İsteğe Bağlı Sigorta Primi 2026: Aylık 10.899,90 TL

İsteğe bağlı sigorta neyi sağlar, neyi sağlamaz?

İsteğe bağlı sigorta, 5510 sayılı Kanun m.50–52 çerçevesinde kişinin uzun vadeli sigorta ve genel sağlık sigortası primlerini kendisinin ödemesini sağlar. Bir işveren yanında çalışıyormuş gibi gerçeğe aykırı işe giriş yapılması bu sistemin parçası değildir. Başvuru gerçek çalışma kaydı yaratmaz; kanunun kabul ettiği sigortalılık ilişkisini kurar. Bu nedenle evde bulunmak, iş aramak veya önceki işten ayrılmış olmak tek başına yeterli değildir; yaş, aylık ve çalışma koşulları birlikte kontrol edilir.

Uzun vadeli sigorta malullük, yaşlılık ve ölüm risklerine ilişkindir. İsteğe bağlı sigortanın kapsamına genel sağlık sigortasının da dahil olması, iş kazası veya analık nedeniyle bütün kısa vadeli ödeneklerin aynı ödemeyle kazanıldığı anlamına gelmez. Bir sigortalının emeklilik günü biriktirmesi ile hastalık raporu nedeniyle gelir alması farklı haklardır. Rapor parası için ayrı sigortalılık ve hak kazanma şartları incelenir.

Bu yazı olağan isteğe bağlı sigortayı ve kısmi çalışmanın eksik günlerini tamamlama istisnasını açıklar. Ev hizmetleri, tarım, yurt dışına götürülen işçiler veya eski Emekli Sandığı iştirakçiliği farklı hükümler içerir. İnternette “kendi sigortanı öde” başlığı altında sunulan her yöntem aynı statüye ve aynı prime tabi değildir. Başvuru türü yanlış seçildiğinde ödenen para ile hedeflenen emeklilik hizmeti arasında uyumsuzluk doğar.

Kimler isteğe bağlı sigortalı olur?

5510 m.50 kapsamında 18 yaşını doldurmuş olmak, kendi sigortalılığı nedeniyle aylık bağlanmamış olmak ve gerekli başvuruyu yapmak aranır. Zorunlu sigortalılık gerektiren tam çalışma bulunmaması temel şarttır; ayda 30 günden az veya tam gün çalışmayanların eksik günleri için kanundaki özel düzenleme saklıdır. SGK, Türkiye’de ikamet edenler ile Türkiye’de ikamet etmekteyken sosyal güvenlik sözleşmesi olmayan ülkelerde bulunan Türk vatandaşları bakımından kapsamı ayrıca açıklamaktadır.

Eşinden ölüm aylığı alan kişinin aylığı, kendi çalışmasından bağlanan yaşlılık aylığıyla aynı değildir. Bu yüzden yalnız banka hesabına SGK ödemesi geldiği görülerek başvurunun reddedileceği söylenmez. Buna karşılık kişinin kendi emeklilik aylığını alıyor olması, farklı hak sahipliği aylığı gibi gösterilemez. Tahsis kaydında aylığın kimin sigortalılığından ve hangi sıfatla bağlandığı belirlenir; isteğe bağlı sigortanın mevcut aylığa etkisi ilgili hak sahipliği hükümleriyle ayrıca değerlendirilir.

Yurt dışında yaşayan herkes için aynı sonuç kurulmaz. Yerleşim yeri, vatandaşlık, ilgili ülkeyle sosyal güvenlik sözleşmesi ve varsa özel çalışma statüsü birlikte incelenir. Eski Türkiye adresini güncellememek, kanuni ikamet şartını gerçekte sağlamakla aynı değildir. Yurt dışında yaşayan kişinin GSS kaydı ile isteğe bağlı sigorta talebi ayrı işlemler olduğundan her iki kaydın birbiriyle tutarlı olması gerekir.

Sigorta hangi tarihte başlar?

5510 m.51 uyarınca başlangıç, başvurunun SGK kayıtlarına geçtiği günü takip eden gündür. Formun hazırlanması, bankaya para yatırılması veya e-Devlet hizmet sayfasının açılması tek başına başlangıç oluşturmaz. Elektronik başvurunun tamamlandığını gösteren kayıt numarası ve işlem tarihi saklanmalıdır. Evrak posta yoluyla gönderilmişse, gönderme ve Kuruma ulaşma tarihleri birbirine karıştırılmadan başvuru kaydı üzerinden inceleme yapılır.

Olağan isteğe bağlı sigorta geçmiş bütün boş yılları topluca satın alma yöntemi değildir. Bugün verilen bir talepte on yıl önceki çalışılmamış süreler otomatik olarak hizmete eklenmez. Geçmişte doğum, askerlik veya başka kanuni borçlanma süresi bulunması ayrı bir kurumdur. Başlangıcı geriye çekme beklentisiyle isteğe bağlı sigorta başvurusu yapmak yerine, geçmiş dönemin hangi borçlanma hükmüne girdiği ayrıca değerlendirilmelidir.

Örneğin işten ayrıldıktan sonra üç yıl başvurmayan kişi, yeni başvuruyla geçmiş üç yılın tamamını olağan isteğe bağlı prim ödeyerek kazanmış sayılmaz. Yeni sigortalılık başlangıcı ileriye yöneliktir. Daha önce açılmış geçerli isteğe bağlı kaydı ve ödenmemiş ayları varsa bu kez 12 aylık ödeme sınırı gündeme gelir. Hiç başvuru bulunmamasıyla mevcut kayıttaki prim eksikliği farklı hukuki durumlardır.

İsteğe Bağlı SGK Primi Ne Kadar 2026?

SGK’nın 2026 açıklamasına göre olağan isteğe bağlı sigorta primi seçilen prime esas kazancın yüzde 33’üdür. Bunun yüzde 21’i malullük, yaşlılık ve ölüm sigortalarına, yüzde 12’si genel sağlık sigortasına aittir. Aylık asgari kazanç 33.030 TL olduğundan tam ay asgari prim 10.899,90 TL’dir. Eski yüzde 32 oranıyla hesap yapmak 2026 tahakkukunu doğru göstermez.

Hızlı kontrol: “İsteğe bağlı SGK primi ne kadar 2026?” sorusunun asgari tutar cevabı 10.899,90 TL’dir. Daha yüksek kazanç beyanında prim, seçilen prime esas kazancın yüzde 33’ü üzerinden hesaplanır.

2026 aylık üst kazanç sınırı 297.270 TL seçildiğinde olağan yüzde 33 prim karşılığı 98.099,10 TL olur. Alt ve üst tutarlar, tam aylık hizmet ve açıklanan yılın sınırları içindir. Bir ayın yalnız belirli günlerine ilişkin geçerli tamamlama işlemi ile tam aylık olağan sigortanın bedeli aynı değildir. Seçilen kazanç ve prim gün sayısı tahakkukta ayrı gösterilmelidir.

Varsayımsal örnekte 40.000 TL aylık prime esas kazanç seçilmişse toplam prim 13.200 TL olarak hesaplanır: 8.400 TL uzun vadeli prim ve 4.800 TL genel sağlık sigortası. Bu örnek emeklilikte alınacak aylığın 13.200 TL olacağını göstermez. Prim, seçilen kazanç üzerinden ödenen maliyettir; gelecekteki emekli aylığı bütün hizmet ve kazanç geçmişiyle hesaplanır. İki rakam birbirinin yerine kullanılamaz.

SSK mı, Bağ-Kur mu: 4/a ve 4/b ayrımı

1 Ekim 2008 sonrasındaki olağan isteğe bağlı sigorta süreleri 4/b kapsamında değerlendirilir. Kişinin geçmişte uzun yıllar 4/a işçisi olarak çalışmış olması, sonradan ödediği bütün isteğe bağlı günleri kendiliğinden 4/a yapmaz. Sigorta statüsü, başvuranın eski mesleği veya istediği emeklilik türüyle değil kanunla belirlenir. Ödeme öncesinde bu ayrım görülmezse beklenen hizmet hesabı değişir.

5510 m.51’deki eksik gün tamamlama istisnası farklıdır. Ay içinde 30 günden az veya kısmi çalışan sigortalının kanuni koşullarla ödediği isteğe bağlı süreler, o ayın zorunlu günlerine 30 günü aşmayacak şekilde eklenir ve 4/a kapsamında sayılır. SGK’nın esnek çalışma açıklaması da bu özel sonucu belirtir. Bütün isteğe bağlı sigortalara bu istisnayı uygulamak doğru değildir.

Varsayımsal bir ayda 12 gün gerçek 4/a hizmeti bulunan ve tamamlama koşullarını sağlayan kişi için en fazla 18 ek günle toplam 30 gün oluşturulur. Aynı ay için 30 ilave gün ödeyerek toplam 42 hizmet günü kazanılmaz. Hiç kısmi çalışma kaydı bulunmayan kişinin olağan isteğe bağlı başvurusu ise bu örnekle aynı değildir. Çalışma kaydı, eksik gün ve tamamlama işlemi birlikte gösterilmelidir.

Eş üzerinden sağlık güvencesi primden düşülür mü?

5510 m.52, isteğe bağlı sigortalının bakmakla yükümlü olunan kişi olsa dahi ilgili genel sağlık sigortası kapsamında sayılmasını ve GSS primini de ödemesini düzenler. Bu nedenle olağan isteğe bağlı sigortada “eşim üzerinden sağlık alıyorum, yüzde 12’yi ödemem” biçiminde tek taraflı kesinti yapılmaz. Kişinin tescili ve özel kanuni istisnaları ayrı incelenir; yabancı vatandaş veya özel yurt dışı çalışma rejimleri aynı örneğe zorla dahil edilmez.

Primin içinde sağlık payı bulunması, her koşulda aynı gün sağlık provizyonunun açıldığını göstermez. 5510 m.67 kapsamındaki yararlanma koşulları ve Kurumun tescil kayıtları ayrıca değerlendirilir. Hastanede provizyon sorunu çıktığında yalnız ödeme dekontu değil, borç dökümü ve sağlık aktivasyon kaydı da kontrol edilir. Yanlış tarihli veya yanlış sigortalılık türündeki ödeme, başvuranın beklediği kayda işlememişse düzeltme talebi hazırlanır.

Sadece sağlık güvencesi isteyen kişinin gelir testi veya başka genel sağlık sigortası statüsüyle ilgilenmesi, emeklilik günü de satın almak isteyen kişinin talebinden farklıdır. GSS primi tek başına yaşlılık sigortası günü oluşturmaz. Olağan isteğe bağlı sigortadaki toplam ödeme ise uzun vadeli sigortayı da içerir. Maliyet karşılaştırması yapılırken hangi hakkın amaçlandığı netleştirilmelidir; düşük ücretli farklı bir sigorta türü aynı sonuca hizmet ediyormuş gibi gösterilemez.

Prim ödenmezse 12 aylık sınır nasıl uygulanır?

5510 m.52 kapsamında bir aya ait prim, ilgili ay esas alınarak en geç 12 aylık dönem içinde gerekli gecikme cezası ve gecikme zammıyla ödenmelidir. Bu sınırın geçirilmesi halinde o ayın süresi hizmete dahil edilmez ve ödeme imkânı kaybedilir. SGK’nın güncel açıklaması da bu sonucu belirtir. On iki aylık düzen, primin herhangi bir mali sonuç olmaksızın bir yıl ertelendiği faizsiz ödeme hakkı değildir.

Örneğin birden fazla ay ödenmemişse her ayın yaşı ayrı izlenir. Son aya ait ödeme süresi devam ediyor diye önceki bütün ayların da aynı süreye sahip olduğu varsayılmaz. Kurumun borç dökümünde dönem, asıl prim ve gecikme kalemleri ayrılmalıdır. Sonradan yatırılan toplu tutarın hangi aylara sayıldığı görülmeden bütün eksik hizmetin tamamlandığı söylenmez.

Zorunlu sigortalılıktan kaynaklanan borç bulunan dosyada, isteğe bağlı prim diye yatırılan tutarın kanuni mahsup düzeni ayrıca incelenir. Kişinin banka açıklamasına bir ay yazması, Kurumun yasal tahsil sırasını kendiliğinden değiştirmez. Ödenen para ile hizmete işlenen ay arasında fark varsa önce tahsilatın nereye uygulandığı belirlenir. Düzeltme talebi, dekont ve dönem borç dökümü birlikte sunularak hazırlanır.

Başvuru nasıl yapılır ve hangi belgeler saklanır?

İlk başvuruda İsteğe Bağlı Sigorta Giriş Bildirgesi kullanılır; SGK ikamet yerindeki il müdürlüğü veya sosyal güvenlik merkezine başvuru ile e-Devlet kanalını açıklamaktadır. Daha önce isteğe bağlı sigortalı olup yeniden başvuracak kişilerin talep dilekçesi yeterlidir. İlk tescil ile yeniden başlatma talebi aynı kayıt değildir. Başvuruda kimlik, adres, çalışma durumu ve seçilen kazanç doğru gösterilmelidir.

Kısmi çalışan kişinin eksik gün tamamlamasında hangi ayda kaç gün zorunlu prim bulunduğu ayrıca açıklanır. Sonradan işverenin ek bildirim yapması veya çalışma gününün düzeltilmesi halinde aynı ayın toplamı tekrar kontrol edilir. İşverenin gerçek çalışmayı bildirme yükümlülüğü, işçinin isteğe bağlı prim ödemesiyle ortadan kalkmaz. Bildirilmemiş çalışmayı farklı bir sigorta türüyle örtmek yerine gerekiyorsa hizmet kaydı düzeltilmelidir.

Başvurunun alındı kaydı, ilk tescil, tahakkuk ve ödeme belgesi birbirini tamamlar. Telefon görüşmesinde verilen bilgi, resmi kaydın yerine geçmez. Yanlış kazanç veya statüyle açılan tescil fark edildiğinde tarihli düzeltme talebi sunulur. Geçmiş hizmetin hangi nedenle değiştirildiği, aynı ay için hangi primin iptal veya mahsup edildiği yazılı olarak istenir. Böylece başvuran sadece toplam para hareketine değil, kazanılan hizmete de bakar.

İsteğe bağlı sigorta nasıl sona erer?

5510 m.51’de sona erdirme talebinde bulunan kişinin primi ödenmiş son günü takip eden günden itibaren sigortalılığının sona ermesi düzenlenmiştir. Yaşlılık aylığı talebinde ise aylığa hak kazanılması koşuluyla talep tarihi; ölüm halinde ölüm tarihi esas alınır. Her iptal başvurusunun dilekçenin verildiği günle aynı sonucu doğurduğu varsayılmamalıdır. Son ödenmiş hizmet günü dosyadan belirlenir.

Zorunlu sigortalı çalışmaya başlama ve isteğe bağlı kayıtla çakışma halinde m.51’in ilgili hükümleri uygulanır. Kanuni eksik gün tamamlama istisnası dışında aynı dönem iki ayrı şekilde hizmete eklenmez. İşe girişten sonra bankadaki otomatik talimatın devam etmesi, fazladan hizmet günü yaratmaz. Çakışan tahsilatın iptal ve iade durumu ilgili Kurum kayıtlarıyla çözülmelidir.

Prim ödemeyi bırakmakla sona erdirme talebini belgelendirmek farklı işlemlerdir. Sigortalılık kaydının hangi tarih itibarıyla kapandığı kontrol edilmeden bütün yükümlülüklerin bittiği düşünülmemelidir. Daha sonra yeniden prim ödemeye başlanacaksa geçerli başvuru ve tescil olup olmadığı araştırılır. Özellikle eski Emekli Sandığı iştirakçiliğinin yeniden kurulma kuralları olağan isteğe bağlı sigortayla aynı değildir.

Eski Emekli Sandığı isteğe bağlı iştirakçiliği

5434 sayılı Kanunun ilgili hükümlerine tabi kamu görevlileri için isteğe bağlı iştirakçilik ayrı bir yoldur. SGK, 15 Ekim 2008 öncesinde bu rejimde görev yapanlardan en az 10 yıl fiilen çalıştıktan sonra istifaen veya müstafi sayılarak ayrılanların, ayrılıştan itibaren altı ay içinde yazılı başvurusunu ve diğer kanuni şartları açıklamaktadır. Bu eski rejimi, olağan 4/b isteğe bağlı sigortanın genel koşullarıyla birleştirmek doğru değildir.

SGK’nın eski iştirakçiliğe ilişkin açıklaması, bu süreler için emekli ikramiyesi ödenmediğini de belirtir. İştirakçiliğin emeklilik hizmeti sağlaması ile geçmişte fiilen kamu görevinde çalışılan sürenin ikramiye etkisi aynı değildir. Prim ödeme kararı yalnız emeklilik gününe değil, bu ikramiye ayrımına da bakılarak değerlendirilmelidir.

Eski rejimde keseneklerin ve kurum karşılıklarının toplam altı aydan fazla süresinde yatırılmaması veya vazgeçme, yeniden isteğe bağlı iştirakçilik kurma bakımından ağır sonuç doğurur. SGK bu hallerde tekrar başvuruya izin verilmediğini; zorunlu sigortalılık nedeniyle sona ermede ise zorunlu sigortalılık bittikten sonra altı ay içinde yeniden başvuru yolunu açıklamaktadır. Bu hükümler olağan 5510 sigortasındaki 12 aylık prim ödeme sınırıyla karıştırılmamalıdır.

İsteğe bağlı sigortayla ne zaman emekli olunur?

Emeklilik için yalnız kaç ay isteğe bağlı prim ödendiği yeterli veri değildir. İlk uzun vadeli sigortalılık tarihi, farklı statülerdeki hizmetler, uygulanacak geçiş hükümleri, yaş ve prim koşulları birlikte belirlenir. Olağan isteğe bağlı günlerin 4/b sayılması, geçmişteki 4/a hizmetin tamamen yok olduğu anlamına gelmez; fakat hangi statüden aylık bağlanacağı hesabını etkiler. Her kişiye aynı toplam gün ve aynı yaş verilemez.

Ödeme öncesi yapılacak karşılaştırmada mevcut hizmet çizelgesiyle planlanan yeni hizmet yan yana gösterilmelidir. Yalnız gün açığı için prim ödemek ile belirli bir statüde emekliliği hedeflemek farklı planlardır. Yüksek kazanç seçiminin aylık üzerindeki etkisi de kişinin tüm kazanç geçmişine bağlıdır. Prim tutarının bir katını gelecekte aylık olarak alacağı yönünde sabit formüller kullanılmamalıdır.

Geçmişte doğum borçlanmasına veya askerlik borçlanmasına uygun süre varsa, bunların borçlanılmasıyla ileriye dönük isteğe bağlı prim ödenmesi karşılaştırılır. Ancak her iki yolun statü, başlangıç ve ödeme süresi aynı değildir. Mevcut askerlik borçlanması aracı yalnız belirli borçlanmanın tutarını gösterir. İsteğe bağlı sigortanın geriye dönük bütün eksikleri aynı yöntemle tamamladığı düşünülmemelidir.

Yanlış statü veya prim kaydına karşı başvuru

Kurum kaydında hata varsa dilekçede talep edilen düzeltme açıkça belirtilir: başlangıç tarihi, eksik gün sayısı, hizmetin 4/a veya 4/b olarak işlenmesi, seçilen kazanç yahut ödeme döneminin düzeltilmesi. Her iddianın karşısına başvuru çıktısı, çalışma kaydı veya banka dekontu konulur. Genel biçimde “sigortam yanlış” denilmesi yerine hangi ayın hangi hükme göre farklı değerlendirilmesi gerektiği gösterilir.

İş mahkemesinin görevine giren sosyal güvenlik uyuşmazlıklarında, 7036 sayılı Kanun m.4 gereğince kanuni istisnalar dışında önce SGK’ya başvuru gerekir. Diğer özel süreler saklı kalmak üzere 60 gün cevap verilmemesi ret sayılır; bu durum talebin kabul edildiği anlamına gelmez. 5510 geçici m.4 kapsamındaki eski kamu görevlisi dosyalarında görev ayrımı ayrıca kontrol edilir. Kuruma başvuru, tebliğ ve yargı yolunun süreleri birbirine karıştırılmamalıdır.

Dosyanın sonunda üç sonuç ayrı doğrulanır: sigortalılık tescili, prim tahsilatı ve hizmete sayılan gün. Bunlardan yalnız birini görmek yeterli değildir. Para ödenmiş fakat yanlış aya mahsup edilmişse ya da süre doğru görünmesine rağmen statü hatalıysa hedeflenen emeklilik sonucu değişir. Başvuru kayıtlarının saklanması, bu farklılıkların yıllar sonra da açıklanmasını sağlar.

Sıkça sorulan sorular

İlgili hak için işsizlik maaşı şartları ve hesaplama rehberi ayrıca incelenmelidir.

Türkiye geneli dosya takibi

Bu rehberdeki kanuni kurallar Türkiye genelinde uygulanır. Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosunda Türkiye geneli dosya takibi Mersin’den yönetilir. Yetkili birim ve başvuru yolu, somut işlemin hukuki niteliğine göre belirlenir.

Mersin uygulaması

Mersin’de başvuruda ikamet adresi, çalışma kaydı ve seçilen sigortalılık türü birlikte kontrol edilir. Kısmi çalışan kişinin ay içindeki gerçek günleri ile ek primleri eşleştirilir. Mersin’de bulunmak 4/a–4/b ayrımını, prim oranını veya kanuni ödeme sınırını değiştirmez.

Resmî kaynaklar

• 5510 sayılı Kanun — m.50–52, 67 ve 82
• SGK — 2026 ilk defa isteğe bağlı sigortalılık
• SGK — Esnek çalışma ve hizmetin statüsü
• SGK — 5434 kapsamında isteğe bağlı iştirakçilik
• SGK — 2026 prime esas kazanç sınırları
• 7036 sayılı Kanun — Kuruma başvuru ve görev

Kaynak kontrol tarihi: 5 Eylül 2026. Örnek olay ve hesaplar belirtilen varsayımlara dayanır; kişiye özel hak veya sonuç garantisi değildir.