İstanbul Sigorta Acentesinin Başka İlde Şubesi: Sicil, Levha ve Tetkik

Merkezi İstanbul’da bulunan sigorta acentesinin başka ilde şube açmasında tescil, Levha evrakı ve fiziki tetkik farklı yerlerde yürütülür. İTO’nun açıklamasına göre şube kendi ilindeki ticaret siciline tescil edilir; belgeler merkez kaydının bulunduğu odaya verilir; Levha sistemine şube kaydı sonrasında fiziki tetkik için şubenin bulunduğu ildeki odaya başvurulur. Bu kayıt sırası, teknik ve personel şartları tamamlanmadan faaliyete başlanabileceği anlamına gelmez.

Şube dosyasını hazırlayan acente, yalnız yeni ofisin adresini bildirmekle yetinmemelidir. Merkez organizasyonu, şube müdürü, sermaye, mesleki yeterlilik, statik IP ve işlem yetkileri birlikte hazırlanır. Belgeler yanlış odaya veya yalnız merkez siciline sunulduğunda, başvurunun yapılmış olması gereken aşama açık kalır. Hangi kurumun hangi sonucu kaydettiği baştan belirlenmelidir.

Sigorta acentesi merkezinin dışında şube açabilir mi?

Sigorta Acenteleri Yönetmeliği m.8/1 merkez dışında şube açılmasına izin verir. M.8/3, sermayeye ilişkin m.9 koşullarıyla şubenin fiziki, teknik, idari ve insan kaynağı şartlarının sağlanmasını ister. Bu özel koşullar, ticaret sicilindeki şube tescili yanında uygulanır. Başvuru sahibi hem ticari kaydı hem mesleki organizasyonu tamamlamalıdır.

5684 sayılı Sigortacılık Kanunu m.23/1–2, acentelik faaliyetindeki Levha ve nitelik düzeninin kanuni temelidir. Şube, merkeze bağlı bir teşkilatlanma biçimidir; ayrı bir kişinin merkez acentenin kaydını kullanarak bağımsız acentelik yapma yolu değildir. Yönetmelik m.8/4, ismi farklı olsa da içeriği şubeyle aynı olan yapılanmaları şube kurallarına tabi tutar.

Üç farklı kurum işlemi hangi sırayla yürütülür?

İTO Şubeleşen Acenteler hizmet sayfası, şubenin bulunduğu ilde tescilden sonra evrakın merkez odasına verilmesini açıkça belirtir. Şubenin Levha sistemindeki kaydı yapıldıktan sonra yerel odaya fiziki tetkik başvurusu yapılır. İstanbul merkezli ve merkezi İTO’da kayıtlı acente için mesleki evrakın toplanacağı oda İTO’dur; fiili şube incelemesini ise şubenin ilindeki oda yürütür.

Merkez başka ilde, şube İstanbul’da ise aynı görev ayrımı ters yönde uygulanır: merkez kaydına ilişkin evrak merkez odasında, İstanbul’daki mekânın tetkiki burada yürür. Dosyaya her aşamanın başvuru numarası eklenir. Bir kurumun belgeyi teslim alması, diğer kurumun inceleme raporunun düzenlendiğini veya kaydın tamamlandığını göstermez. Sonuçlar birbirine bağlanarak takip edilir.

Başka ildeki şube neden yalnız İstanbul siciline kaydedilmez?

TTK m.40/3, merkezi Türkiye’de bulunan ticari işletmelerin şubelerinin bulundukları yerde tescil ve ilan edilmesini düzenler. Merkez kaydındaki ilgili bilgilerin şube siciline geçirilmesine ilişkin hüküm de aynı fıkradadır. Bu nedenle merkezin İstanbul’da tescilli olması, başka ilde açılan şube için yerel tescili gereksiz kılmaz.

Şube adresi, ticaret unvanı ve atanmış müdürün kaydı aynı şubeyi göstermelidir. Karar belgesinde bir il, sicil ilanında başka adres bulunması açıklama gerektiren uyuşmazlıktır. Merkez adresini şube adresi gibi yazmak başvuruyu tamamlamaz. Levha dosyasına sunulan sicil tasdiknamesi ile gazete ilanı, tescilin gerçekleştiği durumu birlikte ortaya koymalıdır.

Merkez organizasyonunda genel müdür ve yardımcısı neden aranır?

İTO, şube açarak teşkilatlanacak acentelerin merkezinde genel müdür ve genel müdür yardımcısı olarak iki kişinin kayıtlı olmasını ister. Tüzel kişi acentede bu kişiler sicilde müdür; gerçek kişi acentede ticari mümessil ve ticari vekil düzeni içinde ele alınır. İTO açıklaması, mevcut müdür ve acente sahibinin belirtilen atamalarında yeniden tescil gerekmeyen durumu ayrıca gösterir.

Bu uygulamanın çerçevesi Yönetmelik m.7 ve m.13/A’daki teşkilat ile insan kaynağı düzenidir. Yalnız şube müdürü atayıp merkez organizasyonunu boş bırakmak yeterli değildir. Genel müdürlük, yardımcılık ve şube müdürlüğü birbirinden farklı görevlerdir. Merkez organizasyon şemasında görevlilerin adı, sıfatı ve kayıt dayanağı açıkça yer almalıdır.

Görevlerin farklı olması, her görev için aynı öğrenim ve deneyim şartının uygulanacağı anlamına da gelmez. Yönetmelik Ek-1’deki görev kategorileri üzerinden belge kontrolü yapılır. Mevcut personelin dosyası yeni görev unvanına göre yeniden karşılaştırılır; önceki görevde kabul edilmiş olması, daha farklı koşullar taşıyan görev için yeterliliği tek başına göstermez.

Bir müdür birden fazla şubede gösterilebilir mi?

İTO’nun şube açıklamasına göre her şubede müdür bulunması ve şube müdürünün ticaret sicilinde tescil edilmesi gerekir. Bir kişinin yalnız bir şubede müdürlük yapabileceği açıkça belirtilmiştir. Aynı kişinin farklı şube evraklarında aynı anda müdür yazılması bu uygulama kuralını karşılamaz. Şubelerin her biri için gerçek görev dağılımı hazırlanır.

Müdür ayrılmışsa yalnız eski dosyayı yeni şube başvurusuna eklemekle insan kaynağı şartı korunmaz. Ayrılış kaydının özel usulü İstanbul sigorta acentesi müdürünün SGK ve Levha işlemleri yazısında ele alınmıştır. Şube açılışında görevlendirilen kişinin halen bu görevi üstlendiği ve ilgili kayıtlarda doğru şubeye bağlandığı doğrulanır.

Müdür ve teknik personelin hangi belgeleri dosyaya girer?

İTO listesinde kimlik, adli sicil, adres, diploma veya mezuniyet belgesi, SEGEM sertifikası ve ortak olmayan kişiler için işe giriş bildirgesi yer alır. Genel müdür ve yardımcısı için Form A, şube müdürü ve teknik personel için Form B belirtilir. Evrak grubu kişinin görevine göre hazırlanır; başka kişinin belgesiyle yeterlilik tamamlanmış sayılmaz.

Yönetmelik m.7/2, yöneticilerin m.4’te atıf yapılan nitelikleri taşımasını ister. M.6/2, teknik personel bakımından ehliyet, belirli suçlara ilişkin şart, öğrenim, deneyim ve yeterlilik sınavını birlikte düzenler. SEGEM belgesinin bulunması bu kontrollerin tamamını ortadan kaldırmaz. Adli sicilde kayıt bulunan başvuruda İTO’nun mahkeme kararı istemi de kendi belge listesi içinde karşılanır.

Başka ilde ikamet eden kişi şubede görevlendirilebilir mi?

İTO, genel müdür, yardımcısı, şube müdürü ve teknik personel için görev alınan ilin sınırları içinde ikamet şartını açıklar; olağan iş akışını etkilemeyen makul mesafeleri de bu kapsamda değerlendirir. Metindeki ölçüt, sadece iki ilin komşu olması değildir. Görev yeriyle yerleşim bilgisi başvuruda doğru gösterilir.

Personelin adreste fiilen bulunmasını gerektiren görevleri, başka şehirde sürekli çalışmasıyla çelişiyorsa bu durum saklanmamalıdır. İncelemede kullanılan adres belgesi gerçek ikameti göstermelidir. Resmî açıklamada yer almayan sabit kilometre veya yolculuk süresi sınırı üretilmez. İstihdam ve organizasyon kayıtları, personelin şubedeki görevini sürdürebilecek gerçek düzeni açıklamalıdır.

2026 yılında şube için sermaye hesabı nasıl kurulur?

SEDDK’nin 1 Ocak 2026’dan geçerli sermaye duyurusu, şubeleşecek acentelerin merkezi için 5.106.800 TL, her bir şube için 414.927,50 TL asgari tutar gösterir. Bu tutarlar Yönetmelik m.9/2 ve Ek m.1 çerçevesinde değerlendirilir. Şube başına ilave tutar, merkez için aranan tutarın yerine geçmez; kapsama giren dosyada ikisi birlikte hesaplanır.

Hesapta yalnız açılacak son şube değil, ilgili sermaye koşuluna tabi bütün şube yapısı görülmelidir. Şubeye başka ad verilmesi ilave tutarı kaldırmaz; m.8/4 gerçek yapılanmayı esas alır. İTO açıklaması sermayenin ticaret sicilinde tescilini de ister. Sermaye kararı, tescil sonucu ve mali beyan birbirinden kopuk rakamlar içermemelidir.

Eski acenteler için geçiş hükmü nasıl uygulanır?

Yönetmeliğin geçici m.7 hükmü, 22 Ocak 2025 tarihinde mevcut olan acentelerle ilgili odalara başvurmuş gerçek ve tüzel kişileri, o tarihte m.9/1–2 ile getirilen asgari ödenmiş sermaye şartından istisna eder. Bu nedenle 2026 tablosunu her dosyaya geçmiş kayıtları incelemeden uygulamak doğru değildir. Korunan statünün dayanağı kuruluş, başvuru ve Levha kayıtlarıyla ortaya konulur.

Geçiş hükmündeki tarih koşulu ile şube organizasyonu ve personel koşulları ayrı konulardır. Sermayeye ilişkin koruma ileri süren acente, bu nedenle şube müdürü veya fiziki tetkik yükümlülüğünün de kalktığını söyleyemez. Dosya, güncel şube yapısını ve geçmiş başvurunun kapsamını birlikte gösterir. Başka acenteye ait eski kayıt tarihi kullanılarak koruma oluşturulmaz.

Asgari sermaye ile yıl sonu özkaynak koşulu aynı mıdır?

Yönetmelik m.9/4, şubeli veya mesafeli satış yapan acenteler için yıl sonlarında aracılık edilen prim tutarının en az yüzde dördü kadar özkaynak bulunmasını ayrıca düzenler. Aynı hükümde parasal taban da vardır. Şube açılışındaki merkez ve şube sermayesi hesabı, faaliyet büyüdükçe uygulanacak bu kontrolün yerine geçmez.

M.9/5, asgari ödenmiş sermaye veya beyan edilen malvarlığının en az yarısının kolay nakde dönüşen araçlardan oluşmasını ister. Şirketin nominal sermayesi, ödenmiş kısmı ve özkaynakları aynı kavram değildir. Mali belgeler bu ayrımla hazırlanır. Güncel tutarlar bakımından Ek m.1’deki yıllık güncelleme mekanizması da izlenir; eski genelgelerdeki rakamlar bugünkü tarife gibi kullanılmaz.

Merkez ve şube için belge listesi nasıl ayrılır?

İTO merkez dosyasında dilekçe ve merkez organizasyon şemasını; gerçek kişi acente için EK-7, tüzel kişi acente için EK-8 formunu sayar. Şube dosyasında ise dilekçe, şube organizasyon şeması, şube Ticaret Sicili Gazetesi, şube sicil tasdiknamesi ve statik IP belgesi bulunur. Merkez için hazırlanan organizasyon şeması şubenin personel dağılımını kendiliğinden açıklamaz.

2016/27 sayılı Genelge m.6.5, gerçek kişi malvarlığı ve tüzel kişi sermaye beyanlarının mali müşavir onayını düzenler. Şubeye ait belgelerin üzerine merkez Levha numarası ve ilgili şube kimliği doğru işlenmelidir. Birden fazla şube başvurusu birlikte hazırlanıyorsa evrak setleri adres ve müdür bilgisine göre ayrılır; belgelerin hangi şubeye ait olduğu açık kalmalıdır.

Statik IP ve fiziki tetkik hangi aşamada kontrol edilir?

İTO şube evrakı arasında şube statik IP belgesini açıkça ister. Fiziki tetkik başvurusu şubenin ilindeki odaya yapılır. Merkezin internet aboneliği veya uygunluk kaydı, başka adreste bulunan şubenin teknik altyapısının kurulduğunu tek başına göstermez. Sunulan belgenin abonesi, adresi ve şubeyle bağlantısı incelenir.

İTO’nun fiziki şartlar açıklaması, bağımsız mekân, acentelik faaliyetine uygun kullanım, cihazlar, internet bağlantısı ve statik IP gibi unsurları belirtir. Şube için bu şartlar fiilen sağlanmalıdır. Levha sistemine şube bilgisinin girilmiş olması, tetkik raporunun olumlu olduğu anlamına gelmez. M.8/3’ün aradığı yeterlilik, işlemin bütün aşamalarında korunur.

İTO açıklamasında şubelerin başka acenteyle aynı mekânda çalışamayacağı da belirtilmiştir. Ayrı acentelerin ortak ofis düzenine ilişkin farklı koşullar, şubeye doğrudan uygulanmaz. Yer seçilirken mekânın gerçek kullanım biçimi incelenir; yalnız kira sözleşmesindeki oda veya masa adıyla gerekli bağımsızlık sağlanmış kabul edilmez. Tetkike sunulan adres, fiili çalışma adresiyle aynı olmalıdır.

Şube tabelasında ve unvanında hangi bilgiler bulunur?

Yönetmelik m.8/2, şube niteliğinin belirtilmesi koşuluyla merkezin unvanının kullanılmasını düzenler. TTK m.48/1 de şubenin merkez ticaret unvanıyla ve şube olduğunu belirterek hareket etmesini ister. Şubeye ticari bir ek yapılması, merkezin kimliğinin görünmez bırakılmasına izin vermez. Tescil ilanı, Levha bilgisi ve tabela aynı unvan bağlantısını taşımalıdır.

Yönetmelik m.19, tanıtımda acente unvanını ve sigorta ifadesiyle birlikte aracılık veya acentelik niteliğini arar. Şubenin sigorta şirketi gibi tanıtılması yasaktır. İnternet sayfasında adres ve iletişim bilgileri de doğru şubeye bağlanır. Merkezin yetkili olduğu sigorta şirketleriyle şubenin sunduğu hizmet arasında farklı bir yetki varmış izlenimi oluşturulmamalıdır.

Şube merkezin sahip olmadığı acentelik yetkisini kullanabilir mi?

2016/27 sayılı Genelge m.6.3, şube aracılığını merkezin yetkisiyle sınırlar. Yönetmelik m.14 ve m.17, sigorta şirketince verilen vekâletnameyi, poliçe düzenleme ve prim tahsil yetkisini ayrı ele alır. Şubenin açılmış olması, merkezin sözleşmesinde yer almayan branş veya işlem için kendiliğinden yetki doğurmaz. Çalışanların kullanacağı işlem yetkileri buna göre tanımlanır.

Yetki incelemesinde merkez acentenin sigorta şirketiyle sözleşmesi, özel vekâletnamesi ve şubede kullanılacak işlem ekranları birlikte karşılaştırılır. Şube müdürünün ticaret sicilindeki temsil kaydı ile sigorta şirketinin tanıdığı poliçe veya tahsil yetkisi farklı kaynaklara dayanır. Sicilde müdür yazılması tek başına sigorta şirketi adına prim tahsiline yetki vermez. Bu nedenle hangi şirket ve branşta hangi işlemin yapılacağı baştan belirlenir; erişim tanımları bu sınırı aşmamalıdır. Müşteriye verilen evrakta da işlemi üstlenen merkez acentenin kimliği korunur.

Genelge m.6.2, Levhada kayıtlı mevcut acentenin başka acentenin şubesi olamayacağını açıklar. İki bağımsız acentenin kendi aralarında sözleşme yapması, bu kayıtlardan birini şubeye dönüştürmez. Gerçek şube organizasyonuyla acenteler arası ilişki ayrı değerlendirilir. Şube başvurusunda merkezin kimliği ve ona bağlı çalışma düzeni doğru gösterilmelidir.

Şube başka ticari işleri de yapabilir mi?

Sigorta acentesinin başka ticari faaliyeti, 5684 m.23/10’daki özel sınırlarla belirlenir. Şube kurulması bu sınırları kaldırmaz. Şube mekânı ve ticari kayıtları acentenin izin verilen aracılık faaliyetiyle uyumlu hazırlanır. Merkezde yürütülemeyen ilgisiz faaliyetin yeni bir adreste yürütülmesi, sırf şube açıldığı için hukuka uygun hâle gelmez.

Müşteri kabul alanı, kullanılan belgeler ve tahsilat düzeni hangi acente adına işlem yapıldığını göstermelidir. Şubede başka işletmenin personeli, kullanıcı hesabı veya tahsilat kaydı üzerinden acentelik yürütülmesi ayrı yetki ve kayıt sorunları doğurur. Yönetmelik m.17/3, teknik personel olmayanların tahsis edilmiş kullanıcı adlarını ve şifreleri kullanmamasına yönelik tedbirleri sigorta şirketiyle acenteye yükler.

Sonraki adres veya müdür değişikliği nereye bildirilir?

Yönetmelik m.16/1, kapsamındaki değişiklikleri en geç on beş iş gününde uygunluk belgesi başvurusunun yapıldığı odaya bildirme düzenini kurar. Şube açıldıktan sonra müdür, adres veya diğer kayıt değişiklikleri güncel dosyaya işlenmelidir. Merkez odasına yapılan bildirim ile yerel sicilde gereken değişiklik ve yeni mekâna ilişkin tetkik ayrı takip edilir.

Bildirimde merkez acentenin Levha numarası, ilgili şube ve değişen alan açıkça yazılır. Aynı acentenin birden fazla şubesi varsa bir şubedeki müdürün ayrılması bütün şubelerin müdürlük kaydının kapatılması şeklinde bildirilmez. Değişikliğin yürürlük tarihi, dayanak belge ve kurumun kayıt sonucu birlikte saklanır. Eski bilgiler kopyalanarak yeni başvurunun içine taşınmamalıdır.

Başvuru sonunda hangi kayıtlar birlikte doğrulanır?

Son kontrolde şube sicil ilanı ve adresi, merkez odasına verilen evrak, Levha sistemindeki şube bilgisi, müdür kaydı ve yerel fiziki tetkik sonucu aynı şube üzerinden karşılaştırılır. Eksik işlem varsa bunun hangi makamda ve hangi belgeyle tamamlanacağı belirlenir. Yalnız tek bir başvuru makbuzu bütün aşamaların tamamlandığına kanıt değildir.

Merkezin mesleki kaydı ve sigorta şirketinin verdiği yetki arasındaki ayrım sigorta acentesinin Levha kaydı ve faaliyet yetkisi rehberinde açıklanır. Şube dosyası bu iki bağlantıyı da korumalıdır. Açılış öncesi hazırlanan belgelerle faaliyetin fiili başlangıcındaki personel, adres ve yetkiler uyuşmalıdır; değişen hususlar gerçek kayıtlarıyla düzeltilir.

Başka ilde sigorta acentesi şubesi hakkında sık sorulan sorular

İstanbul merkezli sigorta acentesinin başka ilde şubesi nereye tescil edilir?

TTK m.40/3 uyarınca şube bulunduğu yerin ticaret siciline tescil ve ilan edilir. Merkezin İstanbul’da kayıtlı olması, şube ilindeki ticari tescili gereksiz kılmaz.

Şube Levha evrakı şubenin ilindeki odaya mı verilir?

İTO açıklamasına göre tescil sonrası belgeler acentenin merkez kaydının bulunduğu odaya teslim edilir. Şubenin bulunduğu ildeki oda ise fiziki tetkik aşamasında görev alır.

Fiziki tetkik başvurusu hangi sırada yapılır?

İTO, şubenin Levha sistemine kaydı sonrasında şubenin ilindeki odaya tetkik başvurusunu belirtir. Bu sıralama, Yönetmelik m.8/3’teki fiziki ve teknik şartlar sağlanmadan faaliyet hakkı vermez.

Bir kişi iki şubede müdür gösterilebilir mi?

İTO, her şubede ayrı müdür bulunmasını ve bir kişinin yalnız bir şubede müdürlük yapmasını ister. Görevlendirmenin ticaret sicili ve Levha kayıtları ilgili şubeyle eşleştirilir.

Şubeleşen acentenin merkezinde hangi yöneticiler bulunur?

İTO listesi merkezde genel müdür ve genel müdür yardımcısı olarak iki kişinin kaydını arar. Görevler için Yönetmelik m.7 ve Ek-1 koşulları ayrı kontrol edilir; şube müdürü merkez organizasyonunu tek başına tamamlamaz.

2026 şube sermayesi yalnız şube başına tutardan mı oluşur?

Hayır. SEDDK tablosunda kapsama giren acenteler için merkez tutarı 5.106.800 TL, her şube için ilave tutar 414.927,50 TL’dir. Geçici m.7 kapsamındaki geçmiş acentelik veya başvuru statüsü ayrıca değerlendirilir.

Mevcut eski acenteler için sermaye istisnası var mı?

Geçici m.7, 22 Ocak 2025 tarihinde mevcut acenteleri ve odaya başvurmuş kişileri belirtilen yeni asgari sermaye şartından istisna eder. Bu durum personel, organizasyon ve fiziki şartları ortadan kaldırmaz.

Şubenin merkezden ayrı statik IP belgesi gerekir mi?

İTO şube belge listesinde şube statik IP belgesi yer alır. Merkezin internet ve tetkik kayıtları başka adresteki şubenin teknik koşullarını tek başına kanıtlamaz; belge ilgili şubeyle eşleştirilir.

Şube merkezin yetkisi dışında poliçe düzenleyebilir mi?

Genelge m.6.3 şube faaliyetini merkezin yetkisiyle sınırlar. Yönetmelik m.14 ve m.17 kapsamında sigorta şirketinin verdiği poliçe ve tahsil yetkileri korunur. Şube açılışı yeni branş yetkisi oluşturmaz.

Şube müdürü veya adresi sonradan değişirse ne yapılır?

Yönetmelik m.16/1 kapsamındaki değişiklik ilgili odaya en geç on beş iş günü içinde bildirilir. Yerel sicil ve gerekiyorsa yeni adres tetkiki ayrıca tamamlanır; hangi şubenin hangi bilgisinin değiştiği açık yazılır.

Kaynak kontrolü: 25 Ekim 2026. Kanun maddeleri ve resmî kaynaklar ilgili açıklamaların yanında verilmiştir.

İstanbul merkezli acentenin şube dosyasının incelenmesi

Merkez ve şube sicil kayıtları, yönetici belgeleri, sermaye beyanı, statik IP ve tetkik sonucu birlikte değerlendirilir. Görüşme için Maslak Polaris Plaza İstanbul ofisinin iletişim bilgilerine ulaşabilirsiniz.

Sorunuzu iletin

Av. Halil Bakırcı tarafından hazırlanmış, Av. Emirhan Keskin tarafından incelenmiştir.

Yazar Bilgisi

Avukat Halil BAKIRCI, Mersin Barosu 3472 sicil numarasına kayıtlıdır. Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu bünyesinde ceza, aile, iş, gayrimenkul ve ticaret hukuku alanlarında hukuki danışmanlık ve dava takibi sunmaktadır.

İnceleyen: Av. Emirhan Keskin · Mersin Barosu Sicil No: 5507

Av. Halil Bakırcı profilini inceleyin →