Avusturya Miras Belgesi Türkiye’de Geçerli mi? Einantwortungsbeschluss ve MÖHUK m.20 | 2026

Avusturya’da yaşayan Türk vatandaşları, çifte vatandaşlar ve Avusturya vatandaşlarının Türkiye’de malvarlığı bulunması hâlinde dosyada sıkça Einantwortungsbeschluss isimli belgeyle karşılaşılır. Türkçe karşılığı birebir tek bir belge adına indirgenemez; belge, Avusturya veraset sürecinin sonunda mahkeme tarafından verilen ve mirasçıları ile paylarını gösteren “terekenin mirasçılara teslimi/halefiyet kararı” niteliğindedir. Avusturya’nın resmî devlet portalı, veraset süreci tamamlandıktan sonra bu kararın düzenlendiğini, kararda kimlerin hangi payla mirasçı olduğunun yazıldığını ve külli halefiyetin ispatında kesinleşme şerhli kararın kullanıldığını açıklar.

Bu yazıyla ilgili genel bir sorunuz mu var? Anonim soru sor

Türkiye bakımından asıl soru, Avusturya mahkemesinin verdiği bu kararın Türkiye’de ne kadar ileri gidebildiğidir. Yabancı bir mahkeme kararının varlığı, Türkiye’deki bir taşınmazın tapu kaydını kendiliğinden değiştirmez. Mirasın uygulanacak hukuku, taşınmazın bulunduğu yer, kararın niteliği ve Türkiye’de istenen hukuki sonuç ayrı ayrı incelenir. Özellikle MÖHUK m.20/1’deki “Türkiye’de bulunan taşınmazlar hakkında Türk hukuku uygulanır” kuralı belirleyicidir.

Einantwortungsbeschluss nedir?

Avusturya’da ölümden sonra tereke Verlassenschaftsverfahren adı verilen yargısal veraset sürecinden geçer. Avusturya’nın oesterreich.gv.at portalındaki güncel açıklamaya göre süreç tamamlandığında Einantwortungsbeschluss düzenlenir ve bu kararda kimlerin hangi oranla mirasçı olduğu gösterilir. Avusturya’daki taşınmazın tapuya geçirilmesi veya işletmeyle ilgili bazı kayıtların ölüm sebebiyle güncellenmesi gibi işlemlerde bu karar kullanılabilir.

Bu belgeyi yalnızca “ölüm belgesi” olarak görmek yanlıştır. Ölüm belgesi kişinin vefatını kanıtlar; Einantwortungsbeschluss ise veraset prosedürünün sonucunu ve mirasçıların hukuki konumunu gösterir. Ayrıca Avusturya resmî kaynağı, külli halefiyetin ispatı için kararın Rechtskraftstempel, yani kesinleşme şerhiyle sunulmasına dikkat çeker. Türkiye’ye getirilecek evrakta da kararın kesinleşmiş olup olmadığı incelenmelidir.

Avusturya dosyasında başka belgeler de bulunabilir: ölüm belgesi, vasiyetname, mirası kabul beyanları, noter/mahkeme yazıları ve tereke envanteri. Türkiye’de işlem yapılacaksa yalnızca belge adını değil, kararın tam metnini, kesinleşme durumunu ve mirasçı/pay bilgisini birlikte görmek gerekir.

Kesinleşme şerhi neden önemlidir?

Yabancı karar Türkiye’de bir hukuki sonuca dayanak yapılacaksa kararın yabancı ülke hukukuna göre kesinleşip kesinleşmediği özellikle önemlidir. MÖHUK m.50, yabancı mahkemelerden hukuk davalarına ilişkin olarak verilmiş ve o devlet kanunlarına göre kesinleşmiş ilamların Türkiye’de icrası için tenfiz kararı öngörür. Miras dosyasındaki her yabancı belge “tenfiz edilecek ilam” değildir; ancak yabancı mahkeme kararının icrai veya kesin hüküm etkisi isteniyorsa MÖHUK m.50 ve devamı gündeme gelir.

Einantwortungsbeschluss bakımından önce Türkiye’de ne istendiği belirlenir. Amaç sadece mirasçılığı destekleyen bir belge sunmak ise yabancı resmî belge olarak kullanımı ele alınır. Amaç kararın Türkiye’de kesin hüküm veya icra etkisi yaratması ise tanıma/tenfiz incelemesi gerekir. Bu ayrım yapılmadan “her Avusturya miras kararı için kesinlikle tanıma davası gerekir” veya “hiçbir zaman gerekmez” demek hukuken doğru değildir.

Avusturya miras kararı Türkiye’de hangi hukuki değeri taşır?

6100 sayılı HMK m.224 yabancı devlet makamlarınca düzenlenen resmî belgelerin Türkiye’de resmî belge niteliği taşıması için yetkili makam veya Türk konsolosluğu onayını arar; Türkiye’nin taraf olduğu milletlerarası sözleşmeleri saklı tutar. Avusturya ve Türkiye Apostil Sözleşmesi tarafı olduğundan, sözleşme kapsamındaki Avusturya kamu belgesi usulüne uygun apostille Türkiye’de kullanılabilir. Yabancı dildeki belgenin Türkçe tercümesi ise HMK m.223 ve başvurulan kurumun özel uygulaması çerçevesinde hazırlanır.

Fakat belge tasdiki ile mirasın maddi sonucu ayrı konudur. Apostil, Avusturya kararının Türkiye’deki taşınmazı kendiliğinden mirasçı adına tescil ettirmez. Türkiye’deki taşınmazın kime ve hangi payla geçeceği, MÖHUK’un bağlama kuralları ve Türk Medeni Kanunu hükümleri çerçevesinde değerlendirilir.

MÖHUK m.20 ve Türkiye’deki taşınmazlar

MÖHUK m.20/1 iki kural koyar: miras kural olarak ölenin millî hukukuna tabidir; Türkiye’de bulunan taşınmazlar hakkında Türk hukuku uygulanır. Dolayısıyla Avusturya’da verilmiş karar, Türkiye’deki daire, arsa, tarla veya işyeri yönünden Türk hukukunun miras ve ayni hak kurallarını bertaraf etmez.

MÖHUK m.21 de taşınır ve taşınmazlar üzerindeki mülkiyet hakkı ve diğer ayni hakları, işlem anında malın bulunduğu ülke hukukuna bağlar. Türkiye’de tapuya kayıtlı taşınmaz üzerindeki mülkiyet değişikliğinin tapu siciline yansıtılması Türk tapu mevzuatına göre yapılır. Bu nedenle Avusturya’da terekenin mirasçılara geçirilmiş olması, Türkiye tapu sicilindeki malik hanesinin otomatik değiştiği anlamına gelmez.

Türkiye’de yasal mirasçılık belgesi bakımından TMK m.598 uygulanır. Yabancılık unsuru varsa sulh hukuk mahkemesi önünde yabancı hukuk ve nüfus/soybağı belgeleri değerlendirilerek mirasçılık belgesi alınması gündeme gelir. Avusturya kararının içeriği bu incelemede önemli bir resmî delildir.

Einantwortungsbeschluss için Türkiye’de tanıma davası gerekir mi?

Bu sorunun cevabı hedeflenen sonuca göre verilir. MÖHUK m.58, yabancı mahkeme ilamının kesin delil veya kesin hüküm olarak kabulü için tanıma şartlarını düzenler ve tenfiz şartlarına atıf yapar. Eğer Avusturya kararının Türkiye’de kesin hüküm etkisine dayanılacaksa tanıma hükümleri değerlendirilir. Kararın icrai bir edimi Türkiye’de zorla yerine getirmesi isteniyorsa tenfiz gündeme gelir.

Buna karşılık Türkiye’deki tapu intikalinde temel amaç, Türk hukukuna göre mirasçılık ve intikal işlemini gerçekleştirmekse, yabancı karar dosyanın belgelerinden biri olarak sunulabilir ve ayrıca Türk mirasçılık belgesiyle işlem yapılabilir. Bu iki yöntem birbiriyle karıştırılmamalıdır. Somut kararın mahkeme ilamı niteliği, kesinleşmesi, tarafları ve Türkiye’de istenen sonuç görülmeden tek kalıp cevap verilmemelidir.

Tanıma/tenfiz gerekiyorsa MÖHUK m.51 görev ve yetkiyi, m.52 istemi, m.53 dilekçeye eklenecek belgeleri, m.54 tenfiz şartlarını düzenler. Kararın aslı veya usulüne göre onanmış örneği ile kesinleştiğini gösteren belgenin onaylı tercümesi dosyada kritik önemdedir.

Avusturya belgesinde apostil ve tercüme

Avusturya’dan getirilecek kararın Türkiye’de kullanılabilmesi için önce belgenin hangi makamca düzenlendiği ve apostil yetkili makamı belirlenir. Apostil, belgenin yetkili makam imzası/mührü bakımından uluslararası tasdik zincirini sadeleştirir. Belge, apostil şerhiyle birlikte Türkçeye çevrilir. Mahkeme dosyasında HMK m.223 gereğince tercüme sunulur; mahkeme resmî tercüme isteyebilir.

Kararın yalnızca ilk sayfasını çevirmek yeterli değildir. Mirasçı isimleri, pay oranları, karar gerekçesi/sonuç bölümü, kesinleşme şerhi ve ekler Türkiye’de yapılacak işlem için anlamlıysa bütünlük korunmalıdır. İsimlerin Türk kimlik kayıtlarıyla farklı yazıldığı Avusturya belgelerinde aynı kişi olduğunun gösterilmesi için nüfus kayıtları, doğum/evlenme belgeleri veya isim denklik belgeleri gerekebilir.

Türkiye’de tapu intikali nasıl yürütülür?

Türkiye’de taşınmaz varsa uygulama sırası dosyanın niteliğine göre şu çekirdek adımları içerir:

1. Ölüm ve kimlik belgelerinin temini,
2. Avusturya Einantwortungsbeschluss kararının kesinleşme durumu, apostili ve tercümesinin hazırlanması,
3. Türkiye’de kullanılacak mirasçılık belgesinin alınması,
4. Veraset ve intikal vergisi yükümlülüklerinin yerine getirilmesi,
5. Tapu müdürlüğü için kimlik, vekâletname ve diğer belgelerin tamamlanması,
6. Miras intikalinin tapu siciline tescili.

Mirasçı Türkiye’ye gelemiyorsa işlem özel yetkili vekâletnameyle yürütülebilir. Yabancı makam önünde düzenlenen vekâletnamenin TKGM’nin 2015/5 sayılı Genelgesi ve ek kılavuzundaki şartları taşıması gerekir. Tapu işlemine ilişkin yetki açık olmalı; yabancı noter vekâletnamesinde fotoğraf, apostil/tasdik ve Türkçe tercüme şartları kontrol edilmelidir.

İntikal sonrası satış planlanıyorsa yalnızca “miras işlemlerini yapmaya” yetki verilmesi satış için yeterli olmayabilir. Satış, bedel alma, tapuda ferağ, gerektiğinde vergi/harç işlemleri gibi yetkiler vekâletnamede açıkça düzenlenmelidir. yurt dışından Türkiye miras işlemleri rehberi süreç hakkında tamamlayıcı bilgi verir.

Türkiye’deki banka hesabı ve şirket payları

Taşınmaz dışındaki malvarlığında uygulanacak hukuk analizi farklılaşabilir. Türkiye’deki banka hesabı, menkul kıymet ve şirket payında mirasçı sıfatının ispatı, ilgili kurumun belge talepleri ve mirasın uygulanacak hukuku birlikte değerlendirilir. Banka, vergi belgesi ve Türkiye’de kullanılabilir mirasçılık belgesi isteyebilir. Avusturya kararı mirasçıları göstermesi bakımından değerli olsa da bankanın Türk mevzuatına dayalı ek evrak istemesini ortadan kaldırmaz.

Limited veya anonim şirket payı varsa şirket sözleşmesi, TTK hükümleri ve şirketin pay defteri/MERSİS süreci ayrıca incelenir. Bir kişinin Avusturya kararında mirasçı görünmesi şirket kayıtlarının hiçbir işlem yapılmadan değişeceği anlamına gelmez. yurt dışındaki mirasçının limited şirket payını devralması başlıklı içerik şirket payı bakımından ayrıntılı yol haritası içerir.

Avusturya–Türkiye miras dosyası kontrol listesi

• Ölen kişinin vatandaşlığı/vatandaşlıkları ve ölüm tarihindeki statüsü,
• Türkiye’deki malvarlığının türü ve tapu/banka/şirket kayıtları,
• Einantwortungsbeschluss tam metni ve Rechtskraftstempel,
• Kararın apostil şerhi,
• Eksiksiz Türkçe tercüme ve gereken noter tasdiki,
• Ölüm belgesi ve nüfus/soybağı belgeleri,
• Vasiyetname veya miras sözleşmesi varsa aslı/onaylı örneği,
• Türkiye’de mirasçılık belgesi başvurusu için gerekli belgeler,
• Veraset ve intikal vergisi dosyası,
• Türkiye’ye gelmeden işlem yapılacaksa tapu/mahkeme/banka yetkilerini kapsayan vekâletname.

Avusturya’dan Gelen Dosyada Uygulanacak Somut İşlem Sırası

Avusturya miras belgesinin Türkiye’de kullanılması için dosya, belgenin adına bakılarak değil Türkiye’de hangi sonucun istendiğine göre kurulmalıdır. İlk kontrol miras bırakanın ölüm tarihindeki vatandaşlığıdır. MÖHUK m.20/1 uyarınca miras kural olarak ölenin millî hukukuna bağlıdır; buna karşılık Türkiye’de bulunan taşınmazlar bakımından doğrudan Türk hukuku uygulanır. Miras bırakanın Türk ve Avusturya vatandaşlıklarını birlikte taşıması hâlinde MÖHUK m.4’teki vatandaşlık kuralları da ayrıca dikkate alınır. Bu tespit yapılmadan yabancı karardaki payların Türk malvarlığına aynen uygulanması hukuken hatalıdır.

İkinci kontrol, Türkiye’deki malvarlığının taşınmaz, banka mevduatı, menkul kıymet, şirket payı veya alacak olarak sınıflandırılmasıdır. Mersin’deki konut için MÖHUK m.20/1 ve m.21 çerçevesinde Türk hukuku ve tapu sicili kuralları uygulanırken, bankadaki mevduat veya şirket payı için mirasçılık sıfatının yanında ilgili kurumun ve Türk Ticaret Kanununun özel hükümleri devreye girer. Aynı dosyada üç farklı malvarlığı bulunuyorsa tek bir “veraset işlemi” yapılmaz; üç ayrı işlem kolu hazırlanır.

Üçüncü kontrol Einantwortungsbeschluss’un tamlığı ve kesinleşmesidir. Kararın yalnız sonuç kısmı değil; mirasçıların adlarını ve paylarını gösteren bölümleri, karar tarihi, mahkeme bilgisi ve Rechtskraftstempel birlikte incelenir. MÖHUK m.53, tanıma veya tenfiz yoluna gidilecek dosyada yabancı ilamın aslı veya usulüne göre onanmış örneği ile kesinleşmeyi gösteren belgenin onaylı tercümesini arar. Karar yalnız Türk mirasçılık belgesi dosyasında delil olarak kullanılacaksa da kesinleşme kaydı, belgenin güncel hukuki durumunu göstermesi bakımından önemlidir.

Dördüncü aşamada tasdik ve tercüme tamamlanır. HMK m.224 yabancı resmî belgenin Türkiye’de resmî belge niteliğini düzenler ve milletlerarası sözleşme hükümlerini saklı tutar. Apostil, kararın içeriğini Türk hukukuna dönüştürmez; yalnızca belgenin resmî kaynağının tasdiki işlevini görür. Türkçe tercümede mirasçı isimleri, doğum tarihleri, pay oranları ve kesinleşme şerhi atlanmamalıdır. Avusturya’da evlilikten sonra alınan soyadı Türk nüfus kaydındaki soyadından farklıysa, evlenme veya isim değişikliği belgesiyle kimlik bağlantısı kurulmalıdır.

Beşinci aşama Türkiye’deki mirasçılık belgesidir. TMK m.598 uyarınca mirasçılık sıfatını gösteren belge alınır. Yabancılık unsuru, yabancı nüfus kayıtları veya yabancı hukuk incelemesi gereken dosyalarda sulh hukuk mahkemesi üzerinden yürütülen başvuru, Türkiye’deki tapu ve banka işlemleri için esas belge setinin oluşturulmasını sağlar. Mahkeme yabancı belgedeki tespiti körü körüne tekrar etmez; Türk hukukunun uygulanacağı malvarlığı bakımından Türk hukukunu uygular.

Son aşamada işlem hedefi ayrı ayrı tamamlanır. Tapu intikalinde vergi ve tapu belgeleri; bankada mirasçılık, vergi ve kimlik/temsil belgeleri; şirket payında ise TTK, şirket sözleşmesi ve ticaret sicili kayıtları esas alınır. Mirasçı Avusturya’da kalacaksa vekâletname hedef işleme göre hazırlanır. Tapuda intikal, satış, bedel tahsili veya bankadan para çekme gibi işlemler için gerekli açık yetkiler vekâletnamede bulunmalıdır. Böylece yabancı miras belgesi, Türk hukukundaki doğru işlem zincirine bağlanmış olur.

Türkiye’de İşlem Öncesi Son Belge Kontrolü

Başvuru yapılmadan önce isim ve tarih tutarlılığı son kez kontrol edilmelidir. Einantwortungsbeschluss üzerindeki ad-soyad, doğum tarihi ve mirasçı bilgileri pasaport, Türk nüfus kaydı ve varsa tapu kaydıyla karşılaştırılır. Bir harf veya soyadı farklılığı aynı kişinin kimliğini tartışmalı hâle getiriyorsa sorun başvurudan sonra değil önce açıklayıcı resmî belgeyle giderilir. Ayrıca kararın bütün sayfalarının, kesinleşme şerhinin ve apostilin aynı belge setine ait olduğu doğrulanır. Türkçe tercümenin sayfa ve ekleri kapsayıp kapsamadığı kontrol edilir. Bu son kontrol, sulh hukuk mahkemesi, banka veya tapu müdürlüğünde eksik evrak nedeniyle dosyanın geri çevrilmesini önler.

Hukuki dayanak ve resmî kaynaklar

• 5718 sayılı MÖHUK m.20, m.21, m.50-59.
• 4721 sayılı TMK m.598.
• 6100 sayılı HMK m.223-224.
• Avusturya resmî portalı – Verlassenschaftsverfahren ve Einantwortungsbeschluss.
• TKGM – yurt dışında düzenlenmiş vekâletnameler ek kılavuzu.

Sık sorulan sorular

Einantwortungsbeschluss Türk veraset ilamı mıdır?

Hayır. Avusturya hukukunda veraset sürecinin sonucu olan yabancı mahkeme kararıdır. Türkiye’de resmî belge/karar olarak kullanılabilir; Türk mirasçılık belgesi ve Türkiye’deki işlem şartları ayrıca değerlendirilir.

Kesinleşme şerhi olmadan kullanılabilir mi?

Kararın Türkiye’de kesin hüküm veya icra etkisine dayanılacaksa yabancı ülkeye göre kesinleşme özellikle önemlidir. Avusturya resmî kaynağı da külli halefiyetin ispatında Rechtskraftstempel taşıyan kararı belirtir.

Türkiye’deki ev için Avusturya miras payı aynen geçerli mi?

MÖHUK m.20/1 gereğince Türkiye’de bulunan taşınmazlar hakkında Türk hukuku uygulanır. Pay ve mirasçılık Türk hukuku kurallarıyla değerlendirilir.

Karara apostil gerekir mi?

Yabancı kamu belgesinin Türkiye’de resmî belge olarak kullanımı HMK m.224 ve Apostil Sözleşmesi çerçevesinde yürütülür. Sözleşme kapsamındaki Avusturya belgesine yetkili makam apostili alınır.

Tanıma davası her zaman şart mı?

Hayır. Tanıma gerekip gerekmediği kararın Türkiye’de hangi etki için kullanılacağına göre belirlenir. Kesin hüküm etkisi isteniyorsa MÖHUK m.58; icra etkisi isteniyorsa m.50 ve devamı değerlendirilir.

Türkiye’ye gelmeden tapu intikali yapılabilir mi?

Gerekli belgeler ve usulüne uygun özel yetkili vekâletname hazırlanarak işlem vekil aracılığıyla yürütülebilir.

Avusturya belgesi banka hesabı için yeterli mi?

Tek başına yeterli olduğu varsayılmaz. Türkiye’deki banka, mirasçılık belgesi, vergi ve kimlik/vekâlet belgelerini ayrıca isteyebilir.

İsimler Avusturya belgesinde farklı yazılmışsa ne yapılır?

Kimlik ve nüfus kayıtlarıyla aynı kişi olduğu ispatlanır; gerektiğinde isim denklik, doğum veya evlenme belgeleri apostil ve tercümeyle dosyaya eklenir.

Av. Halil Bakırcı tarafından hazırlanmış, Av. Emirhan Keskin tarafından incelenmiştir.

Yazar Bilgisi

Avukat Halil BAKIRCI, Mersin Barosu 3472 sicil numarasına kayıtlıdır. Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu bünyesinde ceza, aile, iş, gayrimenkul ve ticaret hukuku alanlarında hukuki danışmanlık ve dava takibi sunmaktadır.

İnceleyen: Av. Emirhan Keskin · Mersin Barosu Sicil No: 5507

Av. Halil Bakırcı profilini inceleyin →