilişkin bütün incelemelerin yerine geçmez.
HMK m. 199 uyarınca e-posta, sistem kaydı ve elektronik liste belge niteliğindedir. İlk listenin üzerine yazılmış son dosya yerine değişiklik tarihleri korunmalıdır. Otelin rezervasyon sistemiyle şirketin gönderim kayıtları uyuşmadığında, işlemin kim tarafından ve hangi zamanda değiştirildiği teknik olarak açıklanır.
HMK m. 219–221 kapsamında gerekli konaklama ve satış kayıtlarının ibrazı istenebilir. Talep belirli tarih, oda grubu ve hesap kalemiyle sınırlandırılmalıdır. Başka müşterilerin kişisel bilgileri yerine uyuşmazlığın çözümü için gereken kullanım ve ödeme verilerinin ortaya konulması amaçlanır; genel merak, bütün müşteri listesini isteme gerekçesi değildir.
Otelin sonradan hazırladığı özet tabloyla olay anındaki rezervasyon hareketleri farklı delillerdir. İlk oluşturma, değişiklik, serbest bırakma ve fiilî giriş kayıtları tutarlı olmalıdır. Aynı rezervasyon numarası birkaç revizyonda kullanılmışsa sadece en son görünüm, önceki iptal bildiriminin ne zaman işlendiğini açıklamaz. Değişiklik geçmişinin incelenmesi, tarafların toplamlar üzerindeki tartışmasını belirli işlem satırlarına indirir.
Ticari kontenjan uyuşmazlığında hangi mahkeme ve süreç uygulanır?
Şirket ile otelin iki ticari işletmeyle ilgili konaklama hizmeti uyuşmazlığı TTK m. 4–5 çerçevesinde ticari dava olarak değerlendirilir. Bu koşullarda asliye ticaret mahkemesi görevlidir. Konusu para olan alacak, tazminat, menfi tespit ve istirdat davalarında TTK m. 5/A kapsamındaki dava şartı arabuluculuk incelenir.
İşlem gerçekte kira ilişkisi ise HMK m. 4/1-a’nın özel sulh hukuk görevi korunur; tarafların şirket olması bu kuralı kaldırmaz. Kira uyuşmazlığında 6325 sayılı Kanun m. 18/B’deki arabuluculuk düzeni ayrıca uygulanır. Konaklamanın hukuki niteliği, sırf sözleşmede oda tahsisi ifadesi geçtiği için kira olarak veya sırf otel olduğu için tek tip hizmet olarak kabul edilmemelidir.
Arabuluculuk hesabında tartışmasız kullanılan geceler ile ihtilaflı kontenjan ayrılmalıdır. Karşılıklı talepler aynı tarih tablosunda gösterilirse, otelin kapasite iddiası ve şirketin azaltma bildirimi somut biçimde karşılaştırılır. Uzlaşma belgesinde hangi rezervasyon kodları, geceler ve avansların kapandığı belirtilir.
İstanbul veya Mersin’de düzenlenen organizasyonun katılımcılarının başka şehirlerden gelmesi maddi hukuk hesabını değiştirmez. Somut görev ve yetki değerlendirmesi, tarafların merkezi, sözleşme ve ifa yeri üzerinden yapılır. Dosyanın gücü katılımcıların gelmemesine dair genel anlatımdan önce kesin oda taahhüdünün ve hesabın doğru kurulmasına bağlıdır.
Sık sorulan sorular
Şirket bütün ayrılan odaların parasını her durumda öder mi?
Hayır. Kesin satın alınmış kontenjan ile opsiyonlu ayrılan ve süresinde serbest bırakılan odalar farklıdır. TBK m. 19 uyarınca gerçek anlaşma belirlenir. Her tarih ve oda türü için hangi miktarın kesinleştiği, azaltıldığı ve kullanıldığı gösterilmeden toplam katılımcı farkı doğrudan borca çevrilemez.
Katılımcı isimlerini göndermemek oda iptali sayılır mı?
Sözleşmedeki isim listesi ve kontenjan azaltma düzenine bağlıdır. İsim bildirme süresiyle ücretsiz oda bırakma süresi farklı olabilir. Eksik isim, her sözleşmede otomatik iptal değildir. Bildirimin hangi odaları ve geceleri kapsadığı, otelin bunu hangi tarihte aldığı ve kabul ettiği açıklanmalıdır.
Şirket çalışanı yerine başka katılımcı kalırsa no-show bedeli alınır mı?
Aynı oda gecesinin gerçekten kullanılıp kullanılmadığı belirlenir. İsim değişikliği ile kapasitenin boş kalması aynı olay değildir. Otel değişikliği kabul etmiş ve konaklama gerçekleşmişse aynı oda için hem kullanım hem kullanılmama kaleminin dayanağı sorgulanır. Ek fiyat varsa geçerli sözleşme şartı gösterilmelidir.
Otel odaları başkasına satınca iptal cezası mutlaka kalkar mı?
Mutlaka kalkmaz. Gerçek zarar talebinde yeniden satış geliri ve tasarruflar incelenir. Geçerli ceza koşulunda ise TBK m. 180 zarar bulunmasa da cezaya imkân verir. Bu nedenle hizmet bedeli, ceza ve tazminat önce ayrılmalı; aynı zarar farklı adlarla tekrar hesaplanmamalıdır.
Ticari şirket aşırı no-show cezasının indirilmesini isteyebilir mi?
Tacir borçlu için TTK m. 22 özel sınırlama getirir; yalnız cezanın aşırılığına dayanarak TBK m. 182/3 indirimi istenemez. Borcun hiç kurulmadığı, hükmün kapsam dışında olduğu veya hesabın mükerrer olduğu itirazları farklıdır. Cezanın hukuki niteliği ve geçerliliği ayrıca belirlenmelidir.
Kapora ödendiği için bütün tutar otomatik yanar mı?
Hayır. TBK m. 177 uyarınca verilen para kural olarak sözleşmenin kurulduğuna kanıt sayılır ve aksi anlaşma veya yerel âdet yoksa esas alacaktan düşülür. Cayma parası için TBK m. 178 kapsamında anlaşma gerekir. Dekonttaki kapora sözcüğü tek başına iadesizlik sonucunu kurmaz.
Otel yeterli oda sağlayamadığı hâlde boş oda bedeli isteyebilir mi?
Kendi karşı ediminin durumu incelenir. TBK m. 97’nin ifa veya ifa önerisi kuralı ve kabul edilen ödeme sırası değerlendirilir. Otelin sağlayamadığı oda ile şirketin kendi tercihiyle kullanmadığı oda aynı hesap değildir. Alternatif tesis ve şirketin ek giderleri ayrı belgelenmelidir.
Şirket toplantıyı iptal edince oda borcu sona erer mi?
Toplantının iptali otelin konaklama borcunu her durumda imkânsızlaştırmaz. TBK m. 136 için hangi borcun hangi sebeple ifa edilemez olduğu gösterilir. TBK m. 138 uyarlama şartları da birlikte aranır. Ticari planın değişmesi veya katılımın düşmesi tek başına ücretsiz iptal hakkı yaratmaz.
Oda listesi kontrolü sürerken fatura itirazı bekletilebilir mi?
TTK m. 21/2’deki sekiz günlük süre faturanın alınmasından başlar. İç kontrolün sürmesi bu süreyi otomatik durdurmaz. Bilinen tarih, miktar, fiyat ve avans mahsup itirazları somutlaştırılmalıdır. Teknik liste incelemesiyle fatura itirazının hukuki etkisi birbirinden ayrı değerlendirilir.
Blok otel rezervasyonu davası her zaman sulh hukukta mı açılır?
Hayır. Ticari konaklama hizmeti TTK m. 4–5 kapsamında asliye ticaret görevi doğurabilir. İşlem gerçekten kira ise HMK m. 4/1-a’nın sulh hukuk görevi uygulanır. Para taleplerinde TTK m. 5/A veya kira niteliğinde 6325 m. 18/B arabuluculuk düzeni gerçek sözleşmeye göre belirlenir.
Başvuru ve dosya hazırlığı
Toplu konaklama dosyasında kesin kontenjanın tarih ve oda türüne göre dökümü, azaltma bildirimleri, isim listesi sürümleri ve avans hesabı birlikte hazırlanır. Mersin merkezli Türkiye geneli dosya yönetimi; İstanbul ve Mersin ofisleri üzerinden yürütülür. Otel, acente ve şirket arasındaki hesap için iletişim ve randevu kanalı kullanılabilir.
Resmî kaynaklar ve mevzuat
- 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu — m. 19–25, 40–41, 50, 52, 97, 112, 114, 136–138, 177–182, 299, 324
- 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu — m. 4, 5, 5/A, 21/2, 22
- 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu — m. 4/1-a, 199, 219–221
- 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu — m. 18/B/1-a
- 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun — m. 3
Mevzuat kontrol tarihi: 24 Ekim 2026.
İlgili hukuk rehberleri
İstanbul ve Mersin ofisleri
İstanbul · Polaris Plaza
Maslak Ahi Evran Caddesi, Polaris Plaza No:21, Kat:9, 34475 Sarıyer/İstanbulMersin · Profit İş Merkezi
İhsaniye Mahallesi, 4903. Sokak, Profit İş Merkezi No:23, Kat:3, Daire:14, 33070 Akdeniz/MersinHukuki konu hakkında iletişim
İlk iletişimde konuyu, bulunduğunuz ülke veya ili ve varsa tebliğ ya da son işlem tarihini kısaca belirtebilirsiniz. T.C. kimlik numarası, sağlık verisi veya kişisel belge göndermeyiniz. Mesajlaşma tek başına hukuki görüş veya avukatlık ilişkisi oluşturmaz.
