Sendikal Hakların Kullanılmasını Engelleme: TCK 118
Suçun açık tanımı: TCK 118 sendikaya üye olma veya olmama, faaliyete katılma ya da ayrılma kararına cebir veya tehditle müdahaleyi cezalandırır. İşten çıkarma tehdidi, vardiya baskısı veya fiziksel engel sendikal tercih üzerinde kullanılmalıdır. İkinci fıkrada sendikal faaliyetin cebir, tehdit veya hukuka aykırı başka davranışla engellenmesi düzenlenir; faaliyetin yine de yapılmış olması suçu ortadan kaldırmaz.
sendikal hakların engellenmesi suçu: Sendikaya üye olma, olmama, faaliyete katılma veya ayrılma kararına cebir ya da tehditle müdahaleyi açıklar.
Sendikal Hakların Kullanılmasını Engelleme: tanım ve kesin suç sınırı
Sendikaya üye olma, olmama, faaliyete katılma veya ayrılma kararına cebir ya da tehditle müdahaleyi açıklar.
TCK 118 sendikaya üye olma veya olmama, faaliyete katılma ya da ayrılma kararına cebir veya tehditle müdahaleyi cezalandırır. İşten çıkarma tehdidi, vardiya baskısı veya fiziksel engel sendikal tercih üzerinde kullanılmalıdır. İkinci fıkrada sendikal faaliyetin cebir, tehdit veya hukuka aykırı başka davranışla engellenmesi düzenlenir; faaliyetin yine de yapılmış olması suçu ortadan kaldırmaz.
Bu yazıya özgü üç kanuni inceleme
- 1. unsur: Sendika tercihine zorlama
- 2. unsur: Sendikal faaliyeti engelleme
- 3. unsur: Cebir veya tehditle iradeyi bastırma
Suçun oluştuğu somut örnek
Yönetici, üyelikten ayrılmazsa işten çıkaracağını belirterek çalışanı e-Devlet üzerinden üyelikten çekilmeye zorlarsa sendikal iradeye tehdit yoluyla müdahale eder.
Bu suçun oluşmadığı veya başka maddeden ayrıldığı örnek
İşverenin sendikal faaliyetle ilgisi bulunmayan, belgeli ve herkese eşit uygulanan disiplin işlemi; sendika tercihini bastırma amacı ve hukuka aykırılık kanıtlanmadan TCK 118 sayılmaz.
Sendikal Hakların Kullanılmasını Engelleme için kanun metni, unsurlar ve değerlendirme şeması
Madde 118- (1) Bir kimseye karşı bir sendikaya üye olmaya veya olmamaya, sendikanın faaliyetlerine katılmaya veya katılmamaya, sendikadan veya sendika yönetimindeki görevinden ayrılmaya zorlamak amacıyla, cebir veya tehdit kullanan kişi, altı aydan iki yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.
Net anlamı: Sendika tercihine cebir veya tehditle müdahale altı aydan iki yıla; sendika faaliyetini engelleme bir yıldan üç yıla kadar hapis cezasını gerektirir.
Birlikte okunacak hükümler
- 5237/118: Sendika tercihine cebir veya tehditle müdahale altı aydan iki yıla; sendika faaliyetini engelleme bir yıldan üç yıla kadar hapis cezasını gerektirir.
Hukuki değerlendirme şeması
Sendikal Hakların Kullanılmasını Engelleme: ceza, şikâyet, uzlaştırma ve özel sonuç
| Konu | Net cevap | Kanuni açıklama |
|---|---|---|
| Ceza | Sendikal hakların engellenmesi | Sendika tercihine cebir veya tehditle müdahale altı aydan iki yıla; sendika faaliyetini engelleme bir yıldan üç yıla kadar hapis cezasını gerektirir. |
| Şikâyet | Hayır | Suç savcılık tarafından resen soruşturulur. |
| Uzlaştırma | Hayır | Suç CMK 253 kapsamındaki uzlaştırma suçlarından değildir. |
| Etkin pişmanlık / özel sonuç | Yok | Bu suç için TCK’da özel etkin pişmanlık hükmü yoktur. |
Sendikal Hakların Kullanılmasını Engelleme için konuya özgü deliller ve yapılacak işlemler
Sendika üyelik tarihi, işveren yazışmaları, toplantı veya eylem duyurusu, vardiya değişikliği, fesih belgeleri, kamera, tanık ve tehdit mesajları korunur. İşlem ile sendikal tercih arasındaki zaman ve karar vericiler gösterilir.
| İncelenecek kayıt | Bağlı olduğu kanuni unsur |
|---|---|
| Sendika üyelik tarihi | sendika tercihine zorlama |
| işveren yazışmaları | sendikal faaliyeti engelleme |
| toplantı veya eylem duyurusu | cebir veya tehditle iradeyi bastırma |
Başvuru veya savunma sırası
- 1. adım: Sendika tercihine zorlama: Sendika üyelik tarihi üzerinden olayın başlangıç anını ve taraflarını kesinleştirin.
- 2. adım: Sendikal faaliyeti engelleme: işveren yazışmaları kaydının aslını koruyup sendika tercihine zorlama ile zaman bağını kurun.
- 3. adım: Cebir veya tehditle iradeyi bastırma: toplantı veya eylem duyurusu içeriğini sendikal faaliyeti engelleme yönünden lehe ve aleyhe birlikte okuyun.
Bu dosyada özellikle kaçınılacak hatalar
- İşlem-sendika bağlantısını yalnız zamansal yakınlığa dayandırmak
- Üyelik bilgisini gereksiz biçimde yaymak
- Faaliyet gerçekleşti diye engelleme suçunun olmayacağını sanmak
Sendikal Hakların Kullanılmasını Engelleme — üyelik iradesi ve faaliyet bağlantısı
Sendikal hakların kullanılmasını engelleme suçu, kişiyi sendikaya üye olmaya/olmamaya, üyelikten ayrılmaya veya belirli sendikaya katılmaya cebir ya da tehditle zorlama; yahut sendikal faaliyeti cebir, tehdit veya hukuka aykırı davranışla engelleme hâllerini kapsar.
Sendika tercihi ile işveren işlemi arasındaki bağ
Üyelikten hemen sonra vardiya, görev veya fesih işlemi yapılması önemli bir zaman yakınlığıdır; fakat tek başına ceza kastını kanıtlamaz. Kararı veren kişi, işlem gerekçesi, aynı durumda olan diğer çalışanlar ve sendika hakkında söylenen sözler birlikte incelenmelidir.
| İddia | Delil | Kritik soru |
|---|---|---|
| Üyelik/ayrılma baskısı | Mesaj, toplantı, tanık ve üyelik tarihi | Hangi sendika tercihine hangi tehditle müdahale edildi? |
| Faaliyeti engelleme | Duyuru, izin, giriş-kamera ve müdahale | Hukuka uygun sendikal faaliyet fiilen önlendi mi? |
| İşlem bahanesi | Disiplin/fesih evrakı ve emsal çalışanlar | Belirtilen neden gerçek mi, sendikal tercih örtülüyor mu? |
| Fail ve karar | Yetki zinciri ve kurum yazışması | Engelleme kararını kim verdi/uyguladı? |
Faaliyetin tamamen başarısız olması gerekmez
Toplantı veya eylem başka yerde yapılmış olsa bile hukuka aykırı engelleme hareketi suçun değerlendirilmesini ortadan kaldırmaz. Buna karşılık güvenlik, çalışma düzeni veya disiplin gerekçesinin gerçekten ve herkese eşit uygulanıp uygulanmadığı somut belgelerle sınanmalıdır.
Üyelik verisinin korunması
Sendika üyeliği hassas nitelikli kişisel veridir. Delil sunumunda gereksiz üye listesi paylaşılmamalı; karar ve erişim kayıtları sınırlı kapsamda kullanılmalıdır. Ceza soruşturması ile işe iade/sendikal tazminat gibi iş hukuku yolları ayrı koşullara tabidir.
Türkiye Geneli Uygulama
Şirket merkezi ve işyeri farklı illerde bulunabilir. Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu, kabul ve vekâlet koşulları oluştuğunda Türkiye’nin tüm il ve ilçelerindeki TCK 118 süreçlerinde hukuki yardım sunabilir. Ceza ve iş hukuku planı dosyaya göre yapılır; sonuç taahhüt edilmez.
Mersin Uygulaması
Mersin’de sendikal hak iddiasında Mersin Cumhuriyet Başsavcılığı dosyası, işyeri kararı ve üyelik/faaliyet kayıtlarıyla incelenir. Ön görüşme talebi Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosuna iletilebilir. Takip kapsamı evrak değerlendirildikten sonra belirlenir.
Sendikal hakların kullanılmasını engelleme dosyasının merkezî sorusu
Hangi sendika tercihi veya faaliyeti, kim tarafından, hangi cebir, tehdit ya da hukuka aykırı işlemle engellendi?
Sendikal Hakların Kullanılmasını Engelleme hakkında 12 net soru
Sendikal Hakların Kullanılmasını Engelleme nedir?
Sendikaya üye olma, olmama, faaliyete katılma veya ayrılma kararına cebir ya da tehditle müdahaleyi açıklar. Sendika tercihine cebir veya tehditle müdahale altı aydan iki yıla; sendika faaliyetini engelleme bir yıldan üç yıla kadar hapis cezasını gerektirir.
Sendikal Hakların Kullanılmasını Engelleme için kanuni yaptırım nedir?
Sendika tercihine cebir veya tehditle müdahale altı aydan iki yıla; sendika faaliyetini engelleme bir yıldan üç yıla kadar hapis cezasını gerektirir.
Sendikal Hakların Kullanılmasını Engelleme şikâyete bağlı mıdır?
Hayır. Suç savcılık tarafından resen soruşturulur.
Sendikal Hakların Kullanılmasını Engelleme uzlaştırma kapsamında mıdır?
Hayır. Suç CMK 253 kapsamındaki uzlaştırma suçlarından değildir.
Sendikal Hakların Kullanılmasını Engelleme için etkin pişmanlık veya özel sonuç var mıdır?
Yok. Bu suç için TCK’da özel etkin pişmanlık hükmü yoktur.
Sendikal Hakların Kullanılmasını Engelleme hangi maddelerde düzenlenir?
5237/118 hükümleri birlikte incelenir. Ana yaptırım ve suç tanımı 5237/118 hükmündedir.
Sendikal Hakların Kullanılmasını Engelleme oluşurken hangi unsurlar aranır?
sendika tercihine zorlama, sendikal faaliyeti engelleme, cebir veya tehditle iradeyi bastırma birlikte incelenir; kanunun zorunlu tuttuğu unsur eksikse bu suçtan mahkûmiyet kurulmaz.
sendika tercihine zorlama ile sendikal hakların engellenmesi hükmündeki kanuni fiil arasındaki bağ ayrımı neden önemlidir?
sendika tercihine zorlama ile sendikal hakların engellenmesi hükmündeki kanuni fiil arasındaki bağ sınırı, sendikal hakların engellenmesi hükmünün uygulanıp uygulanmayacağını belirler. Olaydaki hareket bu ayrımın hangi tarafında kaldığı gösterilerek anlatılır.
Sendikal Hakların Kullanılmasını Engelleme hangi kayıtlarla araştırılır?
Sendika üyelik tarihi, işveren yazışmaları, toplantı veya eylem duyurusu birlikte korunur ve her kaydın hangi unsuru açıkladığı belirtilir.
Sendika üyelik tarihi tek başına yeterli midir?
Sendika üyelik tarihi dosyadaki diğer kayıtlarla birlikte incelenir; kaynağı, zamanı ve kişiyle bağlantısı doğrulanmadan kesin sonuç kurulmaz.
Sendika tercihine zorlama: Sendika üyelik tarihi üzerinden olayın başlangıç anını ve taraflarını kesinleştirin işlemi dosyada neden önemlidir?
Sendika tercihine zorlama: Sendika üyelik tarihi üzerinden olayın başlangıç anını ve taraflarını kesinleştirin işlemi, sendikal hakların engellenmesi iddiasının tarih ve içerik bakımından denetlenebilmesini sağlar.
işverenin yönetim hakkı ile cebir veya tehdit ayrımı hangi sonucu değiştirir?
işverenin yönetim hakkı ile cebir veya tehdit ayrımı temel fiilin 5237/118 kapsamında kalıp kalmadığını değiştirir; maddi olgu ve ilgili kayıt birlikte okunur.
Somut dosya incelemesi
Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu · İhsaniye, 4903. Sk. Profit İş Merkezi No:23 Kat:3 Daire:14, 33070 Akdeniz/Mersin
+90 552 224 43 66E-postaİletişimBilgilendirme: Bu içerik genel hukuki bilgi verir. Somut dosyada uygulanacak hüküm; olay tarihi, belge, taraf sıfatı ve usul aşaması birlikte incelenerek belirlenir.
Görev, Yetki ve Süre Notu
Bu içerikte açıklanan genel kuralların uygulanması; uyuşmazlığın veya isnadın niteliğine, tarafların sıfatına, olay ya da işlemin yerine ve özel kanun hükümlerine göre değişebilir. Görevli ve yetkili merci ile başvuru süresi somut olay bakımından ayrıca belirlenir.
Resmî Kaynaklar
Yazar ve Hukuki İnceleme
Av. Halil Bakırcı
Mersin Barosu Sicil No: 3472
Av. Halil Bakırcı, Mersin Barosu’na 3472 sicil numarasıyla kayıtlıdır ve Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosunda avukatlık yapmaktadır. Bu içerik genel hukuki bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır.
Yayın tarihi: 16 Ağustos 2026
Somut olayın özelliklerine göre hukuki değerlendirme değişebilir; bu içerik sonuç garantisi vermez.
Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu – Mersin Ofisi
Adres: İhsaniye, 4903. Sk. Profit İş Merkezi No:23 Kat:3 Daire:14, 33070 Akdeniz/Mersin
Hukuki konu hakkında iletişim
İlk iletişimde konuyu, bulunduğunuz ülke veya ili ve varsa tebliğ ya da son işlem tarihini kısaca belirtebilirsiniz. T.C. kimlik numarası, sağlık verisi veya kişisel belge göndermeyiniz. Mesajlaşma tek başına hukuki görüş veya avukatlık ilişkisi oluşturmaz.