İstanbul Sigorta Acentesinin Tür Değişikliği: İTO ve Levha Kaydı

İTO’nun sigorta acentesi nevi değişikliği açıklamasına göre ticaret sicili numarası ve Sigortacılık Levha numarası korunur. Numaranın aynı kalması, Levhadaki şirket türü, unvan ve temsil bilgilerinin kendiliğinden güncellendiği anlamına gelmez. Sicilde tescil ve ilanın ardından TOBB ön başvurusu ile İTO Sigorta İşlemleri Birimine belge sunumu izlenir. Değişiklik bildirimi için Sigorta Acenteleri Yönetmeliği m.16/1’deki on beş iş günlük süre dikkate alınır.

İstanbul’da faaliyet gösteren mevcut tüzel kişi acentenin tür değiştirme dosyasında iki sonuç birlikte kurulmalıdır: şirketin hukuki devamlılığı ve sigortacılık kayıtlarının yeni yapıya uygunluğu. Limited şirketten anonim şirkete geçişte eski acentenin kayıt geçmişi korunurken güncel organ ve yetki bilgileri belgelenir. Başvurunun konusu, geçmiş kaydı açıklamasız kapatıp bağımsız başka bir işletmeye aynı yetkiyi kullandırmak değildir.

Tür değiştiren acente hukuken aynı şirket midir?

Türk Ticaret Kanunu m.180, hukuki şekli değişen şirketin önceki şirketin devamı olduğunu düzenler. M.181/1-a, sermaye şirketleri arasında tür değişikliğine izin verir. Sigorta acentesinin özel kuruluş şartı ise Yönetmelik m.5/1-a’da yer alır: merkez Türkiye’de bulunmalı, tüzel kişi acente anonim veya limited şirket biçiminde olmalıdır. Şirketler hukuku imkânı ile mesleğe özgü tür koşulu birlikte karşılanır.

Tescile kadar hazırlanacak şirketler hukuku belgeleri limited şirketin anonim şirkete tür değiştirmesi rehberinde açıklanmıştır. Acente bakımından tescil sonucunun mesleki kayıtlara aktarılması ayrıca gerekir. Plan ve genel kurul kararı hazır olsa bile eski ve yeni tüzel kişilik ilişkisinin kanuni dayanağı, tescil belgesindeki gerçek işlem üzerinden gösterilmelidir.

Ticaret sicili numarasıyla Levha numarası neden birlikte korunur?

İTO’nun nevi değişikliği hizmet açıklaması, bu işlemde iki numaranın değişmediğini açıkça belirtir. Ticaret sicili şirket kaydını, Levha numarası acentelik mesleğine ilişkin kaydı izler. Başvuru hazırlanırken her ikisi de yeni unvanla birlikte yazılır. Eski unvanı taşıyan belgelerin mevcut acenteye ait olduğu, tescil ve tür değişikliği ilanıyla ilişkilendirilir.

Numara korunurken unvan sonundaki şirket türü, yönetim yapısı ve temsil şekli değişebilir. Bu alanların hangisinin gerçekten değiştiği dosyada belirtilir; bütün bilgilerin aynı kaldığına ilişkin genel bir beyan kullanılmaz. Eski numara, önceki müdürün yeni şirket yapısındaki yetkisini tek başına kanıtlamaz. Kimlik devamlılığı ile temsil yetkisinin güncel içeriği ayrı kontrol edilir.

Sigortacılık Kanunu bu dosyada hangi koşulu korur?

5684 sayılı Sigortacılık Kanunu m.23/1–2, acentelik için Levha kaydını ve mesleki nitelikleri esas alır. Tür değiştirme, bu nitelikleri ortadan kaldıran veya yeniden önemsiz hâle getiren bir işlem değildir. Yönetmelik m.5, tüzel kişiye ait sermaye ve altyapı koşullarını; m.7 ise faaliyeti yürüten yöneticiler ve personelin düzenini tamamlar.

Acentenin başvuru dosyasında hukuki türün değişmesi ile mesleki yeterliliğin kaybı aynı olay olarak gösterilmemelidir. Bununla birlikte gereken nitelikler fiilen kaybedilmişse eski Levha numarasının bulunması eksikliği gidermez. Kanun m.23/4-a nitelik kaybını ayrıca düzenler. Kontrol, numaranın varlığından sonra yeni yapıdaki gerçek şartların incelenmesiyle tamamlanır.

İstanbul’da başvurunun doğru sırası nedir?

İTO’nun özel nevi değişikliği bölümündeki sıra, önce Ticaret Sicili Müdürlüğünde tescil ve ilan, ardından TOBB Sigortacılık Müdürlüğünün çevrim içi ön başvurusu, sonra gerekli evrakla Odanın Sigorta İşlemleri Birimine başvurudur. Bu aşamalar tek bir otomatik kayıt aktarımı gibi sunulmaz. Her başvurunun tarihi ve işlem konusu kendi belgesiyle izlenir.

İTO, sigorta işlemleri için Eminönü Reşadiye Caddesi’ndeki Merkez Ek Hizmet Binasını ve Üyelik Hizmetleri Müdürlüğü Sigorta İşlemleri Birimini gösterir. Ticaret siciline teslim edilen şirket belgelerinin mesleki güncelleme birimine de ulaştığı varsayılmamalıdır. Dilekçede tür değişikliği açıkça belirtilerek mevcut Levha kaydının hangi yeni bilgilerle güncelleneceği açıklanır.

On beş iş günlük bildirim süresi hangi olayla ilişkilidir?

Sigorta Acenteleri Yönetmeliği m.16/1, kapsamındaki değişikliklerin gerçekleşmesini izleyen en geç on beş iş gününde, uygunluk başvurusunun yapıldığı odaya bildirilmesini ister. TTK m.189/2 ise tür değişikliğinin tescille hukuken geçerli olacağını belirler. Tür değişikliğine ilişkin bildirim takviminde bu tescil tarihi görünür tutulur; belge hazırlığının bitmesi yeni bir başlangıç oluşturmaz.

Genel kurul, tescil, gazete ilanı, TOBB ön başvurusu ve Odaya teslim tarihleri ayrı kaydedilir. İş günü hesabı takvim günü hesabıyla değiştirilmez. Başvuruya sonradan belge eklenmesi gerekiyorsa ek evrak önceki kayıt numarasına bağlanır. Yazılı bildirimin içeriği ve teslim alındığını gösteren kayıt, yalnız başvurunun hazırlandığı bilgisinden daha açık kanıt sağlar.

Yeni esas sözleşmede faaliyet konusu nasıl korunur?

TTK m.184, yeni şirket türünün uygulanacak kuruluş hükümlerini esas alır. Bu nedenle anonim şirkete dönüşürken kullanılan esas sözleşme, acentenin sigortacılık faaliyetini ve özel mevzuatını doğru yansıtmalıdır. Genel bir şirket şablonunda bulunan geniş ticaret konuları, sırf tür değişikliği dosyasına eklenmiş olmaları nedeniyle acentelik bakımından izinli hâle gelmez. Yeni metnin onaylanan sürümü ile Odaya sunulan örneğin aynı olması gerekir; eski şirket sözleşmesindeki faaliyet satırlarıyla yeni metin açıklamasız karıştırılmamalıdır.

5684 m.23/10, kanuni istisnalar dışındaki acentelerin başka ticari faaliyetlerini sınırlar. İlgili sınırın ayrıntıları sigorta acentesinin başka ticari faaliyeti rehberinde incelenmiştir. Nevi değişikliğinde amaç ve konu metni, fiilen sürdürülen aracılık ve bildirilen kayıtlarla eşleştirilir. Yeni şirket türüne geçiş, mevcut mesleki sınırlamayı kaldıran ayrı bir izin oluşturmaz. Dosyada ayrıca faaliyet konusu değişmişse bu değişiklik, yalnız şirket ekinin yenilenmesi olarak bildirilmemelidir; gerçek yeni metin açıkça gösterilmelidir.

Şirket adına hangi belgeler hazırlanır?

İTO’nun tüzel kişi kuruluş ve nevi değişikliği listesinde ticaret sicili tasdiknamesi, Ticaret Sicili Gazetesi, şirket sözleşmesi, vergi levhası, imza sirküleri, EK-8 sermaye bilgileri, iletişim beyanı ve dilekçe sayılır. Nevi değişikliği dosyasında yeni yapıyı gösteren tescil ve ilan bu belgelerle eşleştirilir. Eski kuruluş gazetesi, son değişikliğin yerine sunulmaz.

Belge listesindeki kayıtların işlevleri farklıdır. Yeni sözleşme şirketin hukuki düzenini; sicil belgesi ve ilan tescilli durumu; sermaye beyanı ise mali bilgiyi gösterir. Bir belgenin fotokopisinin dosyada bulunması, üzerindeki unvanın veya temsil döneminin güncel olduğunu kanıtlamaz. Sunulan her ekin hangi değişikliği açıkladığı başvuru dökümünde belirtilir.

Temsil belgesi istenmesi ile sicil kaydına güven nasıl bağdaştırılır?

TTK m.373/1, anonim şirkette temsile yetkili kişileri ve temsil biçimini gösteren kararın tescil ve ilanını düzenler. M.373/3 ise kamu kurum ve kuruluşlarının bu bilgiler bakımından ticaret sicili kayıtlarını esas alacağını, sicil müdürlüğünün belgeleri ve gazete ilanı dışındaki belgelerin istenemeyeceğini belirtir. Kanundaki bu sınır, işlem listesindeki temsil belgesi kalemleri değerlendirilirken korunmalıdır.

Bu nedenle eski imza sirkülerini çoğaltmak yerine önce yeni temsil kaydının tescilli içeriği belirlenir. İTO’nun yayımladığı belge listesiyle kanuni temsil belgelendirmesi aynı dosyada karşılaştırılır. Eksik olduğu bildirilen belgenin hangi bilgiyi kanıtlamak için istendiği ve o bilginin sicil kaydında bulunup bulunmadığı açıklığa kavuşturulur. Başvurucu, temsil yetkisini kendi beyanıyla genişletemez.

Ortaklık yapısı değişmişse hangi kişi belgeleri güncellenir?

Yönetmelik m.5/4, tüzel kişi acentenin gerçek kişi ortaklarında ve tüzel kişi ortaklarının gerçek kişi ortaklarında m.4/1-c’deki suçlara ilişkin şartı arar. İTO da bu gruplar için nüfus, adli sicil ve adres belgelerini; tüzel kişi ortak için sicil tasdiknamesi ve faaliyet belgesini listeler. Ortak türüne göre doğru belge grubu seçilir.

Tür değiştirme ilanındaki pay tablosuyla Levha dosyasına sunulan ortak listesi karşılaştırılır. Bir ortağın payı, sıfatı veya unvanı değişmişse eski tablo açıklamasız kullanılmaz. Sadece şirketin limitedden anonime dönüşmesi, mevcut ortakların kişisel yeterlilik belgelerinin başka kişiye ait belgelerle değiştirilmesini haklı kılmaz. Gerçekleşen ortaklık işlemleri tarihleri ve tescil dayanaklarıyla ayrı gösterilir.

EK-8 sermaye beyanı hangi rakamları ayırır?

İTO EK-8 sermaye bilgileri formu, şirket sermayesiyle ödenmiş sermayeyi ayrı alanlarda gösterir. Ayrıca ödenmiş sermayenin nakde kolay dönüştürülebilir yatırım araçlarından oluşan kısmı açıklanır; acente ve mali müşavir imza alanları bulunur. Bu nedenle yalnız şirket sözleşmesindeki sermaye rakamının yazılması, formun bütün mali içeriğinin karşılandığını göstermez.

2016/27 sayılı Genelge m.6.5, tüzel kişi acentenin sermaye durumuna ilişkin beyanın mali müşavir tarafından onayını düzenler. Güncel Yönetmelik m.9/5, asgari ödenmiş sermayenin en az yarısının nakit, mevduat veya benzeri kolay nakde dönüşen araçlardan oluşmasını arar. Beyanın tarihi ve dayandığı mali kayıtlar tür değişikliği dosyasıyla tutarlı olmalıdır.

2026 sermaye tutarı her eski acenteye otomatik uygulanır mı?

SEDDK’nin 2026 sermaye duyurusunda, acenteler için genel asgari ödenmiş sermaye 4.149.275 TL olarak açıklanmıştır. Bu güncellemenin dayanağı Yönetmelik Ek m.1’dir. Ancak geçici m.7, 22 Ocak 2025 tarihinde mevcut olan acenteler ile ilgili odalara başvurmuş kişileri, o değişiklikle m.9/1–2’de getirilen asgari sermaye şartından istisna eder. Tutar ile uygulanacağı kişi grubu birlikte belirlenir.

Tür değişikliği dosyasında önce acentenin kuruluş, Levha ve başvuru geçmişi belgelenir. Eski acentelik devam ederken yalnız güncel rakama bakarak bütün geçmiş kayıtlar yeni kuruluş sayılmaz; buna karşılık belge sunulmadan geçiş hükmünden yararlanıldığı da kabul edilmez. TTK m.180’deki devamlılık, güncel sermaye ve geçiş hükümlerinin hangi kayda uygulanacağını açıklayan tescil belgeleriyle birlikte incelenir.

Yeni şirket organı, sigortacılık müdürüyle aynı görev midir?

Anonim şirkette TTK m.359’a göre yönetim kurulu bulunması, sigortacılık mevzuatındaki müdür yeterliliğini kendiliğinden karşılamaz. Yönetmelik m.7’deki personel ve yönetici koşulları devam eder. 2016/27 sayılı Genelge m.5.1, temsil yetkili kişiler arasındaki mesleki yeterlilik ve sigortacılık işlemlerini imzalayacak yetkili yönetici bağlantısını açıklar. Yeni temsil düzeni bu özel koşulla eşleştirilir.

Aynı dönüşüm sırasında müdür de ayrılıyorsa, kişisel görev kaydı ayrıca güncellenir. SGK çıkışı ve Levha müdür kaydı için İstanbul sigorta acentesi müdürünün ayrılış dosyası ayrı açıklama içerir. Tür değişikliğine ait dilekçe, ayrılan kişinin bütün kayıtlarının silindiğini göstermez; yeni şirket yapısında görevi sürdürecek kişinin yetkisi de açık tutulur.

Sigorta şirketinin verdiği yetkiler tür değişince genişler mi?

Yönetmelik m.14/1, acentelik yetkisinin sigorta şirketince özel vekâletnameyle verilmesini ve kapsamının belirlenmesini düzenler. M.15/1’de sözleşmenin tarafları, Levha numarası ve branşlar itibarıyla yetki kapsamı yer alır. Tür değişikliği, daha önce verilmemiş poliçe düzenleme veya prim tahsil yetkisi doğurmaz. Yeni unvan, mevcut sözleşme ve yetkilendirme kayıtlarına doğru biçimde yansıtılır.

Şirketin TTK m.180 kapsamındaki devamlılığı ile sigortacı tarafından yapılan yetki değişikliği farklı işlemlerdir. Yetki kapsamı gerçekten değiştirilmişse m.14’ün tescil, ilan ve bildirim düzeni uygulanır. Sadece unvanın yeni türü göstermesi, başka bir acenteye yetki devri olarak açıklanmaz. Hangi bilginin güncellendiği sigorta şirketiyle yazılı kayıt üzerinden karşılaştırılır.

Poliçelerde ve hesap mutabakatında hangi bilgi eşleşir?

Yönetmelik m.17/3, poliçelerde aracılık eden acentenin unvanıyla Levha numarasının bulunmasını öngörür. Yeni unvanın sigortacının sisteminde güncellenmesi bu nedenle yalnız görsel bir düzeltme değildir. Tür değişikliğinden sonra düzenlenen poliçelerde şirket kimliği doğru görülmelidir. Geçmiş tarihli kayıtlar ise gerçekte düzenlendikleri dönemi açıklayacak biçimde korunur.

M.18, sigorta şirketiyle acente arasındaki hesapların dönemsel mutabakatını düzenler. Dönüşüm tarihinin iki tarafın hesaplarında farklı şirket gibi işlenmesi, prim ve komisyon hareketlerinin eşleşmesini bozar. Önceki ve sonraki unvan bağlantısı mutabakat dosyasında gösterilir. Hukuki devamlılık, geçmiş işlemlerin yeni bir müşteri veya bağımsız başka acenteye aitmiş gibi kaydedilmesini gerektirmez.

Tabela ve internet sitesinde yalnız şirket eki mi değiştirilir?

Yönetmelik m.12, acente unvanındaki sigorta aracılığı veya sigorta acenteliği ifadesini düzenler. M.19, tabela, antet, reklam ve elektronik ortamlarda acente unvanının yer almasını; girişte unvan ve Levha numarasını taşıyan plakanın bulunmasını ister. Yeni şirket türüyle birlikte tam ticaret unvanı bu mecralarda tutarlı hâle getirilir.

Tüzel kişinin anonim şirkete dönüşmesi, kendisinin sigorta şirketi olduğu izleniminin verilmesine izin sağlamaz. M.19/3’teki yanıltıcı tanıtım yasağı korunur. Poliçede riski üstlenen sigortacı ile aracılık eden acentenin kimlikleri açık kalmalıdır. Yeni logo veya ticari kısa ad kullanılıyorsa zorunlu acente unvanı bu tasarımın dışında bırakılmaz.

Kurumsal e-posta ve iletişim beyanı nasıl hazırlanır?

İTO iletişim beyanı formu, ticaret sicili ve Levha numaralarının yanında telefon, faks, e-posta ve internet adresini içerir. Formda Levhaya kaydedilecek e-postanın kurumsal olması gerektiği belirtilir. Başvuruda yeni şirket türüne uygun unvan, kaşe ve yetkili imza kullanılır; şirketin erişmediği kişisel hesap güncel iletişim adresi gibi gösterilmez.

Yönetmelik m.16/3, Levha iletişim bilgilerinin Tebligat Kanunu bakımından esas alınmasını düzenler. Bu sebeple tür değişikliğiyle birlikte iletişim kanalı değişmişse kayıt güncellemesi belgelenir. Yeni alan adı satın alınmış olması veya internet sitesinin yenilenmesi, Levha e-postasının da değiştiğini kanıtlamaz. Sonuç, ilgili kayıt üzerindeki gerçek bilgiyle kontrol edilir.

Tür değişikliği sırasında adres de değişmişse tetkik nasıl ele alınır?

İTO, adres değişikliğinin ticaret sicili işlemi sonrasında Sigorta İşlemleri Birimine asgari fiziki şartlar tetkiki başvurusu yapılmasını açıklar. Şirket türünün değişmesiyle mekân değişikliği birlikte gerçekleşmişse iki olay dilekçede ayrı gösterilir. Güncel Yönetmelik m.5/1-c’deki altyapı ve insan kaynağı yeterliliği yeni adreste de korunmalıdır.

İTO tetkik listesinde acente adına faturalar veya abonelik belgeleri, statik IP belgesi ve başvuru formu bulunur. Önceki adresin uygun bulunmuş olması yeni mekânın incelendiğini göstermez. Adres değişikliğinin kapsamı, taşınma ve başvuru tarihleriyle açıklanır. Belge üzerindeki adresin düzeltilmesiyle fiili ofis koşullarının doğrulanması aynı aşama değildir.

İşlemin bittiği hangi sonuçlarla anlaşılır?

Kapanışta yeni unvan, şirket türü, ortak bilgileri, yetkili yönetici, iletişim bilgileri ve korunmuş Levha numarası karşılaştırılır. Tescil belgesi ve ilan, TOBB ön başvurusu, İTO evrak kaydı ve güncelleme sonucu aynı dosyada tutulur. Başvuru ücretinin ödenmesi tek başına bu alanların değiştiğini göstermez. Yeni kuruluş Levha bedeliyle nevi değişikliği başvuru kalemi de birbirine karıştırılmaz.

Genel kayıt ile şirketten alınan faaliyet yetkisinin ayrımı sigorta acentesinin Levha kaydı rehberinde açıklanır. Tür değişikliği sonrasında her iki taraftaki kayıt, gerçek tescil sonucuna uygun olmalıdır. Bir alanda eski unvan kalmışsa eksiklik somut alan ve dayanak belgeyle bildirilir; bütün kayıtların güncellendiği doğrulanmadan dosya tamamlandı sayılmaz.

Sigorta acentesinin tür değişikliği hakkında sık sorulan sorular

Sigorta acentesi tür değiştirince Levha numarası değişir mi?

İTO’nun nevi değişikliği açıklamasında ticaret sicili numarası ve Sigortacılık Levha numarasının değişmediği belirtilir. Buna rağmen yeni şirket türü, unvan ve diğer değişiklikler belgeleriyle güncellenmelidir.

Limited acente anonim şirkete dönüşünce eski şirket sona erer mi?

TTK m.180 hukuki devamlılığı esas alır. Yeni türe dönüşen şirket öncekinin devamıdır. Sigortacılık mevzuatındaki mesleki nitelikler ve kayıt güncellemesi bu devamlılık içinde ayrıca korunur.

İTO nevi değişikliği başvurusunda ilk adım nedir?

İTO sıralamasında önce ticaret sicilinde tescil ve ilan, ardından TOBB ön başvurusu, sonra evrakla Sigorta İşlemleri Birimine başvuru yer alır. Bir aşamanın tamamlanması diğerinin kendiliğinden yapıldığını göstermez.

Acente tür değişikliğinin bildirim süresi nedir?

Yönetmelik m.16/1, değişiklikten sonra en geç on beş iş günü içinde ilgili odaya bildirim öngörür. TTK m.189/2 uyarınca tür değiştirme tescille geçerli olur; takvimde tescil ve bildirim tarihleri ayrı gösterilir.

EK-8 formunda yalnız şirket sermayesi mi yazılır?

Hayır. İTO formu sermaye, ödenmiş sermaye ve kolay nakde dönüşen araçlardan oluşan kısmı ayrı gösterir. Acente ve mali müşavir imza alanları bulunur; mali veriler ilgili tarihteki kayıtla eşleştirilir.

2026 sermaye rakamı bütün mevcut acentelere uygulanır mı?

Geçici m.7 kapsamındaki 22 Ocak 2025’te mevcut acenteler ve odaya başvurmuş kişiler için geçiş koruması vardır. Güncel tutarla bu korumanın kapsamı birlikte incelenir; kuruluş ve başvuru geçmişi belgelenir.

Yönetim kurulu üyesi olmak acente müdürü için yeterli mi?

Hayır. Şirket organına ilişkin TTK hükümleriyle Yönetmelik m.7’deki mesleki nitelikler ayrı uygulanır. 2016/27 Genelge m.5.1’deki temsil ve sigortacılık işlemlerinde yetkili imza bağlantısı da karşılanmalıdır.

Tür değişikliği acentelik yetkisini genişletir mi?

Hayır. Yetki kapsamı Yönetmelik m.14 ve sigorta şirketinin vekâletnamesiyle belirlenir. Yeni şirket türü, verilmemiş branş, poliçe veya tahsil yetkisi yaratmaz; gerçek yetki değişikliği ayrıca kayda alınır.

Yeni unvan poliçe ve tabelada gösterilmeli mi?

Yönetmelik m.17/3 poliçede acente unvanı ve Levha numarasını; m.19 tabela, tanıtım ve elektronik ortamlardaki unvanı düzenler. Tür değişikliği sonrası güncel unvan ilgili kayıtlara doğru yansıtılır.

Adres de değişmişse eski fiziki tetkik yeterli mi?

İTO, adres değişikliğinin sicil işlemi sonrasında fiziki şartlar tetkiki için Sigorta İşlemleri Birimine başvuruyu açıklar. Önceki adrese ilişkin inceleme yeni mekânın kontrol edildiği anlamına gelmez.

Kaynak kontrolü: 25 Ekim 2026. Kanun maddeleri ve resmî kaynaklar ilgili açıklamaların yanında verilmiştir.

İstanbul’da acente tür değişikliği ve Levha dosyasının incelenmesi

Tür değişikliği tescili, mevcut Levha kaydı, şirket sözleşmesi, sermaye beyanı ve temsil belgeleri birlikte incelenir. Görüşme için Maslak Polaris Plaza İstanbul ofisinin iletişim bilgilerine ulaşabilirsiniz.

Sorunuzu iletin

Av. Halil Bakırcı tarafından hazırlanmış, Av. Emirhan Keskin tarafından incelenmiştir.

Yazar Bilgisi

Avukat Halil BAKIRCI, Mersin Barosu 3472 sicil numarasına kayıtlıdır. Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu bünyesinde ceza, aile, iş, gayrimenkul ve ticaret hukuku alanlarında hukuki danışmanlık ve dava takibi sunmaktadır.

İnceleyen: Av. Emirhan Keskin · Mersin Barosu Sicil No: 5507

Av. Halil Bakırcı profilini inceleyin →