Ev İlaçlaması Sonuç Vermezse Ücret İadesi ve Tekrar Hizmet
Ev için satın alınan ilaçlama hizmetinde vaat edilen kontrol veya tekrar uygulama yapılmamışsa, tüketici sözleşmedeki bu edimin yerine getirilmesini ve kanuni şartları oluşan diğer haklarını isteyebilir. İlk uygulamadan sonra haşere görülmesi ise tek başına her dosyada tam ücret iadesi sonucunu doğurmaz. Hangi zararlıya, hangi alanlarda, kaç ziyaretle ve hangi sonuç taahhüdüyle müdahale edildiği belirlenmelidir. Uygulama işlem formu, bu uyuşmazlığın temel belgelerindendir; yalnız ödeme makbuzuyla yetinilmemelidir.
Hukuki inceleme iki düzenlemeyi birlikte gerektirir: 6502 sayılı Kanun’un 13–16. maddeleri hizmetin sözleşmeye uygunluğunu ve tüketici haklarını, 4 Temmuz 2019 tarihli Biyosidal Ürünlerin Kullanım Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik ise izin, uygulama ve kayıt yükümlülüklerini düzenler. Bu yazı konut sahibinin veya kiracının özel ihtiyacı için aldığı hizmete ilişkindir. Restoran, fabrika veya ticari tesisin mesleki hizmet alımı aynı tüketici sıfatıyla değerlendirilmez.
Önce hizmet paketinin kapsamı belirlenir
Tek seferlik uygulama, belirli aralıklarla kontrol ve sonuç alınana kadar koşullu tekrar hizmeti farklı borçlar doğurur. Teklifte yalnız bir ziyaret yazarken reklamda ücretsiz kontrol vaat edilmişse, reklamın sözleşmeye etkisi de incelenir. Tüketici hizmeti satın alırken gördüğü ilanı, teklif mesajını ve varsa garanti kartını saklamalıdır. Firmanın sonradan değiştirdiği internet metni ilk anlaşmanın yerine geçmez. Belgelerin tarihleri ve hangi satış görüşmesine ait oldukları dosyada gösterilmelidir.
Hedef zararlı, uygulama alanı ve hizmetin sınırı açık olmalıdır. Bir odadaki belirli sorun için verilen hizmetle bütün binayı kapsayan mücadele aynı değildir. Ortak alanlar, bağımsız bölüm, depo ve bahçe ayrı kararlaştırılabilir. Ücretin yalnız incelemeye mi, ürün uygulamasına mı, sonraki kontrollere mi ait olduğu da belirlenir. Başvuruda bütün taşınmaz için sonuç vaat edilmiş gibi anlatım yapılmadan önce, teklifin gerçekten bu kapsamı taşıyıp taşımadığı kontrol edilmelidir.
Firma evde keşif yaptıysa gözlemlediği durum, önerdiği plan ve tüketiciden istediği hazırlıkların kaydı önemlidir. Uygulamadan önce bildiği koşulu sonradan hiç öngörülmeyen engel gibi ileri sürmesi, sözleşmenin yorumunda değerlendirilir. Tüketicinin verdiği bilgilerin doğruluğu da aynı incelemenin parçasıdır. Hangi odaların gösterildiği, hangi alanlara erişim sağlandığı ve hizmetin hangi kısımlarının açıkça dışarıda bırakıldığı belirlenmelidir. Soyut memnuniyetsizlik yerine kararlaştırılan plan ile yapılan iş karşılaştırılır.
Uygulama izni, ürün izni ve çalışan belgesi aynı değildir
Yönetmeliğin 5. maddesi, kapsamındaki profesyonel biyosidal uygulama faaliyeti için İl Sağlık Müdürlüğünden izin alınmasını düzenler. Firmanın belediyeden işyeri açma belgesi bulunması veya vergi kaydı göstermesi, bu özel izin incelemesinin yerine geçmez. Sağlık Bakanlığının resmî bilgilendirmesi de hizmet alacak kişilerin uygulama izin belgesini kontrol etmelerini ister. Belgedeki işletme adı ile sözleşme, tahsilat ve uygulamayı yapan kuruluş arasındaki ilişki açıklanmalıdır.
Yönetmeliğin 16. maddesi, bu amaçla kullanılan ürünlerin Bakanlıktan imal veya ithal izni almış olmasını arar; izinsiz ürünlerin ve diğer kimyasal maddelerin bu amaçla kullanımını yasaklar. Firmanın uygulama izni, kullandığı her ürünün ayrıca uygun olduğu anlamına gelmez. Aynı şekilde ürünün izinli olması, herhangi bir kişinin profesyonel uygulama yapma yetkisini kanıtlamaz. İşletme izni ile ürünün hukuki durumu ayrı sorulardır. Bunların ikisi de hizmetin kontrol dosyasında yer almalıdır.
Uygulayıcının eğitim belgesi de işletmenin izin belgesiyle karıştırılmamalıdır. Yönetmeliğin 7. maddesi uygulama sırasında ilgili kimlik kartlarının görünür biçimde taşınmasını düzenler. Belge denetiminde kişinin adı, işi yaptığı işletme ve tarih bağlantısı aranır. Başka şirketin belgesinin fotoğrafını göstermek, kendi adına alınmış izin gibi kabul edilemez. Şüphe durumunda kayıt doğrulaması İl Sağlık Müdürlüğünden istenebilir. İnternetteki logo veya “Bakanlık onaylı” ifadesi tek başına yeterli belge değildir.
Her uygulamada işlem formu verilmelidir
Yönetmeliğin 9. maddesinin üçüncü fıkrasının c bendi, ekip sorumlusuna her uygulama için Ek-1 Biyosidal Ürün Uygulama İşlem Formu düzenleme ve bir nüshasını uygulanan yerin sahibine veya yetkilisine verme yükümlülüğü getirir. Bu belge yalnız firmanın iç muhasebe kaydı değildir. Tüketici formu ayrıca istemelidir. İlk uygulama ile tekrar uygulama farklı tarihlerde yapılmışsa, kayıtların hangi işleme ait olduğu açık biçimde görülebilmelidir.
Yönetmeliğin 19. maddesi; uygulama yerlerinin, tarihlerin, kullanılan ürünlerin, uygulamayı yapanların ve varsa kaza veya zehirlenmelerin ilgili form üzerinden kaydedilip denetime açık tutulmasını düzenler. Dolayısıyla uyuşmazlık çıktığında yalnız reklamın ekran görüntüsüne dayanmak gerekmez. Hizmeti somutlaştıran işletme kaydı da vardır. Form verilmemişse yazılı olarak talep edilmeli; verilen nüshanın tarih, adres ve hizmetle uyumu kontrol edilmelidir. Boş veya başka adrese düzenlenmiş form, gerçek uygulamayı açıklamaz.
Formun imzalanması, içeriğine göre değerlendirilen bir işlemdir. Uygulamanın o gün yapıldığını teslim almakla, henüz ölçülemeyen bütün sonuçları kabul etmek aynı değildir. Tüketici formda gerçekte yapılmayan ziyaret veya kullanılmayan alan görüyorsa itirazını belirtmelidir. İmza alanının yanında ayrıca yazılmış ibra veya tüm taleplerden vazgeçme metni varsa bunun kapsamı okunmalıdır. Başlangıçta verilmemiş formun uyuşmazlıktan sonra düzenlenmesi de tarih ve diğer kayıtlarla birlikte incelenir; kendiliğinden kesin ispat sayılmaz.
Haşerenin devam etmesi nasıl değerlendirilir?
Sözleşmeye aykırılık için vaat edilen hizmetle gerçekleşen uygulama arasında bağ kurulmalıdır. Firma belirli sonucu açıkça üstlenmişse bu taahhüdün kapsamı önem taşır. Yalnız belirli işlemin yapılması kararlaştırılmışsa, işlemin mesleki kurallara ve plana uygunluğu araştırılır. Haşere gözleminin hangi tarihte, nerede ve hangi sıklıkta yapıldığı kaydedilmelidir. İlk günkü görüntü, sonraki kontrol tarihi ve yeniden görülme anı birbirine karıştırılmamalıdır. Değerlendirme takvimi teknik açıklamayla desteklenmelidir.
Zararlının kaynağı, doğru tanımlanması ve yeniden giriş iddiası uzmanlık gerektirebilir. Hukuki başvuru yapan kişinin bu teknik sonuca kendi başına ulaşması beklenmez. Firmanın da her başarısızlıkta otomatik olarak komşuyu veya tüketiciyi suçlaması yeterli değildir. Hangi bulgunun dış kaynağı gösterdiği, ilk keşifte bunun görülüp görülmediği ve tüketiciye hangi uyarının yapıldığı açıklanmalıdır. Teknik inceleme, şirketin genel satış metnini tekrarlamaktan öte somut konut ve uygulama kayıtlarını değerlendirmelidir.
İlk uygulamadan sonra tüketici başka bir firmaya başvurmuşsa ikinci işlemin tarihi ve içeriği saklanmalıdır. Yeni müdahale, önceki uygulamanın izlerini veya gözlem koşullarını değiştirebilir. Bu nedenle mevcut durumun fotoğraf, tarihli yazışma ve gerektiğinde uzman incelemesiyle kaydedilmesi yararlıdır. Ancak tüketici sırf ispat için sağlık veya güvenlik bakımından sakıncalı koşullara katlanmaya zorlanamaz. Gerekli müdahale yapılırken hangi sorun nedeniyle, hangi tarihte ve kim tarafından işlem yapıldığı belgelenmelidir.
Ücretsiz kontrol sözü ile yeniden ilaçlama aynı mı?
Kontrol ziyareti, alanı inceleyip uygulamanın sonucunu değerlendirmeyi; tekrar uygulama ise yeni bir müdahaleyi ifade edebilir. Sözleşmede hangisinin vaat edildiği belirlenmelidir. “Ücretsiz kontrol” kaydı tek başına her durumda sınırsız ücretsiz ürün kullanımını kapsamaz. Buna karşılık açıkça pakete dahil edilmiş tekrar uygulama, sonradan yalnız ücretli keşif hizmetine dönüştürülemez. Garanti süresi, ziyaret sayısı ve kapsam dışında bırakılan haller anlaşılabilir olmalıdır. Belirsiz reklam cümlesi somut görüşmeyle birlikte yorumlanır.
Vaat edilen kontrol günü gelmesine rağmen firma hiç gelmemişse, sorun yalnız biyolojik etkinlik tartışması değildir. Ayrı bir sözleşme borcu yerine getirilmemiştir. Tüketici tarihli randevu kaydını, erişim sağladığını ve sonuçsuz iletişim girişimlerini saklamalıdır. TBK 117 ve devamındaki temerrüt hükümleri, muaccel borcun yerine getirilmemesinde değerlendirilir. Ek süre ve bunun aranmadığı durumlar TBK 123–125 çerçevesinde belirlenir; her dosyaya kanunda olmayan sabit bir bekleme süresi konulamaz.
Firmanın telefonla yeni gün vermesi, eski gecikmenin bütün sonuçlarını kendiliğinden silmez. Tüketicinin yeni tarihi kabul edip etmediği ve ek haklarını saklı tutup tutmadığı anlaşılmalıdır. Tekrar ziyaret için ayrıca ücret isteniyorsa bunun hangi yeni iş karşılığı olduğu yazılı sorulmalıdır. Paket içindeki borç ile tüketicinin sonradan istediği farklı alan veya farklı hedef zararlı hizmeti ayrılır. Başlangıçta dahil olan edime yalnız “yol parası” adı verilmesi, onu kendiliğinden yeni ücretli hizmet yapmaz.
Tüketici hangi hakkını seçebilir?
6502 m.15 kapsamında hizmetin yeniden görülmesi, ortaya çıkan eserin ücretsiz onarılması, ayıp oranında indirim veya sözleşmeden dönme hakları somut hizmete uygun biçimde değerlendirilir. İlaçlama dosyasında eserin onarımı her olayda uygulanabilir bir seçenek değildir. Tüketici, istediği sonucu açıkça belirtmelidir. Ayıplı hizmette seçimlik hakların genel çerçevesi, bu talebin hukuki temelini oluşturur. Yeniden hizmetin imkânsızlığı veya orantısız güçlüğü gibi kanuni sınırlar ayrıca incelenir.
Kanuni yeniden hizmet talebinin kabul edildiği durumda, işin tüketici için ciddi sorun doğurmadan ve makul sürede tamamlanması gerekir; 6502 m.15’teki üst sınır otuz iş günüdür. Bu süre, ürünün güvenli kullanım koşullarından bağımsız bir kimyasal uygulama takvimi değildir. Firma yalnız sürenin dolmasını bekleyerek makul zamanda yapılması gereken işi geciktiremez. Tüketici de hukuki süreyi gerekçe gösterip ürünün uygun olmayan sıklıkta kullanılmasını isteyemez. Teknik plan ve kanuni ifa borcu birlikte değerlendirilir.
Dönme veya indirim seçilmişse, 6502 m.15 uyarınca iade edilmesi gereken tutar derhâl ödenir. Her devam eden gözlem otomatik tam iade doğurmadığından, hizmetin hangi bölümünün ayıplı olduğu ve talebin gerekçesi açıklanmalıdır. Bir yıllık paket içindeki yapılmayan kontroller ile uygun tamamlanan bağımsız işlemler ayrı hesaplanabilir. Bedel indirimi keyfi bir yüzdeyle kurulmaz. Paket fiyatının dağılımı, taahhüdün önemi ve sağlanan faydanın azalması somutlaştırılmalıdır.
Garanti şartları bütün hakkı ortadan kaldırabilir mi?
Tüketicinin belirli hazırlıkları yerine getirmesi veya erişim sağlaması sözleşmenin uygulanması için gerekli olabilir. Fakat bu yükümlülüklerin önceden açık bildirilmesi ve iddia edilen sonuçla bağlantılı olması gerekir. “Evde yeniden haşere görülürse her durumda müşteri sorumludur” şeklindeki genel kayıt, firmanın kendi aykırı hizmetini tartışma dışı bırakamaz. 6502 m.5 uyarınca haksız şart denetimi, müzakere edilmeden sözleşmeye eklenen dengesiz hükümler açısından uygulanır.
Garanti süresinin bitmesi ile kanuni ayıp sorumluluğu aynı şey değildir. Firmanın verdiği ücretsiz tekrar hizmeti süresi, kanundaki hakları bütün sonuçlarıyla yok eden bir süre olarak yazılamaz. Buna karşılık sözleşmenin açıkça sınırlı tuttuğu ayrı ek hizmet, sınırsız devam eden bir abonelik sayılmaz. Tüketici hangi hakkı sözleşmedeki ek garantiye, hangisini ayıplı ifaya dayandırdığını ayırmalıdır. Bu ayrım, hem süre değerlendirmesini hem istenen ziyaret veya para tutarını açık hale getirir.
İkinci firma bedeli ve diğer giderler
İlk hizmetin aykırılığı nedeniyle başka bir firmaya ödeme yapılmışsa, bu gider TBK 112 çerçevesinde sözleşmeye aykırılık, zarar ve nedensellik bağıyla değerlendirilir. İkinci faturanın bulunması tek başına ilk firmanın bütün tutardan sorumlu olduğunu kanıtlamaz. Yeni hizmetin kapsamı, gerekli olup olmadığı ve ilk sözleşmeyle bağlantısı açıklanmalıdır. Daha geniş alan veya ek hizmet satın alınmışsa bunlar ayrılmalıdır. Aynı masraf, ücret iadesi ve zarar hesabında mükerrer tahsil edilecek biçimde yazılamaz.
Konutun geçici kullanılamaması nedeniyle yapılan giderler de neden, süre ve tutar bakımından belgelenmelidir. Her otel faturası kendiliğinden ilaçlama şirketine yüklenemez. İşletmenin yanlış bilgilendirmesi, hizmet planı ve somut zorunluluk araştırılır. Bu yazı evin ne kadar süre boş kalacağına veya hangi kimyasalın nasıl kullanılacağına ilişkin talimat vermez. Ürünün izinli kullanım koşulları ve yetkili kişinin yazılı açıklamaları esas alınmalıdır. Hukuki iade talebi, güvenli uygulamanın yerine geçmez.
Firmaya bildirilecek talep nasıl somutlaştırılır?
Yazılı bildirimde sözleşme tarihi, uygulanan adres, ödeme tutarı ve eksik kalan ziyaret ayrı satırlarda gösterilebilir. Bildirimin esas içeriği, hangi taahhüdün yerine getirilmediği ve tüketicinin ne istediğidir. Yalnız “sorun çözülmedi” yazmak yerine, vaat edilen kontrolün tarihi ve gelinmediğine ilişkin kayıt açıklanmalıdır. Firma yeni ücret istemişse bunun mesajı da eklenir. Elektronik yazışmaların delil niteliği bakımından görüşmenin ilgili bölümü bağlamıyla korunmalıdır.
Telefon numarasının bir çağrı merkezine, faturanın başka işletmeye ait olması muhatap incelemesini gerektirir. Reklam hesabı, sipariş onayı, banka hesabı ve işlem formundaki unvan birlikte kontrol edilir. Sadece telefonda konuşulan kişinin adını bilmek, ticari hizmet sağlayıcının kimliğini belirlemeyebilir. Aracı platform kullanılmışsa platformun hangi hizmeti üstlendiği de ayrılır. Tüketici, sırf aynı reklamda görünmeleri nedeniyle bütün işletmelerin aynı sözleşmeden otomatik birlikte sorumlu olduğunu varsaymamalıdır.
Gözlem fotoğraflarına tarih ve yer açıklaması eklemek incelemeyi kolaylaştırır. Aynı görüntünün farklı tarihlerde tekrar kullanılması veya başka evdeki durumun dosyaya konulması ispatı zedeler. Teknik rapor hazırlanıyorsa raporda hangi belgelerin incelendiği, hangi alanda gözlem yapıldığı ve hangi soruların cevaplandığı belli olmalıdır. Firmanın sunduğu açıklama da dosyada korunur; yalnız tüketici lehine görünen belgeler üzerinden eksik bir kronoloji oluşturulmamalıdır.
İl Sağlık Müdürlüğü başvurusu ile para talebi ayrılır
İzinsiz işletme, uygun olmayan ürün, işlem formu verilmemesi veya kayıt eksikliği İl Sağlık Müdürlüğüne bildirilebilir. Yönetmeliğin 24. maddesi sağlık teşkilatının denetimini düzenler. Başvuruda firma unvanı, adres, uygulama tarihi, belge ve somut şikâyet yer almalıdır. İdari denetim sonucunda tutulacak kayıt uyuşmazlıkta değerlendirilebilir. Ancak denetim talebi, tüketicinin ücret iadesini kendiliğinden karara bağlayan başvuru değildir. Para talebi uygun tüketici merciine ayrıca yöneltilmelidir.
6502 m.16 kapsamında ayıplı hizmette genel zamanaşımı ifadan itibaren iki yıldır; daha uzun süre ile ağır kusur veya hileyle gizleme istisnası saklıdır. Hiç yapılmayan bağımsız ziyaretin veya başka hukuki sebepli zararın süresi ayrıca incelenir. Firmanın cevap vermesini beklemek ya da idari şikâyet yapmak bütün özel hukuk sürelerini otomatik durdurmaz. Hizmet tarihleri, vaat edilen tekrar günü, şikâyet ve cevapların zaman çizelgesi başvurunun başında hazırlanmalıdır.
Ticaret Bakanlığının 2026 açıklamasına göre 186.000 TL’nin altındaki uyuşmazlıklar tüketici hakem heyetinin sınırı içindedir. Eşit veya üstündeki taleplerde tüketici mahkemesi ve 6502 m.73/A kapsamında arabuluculuk şartı değerlendirilir. Başvuruda işlem formu, paket kapsamı, yapılmayan kontrol, seçilen hak ve ayrı giderler birbirine bağlanmalıdır. Sırf daha alt sınıra girmek için aynı uyuşmazlığın yapay biçimde bölünmesi doğru değildir.
Sık sorulan sorular
İlaçlamadan sonra haşere görmek otomatik para iadesi sağlar mı?
Hayır. Hedef zararlı, hizmet alanı, uygulama planı ve vaat edilen sonuç belirlenir. Devam eden gözlemin sözleşmeye aykırı hizmetle ilişkisi somut kayıt ve gerektiğinde teknik incelemeyle gösterilmelidir.
İlaçlama şirketi hangi belgeyi göstermelidir?
Faaliyetin kapsamına göre İl Sağlık Müdürlüğünün biyosidal ürün uygulama izin belgesi kontrol edilir. Belediye işyeri belgesi, ürün izni ve çalışanın eğitim belgesi bu özel işletme izniyle aynı değildir.
Her uygulama için işlem formu istemek hakkım mı?
Evet. Yönetmelik m.9/3-c, her uygulamada Ek-1 formunun düzenlenip bir nüshasının uygulanan yerin sahibine veya yetkilisine verilmesini düzenler. Tekrar uygulamanın kaydı da kendi tarihini göstermelidir.
Firmanın izinli olması kullandığı bütün ürünleri uygun kılar mı?
Hayır. Yönetmelik m.16 kullanılan ürünün Bakanlıktan imal veya ithal iznini ayrıca arar. İşletme izni ile ürünün izin durumu ayrı kontrol edilir.
Ücretsiz kontrol sözü ücretsiz tekrar uygulama demek midir?
Her sözleşmede aynı anlama gelmez. İnceleme ziyareti ile yeni uygulama ayrı edimler olabilir. Reklam, teklif ve paket koşullarında hangisinin üstlenildiği belirlenmelidir.
Pakete dahil tekrar ziyaret için yol parası istenebilir mi?
Başlangıçtaki anlaşmanın kapsamı incelenir. Dahil olan edim sonradan yalnız farklı ad verilerek ek ücrete dönüştürülemez. Tüketicinin ayrıca istediği yeni iş varsa bunun bedeli ayrı değerlendirilir.
İşlem formunu imzalamak sonuçtan memnun olduğumu gösterir mi?
İmzanın bulunduğu metin değerlendirilir. O gün uygulama yapıldığını teslim almak, henüz ortaya çıkmayan bütün sonuçları kabul etmekle aynı değildir. Formdaki gerçek dışı kayıtlar ayrıca açıklanmalıdır.
Garanti bitince kanuni haklarım da sona erer mi?
Sözleşmedeki ek ücretsiz hizmet süresiyle kanuni ayıp sorumluluğu ayrıdır. Hangi talebin garantiye, hangisinin ayıplı hizmete dayandığı belirlenir; genel süre ve istisnalar ayrıca uygulanır.
İl Sağlık Müdürlüğü ücret iadesine karar verir mi?
İzin, ürün ve uygulama kayıtları bakımından idari denetim yapılır. Ücret iadesi veya zarar talebi uygun tüketici merciine ayrıca yöneltilir. İdari denetim kaydı delil olarak değerlendirilebilir.
Başka firmaya ödediğim bütün parayı ilk firmadan alabilir miyim?
Giderin ilk hizmetin aykırılığı nedeniyle gerekli olduğu ve kapsamı gösterilmelidir. Yeni alan veya ek hizmet bedelleri ayrılır. İkinci fatura tek başına tüm sorumluluğu kanıtlamaz.
Resmî kaynaklar ve mevzuat
- 6502 sayılı Kanun, m.5,13–16,68,73/A
- 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu, m.112,117,123–125
- Sağlık Bakanlığı, 2019 Biyosidal Ürünlerin Kullanım Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik ve ekleri
- Sağlık Bakanlığı, resmî Yönetmelik ve ekler dosyası; m.5,7,9/3-c,16,19,24
- Çorum İl Sağlık Müdürlüğü, biyosidal uygulama izinlerinin kontrolü
- Ticaret Bakanlığı, 2026 tüketici hakem heyeti rehberi
İstanbul ve Mersin ofisleri
İstanbul · Polaris Plaza
Maslak Ahi Evran Caddesi, Polaris Plaza No:21, Kat:9, 34475 Sarıyer/İstanbulMersin · Profit İş Merkezi
İhsaniye Mahallesi, 4903. Sokak, Profit İş Merkezi No:23, Kat:3, Daire:14, 33070 Akdeniz/MersinHukuki konu hakkında iletişim
İlk iletişimde konuyu, bulunduğunuz ülke veya ili ve varsa tebliğ ya da son işlem tarihini kısaca belirtebilirsiniz. T.C. kimlik numarası, sağlık verisi veya kişisel belge göndermeyiniz. Mesajlaşma tek başına hukuki görüş veya avukatlık ilişkisi oluşturmaz.
