Radar, VOR, DME ve NDB Yakınında Yapılaşma Mesafeleri: YTA ve Hassas Saha | 2026
Güncel düzenleme: 5 Kasım 2026 tarihli ve 33421 sayılı Resmî Gazete. Dayanak: SHY-CNS/MÂNİA m.6, 11 ve 14–19.
Bu yazıyla ilgili genel bir sorunuz mu var? Anonim soru sor
Mesafe tablosu tek başına izin verir mi?
Hayır. 5 Kasım 2026 tarihli Yönetmelikte cihaz bazında yarıçaplar ve açılar düzenlenir. Bir noktanın dış yarıçap içinde veya dışında olması bütün sonucu belirlemez. Arazi kotu, anten referansı, yüzey ihlali, hassas saha ve m.6’daki özel inceleme sebepleri birlikte değerlendirilir.
Havaalanı merkezinden ölçülen uzaklıkla cihaz merkezinden ölçülen uzaklık farklı olabilir. Başvuru doğru istasyon verisini kullanmalıdır. Aşağıdaki tablo, resmî geometri ve EK-3 çizimlerinin yerine geçen proje hesabı değildir.
Cihazlara göre temel mesafeler
| Sistem | Hassas saha yarıçapı | Temel YTA aralığı | Açı |
|---|---|---|---|
| DME | 300 m | 300 m üzeri–3.000 m dahil | 1° |
| CVOR | 600 m | 600 m üzeri–3.000 m dahil | 1° |
| DVOR | 300 m | 300 m üzeri–3.000 m dahil | 1° |
| NDB | 200 m | 200 m üzeri–1.000 m dahil | 5° |
| Radar | 500 m | 500 m üzeri–15.000 m dahil | 0,25° |
| Haberleşme | 300 m | 300 m üzeri–2.000 m dahil | 1° |
Tablo m.15–19’un özetidir. VOR için RES’e özgü koruma hacimleri ayrıca vardır. m.6 bazı YTA dışı projeleri de teknik incelemeye tabi tuttuğundan, dış yarıçap aşılınca otomatik muafiyet sonucu çıkarılamaz.
Açı hangi yükseklik referansından uygulanır?
DME, VOR ve NDB maddelerinde istasyon zemin kotuna ilişkin referanslar kullanılır. Radar maddesinde anten yatay düzlemi esas alınır. Haberleşme maddesi hassas saha içindeki yapıların deniz seviyesine göre tepe kotunu anten üst kotuyla karşılaştırır; YTA için ayrıca yükseklik çizgisi tanımlar.
Bütün sistemlere aynı basit yükseklik formülünü uygulamak doğru değildir. Yanlış başlangıç kotu, mesafe doğru olsa bile yanıltıcı sonuç verir. Teknik çizimde referans düzlemi açık gösterilmeli ve güncel EK-3 ile karşılaştırılmalıdır.
Hassas saha ve sınır durumunda işlem
m.11/3, tüm CNS sistemlerinin hassas saha içindeki yapılaşma başvurularını doğrudan uzman etki analizine sevk eder. Hassas sahanın yalnız belirli yükseklikteki binalarda önem kazandığı varsayılmamalıdır. Cihazın türüne özgü yerleşim kuralları da bulunabilir.
Yüzey ihlali veya sınır durumu da uzman analizi gerektirir. İkinci aşama olumluysa şartlı veya şartsız onay mümkündür; kabul edilemeyen etki gerekçeli retle sonuçlanabilir. Mesafe tablosu böyle bir teknik kararın yerine geçmez.
ILS koruması neden ayrıca incelenir?
m.14, ILS YTA sahasını EK-3 Şekil 1 ve Tablo 1’e bağlar. ILS kritik ve hassas sahaları operasyonel alanlardır; diğer RF hassas saha kavramıyla karıştırılmamalıdır. YTA uygunluğu bu sahalara uyum yükümlülüğünü kaldırmaz.
Yönetmelik ILS kritik ve hassas sahalarının operasyonel korumasına daha üst öncelik tanır. Dijital taramadan uygun sonuç alınması, havaalanı içindeki insan veya araç hareketlerinin serbest olduğu anlamına gelmez. Havaalanı işletme prosedürleri ayrıca uygulanır.
Örneğin bir ekip, YTA hesabını doğru yapmış olsa bile operasyonel saha içinde çalışma planlıyorsa hareket ve işletme koşullarını ayrıca kontrol etmelidir. Bu örnek iki koruma sisteminin birlikte uygulanmasını açıklar; çalışma izni yerine geçmez.
Teknik dosya kontrol listesi
- Doğru cihaz tipi ve koordinatı kullanıldı mı?
- Yarıçap ile açı birlikte incelendi mi?
- Zemin ve anten referansları ayrıldı mı?
- Hassas saha ve sınır durumu kontrol edildi mi?
- m.6 özel inceleme sebepleri incelendi mi?
- ILS operasyonel alanları ayrı gösterildi mi?
- EK-3 ve uzman değerlendirmesi dosyada mı?
Sık sorulan sorular
Radarın on beş kilometre dışında her proje serbest mi?
Hayır. Görüş alanındaki RES ve diğer özel inceleme sebepleri ayrıca değerlendirilir.
CVOR ve DVOR hassas sahaları aynı mı?
Hayır. İlgili maddelerde sırasıyla 600 ve 300 metre yarıçap tanımlanır.
ILS kritik saha ile YTA aynı mı?
Hayır. Yönetmelik bu korumaları ayırır ve birlikte uygular.
Resmî kaynaklar
Hukuki konu hakkında iletişim
İlk iletişimde konuyu, bulunduğunuz ülke veya ili ve varsa tebliğ ya da son işlem tarihini kısaca belirtebilirsiniz. T.C. kimlik numarası, sağlık verisi veya kişisel belge göndermeyiniz. Mesajlaşma tek başına hukuki görüş veya avukatlık ilişkisi oluşturmaz.
Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu sitesinden daha fazla şey keşfedin
Son gönderilerin e-postanıza gönderilmesi için abone olun.
