Avustralya NSW Evlat Edinme Kararı Türkiye’de Geçerli mi? 1993 Lahey m.23, MÖHUK 18 ve Miras Hakları

NSW Supreme Court Adoption Order hangi hukuki durumu değiştirir?

Avustralya New South Wales eyaletindeki yerel evlat edinme, NSW Supreme Court tarafından verilen Adoption Order ile sonuçlanan mahkeme sürecidir. NSW Department of Communities and Justice’in resmî açıklaması, kararın çocuğa ilişkin ebeveynlik hak ve sorumluluklarının evlat edinen ebeveyne geçmesini sağladığını belirtir. Mahkeme kararına bağlı olarak NSW Registry of Births, Deaths and Marriages tarafından post-adoptive birth certificate düzenlenebilir. Bu belge çocuğun yeni hukuki ebeveynlik kaydını gösterir.

Ancak NSW Supreme Court’un Avustralya bakımından geçerli evlat edinme kararı, Türkiye’de bulunan nüfus veya tapu sicilini kendiliğinden değiştirmez. Türkiye’de evlat edinmenin hangi şartlarla kurulduğuna, sonuçlarının hangi hukuka tabi olduğuna ve yabancı belgenin nasıl tanınacağına ilişkin 5718 sayılı MÖHUK m.18 ve m.50–59 hükümleri veya ilgili milletlerarası sözleşmeler ayrıca değerlendirilir. Yabancı kararın resmî aslı ve kesinlik bilgisi, sonradan düzenlenen yeni doğum belgesiyle aynı belge değildir.

Evlat edinme, yalnız bir çocuğun soyadının değişmesi olarak görülmemelidir. Hukuki ebeveynlik, temsil, bakım sorumluluğu, nüfus kaydı ve mirasçı sıfatı üzerinde etki doğurabilir. Bu nedenle Avustralya’da evlat edinilmiş çocuğun Mersin’deki miras taşınmazında hak sahibi olup olmadığını belirlemek için önce evlat edinme ilişkisinin Türkiye bakımından hangi hukuki etkide olduğu ortaya konulmalıdır. Sırf doğum belgesindeki yeni ebeveyn bilgilerini Türk veraset ilamına doğrudan geçirmek yöntem değildir.

1993 Lahey Evlat Edinme Sözleşmesi hangi evlat edinmelere uygulanır?

29 Mayıs 1993 tarihli Çocukların Korunması ve Ülkelerarası Evlat Edinme Konusunda İşbirliğine Dair Lahey Sözleşmesi’nin 2. maddesi, mutad meskeni bir taraf devlette bulunan çocuğun başka bir taraf devlette mutad meskeni bulunan kişilerce evlat edinilmek üzere nakledilmesi veya nakledilmesinin planlanması gibi ülkelerarası evlat edinmeleri kapsar. Tarafların ve çocuğun aynı Avustralya eyaletinde yaşadığı yerel NSW adoption kararını, sırf Avustralya ile Türkiye sözleşmeye taraf diye otomatik olarak bu kapsama sokmak mümkün değildir.

HCCH’nin resmî taraf ülke tablosuna göre Avustralya için sözleşme 1 Aralık 1998 tarihinde yürürlüğe girmiştir; Türkiye de sözleşmeye taraftır. Ancak iki ülkenin sözleşmeye taraf olması, her iki ülke arasında her tür evlat edinme başvurusunun açık olduğu anlamına gelmez. Avustralya Department of Social Services’in güncel partner country programları listesi ayrıca kontrol edilmelidir. Sözleşme kapsamına girme, yetkili merkezî makam işlemleri ve uygun sertifikalandırma birbirinden ayrı aşamalardır.

Lahey 1993 Sözleşmesi’nin uygulanması bakımından çocuğun ve evlat edinmek isteyen kişilerin ilgili dönemdeki mutad meskeni, çocuğun yer değiştirme amacı, devlet makamlarının sürece katılımı ve sözleşmeye uygun evlat edinme sertifikası belirleyicidir. Bu koşullar ortaya konulmadan yalnız “Adoption Order” başlıklı İngilizce belgeyi Sözleşme m.23 kapsamındaki otomatik tanıma belgesi saymak hukuken doğru değildir.

Avustralya ile Türkiye sözleşmeye tarafsa neden doğrudan program bulunmayabilir?

Avustralya Department of Social Services, ülkesinin yalnız onaylı partner country programları aracılığıyla ülkelerarası evlat edinmeyi desteklediğini açıklamaktadır. Kurumun güncel resmî listesindeki partner ülkeler Chile, Colombia, India (belirli eyaletlerde), Philippines (belirli eyaletlerde), Republic of Korea, Taiwan ve Thailand olarak sıralanmıştır. Bu listede Türkiye bulunmamaktadır. Dolayısıyla Avustralya’da yaşayan bir ailenin Türkiye’den çocuk evlat edinmek istemesi, sadece iki ülkenin 1993 Lahey Sözleşmesi’ne taraf olmasıyla tamamlanabilen serbest bir özel işlem değildir.

Avustralya’nın ilgili eyalet veya territory central authority kurumu, hangi programların fiilen açık olduğu ve başvurunun kabul koşulları konusunda resmi bilgi sağlar. NSW Department of Communities and Justice, NSW’de ülkelerarası evlat edinmeyi düzenleyen yetkili kurumdur ve özel aracılarla bağımsız ülkelerarası evlat edinme organizasyonunun yasak olduğunu açıkça belirtir. Aile yakınlığının bulunması, kuzen veya akraba çocuğunun kurumlar dışında doğrudan evlat edinilebileceği anlamına gelmez.

Bu konu iki farklı olayla karıştırılmamalıdır: bir Türk vatandaşı ailenin Sydney’de zaten verilmiş NSW yerel evlat edinme kararını Türkiye nüfusuna işletmesi ile Avustralya’da yaşayan kişinin Türkiye’den yeni bir çocuk için ülkelerarası evlat edinme başvurusu yapması ayrı usullerdir. Birincisinde mevcut yabancı kararın tanınması ve etkileri, ikincisinde resmi ülkelerarası program koşulları öne çıkar. Başvuru konusunun yanlış tanımlanması, yanlış kurum ve yanlış belge yoluna gidilmesine neden olur.

1993 Lahey Sözleşmesi m.23 hangi sertifikaya otomatik tanıma etkisi verir?

1993 Lahey Sözleşmesi m.23/1, sözleşmeye uygun gerçekleştirildiği evlat edinme devletinin yetkili makamınca sertifikalandırılan evlat edinmenin diğer taraf devletlerde kanun gereği tanınacağını düzenler. Sertifikanın ilgili usul kapsamında hangi tarihte ve kim tarafından m.17(c) onaylarının verildiğini belirtmesi gerekir. Bu nedenle m.23 sertifikası, sadece yerel mahkeme kararının aslı veya herhangi bir Avustralya apostiliyle özdeş değildir.

Sözleşme m.24, evlat edinmenin tanınmasının, çocuğun yüksek yararı dikkate alınarak kamu düzenine açıkça aykırılık hâlinde reddedilebileceğini düzenler. M.26, evlat edinmenin hangi hukuki etkilerinin tanınmasına ilişkin çerçeveyi belirler. Burada otomatik tanıma, sözleşmenin koşullarını taşıyan ülkelerarası evlat edinmeye özgü hukuki sonuçtur; NSW iç hukukuna göre verilmiş her yerel Adoption Order otomatik olarak sözleşme m.23 sertifikalı karar hâline gelmez.

Bir dosyada 1993 Sözleşmesi uygulandığı ileri sürülüyorsa hangi taraf devlet merkezî makamının işleme katıldığı, m.17(c) onaylarının verildiği ve yetkili makamın m.23 belgesini düzenlediği somut belgelerle ortaya konulur. Bu sertifika bulunmuyorsa sırf kararın tarihi veya “intercountry adoption” ibaresi üzerinden m.23 otomatik tanıma sonucuna gidilmemelidir. Sözleşme dışında kalan kararlar için Türk milletlerarası özel hukukundaki tanıma ve kayıt yolları ayrıca değerlendirilir.

MÖHUK m.18 evlat edinmenin ehliyeti, rızası ve sonuçlarını nasıl ayırır?

5718 sayılı MÖHUK m.18/1, evlat edinme ehliyeti ve şartlarını taraflardan her birinin evlat edinme anındaki milli hukukuna bağlar. Dolayısıyla Türk vatandaşlığı devam eden evlat edinen ile Avustralya vatandaşı çocuk arasındaki işlemde, her bir tarafın hangi milli hukuka tabi olduğu değerlendirilir. Salt NSW’de karar verilmiş olması, bu kanunlar ihtilâfı bağlantısının yok sayılmasını gerektirmez.

MÖHUK m.18/2, evlat edinmeye ve edinilmeye diğer eşin rızası konusunda eşlerin milli hukuklarının birlikte uygulanmasını düzenler. Bu hüküm özellikle Türk ve Avustralya vatandaşlarının evli olduğu veya bir eşin başka ülkede bulunduğu aileler için önemlidir. Çocuğun üstün yararı ve eş rızası gerekleri, sadece İngilizce karardaki imzaların varlığına indirgenemez. Hangi tarihte kimlerin rızasının gerektiği somut belgelendirme üzerinden analiz edilir.

MÖHUK m.18/3, evlat edinmenin hükümlerini evlat edinenin milli hukukuna bağlar; eşlerin birlikte evlat edinmesi hâlinde evlenmenin genel hükümlerini düzenleyen hukuka atıf yapar. Bu ayrım miras, aile bağları ve nüfus sonuçlarının uygulanacak hukuk bakımından değerlendirilmesini gerektirir. İlgili yabancı kararın Türkiye’de tanınması sorunu ile kararın tanındıktan sonra doğuracağı maddi hukuk sonuçları birbirine karıştırılmamalıdır.

NSW yerel Adoption Order Türkiye’de nasıl hukuki etki kazanabilir?

1993 Lahey Sözleşmesi’nin doğrudan kapsamadığı bir NSW yerel Adoption Order için 5718 sayılı MÖHUK m.58 çerçevesinde yabancı mahkeme kararının tanınması konusu gündeme gelebilir. MÖHUK m.58, yabancı mahkeme ilamının kesin hüküm veya kesin delil etkisinin Türkiye’de tanınmasını; m.54 ise ilgili şartları düzenler. Ancak her belgenin karar niteliği, kesinleşme durumu ve tanıma için gerekli koşulları ayrı ayrı incelenmelidir.

NSW Supreme Court tarafından verilmiş kararın tam metni, kesinlik veya yürürlük belgesi, tarafların doğru kimlikleri ve gerekirse resmî tercüme ile tasdik seti hazırlanır. Karara bağlı olarak düzenlenmiş yeni doğum belgesi, evlat edinme hükmü ile bağlantılı önemli bir kayıt olmakla birlikte her zaman tek başına mahkeme ilamının yerine geçmez. Mahkemenin neye karar verdiği ve kararın hangi tarihte hukuken etkili olduğu ayrı doğrulanmalıdır.

Türk nüfus kaydının değiştirilmesi ve mirasçılık belgesindeki ebeveyn-çocuk bağlantısının kurulması, yabancı ilamın Türkiye bakımından etkisi netleştirildikten sonra ele alınmalıdır. Sözleşme m.23 sertifikası bulunan ülkelerarası evlat edinmelerde ise kanun gereği tanıma rejimi ayrıdır; bu dosyaya m.58 üzerinden mahkeme tanıma kararı alınması zorunluluğu şeklinde genel ve otomatik hüküm kurulmamalıdır.

Post-adoptive birth certificate ile Adoption Order arasındaki fark nedir?

NSW Department of Communities and Justice, Adoption Order verildikten sonra NSW Registry of Births, Deaths and Marriages tarafından post-adoptive birth certificate düzenlendiğini açıklar. Yeni doğum belgesinde evlat edinen ebeveynler, ilgili sicil kuralları uyarınca çocuğun hukuki ebeveynleri olarak yer alır. Bu belge, Avustralya’daki kimlik ve aile kayıtlarının işlem sonrası durumunu gösteren resmî sicil belgesidir.

Ancak post-adoptive birth certificate ile mahkemenin evlat edinme kararı farklı hukuki işlevlere sahiptir. Karar, ebeveynlik ilişkinin hangi hükümle kurulduğunu; doğum belgesi ise sicildeki güncel kaydı gösterir. Türkiye’de evlat edinmenin tanınması ve bunun miras hukukuna yansıması isteniyorsa yalnız yeni doğum belgesini sunmak, kararın tam kapsamının ve kesinliğinin araştırılmasını ortadan kaldırmaz.

Özellikle NSW’de daha önce farklı soyadını taşıyan çocuk, Türkiye’de aileye ait bir taşınmaz için mirasçılık belgesi alacaksa önceki ve yeni kimlik bilgileriyle kişi bütünlüğü kurulmalıdır. Kararın tarihinden önce veya sonra düzenlenen belgelerin hangi adla hazırlandığı önemlidir. Apostil ve tercüme, bu tarihsel kimlik bağlantısını belgelemek için işlevseldir; ancak yeni doğum belgesi otomatik Türk tapu tescili doğurmaz.

Evlatlık Türk hukukunda hangi miras haklarına sahiptir?

Türk Medenî Kanunu m.500, evlatlık ve altsoyunun evlat edinene kan hısımı gibi mirasçı olacağını açıkça düzenler. Aynı maddede evlatlığın kendi ailesindeki mirasçılığının da devam edeceği; evlat edinen ile hısımlarının evlatlığa mirasçı olmayacağı hükme bağlanır. Bu nedenle evlat edinme ilişkisi mirasçılık bakımından karşılıklı kan bağıyla kurulan olağan hısımlıkla her yönüyle özdeş değildir.

Ancak Türkiye’deki bir miras dosyasında Avustralya evlat edinme kararının hangi hukuki etkilerinin doğduğu belirlenmeden, doğrudan TMK m.500’e göre miras payı hesaplaması yapılmamalıdır. MÖHUK m.18/3 evlat edinmenin hükümleri için uygulanacak hukuk bağlantısını oluşturur; m.20 ise miras hukukuna ilişkin ayrı bağlantılar getirir. Türkiye’deki taşınmaz için m.20/1 uyarınca Türk hukukunun uygulanması da ayrıca değerlendirilir.

Örneğin Avustralya’da evlat edinilmiş kişinin Türkiye’de müteveffa evlat edinen ebeveynin Mersin’deki evinde hak sahibi olup olmayacağı, evlat edinmenin Türkiye’deki hukuki statüsü, ebeveynin vatandaşlığı ve terekenin niteliği gibi unsurlarla çözümlenir. Türk mahkemesinde alınacak mirasçılık belgesi m.598 kapsamında hazırlanır. Evlat edinme kararının kendisi, tek başına Türkiye tapusundaki bütün miras paylarını yeniden tescil eden belge değildir.

Evlat edinme ile Türk nüfus tescili ve vatandaşlık aynı sonuç mudur?

Yabancı evlat edinme kararının Türkiye’de tanınması, Türk nüfus kütüğündeki ebeveynlik bilgilerinin güncellenmesi ve çocuğun Türk vatandaşlığına ilişkin durumunun belirlenmesi farklı işlemlerdir. 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu resmî nüfus kayıt sistemini düzenler; evlat edinme olayının kayda geçirilmesinde kararın veya milletlerarası belgenin hangi hukuki etkiye sahip olduğu incelenir.

5901 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanunu m.17 evlat edinme yoluyla Türk vatandaşlığı kazanılmasına ilişkin ayrı düzenlemedir. Avustralya’da bir Türk tarafından evlat edinilen kişinin sırf NSW mahkemesi karar verdiği anda Türk nüfus cüzdanı almaya kesin hak kazandığı söylenemez. Kanunun öngördüğü yaş, kamu düzeni ve ilgili diğer koşullar somut dosyada ayrıca incelenmelidir.

NSW’de verilen Adoption Order, post-adoptive birth certificate ve varsa Lahey m.23 sertifikası ayrı kayıt ve sonuçlar taşır. Bunların Türkiye’de hangi amaçla kullanılacağı baştan belirlenmezse nüfus veya vatandaşlık başvurusu eksik belgelendirme nedeniyle sonuçlanmayabilir. Özellikle mirasçı sıfatının tespiti talep ediliyorsa çocuğun Türkiye vatandaşlık işlemi tamamlanmış olmasının her durumda tek başına yeterli olduğu varsayılmamalıdır.

NSW evlat edinme belgelerinin tasdik ve çevirisi nasıl ayrılır?

NSW Supreme Court Adoption Order ve NSW Registry tarafından düzenlenmiş yeni doğum belgesi farklı resmî belgeler olduğundan, Avustralya Department of Foreign Affairs and Trade (DFAT) apostili bakımından hangi belgenin hangi tasdiki gerektirdiği ayrı değerlendirilir. Lahey Apostil Sözleşmesi’nin amacı yabancı resmî belgelerin imza, mühür ve sıfat tasdikini kolaylaştırmaktır. Belgenin içindeki evlat edinme kararının Türkiye’de otomatik tanınması, apostilin işlevi değildir.

1993 Lahey Sözleşmesi m.23’e göre özel sertifika düzenlenmiş bir ülkelerarası evlat edinme söz konusuysa bu belgenin işlevi ayrıca incelenir. Apostil ile m.23 sertifikası aynı kavram değildir: biri yabancı resmî belgenin tasdikine, diğeri sözleşmeye uygun evlat edinmenin kanun gereği tanınma şartına ilişkindir. Belgenin üzerinde Hague sözcüğünün bulunması, her iki kavramın aynı olduğu anlamına gelmez.

Türkçe tercümede çocuğun eski ve yeni kimlik bilgileri, ebeveynlerin adları, karar tarihi, mahkeme, kayıt numaraları ve ilgili sertifika bilgileri eksiksiz aktarılmalıdır. Tercüman özgün metinde bulunmayan “Türkiye’de kesin olarak tanınmıştır” şeklinde hukuki sonuç yazamaz. Bu sonuç, ilgili milletlerarası sözleşme veya Türk hukukuna göre ayrı değerlendirilir. Doğru tercüme ve resmî belge seti, nüfus ve miras işlemlerinde kişi kimliğinin karıştırılmasını önler.

Avustralya’da yetiştirilen çocuk ile Türkiye’den evlat edinilmesi planlanan çocuk aynı durumda mı?

Bir Türk aile, NSW’de uzun süre yaşamış ve NSW Supreme Court tarafından aynı eyalette yaşayan çocuğu evlat edinmiş olabilir. Bu yerel evlat edinmenin kararı NSW hukuku kapsamında kurulmuş ve çocuğun Avustralya’daki hukuki ebeveynlik kayıtları değişmiş olabilir. Türkiye’de bu kararın nüfus ve miras sonuçları tanıma ve kanunlar ihtilâfı çerçevesinde incelenir.

Buna karşılık Sydney’de yaşayan bir çiftin Türkiye’deki akrabasının çocuğunu şimdi evlat edinmeyi planlaması ülkelerarası evlat edinme prosedürünü doğurabilir. Avustralya Department of Social Services, ülkesinin partner ülkeler ve state/territory central authority kanalları dışında özel ülkelerarası evlat edinme işlemlerini desteklemediğini açıklar. Türkiye’nin güncel partner listesinde olmaması nedeniyle yalnız özel noter anlaşması veya aile içi muvafakatnameyle çocuk transferi yapılamaz.

Evlat edinmeye konu çocuğun yaşı, mutad meskeni, doğum ailesinin durumu, evlat edinmek isteyenlerin yerleşimi ve çocuk yararı bakımından resmi prosedür doğru belirlenmelidir. Çocuğun sadece Türkiye’de yaşaması ile NSW’de yerel mahkemece verilmiş bir evlat edinme kararının sonradan Türk nüfusuna kaydedilmesi ayrı dosyalardır. Bu ayrım yapılmadığında doğru hukuki düzenleme yanlış başvuruya uygulanmış olur.

Üç ayrı NSW–Türkiye evlat edinme dosyası nasıl sınıflandırılır?

Senaryo 1: NSW Supreme Court, Sydney’de yaşayan bir çocuğun NSW iç hukukuna göre evlat edinilmesine karar vermiştir. Evlat edinen kişiler Türkiye’de nüfus ve miras işlemi başlatır. Önce kararın yerel evlat edinme mi, 1993 Lahey kapsamında ülkelerarası evlat edinme mi olduğu belirlenir. Yerel karar bakımından MÖHUK m.18 ve m.58 şartları ile Türk nüfus kaydındaki etki ele alınır; yalnız post-adoptive birth certificate ile bütün işlem sonuçlandırılmış sayılmaz.

Senaryo 2: Sözleşmeye uygun ülkelerarası evlat edinme usulü tamamlanmış, yetkili makam 1993 Lahey m.23 sertifikası düzenlemiştir. Diğer taraf devletlerde kanun gereği tanıma rejimi m.23 ve kamu düzeni sınırı m.24 kapsamında değerlendirilir. Bu durumda sırf yabancı mahkeme kararı bulunuyor diye her dosyada ayrıca klasik tanıma davası zorunluluğu varsayılmamalıdır.

Senaryo 3: Avustralya’da yaşayan aile, Türkiye’den bir çocuğu evlat edinmek üzere özel kişi aracılığıyla işlem planlar. Avustralya’nın resmî partner ülke listesinde Türkiye bulunmadığından bu planı mevcut bir resmî ülkelerarası program varmış gibi yürütmek doğru değildir. İlgili eyalet merkezî makamına ve Türk yetkili birimine başvurulup güncel hukukî imkânlar ortaya konulmalıdır. Özel aile mutabakatıyla ülkelerarası evlat edinme hukuki prosedürü atlanamaz.

Türkiye’de nüfus veya miras işlemi için hangi belgeler hangi sırada hazırlanır?

Birinci aşamada NSW mahkemesi kararı ve post-adoptive birth certificate ayrı belgeler olarak temin edilir. İkinci aşamada kararın yerel NSW evlat edinmesi mi yoksa 1993 Sözleşmesi m.23 sertifikalı ülkelerarası evlat edinme mi olduğu belirlenir. Üçüncü aşamada kararın yürürlük ve kesinlik bilgisi, çocuğun eski-yeni kimliği ve evlat edinenlerin vatandaşlık kayıtları toplanır.

Dördüncü aşamada MÖHUK m.18’e göre ehliyet, eş rızası ve evlat edinmenin hükümlerine uygulanacak hukuk ayrıştırılır. Beşinci aşamada tanıma gerekliliği varsa MÖHUK m.58 ve ilgili hükümler; m.23 sertifikası varsa 1993 Sözleşmesi hükümleri değerlendirilir. Altıncı aşamada yabancı belgelerin tasdik ve Türkçe tercüme şartları tamamlanır. Yedinci aşamada Türk nüfus kaydına veya vatandaşlığa yönelik işlem ayrı hukuki dayanakla başlatılır.

Sekizinci aşamada Türkiye’de mirasçılık veya tapu miras intikali isteniyorsa TMK m.500 ve m.598, MÖHUK m.20 ile ilgili tapu hükümleri birlikte uygulanır. Dokuzuncu aşamada Türk nüfus, mirasçılık ve tapu kayıtlarının fiilen güncellenip güncellenmediği yazılı olarak doğrulanır. Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu, Türkiye genelindeki dosyaları Mersin ofisinden koordine eder; Avustralya’dan evlat edinme kararı, nüfus veya miras dosyasına ilişkin belge değerlendirmesi için iletişim bilgileri sitede bulunmaktadır.

Avustralya evlat edinme ve Türkiye nüfus-miras işlemleri hakkında 12 sık sorulan soru

1. NSW Adoption Order Türkiye nüfusuna kendiliğinden işlenir mi?

Hayır. Yabancı NSW evlat edinme kararının Türk hukukundaki etkisi, 1993 Lahey Sözleşmesi kapsamında m.23 sertifikalı olup olmadığı veya MÖHUK m.58 tanıma usulüne tabi bulunup bulunmadığına göre belirlenir. Nüfus işlemi ayrıca gerçekleştirilir.

2. 1993 Lahey Sözleşmesi her NSW evlat edinmesine uygulanır mı?

Hayır. Sözleşme m.2, taraf devletler arasında mutad mesken bağlantılı ülkelerarası evlat edinmeleri düzenler. NSW iç hukukuna göre verilen yerel Adoption Order sırf Avustralya ve Türkiye taraf olduğu için otomatik olarak sözleşmeye girmez.

3. Lahey m.23 sertifikası ile apostil aynı belge mi?

Hayır. M.23 sertifikası sözleşmeye uygun ülkelerarası evlat edinmenin yetkili makamca belgelendirilmesidir; apostil yabancı resmî belgedeki imza, mühür ve sıfatın tasdikine yöneliktir.

4. Türkiye ve Avustralya 1993 Lahey Sözleşmesi’ne taraf mı?

Evet. HCCH resmi taraf tablosunda her iki ülke de yer almaktadır. Ancak sözleşmeye taraf olmak her ülke çifti arasında otomatik onaylı evlat edinme programı bulunduğunu göstermez.

5. Avustralya’nın onaylı ülkelerarası evlat edinme ülkeleri arasında Türkiye var mı?

Avustralya Department of Social Services’in 30 Ekim 2026 itibarıyla yayımladığı partner country listesinde Türkiye bulunmamaktadır. Yeni işlem planında ilgili state veya territory central authority’den güncel resmi durum istenmelidir.

6. NSW evlat edinme kararından sonra hangi doğum belgesi çıkar?

NSW Registry of Births, Deaths and Marriages, Adoption Order sonrası post-adoptive birth certificate düzenleyebilir. Bu belge yeni ebeveynlik kayıtlarını gösterir; mahkeme hükmünün tam metniyle aynı belge değildir.

7. MÖHUK m.18/1 neyi düzenler?

Evlat edinme ehliyet ve şartlarını taraflardan her birinin evlat edinme anındaki milli hukukuna bağlar. Evlat edinen ve evlatlığın vatandaşlıkları ayrı değerlendirilir.

8. Eşlerin rızası hangi ülke hukukuna göre incelenir?

MÖHUK m.18/2, evlat edinmeye ve edinilmeye diğer eşin rızası konusunda eşlerin milli hukuklarının birlikte uygulanmasını düzenler.

9. Avustralya’da evlat edinilen çocuk Türkiye’de mirasçı olabilir mi?

Evlat edinme ilişkisinin Türk hukuku bakımından etkisi belirlendikten sonra TMK m.500 ve MÖHUK m.18, m.20 değerlendirilir. Türk hukuku uyarınca evlatlık evlat edinene kan hısımı gibi mirasçı olabilir; yabancı kararın tanınması ayrıca incelenmelidir.

10. Türkiye’de evlatlık doğum ailesinden miras alabilir mi?

TMK m.500, evlatlığın kendi ailesindeki mirasçılığının devam edeceğini düzenler. Ancak yabancılık unsurlu bir olayda uygulanacak hukuk ve evlat edinmenin Türkiye bakımından etkisi ayrıca araştırılmalıdır.

11. Türk vatandaşınca Avustralya’da evlat edinilen çocuk otomatik Türk vatandaşı olur mu?

5901 sayılı Kanun m.17 evlat edinme yoluyla vatandaşlık konusunu ayrıca düzenler. NSW kararı tek başına pasaport veya nüfus tescilinin tamamlandığı anlamına gelmez.

12. Türkiye’de miras kalan evi hangi evlat edinme belgesiyle intikal ettirebilirim?

Önce evlat edinme ilişkisinin Türkiye bakımından hukuki etkisi belirlenir; ardından TMK m.598 mirasçılık belgesi, MÖHUK m.20 ve taşınmazın tapu intikal işlemleri ayrı yürütülür. Yalnız NSW doğum belgesiyle bütün tapu işlemi tamamlanmış sayılmaz.

Resmî kanun ve uluslararası sözleşme kaynakları

• HCCH – 1993 Ülkelerarası Evlat Edinme Sözleşmesi m.2, 17, 23, 24, 26
• HCCH – Avustralya ve Türkiye’nin taraf ülkeler tablosu
• Australian Department of Social Services – Approved partner countries, Türkiye listede bulunmuyor (30.10.2026)
• Australian Department of Social Services – Intercountry adoption resmî başvuru sistemi
• NSW Government – Supreme Court yerel adoption kararı ve açık evlat edinme
• NSW Supreme Court – SC EQ 13 Adoptions Practice Note (17.07.2026)
• NSW Department of Communities and Justice – Adoption Order ve post-adoptive birth certificate
• 5718 sayılı MÖHUK m.18, 20 ve 58
• 4721 sayılı TMK m.500 ve m.598
• 5901 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanunu m.17