Avusturya’da Ölen Yakının Banka Hesapları Nasıl Bulunur? Kontenregister, BWG §38 ve AußStrG §145

Merkezi hesap kaydı ile tereke noteri aracılığıyla banka sorgusu farklıdır

Avusturya’da yaşamış ve orada vefat etmiş bir yakınından miras bekleyen Türkiye’deki kişi, ölenin hangi bankada hesabı olduğunu bilmeyebilir. Bu durumda yaygın ilk düşünce, Avusturya’daki “Kontenregister” adlı merkezi banka siciline başvurup bütün hesapları listelemektir. Ancak Avusturya Federal Maliye Bakanlığının kendi resmî sorular ve cevaplar sayfası, ölen kişiye ait merkezi Kontenregister bilgilerini mirasçının doğrudan sorgulayamayacağını açıkça belirtmektedir. Üstelik ilgili noter Gerichtskommissär sıfatını taşısa bile aynı sicil verilerine bu sıfatıyla erişim hakkı tanınmamaktadır.

Bu sınırlama, Avusturya’daki bankaların tereke dosyasına bilgi verme borcu bulunmadığı anlamına gelmez. Aksine, Bankwesengesetz (BWG) §38/2 Z 3, müşteri ölümü nedeniyle tereke mahkemesine ve görevli notere banka sırrı kuralının ileri sürülemeyeceğini düzenler. Avusturya devlet portalı da bankanın bu makamların talebi üzerine ölenin adına veya kimliğine bağlanan mevduat, hesap ve başka değerler hakkında bilgi verme yükümlülüğünü açıklar.

Dolayısıyla hukuki yol, “mirasçıyım, Kontenregister şifresini açın” talebi değil; tereke mahkemesi, dosyanın Gerichtskommissär’i ve tespit edilen bankalar üzerinden yürüyen belgeli araştırmadır. Bu ayrım özellikle aile bireylerinin hesap numarasını veya bankanın adını bilmediği dosyalarda önem taşır.

Kontenregister neyi kaydeder, neden hesap bakiyesi öğrenme aracı değildir?

Avusturya Maliye Bakanlığının resmî açıklaması, Kontenregister’i Avusturya’daki belirli banka hesapları, ödeme hesapları, tasarruf ve menkul kıymet hesaplarına ilişkin merkezi kayıt mekanizması olarak tanımlar. Sicil, hesap sahibi ve hesapla ilgili belirli kimlik ve hesap bilgilerinin kayıt altına alınmasını amaçlar. Ancak merkezi sicil sorgulamasıyla banka hesabının her hareketinin, her günlük bakiyesinin veya geçmiş hesap dökümünün otomatik görülebildiği iddiası yanlıştır. Hesap kayıt sicili ile hesap ayrıntılarına inceleme sağlayan Konteneinschau farklı işlemlerdir.

Bu sicilin ana amacı tereke araştırması değildir. Vergi ve mali suç süreçlerinde yetkili kurumların kanunun belirlediği koşullarda erişimini destekler. Mirasçının kişisel merakı, mirasçılık belgesi veya veraset kararı tek başına o özel kayıt sistemine doğrudan erişim sağlayan bir kanuni izin olarak düzenlenmemiştir. Maliye Bakanlığı, mirasçılara ve Gerichtskommissär’e yönelik sorunun cevabını açık şekilde “hayır” olarak vermektedir.

Miras bırakanın adı ve doğum tarihi biliniyor diye merkezi kayıt sistemine otomatik erişim sağlanacağı beklentisi kurulmamalıdır. Sorun ölenin banka hesabının tespiti ise banka sırrı istisnası ile tereke mahkemesinin bilgi alma yöntemleri araştırılmalıdır.

KontRegG §4/4: Ölen kişinin kayıt sorgu hakkı mirasçısına geçmez

Avusturya Kontenregistergesetz §4/4, hakkında kayıt tutulmuş kişinin kendi adına kayda alınmış veriler hakkında bilgi isteyebilmesini düzenler. Hükmün konusu, hesabın bulunduğu bankadan doğrudan bütün miras işlemlerini talep etmek değil, merkezi kayıt sisteminde veri sahibi konumundaki kişinin kendi verilerine erişimidir. Ölen kişinin kayıtlarının devralınmasıyla bu kişisel erişim hakkının mirasçıya aynen geçtiği ileri sürülemez.

Avusturya Federal Maliye Bakanlığı, ölenin kayıtlarının kişisel verilerle ilgili olduğunu ve doğrudan sorgulama hakkının terekeye külli halefiyet kapsamında mirasçılara aktarılmadığını açıkça ifade eder. Bu sonuç, merhumun hesabında yüklü bakiye bulunduğunun tahmin edilmesine veya mirasçıların oybirliğiyle vekâlet vermesine göre değişen basit bir idari izin meselesi değildir.

Üstelik mali idarenin açıklamasında, noterin Gerichtskommissär ve varsa tereke kayyımı sıfatı ile bu merkezi sicili sorgulayamayacağı ayrı vurgulanır. Dolayısıyla hukuki temsilciden hukuken erişilemeyen sicil sorgusunu yerine getirmesi beklenmemeli; bankalar nezdindeki kanuni bilgi yolları tercih edilmelidir.

VwGH 28 Mayıs 2025, Ro 2024/13/0022: Doğrulanmış güncel yüksek mahkeme kararı

Avusturya Verwaltungsgerichtshof’un 28 Mayıs 2025 tarihli, Ro 2024/13/0022 sayılı kararının resmî RIS kaydı, mirasın kendisine verilmiş olduğu mirasçının KontRegG §4/4 bakımından ölen kişinin verileri üzerinde “ilgili kişi” sayılmadığını açıklar. Karara göre ölen kişiye ilişkin merkezi sicil verileri mirasçının kendi verileri değildir. Bu kişisel bilgi alma hakkı ne mirasçıya ne de terekeye külli halefiyet yoluyla geçer.

Bu, yalnız bir banka şubesinin iç uygulama tercihi veya gayriresmî hukuk yorumu değildir; Avusturya resmî içtihat veri tabanında doğrulanmış yüksek mahkeme kararının sonucudur. Karar, hesapların asla araştırılamayacağı anlamına da gelmez. Esas ayrım, merkezi Kontenregister üzerinden genel sorgu hakkı ile somut banka ve tereke işlemleri çerçevesinde yasal bilgi talebi arasındadır.

Kararın resmî kaydı RIS: VwGH 28.05.2025, Ro 2024/13/0022, mirasçıya Kontenregister sorgu hakkı geçmemesi bağlantısından okunabilir. Konunun hukuki temeli KontRegG §4/4 olduğundan, Avusturya’da yeni bir hesap açma veya mirasçı sıfatının tespiti gibi farklı işlemlerle özdeşleştirilmemelidir.

BWG §38/2 Z 3: Banka sırrının tereke mahkemesine karşı istisnası

Avusturya Bankwesengesetz §38/1 banka sırrı yükümlülüğünü düzenler. §38/2 Z 3 ise müşterinin ölümü hâlinde Abhandlungsgericht ve Gerichtskommissär karşısında gizlilik yükümlülüğünün uygulanmadığını açıkça belirtir. Bu hüküm, vefat sonrası tereke malvarlığının tespitinde gerekli bilgi akışını mümkün kılan somut kanuni dayanaklardan biridir.

Devlet portalı, bu kapsamda bankaların tereke mahkemesine ve görevlendirilen notere, ölen kişi adına kayıtlı mevduat ve benzeri değerler hakkında bilgi vermekle yükümlü olduğunu açıklamaktadır. Vefat edenin adı üzerine bulunan cari hesaplar, emekli maaşı hesabı, adı yazılı birikim hesabı, menkul kıymet depo hesapları ve konut birikimi sözleşmeleri örnek olarak sayılmaktadır. Kimliği ölene bağlanan bazı hamiline hesap veya tasarruf defterleri de koşullarına göre incelemeye konu olur.

Buradaki kanuni istisna, bankanın aynı bilgileri her akrabaya telefonla bildireceği anlamına gelmez. Yetkili tereke mahkemesi ve Gerichtskommissär sıfatları ile sıradan üçüncü kişinin sorgu talebi birbirinden ayrılır. Banka sırrına ilişkin hukuki yol, kontrolsüz veri dağıtımı değil yetkili makamın resmî bilgi talebidir.

Gerichtskommissär kimdir ve dosyada nasıl görevlendirilir?

Avusturya’da ölüm olayı üzerine Verlassenschaftsverfahren denen tereke işlemi yürütülür. Yetkili Standesamt ölüm bilgisini ilgili Bezirksgericht’e iletir; mahkeme de kanuni dağılıma göre noteri Gerichtskommissär sıfatıyla görevlendirir. Avusturya devlet portalının 2026 açıklamasında bu prosedür, noterin mahkeme adına yürüttüğü işlem olarak tanımlanmaktadır.

Mahkeme adına çalışan noter, bir mirasçı tarafının özel avukatı değildir. Tereke malvarlığı ve yükümlülükler araştırılırken ilgili kişilerin haklarının gözetilmesine yönelik kamusal bir görev üstlenir. Bu nedenle Türkiye’deki mirasçı, hangi noterin görevlendirildiğini öğrenmeli, dosya numarasını doğrulamalı ve sahip olduğu banka bilgilerini görevli notere iletmelidir.

Avusturya mevzuatındaki Gerichtskommissär rolünün, Türkiye’de noterin mirasçılık belgesi düzenlemesi veya Türk mahkemesindeki tereke temsilcisiyle tüm yönleriyle eşit olduğu düşünülmemelidir. Kurumların yetki ve dosya usulleri farklıdır; yapılacak başvurular gerçek Avusturya dosyasına bağlanır.

AußStrG §145: Todesfallaufnahme tereke varlığını ve borçları kapsar

Avusturya Außerstreitgesetz §145/1, görevli Gerichtskommissär’in Todesfallaufnahme adı verilen ölüm sonrası ilk tespit tutanağını düzenlemesini ve tereke işlemleri için gerekli durumları araştırmasını öngörür. §145/2’de ölenin kimlik ve medeni hâli, vatandaşlığı, ölüm tarihi ve yeri, son yerleşim yeri, tereke malvarlığıyla hak ve borçları, cenaze giderleri ve bunların kim tarafından karşılandığı gibi bilgiler yer alır.

Türkiye’de yaşayan mirasçı için bu hüküm bir işlem listesi sağlar. Ölenin eski banka kartı, Avusturya işvereninin ücret ve emeklilik ödemeleri, otomatik ödeme talimatları, sigorta poliçesi, hesap dekontu veya tasarruf defteri bilgisi bulunuyorsa Gerichtskommissär’e hangi olgunun nasıl doğrulanabileceği açıklanmalıdır. Tutanak, bankadaki parayı baştan tahsil etmeye değil terekenin doğru tespit edilmesine yöneliktir.

Son yaşayan kişinin ölenin hesaplarını kendi hesabına aktarması veya şifresini kullanması yerine bankaların resmî tereke prosedürüne ilişkin kuralları izlenmelidir. Tereke bakımından hangi hakların devredilebildiği ve hangi yetkilerin ölümle sona erdiği ayrı değerlendirilir.

AußStrG §166: Envanter, mirasa giren hak ve borçları ölüm tarihi itibarıyla gösterir

AußStrG §166/1, tereke envanterinin ABGB §531 anlamındaki bütün maddi eşyalar ile devredilebilir hak ve yükümlülükleri, ölüm tarihindeki değerleriyle gösteren kapsamlı liste olduğunu düzenler. Bu nedenle yalnız banka hesabının bulunup bulunmadığı değil, hesabın kime ait olduğu, hangi tarihteki bakiyenin terekeye girdiği ve başka hak sahiplerinin iddiaları da önemlidir.

Bir hesapta eşler ortak malik olabilir; bir tasarruf defterinin sahibine veya lehtarına ilişkin farklı iddia bulunabilir. Böyle durumlarda bankadan bilgi alınması, kaydın mutlaka bütünüyle terekeye ait olduğu anlamına gelmez. §166/2, belirli eşyanın terekeye dahil olup olmadığı ihtilafında mahkemenin envantere alınması veya çıkarılması yönünde karar vermesine ilişkin hükümler içerir.

Banka tarafından bildirilen toplam tutarın bütün mirasçılara doğrudan dağıtılacağı varsayımı bu nedenle eksiktir. Borçlar, ortak hesap ilişkisi, mülkiyet ihtilafı ve miras paylarının hukukî tespiti ayrı süreçlerdir.

Bankaların bildirdiği iki farklı değer grubu: legitimierte ve identifizierte Werte

Avusturya devlet portalı, bankaların Gerichtskommissär veya tereke mahkemesine bildirecekleri değerleri iki örnek grupta açıklamaktadır. “Legitimierte Werte”, ölen kişinin adı üzerine kayıtlı vadesiz ve emekli hesaplarını, isme bağlı menkul kıymet hesaplarını, birikim hesaplarını ve konut birikimi sözleşmelerini kapsayan örneklerdir. Bunlar, bankanın kayıtlarında hak sahipliğinin ölenin adıyla tanımlandığı değerlerdir.

“Identifizierte Werte” ise hesap veya hamiline birikim belgesi üzerinde ölen kişinin kimliğinin bağlantılı kişi olarak kaydedildiği varlıkları ifade eder. Örneğin şifreli bir tasarruf defterinin ölen kişiyle bankaca kimlik düzeyinde ilişkilendirilmesi halinde inceleme koşulları farklı olabilir. Resmî portal, banka bilgi yükümlülüğünün yalnız adı yazan hesaplarla sınırlı görülmemesi gerektiğini belirtmektedir.

Ancak bu iki bilgi grubu, hangi değerin kesin olarak terekeye ait olduğunu kendiliğinden çözmez. Terekeye dahil olma bakımından hukuki mülkiyet veya alacak hakkı ayrıca belirlenmelidir. Devlet portalının verdiği bu örnek ayrımı, malvarlığı araştırmasının neden basit bir hesap numarası listesinden ibaret olmadığını gösterir.

Cari hesap dışındaki depo, birikim ve sözleşmeler nasıl incelenir?

Bankacılık ilişkisinde yalnız vadesiz hesap bakiyesinin araştırılması mirasın tamamını göstermeyebilir. Avusturya resmî açıklamasında menkul kıymet depo hesabı, tasarruf defteri ve konut birikimi sözleşmesi gibi bankacılık ürünlerinin de bilgi talebinin konusu olabileceği belirtilmektedir. Bu nedenle geride kalan kişinin yatırım hesabı veya belirli bir bankayla uzun süreli birikim sözleşmesi olduğuna dair kayıtlar toplanmalıdır.

Vefat öncesinde açılmış birden çok hesap, ortak hesap, otomatik ödenen emekli maaşı veya hisse senedi hesabı bulunabilir. Her birinin hak sahibi, ölüm tarihindeki hesap durumu ve bankaya ait talep koşulları farklıdır. Ölümden sonraki para hareketlerinin nedeni ve hukuki etkisi ayrıca incelenmelidir. Hesapların birinin kapalı veya borçlu bakiyede olması, bütün bankacılık ilişkisinin sona ermiş olduğu anlamına gelmez.

Bankanın hukuki talebe vereceği cevapla envanter oluşturulur; ancak yatırım malvarlığının güncel piyasa değeri, ölüm tarihindeki değer ve mirasçının payı birbirinden ayrı hesaplanmalıdır. Bu ayrım finansal hesap üzerinde tam yetki tanındığı anlamına gelmeyen hesap sorgularında özellikle önemlidir.

Ölüm bildirimi yapılınca banka hesabına ne olur?

Avusturya devlet portalının 2026 tarihli “Meldung des Todesfalls: Geldinstitute” sayfası, ölümün bankaya yakınları veya tasarruf yetkisi bulunan mirasçılar tarafından serbest biçimli yazı ya da şahsen bildirilmesini, ölüm belgesinin veya resmi ölüm kayıt çıktısının sunulmasını açıklar. Ölenin bütün bilinen banka ve hesap ilişkilerinin görevli Gerichtskommissär’e bildirilmesi gerektiğini de vurgular.

Portalın açıklamasına göre başka hesap sahibi bulunmayan hesaplar ve tasarruf defterleri, tereke işlemleri bitinceye kadar kural olarak bloke edilir. Ortak hesaplarda ise çoğunlukla sahiplerden birinin öldüğü işaretlenir ve hayatta kalan diğer hesap sahibinin tasarruf yetkisi devam edebilir. Ancak bu genel idari açıklama, her ortak hesabın miras malvarlığından tamamen çıkarıldığı veya bankanın bütün durumlarda aynı hesap bloke prosedürünü uyguladığı anlamına gelmez.

Mirasçı, bankaya ölüm belgesini ulaştırmakla hesabı hemen kendi adına kullanma hakkının oluştuğunu düşünmemelidir. Banka bilgisine ulaşmak, tereke envanterine girmesi ve belirli mirasçının tasarruf hakkı kazanması üç farklı aşamadır.

Erbantrittserklärung ve Einantwortungsbeschluss olmadan para talebi

Avusturya devlet portalı, tereke işlemlerinde mirasçı olmak isteyen kişilerin Erbantrittserklärung adlı mirası kabul beyanında bulunmasını açıklar. Bu kabul beyanı koşullarına göre bedingt veya unbedingt olabilir. Mirasın yalnız olumlu malvarlığı unsurlarından değil, borçlarından da oluşması nedeniyle beyanın türü ve hukuki sorumluluk sonuçları önemlidir. Terekeyi kabul eden mirasçının hangi malları ne zaman tasarruf edebileceği, yalnız ölüm belgesi sunularak çözülmez.

Verlassenschaftsverfahren sonunda Bezirksgericht tarafından Einantwortungsbeschluss düzenlenir; belgede mirasın kime hangi oranla geçtiği belirtilir. Kararın kesinleşmesine ilişkin şerh ve bankanın talep edeceği diğer belgeler, mirasçı adına kullanılabilirlik bakımından incelenir. Türkiye’de alınmış mirasçılık belgesi ile Avusturya mahkemesinin terekeyi mirasçıya teslimine ilişkin kararı aynı belge değildir.

Avusturya’daki miras beyanının Türkiye’deki tereke borçlarına etkisi Avusturya şartlı miras kabulü ve Türkiye’deki miras borçları yazısında ayrıca incelenmiştir. Bu çalışmanın asıl konusu ise banka hesaplarına ilişkin bilginin hangi makamdan ve hangi hukuki yetkiyle alınacağıdır.

Türkiye’de oturan mirasçı Avusturya’da şahsen bulunmak zorunda mı?

Avusturya devlet portalına göre tereke işlemlerindeki bazı usul işlemleri noter veya tarafların seçip yetkilendirdiği uygun temsilci aracılığıyla yürütülebilir. Terekenin araştırılmasında bütün mirasçıların ilk Todesfallaufnahme toplantısına fiziken gelmesi her durumda zorunlu değildir; görevli noter çoğu zaman bu ilk görüşmede ilgili kişileri tespit eder. Bununla birlikte mirasçının temsil biçimi, imza, kimlik kontrolü ve hangi belgeyi kimin düzenleyeceği somut dosyaya göre belirlenmelidir.

Türkiye’deki mirasçı, ölenin kimlik ve Avusturya’daki son yerleşim yeri bilgilerini, ölüm belgesini ve kendisinin soybağına ilişkin kayıtlarını hazırlamalıdır. Mahkeme dosya numarası ve Gerichtskommissär öğrenildiğinde, bilinen banka hesapları ve olası yatırım kayıtlarıyla ilgili somut başvuru yapılabilir. Sadece “Avusturya’daki bütün bankaları bulun” şeklindeki açıklama, mali idarenin yasakladığı merkezi sicil sorgusunu yapabilen bir temsil yetkisi oluşturmaz.

Türkiye’deki belgelerin Avusturya’da kullanılabilirliği tercüme, şekil ve gerekli onay kuralları bakımından ayrı kontrol edilir. Her kurumun her belgenin fotokopisini yeterli göreceği varsayılmamalıdır. Avusturya Einantwortungsbeschluss belgesinin Türkiye’deki miras işlemleri ile miras kararının Türk işlemleri üzerindeki etkisi ayrıca açıklanmaktadır.

Banka adı bilinmiyorsa belgelerle hedefli araştırma dosyası hazırlamak

Bütün banka hesaplarının otomatik merkez sicil sorgusuyla listelenememesi, mirasçının elindeki parçalı bilgilerden yararlanılmayacağı anlamına gelmez. Vefat edenin geçmiş maaş veya emekli maaşı yazıları, banka kartları, posta kutusundaki hesap bildirimleri, yıllık faiz veya yatırım bildirimleri, kredi ödeme dökümleri ve otomatik fatura ödeme talimatları bilinen bankaların tespitinde önemli olabilir. Her belgenin tarihini, banka adını ve hesap sahibinin kimliğini gösteren bilgilerini ayrı kaydetmek gerekir.

Avusturya’da emekli maaşı alan kişinin Pensionsversicherung yazışmalarındaki ödeme hesabı bilgileri varsa bu kayıt araştırmanın başlangıcı olabilir. Bir hesabın IBAN’ının bulunması, hesaptaki bütün parasal değerin ölen kişiye ait olduğunun kesin kanıtı değildir; ancak bankanın ve hesap ilişkisinin tespiti bakımından somut olgu sunabilir.

Türkiye’deki mirasçı, elde edilen bu verileri görevli Gerichtskommissär’e sunarak bilinen bankalara kanuni bilgi talebi yöneltilmesini isteyebilir. Her hesaba yönelik doğrulama ile bulunan malvarlığının hukuki niteliği ayrı raporlanmalıdır. Hesap belgelerinin izinsiz ele geçirilmesi veya başka bir kişinin dijital bankacılık şifresiyle giriş yapılması hukuki araştırma yöntemi değildir.

Avusturya banka alacağı ile Türkiye’deki taşınmaz mirası aynı kanuna tabi sayılmaz

5718 sayılı Türk Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun m.20, mirasa uygulanacak hukuk ve Türkiye’de bulunan taşınmazlar bakımından özel kurallar içerir. Ölen kişinin Avusturya bankasında parasının, Türkiye’de ise ev veya tarlasının olması, iki farklı malvarlığı unsurunu gündeme getirir. Hangi mahkemenin terekeyi yürüteceği, mirasa uygulanacak hukuk ve her ülkede gerekli mülkiyet veya alacak işlemleri ayrı bağlama kurallarıyla değerlendirilir.

Avusturya’da görevli Gerichtskommissär’in ölenin banka hesaplarını tespit etmesi, Türkiye’deki tapunun kendiliğinden Avusturya tereke dosyasıyla mirasçı üzerine geçtiğini göstermez. Türkiye’de alınan veraset belgesinin de Avusturya merkez sicil verilerine doğrudan erişim sağladığı ileri sürülemez. Mirasbırakan yurtdışında yaşarsa Türk hukukunda hangi miras hukuku uygulanır? başlıklı rehber, özellikle Türkiye’deki taşınmazın hukukunu ayrıntılı ele alır.

Para, taşınmaz ve diğer hakların birbirine karıştırılmadan dosyalanması, yurt dışında yaşayan veya iki ülkede mirası bulunan aileler bakımından önemlidir. Belgeli inceleme yapılmadan tek bir ülke kararının bütün varlıkları otomatik çözdüğü savı yanlıştır.

Tereke borçları ile bankadaki bakiye karşılaştırması

Bir mirasçının banka hesabını tespit etmeye çalışırken aynı zamanda kredi ve teminat yükümlülükleriyle karşılaşması mümkündür. AußStrG §145 ölüm sonrası tespit tutanağında malvarlığı yanında hak ve borçların da araştırılmasını; §166 envanterin devredilebilir borç ve hakları ölüm tarihi itibarıyla göstermesini düzenler. Bu nedenle yalnız hesapların pozitif bakiyesi üzerinden paylaşım hesabı yapılmamalıdır.

Örneğin bankadaki mevduat ile konut kredisi veya başka borç ilişkisi aynı kurumda bulunabilir. Borcun kimde, hangi kapsamda ve hangi tarihte mevcut olduğu incelenmeden bankada para bulunması otomatik olarak net tereke zenginliği anlamına gelmez. Ayrıca banka sigortaları, ölüm teminatı, üçüncü kişinin hak sahipliği veya birlikte imza koşulları gibi unsurlar somut sözleşmelerle belirlenmelidir.

Şartlı veya şartsız miras kabul beyanının sonuçları Avusturya hukukunda özel düzenlenmiştir. Borç yükümlülüğü bakımından başvuru öncesi mali envanterin doğru oluşturulması, hesabı öğrenmekle mirası kabul etmenin aynı işlem olmadığının anlaşılması gerekir.

Türkiye’deki mirasçı için uygulama sırası ve hukukî kontrol çizelgesi

Birinci adım ölüm ve kimlik kayıtlarını, Avusturya’daki son yerleşim yerini ve akrabalık bağını belgelemektir. İkinci adım yetkili Bezirksgericht ile Gerichtskommissär’in tespit edilmesidir. Üçüncü adım Todesfallaufnahme sırasında bilinen banka, emeklilik, yatırım ve hesap bilgilerini yazılı sunmaktır. Dördüncü adım kanuni BWG §38/2 Z 3 çerçevesinde ilgili bankalara görevli makam üzerinden bilgi talebinin takibidir.

Beşinci adım bankanın bildirdiği değerlerin ölüm tarihindeki durumu ile ortak hesap ve üçüncü kişi haklarının ayrıştırılmasıdır. Altıncı adım veraset ve borçların envanterde doğru sınıflandırılmasıdır. Yedinci adım Erbantrittserklärung ve sonradan düzenlenecek Einantwortungsbeschluss gibi belgelerin somut dosya bakımından doğru tamamlanmasıdır. Sekizinci adım mirasçının banka ve gerekirse Türkiye’deki malvarlığı bakımından hak kazanma ve tasarruf süreçlerinin ayrı yürütülmesidir.

Bu yöntem, hukuken yetkisiz Kontenregister sorgusu yaptırma girişimleri yerine yetkili makamın resmî bilgi almasını esas alır. Bankaya ve notere yapılan başvuruların alındı kayıtları ile yanıtları saklanmalı; olmayan bilgi veya hesaplar tahmin yoluyla terekeye eklenmemelidir.

En sık görülen altı yanlış yaklaşım

Birinci hata, Avusturya’da merkezi Kontenregister bulunduğu için tüm mirasçıların bunu doğrudan sorgulayabileceğini düşünmektir. Maliye Bakanlığı ve VwGH’nin 28 Mayıs 2025 tarihli kararı bu iddiayı açıkça reddeder. İkinci hata, noterin de aynı merkezi sicile serbestçe erişebildiğini varsaymaktır. Üçüncü hata, merkezi sicil erişimi yoksa hiçbir Avusturya bankasından ölüm sonrası bilgi alınamayacağını söylemektir; BWG §38/2 Z 3 tersini düzenler.

Dördüncü hata, banka bilgilerinin görevli makama verilmesiyle bütün bakiyenin doğrudan her mirasçıya ödendiğini düşünmektir. Beşinci hata, Türk mirasçılık belgesiyle Avusturya’daki tüm hesapların otomatik kullanılabilir hale geleceğini kabul etmektir. Altıncı hata da bir bankada hesabın tespitini, ölenin bütün borç ve malvarlığının eksiksiz bulunduğunun garantisi saymaktır.

Doğru yöntem, resmi Avusturya tereke dosyası, banka gizliliği istisnası, envanter ve mirasçılık kararının sonuçlarını aşama aşama incelemektir. Özellikle Türkiye’deki ailelerin ellerindeki belgeler yetersizse önce resmî kayıt ve noter yazışmasının hangi olguyu kanıtlayabileceği belirlenmelidir.

Sıkça Sorulan Sorular

Avusturya’da ölen kişinin hesaplarını Türk mirasçı Kontenregister’den görebilir mi?

Hayır. Avusturya Maliye Bakanlığı, KontRegG §4/4 kapsamında ölenin merkez sicil bilgilerini sorgulama hakkının mirasçıya geçmediğini açıklar.

Gerichtskommissär ölenin Kontenregister kaydını doğrudan sorgulayabilir mi?

Avusturya Maliye Bakanlığına göre görevli noter veya tereke kayyımı bu sıfatla ölene ait Kontenregister verisine doğrudan erişemez; bu bilgi alma yetkisi bankalara yönelik ayrı talep usulüyle karıştırılmamalıdır.

Avusturya yüksek mahkemesi bu konuda hangi kararı verdi?

VwGH 28 Mayıs 2025 tarihli Ro 2024/13/0022 sayılı kararında KontRegG §4/4 bilgi hakkının ölenin mirasçısına veya terekeye geçmediğini açıklamıştır.

Avusturya bankası ölenin hesabını tereke noterine açıklamak zorunda mı?

BWG §38/2 Z 3 müşterinin ölümü hâlinde banka sırrı yükümlülüğünün Abhandlungsgericht ve Gerichtskommissär karşısında uygulanmamasını düzenler; banka bilgi talebinin kapsamı ilgili tereke dosyasına göre incelenir.

Gerichtskommissär ne demektir?

Avusturya’da Bezirksgericht adına Verlassenschaftsverfahren yürüten görevli noterdir. Tereke ile ilgili bilgileri araştırır ve Todesfallaufnahme sürecini yürütür.

AußStrG §145 ölüm sonrası hangi kayıtları zorunlu kılar?

Todesfallaufnahme sürecinde ölenin kimliği ve yerleşim yeri, miras varlıkları, alacak ve borçlar ve cenaze giderleri gibi bilgilerin araştırılması öngörülür.

AußStrG §166 envanter neyi gösterir?

Ölüm tarihindeki terekeye ait maddi eşya, devredilebilir haklar ve borçlar ile bunların değerini gösteren kapsamlı tereke listesini düzenler.

Avusturya’da tasarruf defteri veya yatırım hesabı da araştırılabilir mi?

Avusturya devlet portalına göre görevli makama banka bilgisi yükümlülüğü, ölen adına kayıtlı hesaplar yanında belirli tasarruf ve menkul kıymet hesapları gibi değerleri de kapsar.

Avusturya’da ölüm olunca banka hesabı hemen kapatılır mı?

Resmî Avusturya açıklamasına göre başka hesap sahibi olmayan hesaplar genellikle tereke sonuçlanana kadar bloke edilir; ortak hesaplarda uygulama ve diğer haklar ayrıca incelenir.

Türkiye’de bulunan mirasçı Avusturya’ya gelmeden araştırma yapabilir mi?

Yetkili Bezirksgericht, görevli noter ve uygun temsil kanalları üzerinden belge hazırlama ve yazışma mümkündür; somut usul işlemi ve kimlik doğrulama koşulları ayrıca kontrol edilir.

Türk mirasçılık belgesi Avusturya bankasındaki parayı doğrudan ödetir mi?

Türk mirasçılık belgesiyle Avusturya Verlassenschaftsverfahren sonucundaki Einantwortungsbeschluss aynı belge değildir; bankanın isteyeceği resmî ve kesinleşmiş kayıtlar ayrıca değerlendirilir.

Avusturya’da bir bankadan bilgi alındıysa bütün miras kesin bulunmuş mudur?

Hayır. Banka bilgisi, bütün malvarlığının ve borçların bulunmuş olduğu anlamına gelmez. Tereke envanteri, diğer bankalar, ortak haklar ve borçlar ayrıca değerlendirilir.

Avusturya’nın doğrulanabilir resmî kanun ve kurum kaynakları

Kontenregister’in mirasçılara kapalı olması iddiası Avusturya Maliye Bakanlığı ve resmî VwGH kararıyla; bankaların tereke makamına bilgi yükümlülüğü BWG §38/2 Z 3 ve Avusturya devlet portalıyla karşılaştırılmıştır.

• Avusturya Maliye Bakanlığı: Kontenregister ve ölen kişinin hesabını sorgulama yasağı
• Avusturya devlet portalı: Verlassenschaftsverfahren und Bankgeheimnis
• RIS: Bankwesengesetz §38/2 Z 3, banka sırrı istisnası
• RIS: AußStrG §§144–145, 166, tereke usulü ve envanteri
• RIS: VwGH 28.05.2025, Ro 2024/13/0022, mirasçıya Kontenregister sorgu hakkı geçmemesi
• Avusturya devlet portalı: Verlassenschaftsverfahren süreç ve belgeleri
• Avusturya devlet portalı: Bankalara ölüm bildirimi ve hesapların blokesi
• Avusturya devlet portalı: Miras işlemlerinin başlangıcı ve noter görevi