Yüksek Hakem Kuruluna Ne Zaman Başvurulur? 6356 Madde 51 ve Altı İş Günü
Yüksek Hakem Kuruluna kanuni başvuruda altı iş günlük süre her durumda aynı olaydan başlamaz ve her durumda aynı kişi başvuramaz. 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu’nun 51. maddesi; olumsuz grev oylaması, grev ve lokavt yasağı ile erteleme sonunda çözülemeyen uyuşmazlığı ayrı düzenler. Olumsuz oylamada işçi sendikası, diğer iki durumda taraflardan biri başvurabilir.
Kurulun kararı kesindir ve toplu iş sözleşmesi hükmündedir. Başvuru hakkının kaynağı, sürenin başlangıcı, dosyanın ön incelemesi ve kararın uygulanması bu nedenle birlikte değerlendirilir. 2025 yönetmelik değişikliği de karar süresinin başlangıcını açıklığa kavuşturmuştur: Kanuni hakemlikte iki aylık süre, ön incelemenin yapılacağı ilk toplantı gününden başlar. Bu süre tarafların Kurula başvurması için tanınan altı iş günüyle aynı değildir.
Yüksek Hakem Kurulu hangi uyuşmazlığı çözer?
YHK’nin m.51 kapsamındaki görevi, kanunun belirlediği hâllerde çözülemeyen toplu çıkar uyuşmazlığını karara bağlamaktır. Burada yeni toplu çalışma koşullarının belirlenmesine ilişkin anlaşmazlık bulunur. Tek bir işçinin geçmiş ücretini veya kıdem tazminatını istemesi, sırf iş ilişkisine dayandığı için m.51 başvurusu hâline gelmez.
Kurul, taraflar arasındaki her iş hukuku tartışmasının genel itiraz makamı değildir. Başvuruda m.51’deki hangi yolun açıldığı gösterilmelidir. Grev oylamasının sonucu, yasal grev ve lokavt yasağı veya erteleme süresinin uyuşmazlıkla bitmesi, kendi hukuki kayıtlarıyla açıklanır. Başvurunun yalnız “anlaşamadık” gerekçesine dayanması yeterli çerçeveyi kurmaz.
Toplu iş sözleşmesinin düzenlediği çalışma koşulları, Kurul kararının içeriğini anlamaya yardımcı olur. Ücret, sosyal hak ve diğer anlaşılmayan sözleşme maddelerinin hangileri olduğu belirlenir. Mevcut bir hakkın yorumlanmasıyla yeni sözleşme koşulunun oluşturulması bu aşamada da birbirinden ayrılmalıdır.
Kanuni YHK başvurusu, tarafların m.52 kapsamında Kurulu özel hakem seçmesinden farklıdır. Aynı organın görev yapması başvurunun hukuki sebebini birleştirmez. Süre, başvuru hakkı ve ücret işlemleri bakımından hangi sıfatla inceleme istendiği açıkça gösterilmelidir.
Grev oylamasında grev yapılmaması kararı çıkarsa kim başvurur?
M.51/1’in ilk yolu, grev oylaması sonucunda grev yapılmaması yönündeki kararın kesinleşmesidir. Bu durumda başvurabilecek taraf işçi sendikasıdır. İşverenin de aynı ilk cümleye dayanarak kendiliğinden başvuru hakkı bulunduğu söylenemez. Kanun, bu başvuru sebebi için başvurucuyu diğer sebeplerden farklı belirlemiştir.
Süre kararın kesinleşmesinden itibaren altı iş günüdür. Oylamanın yapılması ile sonucun kesinleşmesi aynı aşama değildir. M.61/2, oylama gününden itibaren üç iş günlük mahkemeye itirazı ve itirazın üç iş gününde kesin karara bağlanmasını düzenler. Başlangıç bu sürecin kayıtlarıyla belirlenmelidir.
Grev oylamasının başvuru, çoğunluk ve itiraz usulü ayrı olarak açıklanmıştır. YHK dosyasında ise oylamanın tekrar nasıl yapılacağı değil, kesinleşen sonucun başvuru hakkını ne zaman açtığı gösterilir. Oylama tutanağı ve varsa yargı kararı, altı iş günlük sürenin dayanağına bağlanır.
M.61/3’te anlaşma süreciyle ilgili düzenleme bulunması, m.51’deki YHK süresini altmış güne dönüştürmez. Tarafların müzakere takvimi ile Kurula başvuru takvimi ayrı takip edilmelidir. Başvurunun son günü belirlenirken yalnız grev kararının veya toplu görüşmelerin genel süresine bakılmaz.
Grev ve lokavt yasağında süre hangi belgeden başlar?
Grev ve lokavtın yasak olduğu uyuşmazlıkta taraflardan biri YHK’ye başvurabilir. M.51/1, altı iş günlük süreyi m.50/5’teki uyuşmazlık tutanağının tebliğine bağlar. Burada olumsuz grev oylaması yapılması veya oylama sonucunun kesinleşmesi aranmaz; farklı bir kanuni başvuru sebebi vardır.
M.50/5 uyarınca arabuluculukta anlaşma sağlanamazsa arabulucu uyuşmazlığı belirleyen tutanağı üç iş günü içinde görevli makama verir. Görevli makam da en geç üç iş günü içinde taraflara tebliğ eder. YHK başvurusunun başlangıcı, tutanağın yazıldığı veya idareye verildiği gün yerine bu tebliğdir.
Başvuruda hangi yasağın uygulandığı açıkça belirtilmelidir. Kanunun yasakladığı iş ve işyerleri ile belirli bir personel grubunun özel statüsü aynı kapsamda değerlendirilmez. Kurula sunulan dosya, uyuşmazlığın neden kanuni hakemlik yoluna tabi olduğunu ilgili hüküm ve gerçek faaliyetle ilişkilendirmelidir.
Arabulucunun göreve başladığı tarih veya ilk toplantı günü YHK için altı iş günlük başlangıç değildir. Dosyadaki her tarih ayrı işlemi gösterir. Tutanağın tebliğ kaydı bulunmadan yalnız görüşmelerin son bulduğu tarihe göre süre hesaplamak m.51’deki açık bağlantıyı değiştirir.
Erteleme sonunda anlaşma yoksa başvuru nasıl yapılır?
6356 m.63, karar verilmiş veya başlanmış kanuni grev veya lokavtın belirli nedenlerle altmış gün ertelenmesini düzenler. Erteleme süresi kararın yayımından başlar. Bu dönem içinde uyuşmazlığın çözümü için arabuluculuk çabası sürer; taraflar anlaşarak özel hakem yolunu da seçebilir.
Erteleme süresi sonunda anlaşma sağlanamazsa taraflardan biri altı iş günü içinde YHK’ye başvurabilir. M.51/1 ile m.63/3 birlikte okunur. Buradaki başlangıç, erteleme süresinin uyuşmazlıkla bitmesidir; yeni bir olumsuz grev oylaması veya arabulucu tutanağının tekrar tebliği genel başlangıç olarak gösterilmez.
Başvuru dosyasında erteleme kararının yayımı, sürenin bitimi ve uyuşmazlığın devam ettiğini gösteren toplu görüşme kayıtları bulunmalıdır. Tarafların hangi maddelerde anlaştığı ve hangilerinin çözülemediği ayrılır. Ertelemenin varlığı, Kurulun başvuru olmadan her durumda kendiliğinden dosya açtığı anlamına gelmez.
M.63/3, süresinde başvuru yapılmaması hâlinde işçi sendikasının yetkisinin düşeceğini düzenler. Bu nedenle erteleme süresi biterken yalnız fiili iş planlamasına odaklanılmamalıdır. Toplu uyuşmazlığın hangi yolla sona erdirileceği ve başvuru süresinin hangi tarihte tamamlanacağı ayrıca belirlenir.
Üç farklı altı iş günlük süre nasıl birbirinden ayrılır?
Birinci başlangıç olumsuz grev oylaması kararının kesinleşmesi, ikinci başlangıç yasak uyuşmazlığında arabulucu tutanağının tebliği, üçüncü başlangıç erteleme süresinin uyuşmazlıkla bitmesidir. Sürenin adı aynı olsa da dayandığı işlem farklıdır. Her dosya için başlangıcı kanunun tarif ettiği belge veya olayla eşleştirmek gerekir.
Altı iş günü, altı takvim günü veya bir hafta şeklinde yeniden adlandırılmamalıdır. Resmî takvim ve ilgili süre kuralları üzerinden başlangıç ve son gün belirlenir. Dosyaya “süre geçmedi” yazmak yerine hangi işlemden hangi son güne ulaşıldığı açıklanmalıdır. Kanunda yazmayan ek süreler varmış gibi hareket edilmez.
Başvurucunun sıfatı da süre kadar önemlidir. Grev yapılmaması yönündeki oylama sonucunda işçi sendikası başvurur; yasak ve erteleme sonunda taraflardan biri başvurabilir. Aynı genel dilekçeyi bütün süreçlerde kullanmak, başvuru hakkı ile maddi sebep arasındaki bu farkı gizleyebilir.
M.51, süresinde başvuru yapılmamasına yetki kaybı sonucu bağlar. Karşı tarafa gönderilen ihtar, arabulucuyla yapılan görüşme veya dosya hazırlanması, Kurula yapılan başvurunun kendisi değildir. Başvurunun gerçekleştiği tarih ve resmî kayıt, ilgili son günle birlikte korunmalıdır.
Kurula sunulacak dosyada hangi hukuki bağlantılar kurulmalıdır?
Dosya ilk olarak tarafları, yetki belgesini, kapsanan işyeri veya işletmeyi ve toplu sözleşme dönemini tanımlamalıdır. Ardından m.51’deki başvuru sebebi ve sürenin başlangıcını gösteren kayıt sunulur. Uyuşmazlığın kimler arasında ve hangi toplu süreçte doğduğu açıklanmadan yalnız ücret teklifinin iletilmesi yeterli değildir.
Toplu görüşme ve resmî arabuluculuk aşamaları, uyuşmazlığın hangi noktada Kurula geldiğini gösterir. Anlaşılan maddeler, çözülemeyen maddeler ve son tekliflerin birbirinden ayrılması gerekir. Farklı tarihli sözleşme taslaklarının hangi bölümlerinin güncel olduğu dosyada açık tutulmalıdır.
Başvuruya dayanak belgelerin tamamı aynı uyuşmazlığa ait olmalıdır. Başka dönemden kalan yetki belgesi, başka işyerine ilişkin tutanak veya farklı grev kararının oylama sonucu, incelenen başvurunun yerine geçmez. Kimlik, kapsam ve tarih bilgileri karşılaştırılarak dosyanın bütünlüğü sağlanır.
Bu açıklamalar mevzuatta bulunmayan yeni bir zorunlu form yaratmaz. Amaç, kanunun aradığı ehliyet, yetki, süre ve uyuşmazlık koşullarını denetlenebilir biçimde göstermektir. Kurulun ek bilgi istemesi ihtimali, başlangıçta elde bulunan belirleyici kayıtların sunulmasını gereksiz kılmaz.
Ön incelemede hangi konular değerlendirilir?
Toplu İş Sözleşmesinde Arabulucuya ve Hakeme Başvurma Yönetmeliği m.18, başvuruların ön incelemesini düzenler. Uzman ve raportörler dosyayı ehliyet, yetki, süre ve mevzuat yönünden inceler. Böylece uyuşmazlığın esasındaki çalışma koşullarına geçilmeden başvurunun hukuki zemini değerlendirilir.
Ön inceleme raporu, ilgili toplantı tarihinden en az iki iş günü önce Genel Sekretere teslim edilir. Kurulun başvuruyu esastan incelemesine karar verilmesiyle esas rapor aşamasına geçilir. Başvurunun esasa geçilmeden reddi durumunda gerekçeli karar hazırlanmasına ilişkin düzenleme de aynı maddede yer alır.
Ücret artışının veya sosyal hakkın miktarına ilişkin kapsamlı ekonomik açıklama, süresinde başvuru koşulunun yerine geçmez. Benzer biçimde başvurunun süresinde olması da bütün taleplerin kabul edileceği anlamına gelmez. Ön koşullar ile uyuşmazlığın esası farklı inceleme konularıdır.
Yönetmeliğin Bakanlıkta bulunan eski derlemesi, 2025 değişikliğiyle birlikte okunmalıdır. Özellikle karar süresinin başlangıcı güncellenmiştir. Eski metindeki genel toplantı ifadesini güncel ön inceleme bağlantısını dikkate almadan kullanmak, başvuru ve karar takvimini yanlış göstermektedir.
Kurul nasıl toplanır ve karar verir?
6356 m.54 Kurulun bileşimini, m.56 çalışma esaslarını düzenler. Kurul; kanunda belirlenen Yargıtay daire başkanı başkanlığında, kamu, akademi, işçi ve işveren kesimlerinden gelen üyelerle oluşur. Uyuşmazlık tarafı sendikanın bağlı bulunduğu konfederasyona ilişkin özel temsil düzeni de m.54’te yer alır.
M.56/1, başvuru dilekçesinin alındığı günden başlayarak altı iş günü içinde başkan ve en az beş üyenin katılımıyla toplanılmasını öngörür. Bu altı iş günü Kurulun toplanma süresidir. Tarafın m.51 uyarınca başvuru yapma süresiyle aynı aşamaya ait değildir.
Mazeretli veya izinli asıl başkan ya da üyenin yerini aynı gruptan yedek alır. M.56/3’e göre kararlar toplantıya katılanların çoğunluğuyla verilir; oylar eşitse başkanın bulunduğu taraf çoğunluğu sağlar. Taraflardan birinin tek başına karar içeriğini belirlemesi şeklinde bir yapı bulunmaz.
Kurulun yazışma ve uzmanlık hizmetleri m.55’te düzenlenen Genel Sekreterlik üzerinden yürür. İşçi veya işveren kuruluşlarında çalışanlar raportör ve uzman olarak görevlendirilemez. Başvurunun taraf sıfatıyla sunulması ile karar hazırlığında görev yapan personelin statüsü farklıdır.
Dosya üzerinden inceleme tarafların dinlenmesini engeller mi?
M.56/2, Kurulun uyuşmazlığı dosya üzerinde incelemesini öngörür. Gerekli görülen durumda taraflardan ve ilgililerden her türlü bilgi ve belge istenebilir. Taraflar ve diğer ilgililer istenen bilgi ve belgeyi vermekle yükümlüdür. Dosya üzerinden inceleme, başvurudan sonra hiçbir açıklama alınamayacağı anlamına gelmez.
Kurul görüşlerini öğrenmek istediği kişileri çağırarak dinleyebilir veya yazılı görüş isteyebilir. Taraflar da bilgilendirme amacıyla Kurulda dinlenmelerini talep edebilir, bilgi ve belge sunabilir. Bununla birlikte her başvurunun mahkeme duruşması biçiminde yürütülmesi kanunun öngördüğü zorunlu yöntem değildir.
Yönetmelik m.20, esas raporda gerekli görülen ekonomik verilerin değerlendirilmesini düzenler. İşletmenin ve ülkenin ekonomik durumu, geçinme endeksleri, fiilen ödenen ve benzer işyerlerindeki ücretler ile çalışma koşulları bu çerçevede ele alınır. Başvurunun ekonomik dayanağı, belgelenmiş ve karşılaştırılabilir bilgilerle açıklanmalıdır.
Talep edilen ücret ile fiilen ödenen ücretin hangi kalemlerden oluştuğu ayrılmalıdır. Çıplak ücret, sosyal yardım ve diğer gelir unsurlarının aynı rakam gibi sunulması karşılaştırmayı bozar. Dönem ve işyeri kapsamı belirlenmiş veriler, Kurulun somut toplu uyuşmazlığı incelemesine hizmet eder.
2025 değişikliğiyle yenilenen yönetmelik m.17/2, Kurula gönderilen veya Kurulca edinilen bilgilerin değerlendirilmesinde, gizlilik derecesi olanların korunmasında ve saklanmasında gizlilik ilkesine uyulmasını düzenler. Kurul başkanı, üyeleri ve personeli bu yükümlülüğe tabidir; görevleri sona erse de yükümlülük devam eder. İşletmeye ilişkin hassas verilerin sunulduğu dosyalarda bu açık düzenleme dikkate alınır.
Gizlilik güvencesi, m.56/2 uyarınca istenen bilgi ve belgeyi verme yükümlülüğünü ortadan kaldırmaz. Talep edilen kaydın hangi konuya ilişkin olduğu, hangi dönemi kapsadığı ve Kurulun incelemesiyle bağlantısı açıklanarak sunulmalıdır. Gizli bilgiyi koruma yükümlülüğüyle uyuşmazlığın çözümü için gerekli verinin sağlanması birbirini dışlayan işlemler olarak ele alınmamalıdır.
2025 değişikliğinden sonra iki aylık karar süresi ne zaman başlar?
18 Temmuz 2025 değişikliğini içeren güncel yönetmelik m.22/1, karar süresinin başlangıcını ön incelemenin yapılacağı ilk toplantı olarak belirler. Kurul, teşmile ilişkin görüş bildirme dışındaki işlerde bu ilk toplantı gününden itibaren en geç iki ay içinde kesin kararını verir.
Bu iki ay, başvurunun gönderildiği gün veya tarafın dosya hazırlamaya başladığı tarihten otomatik hesaplanmaz. Kurulun ön inceleme toplantısının tarihi belirlenmelidir. Kanun m.56’daki ilk toplanma yükümlülüğü ile yönetmelikteki karar verme süresi farklı hukuki aşamaları düzenler.
Aynı değişiklikle eklenen m.22/2, her iki tarafın da anlaşacaklarına ilişkin yazılı talebi bulunması hâlinde Kurulun bu süreyi bir ay erteleyebilmesine izin verir. Ortak yazılı talep gerekir. Tek tarafın bekleme isteği, hükümdeki iki taraf koşulunun yerine geçmez.
Erteleme imkânı kendiliğinden kullanılan bir ek süre değildir; Kurulun değerlendirmesine bağlıdır. Tarafların görüşmeyi sürdürmesi, karar süresini sınırsız biçimde durdurmaz. Talep, buna ilişkin işlem ve yeni takvim ayrı izlenerek uyuşmazlığın hangi aşamada olduğu belirlenmelidir.
Özel hakemlik ve teşmil görüşünde aynı süre uygulanır mı?
M.52/4 tarafların YHK’yi özel hakem olarak seçmesine izin verir. Bu seçim, m.51’deki kanuni başvuru sebeplerine dayanan inceleme değildir. Yönetmelik m.29’un özel hakemlik süreleri ayrıca uygulanır. Bu nedenle özel hakem dosyasına yalnız Kurulun adı aynı diye iki aylık kanuni inceleme süresi aktarılmaz.
2025 değişikliğiyle m.29/3, Kurul özel hakem olduğunda otuz günlük sürenin ön incelemeden başlamasını ve ortak yazılı taleple on beş gün ertelenebilmesini düzenler. Bu, m.22’deki iki ay ve bir aylık erteleme düzeninden farklıdır. Başvurunun sıfatı süre tablosundan önce belirlenmelidir.
6356 m.40 kapsamında Kurulun teşmile ilişkin görüş vermesi de başka görevdir. Kanun bu görüş için on beş iş günü öngörür. Yönetmelik m.22 teşmil görüşünü iki aylık genel karar süresinin dışında bırakmıştır. Görüş ile TİS hükmündeki uyuşmazlık kararı aynı belge niteliğinde değildir.
Dosyada Kurulun hangi sıfatla harekete geçirildiği açık tutulursa süre karışıklığı önlenir. Kanuni hakemlik, taraf anlaşmasına dayalı özel hakemlik ve teşmil görüşü ayrı hukuki sebeplerdir. Aynı kurum tarafından yürütülmeleri başvuru koşullarını ve kararların etkisini tek bir rejime dönüştürmez.
YHK kararının kesin ve TİS hükmünde olması ne demektir?
M.51/2, YHK kararının kesin ve toplu iş sözleşmesi hükmünde olduğunu açıkça düzenler. Kurul yalnız taraflara yeniden görüşmelerini öneren bir rapor hazırlamaz. Kararın çalışma koşulları üzerindeki hukuki etkisi kanunun bu nitelendirmesinden doğar; tarafların aynı metni sonradan tekrar imzalaması genel bir kurucu şart olarak yazılmamıştır.
Yönetmelik m.23 karar ve varsa muhalefet görüşlerinin gerekçeli yazılmasını düzenler. Kararda taraflar, başvuru sebebi, işyerinin unvan ve adresi, tarih ve numara gibi bilgiler bulunur. Uygulamada hangi işyeri ve dönem için hangi maddelerin karara bağlandığı metin ve eklerinden belirlenir.
Kararın kesinliği, yürürlükteki her çalışma hükmünün ayrı okunmasını gereksiz kılmaz. Ücret cetveli, sosyal hak koşulu ve uygulanacak tarih birlikte değerlendirilir. Kurula yapılan talebin aynen kabul edildiği varsayılmamalı; karara bağlanan içerikle başvuru teklifleri birbirinden ayrılmalıdır.
TİS hükmünde karar bulunması, o kararın uygulanmasından doğan her bireysel alacak tartışmasının Kurula yeni başvuruyla çözüleceği anlamına gelmez. Kararın kurulmasıyla kararın ücret ve diğer haklara uygulanması farklı aşamalardır. Somut alacağın dayanağı, dönemi ve hesap unsurları ilgili hukuki yolda değerlendirilir.
Başvuru takibinde hangi tarihler birbirine bağlanmalıdır?
İlk kayıt başvuru hakkını açan olaydır: kesinleşen oylama, tebliğ edilen uyuşmazlık tutanağı veya sona eren erteleme süresi. İkinci kayıt Kurula başvurunun gerçekleşmesidir. Bu iki tarih, altı iş günlük kanuni sürenin denetimini sağlar. Dosyanın kendi içinde hazırlanmış tarihi başvurunun yerine geçmez.
Üçüncü aşama Kurulun toplantı ve ön inceleme tarihidir. Dördüncü aşama varsa ortak anlaşma beklentisine dayalı erteleme işlemi ve karar tarihidir. Böylece tarafın başvuru yükümlülüğüyle Kurulun karar takvimi birbirinden ayrılır. Aynı “altı iş günü” ifadesinin farklı işlemlerde kullanılması karışıklığa yol açmamalıdır.
Karar teslim alındığında yalnız sonuç cümlesi okunmamalıdır. Kapsanan işyerleri, dönem, ücret unsurları ve önceki anlaşılmış maddelerle ilişki birlikte incelenir. Eksik ek veya başka döneme ait çizelgeyle uygulama yapılması, kararın gerçek içeriğinden uzaklaşır. Karar ile eklerinin aynı dosyaya ait olduğu doğrulanmalıdır.
6356 m.51, grev yolunun kullanılamadığı belirli toplu uyuşmazlıklara süreli bir çözüm mekanizması kurar. Başvuru sebebinin ve yetkili tarafın doğru seçilmesi, süre başlangıcının belgeyle gösterilmesi ve güncel yönetmeliğin uygulanması bu mekanizmanın temelidir. Hiçbiri yalnız Kurulun adını taşıyan genel bir dilekçeyle karşılanmış sayılmamalıdır.
Sık sorulan sorular
YHK’ye her toplu iş uyuşmazlığında doğrudan başvurulur mu?
M.51 kanuni başvuruyu belirli sebeplere bağlar: olumsuz grev oylaması, grev ve lokavt yasağı veya erteleme sonunda çözülemeyen uyuşmazlık. Başvuruda hangi sebebin gerçekleştiği gösterilir. Tarafların Kurulu m.52 uyarınca özel hakem seçmesi ise farklı bir hukuki yoldur.
Grev oylamasında grev yapılmaması çıkarsa işveren başvurabilir mi?
M.51/1’in bu başvuru sebebinde gösterdiği başvurucu işçi sendikasıdır. Süre, kararın kesinleşmesinden itibaren altı iş günüdür. Yasak ve erteleme sonundaki taraflardan birinin başvurabilmesi kuralı, olumsuz oylama yoluna otomatik aktarılmamalıdır; kanun iki durumu ayrı düzenler.
Grev yasağında altı iş günü hangi tarihten başlar?
M.51/1 uyarınca m.50/5’teki uyuşmazlık tutanağının tebliğinden başlar. Arabulucunun ilk toplantısı, görev süresinin bitimi veya tutanağın yazılma tarihi doğrudan başlangıç değildir. Tutanağın hangi tarihte tebliğ edildiğini gösteren kayıt, başvurunun süresinin temelini oluşturur.
Grev ertelendikten sonra anlaşma olmazsa kim başvurur?
Erteleme süresinin uyuşmazlıkla bitmesi üzerine taraflardan biri altı iş günü içinde YHK’ye başvurabilir. M.51/1 ve m.63/3 birlikte uygulanır. Başvurulmazsa işçi sendikasının yetkisi düşer. Erteleme kararının yayımı ve sürenin bitimi dosyada açıkça belirlenmelidir.
YHK’nin altı iş gününde toplanması başvuru süresiyle aynı mıdır?
Hayır. M.56/1, başvuru dilekçesinin alındığı günden başlayarak Kurulun altı iş günü içinde toplanmasını düzenler. M.51’deki altı iş günü ise tarafın başvuru yükümlülüğüne ilişkindir. Aynı süre ifadesi farklı başlangıç ve farklı işlem için kullanılmıştır.
Kanuni hakemlikte iki aylık karar süresi ne zaman başlar?
2025 değişikliği sonrasında yönetmelik m.22/1 uyarınca ön incelemenin yapılacağı ilk toplantı gününden başlar. Başvuru dilekçesinin yazıldığı gün esas alınmaz. Teşmil görüşü bu sürenin dışında tutulmuştur; özel hakemlikte ise m.29’daki ayrı otuz günlük düzen uygulanır.
İki aylık süreye ek zaman tanınabilir mi?
Güncel yönetmelik m.22/2, her iki tarafın anlaşacaklarına ilişkin yazılı talebi varsa Kurulun süreyi bir ay erteleyebilmesine izin verir. Tek taraflı talep yeterli değildir. Erteleme kendiliğinden doğmaz; ortak yazılı talep ile Kurulun süreye ilişkin işlemi ayrılır.
Taraflar YHK’de dinlenmeyi isteyebilir mi?
Evet. M.56/2, tarafların Kurulu bilgilendirmek amacıyla dinlenmelerini istemesine, bilgi ve belge sunmasına izin verir. Kurul esas olarak dosya üzerinde inceler ve gerekli gördüğü kişileri dinleyebilir. Her dosyada mahkeme duruşması biçiminde zorunlu oturum yapılacağı sonucu çıkarılamaz.
YHK kararı yalnız tavsiye niteliğinde midir?
Hayır. M.51/2’ye göre karar kesindir ve toplu iş sözleşmesi hükmündedir. Kararın kapsadığı işyerleri, dönem ve çalışma koşulları metin ve eklerinden belirlenir. Başvuruda istenen bütün taleplerin kabul edildiği varsayılmamalı; uygulanacak içerik doğrudan karardan okunmalıdır.
Kurul özel hakem seçilirse de iki ay mı uygulanır?
Hayır. Özel hakem sıfatında yönetmelik m.29’un otuz günlük süresi uygulanır; Kurul bakımından ön incelemeden başlar. Ortak yazılı taleple on beş günlük erteleme düzeni vardır. Bu rejim, kanuni hakemlikteki iki ay ve bir aylık ertelemeden ayrıdır.
Başvuru ve dosya hazırlığı
YHK başvurusunda yetki belgesi, olumsuz oylama veya uyuşmazlık tutanağı, erteleme kayıtları, son teklifler ve altı iş günlük süre birlikte incelenir. Bakırcı Avukatlık, İstanbul ve Mersin ofislerinden Mersin merkezli Türkiye geneli toplu iş hukuku takibi yürütür. Başvuru sebebi ve dosyanın kapsamı için iletişim sayfasından ulaşabilirsiniz.
Resmî kaynaklar ve mevzuat
- 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu
- Toplu İş Sözleşmesinde Arabulucuya ve Hakeme Başvurma Yönetmeliği — güncel resmî konsolide metin
Mevzuat kontrol tarihi: 24 Ekim 2026.
İlgili hukuk rehberleri
İstanbul ve Mersin ofisleri
İstanbul · Polaris Plaza
Maslak Ahi Evran Caddesi, Polaris Plaza No:21, Kat:9, 34475 Sarıyer/İstanbulMersin · Profit İş Merkezi
İhsaniye Mahallesi, 4903. Sokak, Profit İş Merkezi No:23, Kat:3, Daire:14, 33070 Akdeniz/MersinHukuki konu hakkında iletişim
İlk iletişimde konuyu, bulunduğunuz ülke veya ili ve varsa tebliğ ya da son işlem tarihini kısaca belirtebilirsiniz. T.C. kimlik numarası, sağlık verisi veya kişisel belge göndermeyiniz. Mesajlaşma tek başına hukuki görüş veya avukatlık ilişkisi oluşturmaz.
