TCK 115 İnanç Özgürlüğünü Engelleme Suçu ve Cezası

TCK 115 Güncel Madde Metni

TCK 115 Suçu Nedir?

Madde, insanın bir inanca veya kanaate sahip olma, olmama, bunu açıklama, değiştirme, yayma ve yaşamına yansıtma özgürlüğünü zorlayıcı müdahalelere karşı korur. Koruma yalnız dinî inançla sınırlı değildir; birinci ve üçüncü fıkralar siyasi, sosyal ve felsefi düşünce ve kanaatleri de kapsar.

Suçun üç fıkrası aynı cezaya gönderme yapsa da hareket, konu ve kullanılabilecek araçlar farklıdır. İsnat kurulurken yalnız “inanç özgürlüğü ihlal edildi” demek yetmez; hangi fıkra, hangi tercih, hangi cebir, tehdit veya hukuka aykırı davranış ve hangi sonuç bulunduğu açıklanmalıdır.

TCK 115 Cezası Ne Kadardır?

Her üç fıkrada temel yaptırım bir yıldan üç yıla kadar hapis cezasıdır. Hâkim temel cezayı TCK 61’e göre fiilin işleniş biçimi, kullanılan araç, ortaya çıkan zarar veya tehlike, kastın yoğunluğu ve failin amacı gibi ölçütlerle belirler.

TCK 115’in Üç Fıkrası Nasıl Ayrılır?

Bir olay birden fazla fıkraya temas edebilir; örneğin kişi hem inancını açıklamaya zorlanıp hem ibadetten alıkonabilir. Fiillerin tekliği, zaman, mağdur ve amaç dikkate alınarak normların uygulanması ve içtima değerlendirilir.

Korunan Hukuki Değer

Korunan temel değer bireyin düşünce, vicdan ve din özgürlüğüdür. Bu özgürlüğün pozitif yönü kişinin inancını açıklaması, yayması ve yaşamasını; negatif yönü ise inancını açıklamaya, değiştirmeye veya belirli bir davranışa zorlanmamasını kapsar.

Devletin belirli bir inancın doğruluğunu belirleme görevi yoktur. Ceza yargılamasında inancın toplumsal yaygınlığı değil, mağdurun özgür iradesine yönelik kanuni nitelikte müdahalenin bulunup bulunmadığı araştırılır.

İnancı veya Düşünceyi Açıklamaya Zorlama

Bir kişiyi dinî, siyasi, sosyal veya felsefi görüşünü açıklamaya cebir veya tehditle zorlamak TCK 115/1 kapsamındadır. “Hangi dine mensupsun?”, “hangi partiye oy verdin?” veya “bu görüşü benimsediğini açıkla” biçimindeki sorular tek başına suç değildir; zorlayıcı cebir veya tehdit gerekir.

İş başvurusu, okul, aile veya kamu hizmeti bağlamında açıklamama hakkı ayrıca korunur. Mağdur açıklama yapmamış olsa bile fail icra hareketlerine başlayıp dış nedenle sonuç alamazsa teşebbüs tartışılır.

İnancı veya Kanaati Değiştirmeye Zorlama

Kişiyi dininden, siyasi görüşünden, sosyal veya felsefi kanaatinden vazgeçmeye ya da başka bir görüşü benimsemeye cebir veya tehditle zorlamak suçtur. İkna, tartışma, tebliğ veya eleştiri; cebir veya tehdit içermedikçe kural olarak ceza normunun dışında kalır.

Tehdidin, mağdurun görüşünü değiştirmesine elverişli ciddi ve haksız zarar bildirimi olması gerekir. İşten çıkarma, fiziksel zarar, aileden dışlama veya malvarlığına saldırı tehdidi bağlama göre değerlendirilebilir.

İnancı Açıklamaktan Men Etme

Mağdurun inanç veya kanaatini açıklamasını cebir ya da tehditle engellemek, birinci fıkradaki seçimlik hareketlerden biridir. Açıklamanın toplantıda, yazıda, dijital ortamda veya kişiler arası iletişimde yapılması mümkündür.

Her içerik hukuken korunmuş sayılmaz. Başkasının hakkına saldıran, suç oluşturan veya kanuni sınırlamaya tabi bir ifade için yetkili makamın hukuka uygun müdahalesi TCK 115 değildir. Sınırlandırmanın kanuni dayanağı ve ölçülülüğü incelenir.

İnanç veya Kanaati Yaymaktan Men Etme

Yayma, düşünce veya inancın başkalarına ulaştırılmasıdır. Kitap, konuşma, ders, toplantı, internet yayını veya bireysel iletişim bu kapsamda olabilir. Cebir veya tehditle yaymanın önlenmesi suçun konusunu oluşturabilir.

Yayma özgürlüğü, başkalarını zorlamayı veya nefret suçunu meşrulaştırmaz. İçeriğin hukuka uygunluğu ile failin müdahalesinin hukuka uygunluğu ayrı ayrı değerlendirilmelidir.

Dinî İnancın Gereğini Yerine Getirmeyi Engelleme

TCK 115/2 yalnız dar anlamda ibadeti değil, dinî inancın gereğinin yerine getirilmesini de korur. Beslenme, belirli gün veya ritüel, dinî sembol ya da inanç gereği davranış somut şartlara göre bu alana girebilir.

Davranışın gerçekten dinî inançla bağlantısı ve failin bunu bilerek engelleyip engellemediği araştırılır. Ceza mahkemesi teolojik doğruluk incelemesi yapmaz; fakat iddianın samimiyeti ve fiilin korunan alana yönelip yönelmediği delillerle değerlendirilir.

Yaşam Tarzına İlişkin Tercihlere Müdahale

TCK 115/3, bir kimsenin inanç, düşünce veya kanaatlerinden kaynaklanan yaşam tarzı tercihine cebir, tehdit ya da hukuka aykırı başka davranışla müdahaleyi veya tercihi değiştirmeye zorlamayı cezalandırır. Her günlük tercih bu fıkraya girmez.

Tercihin kaynağı, failin bu bağlantıyı bilmesi, müdahalenin niteliği ve kişinin özgür seçimini gerçekten baskılaması birlikte ispatlanmalıdır. Ahlaki hoşnutsuzluk veya sosyal eleştiri tek başına yeterli değildir.

Özel Kuruluş ve Platform Müdahalesi

Özel okul, işveren, dernek, dijital platform veya hizmet sunucusunun kararı da gerçek kişiler üzerinden oluşur. Tüzel kişinin genel politikası ile kararı veren ve uygulayan kişilerin ceza sorumluluğu ayrı incelenir.

Platformun içerik kuralını uygulaması, suç oluşturan yayını kaldırması veya sözleşmeye dayalı moderasyon yapması kendiliğinden TCK 115 değildir. Kuralın hukuka uygunluğu ve cebir, tehdit ya da 115/2-3 bakımından hukuka aykırı müdahale bulunup bulunmadığı araştırılır.

Suçun Faili Kim Olabilir?

TCK 115 herkes tarafından işlenebilir; özgü suç değildir. Aile ferdi, işveren, yönetici, kamu görevlisi, okul personeli, din görevlisi veya üçüncü kişi fail olabilir. Unvan değil, somut icra hareketi belirleyicidir.

Bir kurumda görev almak, o kurumun bütün kararlarından ceza sorumluluğu doğurmaz. Kararı veren, talimatlandıran, uygulayan veya bilerek yardım eden kişilerin katkıları ayrı ayrı gösterilmelidir.

Suçun Mağduru Kimdir?

İnanç, düşünce veya kanaat özgürlüğüne müdahale edilen gerçek kişi mağdurdur. Toplu ibadetin engellenmesinde birden fazla mağdur bulunabilir. Tüzel kişi doğrudan vicdan özgürlüğünün sahibi olmasa da malvarlığı veya faaliyeti nedeniyle suçtan zarar gören konumunda olabilir.

Mağdurun inancını resmî kayda veya belirli bir örgüte üyelikle ispatlaması her zaman gerekmez. Buna rağmen korunan tercih ile inanç veya kanaat arasındaki bağ somut ve inandırıcı şekilde kurulmalıdır.

Manevi Unsur ve Kast

Suç kasten işlenir. Fail, mağdurun korunan inanç, kanaat, ibadet veya yaşam tarzı tercihini bilmeli ve kanundaki müdahaleyi istemelidir. Hata, iletişim bozukluğu veya tarafsız kuralın bilinçsiz uygulanması kastı etkileyebilir.

Önceki mesajlar, kullanılan ifadeler, seçici uygulama, uyarılara rağmen davranışın sürdürülmesi ve benzer kişilere farklı muamele kastın belirlenmesinde kullanılabilir. Nefret saiki zorunlu unsur değildir.

TCK 115 Suçuna Teşebbüs

Fail cebir veya tehdit kullanmaya başlayıp dış nedenle mağduru açıklamaya veya değiştirmeye zorlayamazsa teşebbüs gündeme gelebilir. İbadethane kapısının hemen açılması veya hukuka aykırı engelin güvenlikçe kaldırılması da somut şartlara göre teşebbüs olabilir.

Hazırlık hareketi, icra başlangıcı ve tamamlanma anı her fıkra için ayrı belirlenir. Gönüllü vazgeçme varsa failin sonucu kendi çabasıyla önleyip önlemediği değerlendirilir.

İştirak ve Birlikte Sorumluluk

Ortak karar ve fiil hâkimiyetiyle hareket eden kişiler müşterek fail olabilir. Cebri uygulayan, kapıyı tutan ve mağduru tehditle yönlendiren kişilerin rolleri delillerle belirlenir. Salt grupta bulunmak veya fikir birliği suç ortaklığı için yeterli değildir.

Azmettirme ve yardım etme genel hükümlere tabidir. Her sanığın katkısı bireyselleştirilmeden toplu mahkûmiyet kurulamaz.

TCK 119 Nitelikli Hâlleri

TCK 115 suçunun silahla, kişinin kendisini tanınmayacak hâle koyması suretiyle veya imzasız mektup ya da özel işaretle, birden fazla kişi tarafından birlikte, suç örgütünün korkutucu gücünden yararlanılarak ya da kamu görevinin sağladığı nüfuz kötüye kullanılarak işlenmesi hâlinde ceza bir kat artırılır.

Artırım için nitelikli hâlin suçun icrası ve mağdur üzerindeki zorlayıcı etkiyle bağlantısı kurulmalıdır. Silahın yalnız taşınması veya kamu görevlisi unvanının bulunması otomatik artırım sebebi değildir.

Silahla İşlenme Hâli

Silah kavramı TCK 6’ya göre belirlenir. Ateşli silah dışında saldırı ve savunmada kullanılmaya elverişli bazı araçlar da kullanılış biçimine göre silah sayılabilir. Aracın mağduru inanç veya tercih konusunda zorlamak için kullanıldığı gösterilmelidir.

Ruhsat, suçta kullanım bağlantısını ortadan kaldırmaz; ancak araç olayla ilgisiz biçimde taşınıyorsa artırıma esas alınamaz. Görüntü, el koyma tutanağı ve kriminal inceleme önemlidir.

Birden Fazla Kişi Tarafından Birlikte İşlenme

Bu nitelikli hâl, en az iki kişinin suçun icrasına müşterek fail olarak katılmasını gerektirir. Kalabalıkta bulunmak, sonradan gelmek veya yalnız destekleyici söz söylemek her zaman “birlikte işleme” değildir.

Ortak karar, görev paylaşımı, eş zamanlı hareket ve engellemenin sürdürülmesine katkı her sanık için ayrı kanıtlanır. Yardım edenin varlığı ile müşterek faillik birbirine karıştırılmamalıdır.

İmzasız Mektup ve Kimliği Gizleme

Tehdidin imzasız mektup veya özel işaretle iletilmesi, mağdur üzerindeki belirsizlik ve korkutucu etki nedeniyle nitelikli hâl sayılmıştır. Dijital anonim mesajın bu kapsama girip girmediği lafız, amaç ve somut yöntem dikkate alınarak dar yorumlanmalıdır.

Kişinin kendisini tanınmayacak hâle koyması, suçun işlenmesi sırasında kimliğini gizlemeye yönelik olmalıdır. Tesadüfi maske, iş kıyafeti veya yüzün görüntüde seçilememesi tek başına yeterli değildir.

Kamu Görevi Nüfuzunun Kötüye Kullanılması

Kamu görevlisinin makam, yetki veya erişimini mağduru inancını açıklamaya, ibadetten vazgeçmeye ya da yaşam tarzını değiştirmeye zorlamak için kullanması nitelikli hâl oluşturabilir. Görevle ilgisiz özel davranışta artırım otomatik değildir.

Talimat, kurum yazışması, işlem kaydı ve yetki matrisi görevin nüfuzunun nasıl kullanıldığını göstermelidir. TCK 257 ile norm ilişkisi ayrıca gerekçelendirilir.

TCK 106 Tehdit Suçuyla İlişki

Birinci fıkrada tehdit, inanç veya kanaat özgürlüğünü bastırmanın aracıdır. Genel tehdit suçuyla birlikte uygulama yapılırken özel norm, tüketme ve farklı mağdur ihtimalleri değerlendirilir.

Tehdit, inanç açıklamasını değiştirme veya engelleme amacına yönelmiyorsa yalnız TCK 106 gündeme gelebilir. İddianame tehdidin tam sözlerini ve hedeflenen özgürlükle bağını göstermelidir.

TCK 122 Nefret ve Ayrımcılıkla Farkı

TCK 122, kanunda sayılan farklılıklardan kaynaklanan nefret nedeniyle kamuya sunulan mal veya hizmet, işe alma ya da olağan ekonomik faaliyeti engelleyen belirli fiilleri düzenler. TCK 115 ise inanç ve kanaat özgürlüğüne doğrudan müdahaleyi korur.

Nefret saiki TCK 115’in zorunlu unsuru değildir. Aynı olayda hangi maddi hareketin hangi hukuki değeri ihlal ettiği ve özel norm ilişkisi ayrı incelenir.

TCK 216 Halkı Kin ve Düşmanlığa Tahrikle Farkı

TCK 216, aleni tahrik veya belirli değerleri aşağılamaya ilişkin toplumsal barış ve kamu güvenliği ölçütleri içerir. TCK 115 ise belirli kişinin inanç veya kanaat özgürlüğüne yönelen cebir, tehdit veya kanunda belirtilen hukuka aykırı müdahaleyi arar.

Rahatsız edici din eleştirisi otomatik olarak TCK 216 veya TCK 115 değildir. Aleniyet, açık ve yakın tehlike, hedef, ifade bağlamı ve zorlayıcı müdahale unsurları ayrı ayrı incelenmelidir.

TCK 153 İbadethaneye Zarar Verme ile Farkı

İbadethane veya eklentisine zarar verilmesi TCK 153 kapsamında olabilir. Zarar verme aynı zamanda ibadeti fiilen engelliyorsa TCK 115 yönünden de değerlendirme yapılır. Her zarar ibadetin engellendiği anlamına gelmez.

Fiillerin tekliği, farklı hukuki değerler ve zarar ile engelleme arasındaki nedensellik içtima sonucunu belirler. Hasar tespit raporu yanında ibadet programı ve kesinti kaydı da önemlidir.

Şikâyet ve Resen Soruşturma

TCK 115 şikâyete tabi değildir; savcılık suç şüphesini öğrendiğinde resen soruşturur. Altı aylık şikâyet süresi uygulanmaz. Mağdurun sonradan vazgeçmesi kamu davasını kendiliğinden düşürmez.

Bununla birlikte gecikme dijital mesaj, kamera, kurum kaydı ve tanık hafızasının kaybına yol açabilir. Başvuru, zamanaşımı süresinin uzunluğuna güvenilmeden hızlı yapılmalıdır.

Uzlaştırma ve Önödeme

İnanç, düşünce ve kanaat hürriyetinin kullanılmasını engelleme suçu uzlaştırma kapsamında değildir. Yaptırım yalnız hapis olduğu ve önödeme kapsamı bulunmadığı için önödeme de uygulanmaz.

Tarafların barışması veya özel hukuk sorununu çözmesi delil ve cezanın bireyselleştirilmesi bakımından etkili olabilir; fakat soruşturmayı otomatik sona erdirmez.

Görevli ve Yetkili Mahkeme

Temel TCK 115 yargılamasında asliye ceza mahkemesi görevlidir. Yetki kural olarak suçun işlendiği, yani zorlayıcı hareketin ve müdahalenin meydana geldiği yer mahkemesine aittir. Dijital tehditte gönderim ve öğrenme yeri gibi bağlantılar CMK’ya göre değerlendirilir.

TCK 119 artırımının uygulanması görev ve zamanaşımı hesabını etkileyebilir. Mahkeme iddianamedeki hukuki nitelendirmeyle bağlı değildir; fakat fiilin dışına çıkamaz.

Dava Zamanaşımı

Temel suçun üst sınırı üç yıl olduğundan genel dava zamanaşımı kural olarak sekiz yıldır. TCK 119 ile cezanın bir kat artırılması hâlinde üst sınıra bağlı olarak on beş yıllık süre gündeme gelebilir.

Kesilme ve durma nedenleri dosyanın işlem tarihleri üzerinden hesaplanır. Zamanaşımı, delil toplamayı erteleme hakkı vermez.

Tutuklama ve Adli Kontrol

Tutuklama otomatik değildir. Kuvvetli suç şüphesini gösteren somut deliller, kaçma veya delil karartma nedeni ve ölçülülük bulunmalıdır. Suç isnadının ahlaki veya toplumsal hassasiyeti tek başına tutuklama nedeni olamaz.

Adli kontrol, mağdura yaklaşmama veya iletişim yasağı somut riskle orantılı kurulmalıdır. Tedbire karşı itiraz ve periyodik inceleme hakları süresinde kullanılabilir.

HAGB ve Cezanın Ertelenmesi

Sonuç ceza, sanığın sabıkası, zarar koşulları ve yargılama sürecindeki tutumu çerçevesinde hükmün açıklanmasının geri bırakılması veya hapis cezasının ertelenmesi gündeme gelebilir. Uygulama otomatik değildir.

TCK 119, teşebbüs, iştirak, takdiri indirim ve diğer bireyselleştirme hükümleri sonuç cezayı değiştirir. Mahkeme olumlu veya olumsuz kararını somut gerekçeyle kurmalıdır.

TCK 115 Dosyasında Delil Planı

• Cebir veya tehdidin tam içeriği
• Mesaj, e-posta ve ses kayıtlarının bütünü
• Kamera ve olay yeri görüntüsü
• İbadet veya etkinlik programı
• İşyeri, okul veya kurumun yazılı kuralı
• Benzer kişilere yapılan uygulama
• Tanıkların görme ve duyma konumu
• Engellemenin süresi ve sonucu

Delil planı, önce hangi fıkranın iddia edildiğini belirlemelidir. 115/1’de cebir veya tehdit; 115/2 ve 115/3’te ise hukuka aykırı başka davranışın kaynağı ve sonucu ayrıca kanıtlanır.

Dijital Mesaj ve Sosyal Medya Delili

Ekran görüntüsünün yanında konuşma bütünü, hesap aidiyeti, tarih-saat, URL ve mümkünse cihaz incelemesi korunmalıdır. Kesilmiş mesaj, ironi veya alıntı bağlamından koparılmış olabilir.

Anonim hesabın kime ait olduğu yalnız kullanıcı adına bakılarak belirlenemez. IP, erişim kaydı ve cihaz verileri hukuka uygun usulle toplanmalı; tehdit veya müdahalenin mağdura ulaşıp ulaşmadığı gösterilmelidir.

Ses ve Görüntü Kaydının Hukuka Uygunluğu

Gizli kayıt her durumda hukuka uygun değildir. Ani gelişen saldırıyı başka türlü ispatlama imkânının bulunmaması ile planlı ve sürekli özel hayat kaydı aynı şekilde değerlendirilmez. Delilin elde edilme yöntemi somut olayda incelenir.

Orijinal dosya, metadata ve kayıt bütünlüğü korunmalıdır. Montaj iddiası varsa bilirkişi incelemesi yapılır; sosyal medyada yeniden kodlanmış kopya tek başına yeterli görülmemelidir.

İşyeri ve Okul Belgeleri

Yazılı yönetmelik, iş sözleşmesi, görev tanımı, disiplin kararı, güvenlik raporu ve benzer kişilere uygulama kayıtları kuralın gerçek amacını gösterebilir. Sonradan oluşturulan belge zaman damgası ve önceki uygulamalarla karşılaştırılır.

“Genel kural” savunmasının gerçekten herkese eşit uygulanıp uygulanmadığı araştırılır. Seçici uygulama kast ve hukuka aykırılık bakımından güçlü emare olabilir.

Tanık Beyanı ve İspat

Tanık, hukuki sonuç yerine gördüğü ve duyduğu olayı anlatmalıdır. Tehdidin tam sözü, cebrin biçimi, müdahalenin süresi ve mağdurun ne yapamadığı somutlaştırılır.

Taraflarla yakınlık beyanı değersiz kılmaz; fakat güvenilirlik, tutarlılık ve dış delillerle uyum tartılır. Birden fazla tanığın aynı kalıp cümleyi tekrarlaması tek başına doğruluk güvencesi değildir.

Şüpheli veya Sanık Açısından Savunma

Savunma, yalnız “inanca karşı değilim” cümlesine dayanmamalıdır. Hangi fıkranın isnat edildiği, kanuni aracın bulunup bulunmadığı, tercihin inançtan kaynaklandığının bilinip bilinmediği, müdahalenin hukuka aykırılığı ve nedensellik ayrı ayrı test edilir.

İşyeri güvenliği, okul düzeni veya kamu düzeni gerekçesi ileri sürülüyorsa yazılı dayanak, eşit uygulama ve daha hafif seçeneğin neden yetersiz olduğu gösterilmelidir. Sonradan üretilmiş gerekçeden kaçınılmalıdır.

Mağdur Açısından Başvuru Stratejisi

Başvuruda inanç veya kanaatin teolojik açıklamasından çok somut olay anlatılmalıdır: fail ne söyledi veya yaptı, hangi tercih hedeflendi, cebir veya tehdit nasıl uygulandı, ibadet ya da yaşam tarzı nasıl engellendi ve kim gördü?

Kamera, mesaj ve kurum kayıtlarının korunması için açık talepler yazılmalıdır. Ceza başvurusuna ek olarak iş hukuku, idari başvuru, TİHEK, tazminat veya koruma tedbirlerinin süreleri ayrı takip edilir.

Savcılığa Suç Duyurusu Nasıl Yazılır?

Dilekçede tarih, yer, taraflar, olay sırası, hedeflenen inanç veya tercih, kullanılan araç ve ortaya çıkan sonuç açıkça gösterilir. “TCK 115 işlendi” şeklindeki hukuki sonuç, maddi olay anlatımının yerini tutmaz.

Kaybolabilir delilin bulunduğu cihaz veya kurum, tanığın iletişimi ve istenmesi gereken yazılı kural belirtilir. Bilinmeyen şüpheli için hesap, telefon, kamera görüntüsü ve teşhise yarayan özellikler eklenir.

Örnek Olay: İbadethane Kapısının Kapatılması

Toplu ibadet saatinde girişin hukuka aykırı biçimde kilitlenmesi olayında kapıyı kimin, hangi yetkiyle, ne kadar süre kapattığı; alternatif giriş ve yetkili makam kararı bulunup bulunmadığı araştırılır. İbadet fiilen yapılamadıysa 115/2 gündeme gelebilir.

Hasar verilmişse TCK 153, birden fazla kişi ortak hareket etmişse TCK 119 ve tehdit varsa ilgili normlar ayrıca değerlendirilir. Sadece olay yerinde bulunan kişiye toplu isnat yapılamaz.

Örnek Olay: Çalışanın Kıyafet Tercihi

İnançtan kaynaklanan kıyafet tercihini değiştirmesi için çalışanı işten çıkarma tehdidiyle zorlamak, olayın şartlarına göre TCK 115/3’e temas edebilir. Buna karşılık makine güvenliği için gerekli, eşit ve ölçülü koruyucu kıyafet kuralı hukuka uygun olabilir.

İşverenin gerçek gerekçesi, daha hafif düzenleme, benzer çalışanlara uygulama ve tehdidin ciddiliği belgeyle incelenir. İş Kanunu ve ayrımcılık tazminatı ceza dosyasından bağımsızdır.

Örnek Olay: Siyasi Görüşü Açıklamaya Zorlama

Bir kişiyi oy tercihini veya siyasi görüşünü açıklamaya fiziksel zarar ya da iş kaybı tehdidiyle zorlamak 115/1 kapsamında olabilir. Salt siyasi soru sormak veya tartışmak, cebir ya da tehdit yoksa bu suçu oluşturmaz.

Seçim hakkının kullanımının engellenmesi hâlinde seçim mevzuatı ve TCK 114 gibi özel düzenlemeler ayrıca değerlendirilir. Hedeflenen hak doğru belirlenmelidir.

Yaygın Hukuki Hatalar

• 115/1’de “hukuka aykırı başka davranış” aracını varmış gibi uygulamak.
• Her kişisel tercihi inanç veya kanaat kaynaklı yaşam tarzı saymak.
• Eleştiri ve ikna ile zorlayıcı müdahaleyi ayırmamak.
• İbadetin gerçekten engellendiğini somutlaştırmamak.
• TCK 119 artırımını bireysel katkı göstermeden uygulamak.
• İşyeri veya okul kuralının hukuki dayanağını incelememek.
• Mesajın yalnız seçilmiş ekran görüntüsüne dayanmak.
• Ceza, TİHEK, iş ve idare yollarının sürelerini karıştırmak.

İlk 24 Saatte Delil Koruma

Mesaj ve e-postaları dışa aktarın; kamera sisteminin yeri ve saklama süresini yazılı bildirin; olay anını dakika bazında not edin; tanıkları birbirinden bağımsız belirleyin. İbadet veya kurum programı ile engelleme anını eşleştirin.

Şüpheli açısından da hukuka uygun kural, eşit uygulama, güvenlik gerekçesi ve olayın tamamını gösteren kayıtlar korunmalıdır. Delili değiştirmek, tanığı yönlendirmek veya karşı tarafla baskılı iletişim kurmak yeni hukuki risk yaratır.

TCK 115 Kontrol Listesi

Konuyla Bağlantılı Hukuk Rehberleri

• TCK 112 eğitim ve öğretim hakkının engellenmesi
• TCK 113 kamu hizmetini engelleme suçu
• TCK 114 siyasi hakların kullanılmasının engellenmesi
• TCK 117 iş ve çalışma özgürlüğünün ihlali
• TCK 122 nefret ve ayrımcılık suçu
• TCK 153 ibadethane ve mezarlıklara zarar verme
• TCK 106 tehdit suçu
• TCK 216 halkı kin ve düşmanlığa tahrik

Resmî Kaynaklar ve Güncellik

• Mevzuat Bilgi Sistemi – Türk Ceza Kanunu
• TBMM – 6529 sayılı Kanun değişikliği
• Mevzuat Bilgi Sistemi – Ceza Muhakemesi Kanunu

Bu içerik 21 Eylül 2026 itibarıyla genel bilgilendirmedir. Somut olayın tarihi, taraf ilişkisi, uygulanan kural ve deliller sonucu değiştirebilir; hak kaybını önlemek için dosyaya özgü değerlendirme gerekir.