İşçi İşe Geç Kalırsa İşten Çıkarılabilir mi? Tutanak, Uyarı ve Fesih 2026

Kısa cevap: İşçinin işe bir kez veya kısa süre geç kalması otomatik olarak tazminatsız fesih sebebi değildir. Tekrarlanan, işyerinin düzenini somut biçimde bozan ve uyarılara rağmen devam eden geç kalmalar işçinin davranışından kaynaklanan geçerli fesih sebebi oluşturabilir. İş Kanunu m.25/II’deki haklı nedenle derhal fesih ise daha ağır koşullara tabidir; geç kalma, m.25/II-g’deki tam gün devamsızlıkla aynı değildir. Fesih öncesinde olayların tarihi, süresi, tutanak, savunma, işyeri uygulaması ve ölçülülük birlikte değerlendirilmelidir.

İşçi bir kez işe geç kalırsa çıkarılır mı?

İş Kanunu’nda “işçi işe 10 dakika geç kalırsa işten çıkarılır” şeklinde sabit bir süre veya otomatik fesih kuralı yoktur. Geç kalmanın hukuki sonucu; gecikmenin süresine, işçinin görevine, işyerindeki etkisine, mazeretine ve tekrar edip etmediğine göre belirlenir. Trafik kazası, toplu taşıma arızası veya acil sağlık olayı gibi belgelenebilir mazeret ile keyfî ve sürekli gecikme aynı değildir.

Bir bankanın açılışından sorumlu güvenlik görevlisinin anahtar teslim görevine gecikmesi ile esnek çalışma düzenindeki bir çalışanın birkaç dakikalık sapması aynı etkiyi yaratmayabilir. İşverenin çalışma saatlerini ve geç kalma prosedürünü işçiye önceden bildirmiş olması da değerlendirmede önemlidir.

İşveren yönetim hakkı kapsamında işe giriş-çıkış saatlerini takip edebilir; ancak takip yöntemi hukuka uygun olmalıdır. Kart sistemi, turnike, dijital mesai kaydı veya puantaj delil oluşturabilir.

Tekrarlanan geç kalmalar ne zaman fesih sebebi olur?

İş güvencesi kapsamındaki işçinin davranışı, iş ilişkisinin sürdürülmesini işveren açısından önemli ve makul ölçüde olumsuz etkiliyorsa İş Kanunu m.18 kapsamında geçerli fesih gündeme gelebilir. Sürekli geç kalma, vardiya tesliminin aksaması, müşteri hizmetinin başlayamaması veya diğer çalışanların iş yükünün artması gibi somut etkiler varsa davranışın ağırlığı artar.

Geçerli fesih için işverenin her olayda aynı gün işten çıkarma yoluna gitmesi gerekmez. Davranışın ağırlığına göre sözlü hatırlatma, yazılı uyarı, savunma ve disiplin süreci uygulanabilir. Özellikle hafif fakat tekrarlanan davranışlarda feshe son çare ilkesi ve ölçülülük önem taşır. İşçi uyarılmasına rağmen aynı davranışı sürdürüyorsa fesih savunması güçlenebilir.

İşyerinde bazı çalışanların sürekli gecikmesine izin verilirken yalnız bir işçiye yaptırım uygulanması, objektif neden yoksa eşit davranma borcu bakımından da tartışma doğurur. eşit davranma borcu rehberi bu konuyu açıklar.

İşe geç kalma ile devamsızlık aynı mı?

Hayır. İş Kanunu m.25/II-g, işçinin işverenden izin almaksızın veya haklı bir sebebe dayanmaksızın ardı ardına iki işgünü; bir ay içinde iki defa herhangi bir tatil gününden sonraki işgünü; ya da bir ayda üç işgünü işe devam etmemesini haklı fesih nedeni olarak düzenler. Bu hüküm “işgünü işe devam etmeme” haline ilişkindir. Birkaç saat veya dakika geç gelme otomatik olarak bir tam günlük devamsızlığa dönüştürülemez.

Bununla birlikte işçi çalışma gününün çok büyük bölümünde gelmemişse olayın niteliği ayrıca değerlendirilir. M.25/II-g koşullarının oluşup oluşmadığı, fiili çalışma süresi ve işçinin mazeretine göre belirlenir. İşveren geç kalmayı sırf devamsızlık sayısını doldurmak için tam gün yokluk gibi kaydetmemelidir.

Geç kalma tutanağı nasıl tutulmalıdır?

Tutanakta tarih, planlanan işe başlama saati, işçinin fiilen geldiği saat, olayı tespit eden kişiler, varsa kart/turnike kaydı ve işçinin açıkladığı mazeret yer almalıdır. “İşçi sürekli geç kalıyor” şeklindeki tarihsiz genel tutanak güçlü delil değildir. Her olay somutlaştırılmalıdır.

İşçi tutanağın içeriğini kabul etmiyorsa imzaya “tebellüğ ettim, içeriğini kabul etmiyorum” şerhi düşebilir ve kendi açıklamasını yazılı verebilir. İşveren tutanağı tek taraflı düzenlemişse mahkeme bunun doğruluğunu diğer kayıtlarla karşılaştırır. işyeri tutanağı rehberi ayrıntılıdır.

İşçinin savunması alınmalı mı?

İş Kanunu m.19, belirsiz süreli iş sözleşmesi işçinin davranışı veya verimi nedeniyle geçerli nedenle feshedilecekse işçinin hakkındaki iddialara karşı savunmasının alınmasını düzenler. M.25/II şartlarına uygun haklı derhal fesih hakkı saklıdır. Bu nedenle tekrar eden geç kalma nedeniyle m.18 kapsamında fesih yapılacaksa işçiye hangi tarihlerde ne kadar geciktiği açıkça bildirilip savunması istenmelidir.

Savunma için kanunda bütün işyerleri açısından tek bir “3 gün” veya “7 gün” süresi yoktur. İşçiye makul cevap imkânı tanınmalı; toplu iş sözleşmesi veya disiplin yönetmeliğinde özel süre varsa ona uyulmalıdır. savunma istemi rehberi bu süreci açıklar.

Geçerli fesih hangi koşullarda gündeme gelir?

İş güvencesi sistemi İş Kanunu m.18-21’de düzenlenir. İşyerinde en az otuz işçi, işçinin en az altı aylık kıdemi ve belirsiz süreli sözleşme gibi şartlar oluştuğunda işveren fesih için geçerli neden göstermek zorundadır. Sürekli geç kalma işyerinde çalışma düzenini bozuyor ve uyarılara rağmen sürüyorsa işçinin davranışından doğan geçerli neden sayılabilir.

Fesih bildirimi yazılı olmalı ve sebep açık ve kesin gösterilmelidir. “Performans düşüklüğü” gibi ilgisiz genel ifade yerine geç kalma tarihleri ve davranışın iş düzenindeki etkisi gösterilmelidir. Sonradan tamamen farklı fesih sebebi yaratılması uyuşmazlık doğurur.

İşveren tazminatsız fesih yapabilir mi?

Haklı nedenle derhal fesih İş Kanunu m.25’te düzenlenir ve sonuçları geçerli fesih daha ağırdır. Her geç kalma m.25/II kapsamına girmez. İşveren fiili m.25/II-g devamsızlık koşullarına veya olayın niteliğine göre m.25/II-h’deki görevleri hatırlatıldığı halde yapmamakta ısrar gibi başka bir bende dayandırıyorsa o bendin bütün unsurlarını ispatlamalıdır.

Örneğin işçi yalnız bir kez 20 dakika gecikmişse bunun m.25/II-h anlamında “görevi yapmamakta ısrar” olduğu otomatik söylenemez. Israr, hatırlatma ve görev ihlalinin sürekliliği gibi unsurlar gerekir. Haklı fesih nedenleri dar ve somut değerlendirilmelidir.

M.25/II’ye dayalı fesihte İş Kanunu m.26’daki altı işgünlük hak düşürücü süre ve fiilden itibaren bir yıllık üst süre de önemlidir; işçinin maddi çıkar sağlaması hâline ilişkin istisna saklıdır.

İşveren geç kalınan süreyi maaştan kesebilir mi?

İşçi çalışmadığı süre bakımından ücret hesabında fiili çalışma ve sözleşme düzeni dikkate alınabilir. Ancak işveren gerçek çalışılmayan sürenin çok üzerinde “ceza” adıyla keyfî ücret kesintisi yapamaz. İş Kanunu m.38 ücret kesme cezasını özel şartlara bağlar; toplu iş sözleşmesi veya iş sözleşmesinde gösterilmiş nedenler dışında ücret kesme cezası verilemez ve kesinti miktarı kanuni sınırları aşamaz.

Geç kalma süresinin telafi edilmesi, esnek çalışma veya vardiya değişimi varsa işyeri düzeni ayrıca incelenir. İşveren aynı zamanı hem çalışılmamış sayıp ücretini kesip hem de işçiye ücretsiz şekilde telafi ettiremez.

Geç kalma nasıl ispatlanır?

Turnike kayıtları, kart basma sistemi, vardiya çizelgesi, güvenlik giriş kayıtları, dijital oturum açma zamanı, kamera görüntüsü ve tanık anlatımları kullanılabilir. Kişisel veri işleyen takip sistemleri KVKK’ya uygun kurulmalıdır. İşçinin biyometrik verisini sırf daha kolay mesai takibi için kullanmak ayrıca ölçülülük sorunu yaratabilir.

İşçinin mazereti de belgeyle desteklenebilir. Hastane başvurusu, kaza tutanağı, toplu taşıma arıza kaydı veya resmi yol kapanması gibi belgeler saklanmalıdır. Her gecikme için mazeretin kabul edilmesi zorunlu değildir; fakat işveren savunmayı gerçekten değerlendirmelidir.

Geç kalma nedeniyle çıkarılan işçi işe iade isteyebilir mi?

İş güvencesi koşulları varsa işçi fesih bildiriminin tebliğinden itibaren bir ay içinde işe iade talebiyle arabulucuya başvurmalıdır. Arabuluculukta anlaşma olmazsa son tutanağın düzenlenmesinden itibaren iki hafta içinde iş mahkemesinde dava açılır. Süreler hak düşürücüdür.

Mahkeme geç kalmaların gerçekten gerçekleşip gerçekleşmediğini, işyerine etkisini, uyarıları, savunmayı ve feshin ölçülü olup olmadığını inceler. Fesih geçersiz bulunursa İş Kanunu m.21 sonuçları uygulanır.

İşçi geç kalma yüzünden kıdem ve ihbar alır mı?

İşveren m.25/II kapsamında haklı feshi ispatlayamaz fakat fesih geçerli kabul edilirse kıdem şartları varsa kıdem tazminatı ve bildirim süresine uyulmamışsa ihbar tazminatı gündeme gelir. Haklı fesih gerçekten m.25/II kapsamında ise kıdem ve ihbar tazminatının sonucu farklıdır. Fesih kodundan çok gerçek fesih nedeni esas alınır.

Geç kalma konusunda işyeri yönetmeliği

İşveren çalışma başlangıç saatini, tolerans uygulamasını, bildirim yöntemini ve disiplin basamaklarını personel yönetmeliğinde açıkça belirleyebilir. Ancak iç yönetmelik kanundan üstün değildir. Örneğin “bir dakika geç gelenin kıdemi yakılır” şeklindeki hüküm İş Kanunu’nun fesih ve tazminat şartlarını ortadan kaldıramaz.

İşçiye yönetmelik tebliğ edilmiş olmalı ve uygulama tutarlı olmalıdır. Uzun süre uygulanan 15 dakikalık esneklik bir anda geçmişe etkili disiplin ihlaline dönüştürülmemelidir.

İşe Geç Kalma Uyuşmazlığında Örnekler

Bir defalık on dakikalık gecikme

Tek bir kısa gecikme, özellikle işin akışında ciddi sonuç doğurmamışsa, doğrudan haklı fesih sonucu yaratmaz. İşveren olayın nedenini sorabilir, tutanak düzenleyebilir ve işyeri kurallarını hatırlatabilir. Fesihte ölçülülük ve olayın ağırlığı değerlendirilir.

Sürekli ve uyarıya rağmen geç kalma

İşçi yazılı uyarılara rağmen sistematik biçimde işe geç geliyor, vardiya teslimini aksatıyor veya üretim ve hizmet akışını bozuyorsa davranışın iş ilişkisine etkisi ağırlaşır. İş güvencesi kapsamındaki davranış fesihlerinde işçiden savunma alınması, önceki uyarıların ve giriş-çıkış kayıtlarının tutarlı olması önemlidir. Geçerli fesih değerlendirmesinde feshe son çare ilkesi ve işverenin benzer davranışlara karşı uygulaması da dikkate alınır.

Servis veya toplu taşıma nedeniyle gecikme

İşveren servisi arızalanmışsa veya işverenin organizasyonundan kaynaklanan ulaşım problemi varsa gecikmenin işçiye yüklenmesi farklı değerlendirilir. Olağan trafik yoğunluğu, kişisel ulaşım planlaması veya sürekli tekrarlanan mazeretler ise somut olayın koşullarına göre incelenir. İşçi gecikme nedenini mümkün olduğunca derhal işverene bildirmeli ve varsa belgelemelidir.

Geç kalma ile devamsızlık aynı mıdır?

Hayır. İş Kanunu m.25/II-g belirli tam gün veya ardışık devamsızlık hâllerini düzenler. İşe bir miktar geç gelmek, işçinin o gün hiç işe gelmemesiyle aynı değildir. İşveren kısa gecikmeleri toplayıp otomatik biçimde “iki gün devamsızlık” sayamaz. Bununla birlikte gecikmelerin süre ve sıklığı, çalışma borcunun ihlali olarak davranış feshi yönünden ayrıca değerlendirilebilir.

İşveren Geç Kalma İçin Ücret Kesebilir mi?

İşçi fiilen çalışmadığı süreye karşılık ücret doğmaması ile disiplin cezası olarak ücret kesilmesi birbirinden ayrıdır. İşveren çalışılmayan süreyi objektif kayıtla hesaplayabilir; ancak İş Kanunu m.38’deki ücret kesme cezası ayrıca sıkı şartlara tabidir. Keyfî ve belgesiz kesinti yapılamaz. Bordroda kesintinin nedeni ve hesabı açıkça gösterilmelidir.

Geç kalma dakikalarının gerçeğe aykırı büyütülmesi veya işçinin çalıştığı sürenin ücretinin kesilmesi ücret alacağı doğurabilir. Kart basma sistemi, turnike, vardiya çizelgesi ve kamera kayıtları bu konuda önem taşır. Biyometrik sistem kullanılıyorsa KVKK kuralları da ayrıca uygulanır.

Geç Kalma Tutanakları Nasıl Düzenlenmelidir?

Tutanakta tarih, planlanan vardiya başlangıcı, işçinin fiili giriş saati, olayın nasıl tespit edildiği ve varsa açıklaması yer almalıdır. Aynı olaya ilişkin farklı saatler yazan veya sonradan topluca hazırlanmış tutanakların ispat gücü zayıflar. İşçi tutanağın içeriğine katılmıyorsa imza yanında ihtirazi kayıt düşebilir veya ayrıca yazılı savunma verebilir.

İşveren yalnız belirli çalışanların gecikmelerini tutanak altına alıp aynı durumdaki diğer çalışanları sürekli görmezden geliyorsa eşit davranma ve fesihte tutarlılık tartışması doğabilir. İşverenin objektif ve önceden bilinen vardiya kuralları uygulaması gerekir.

İşe İade Sürecinde Geç Kalma İddiası

İş güvencesi şartları bulunan işçi geç kalma gerekçesiyle feshedilmişse fesih bildiriminin tebliğinden itibaren bir ay içinde işe iade talebiyle arabulucuya başvurmalıdır. İşveren fesih nedenini açık ve kesin biçimde yazmalı; dava aşamasında fesih yazısındaki gerekçeyle bağlılık ilkesi çerçevesinde delillerini sunmalıdır.

Mahkeme yalnız kaç kez geç kalındığına değil, gecikmelerin süresine, işin niteliğine, önceki uyarılara, işçinin savunmasına, işverenin benzer olaylardaki uygulamasına ve iş ilişkisinin sürdürülmesinin beklenip beklenemeyeceğine bakar. Bir üretim hattını veya nöbet devir teslimini sürekli aksatan gecikme ile ofis işinde tek seferlik kısa gecikme aynı ağırlıkta değildir.

İşçi İçin Delil Kontrol Listesi

• Vardiya ve çalışma programı.
• Turnike, kart veya giriş-çıkış kayıtları.
• İşverenin yazılı uyarıları ve tutanakları.
• İşçinin verdiği savunmalar.
• Servis veya ulaşım sorununu gösteren kayıtlar.
• Fesih bildirimi ve SGK işten ayrılış kaydı.
• Benzer durumdaki çalışanlara ilişkin hukuka uygun karşılaştırma verileri.

İşverenin tutanak ve savunma süreci için işveren işçiye tutanak tutarsa ne olur? rehberi de incelenebilir.

Sık Sorulan Sorular

İşe 10 dakika geç kaldım, tazminatsız çıkarılır mıyım?

Tek bir kısa gecikme otomatik haklı fesih nedeni değildir. Olayın etkisi ve m.25 koşulları ayrıca değerlendirilir.

Kaç kez geç kalınca işten çıkarılır?

Kanunda sabit sayı yoktur. Tekrar, uyarı, işyerine etki ve ölçülülük önemlidir.

Geç kalma devamsızlık sayılır mı?

Kısa süreli geç kalma m.25/II-g’deki tam işgünü devamsızlığıyla aynı değildir.

İşveren tutanak tutabilir mi?

Evet. Tutanak tarih ve saat bilgisiyle somut olmalı, diğer kayıtlarla desteklenmelidir.

Savunma vermek zorunda mıyım?

Savunma hakkını kullanmak işçinin lehinedir. Davranış nedeniyle geçerli fesihte m.19 savunma alınmasını düzenler.

Geç kaldığım süre maaştan kesilir mi?

Gerçek çalışılmayan süre ücret hesabında dikkate alınabilir; bunun üzerinde keyfî ceza kesintisi yapılamaz.

Trafik nedeniyle geç kalmak mazeret midir?

Olağan günlük trafik her olayda mazeret sayılmaz; olağanüstü ve belgelenebilir olaylar ayrıca değerlendirilir.

Geç kalma nedeniyle işe iade açabilir miyim?

İş güvencesi şartları varsa bir aylık arabulucu başvuru süresi içinde işe iade süreci başlatılabilir.

İşveren herkese tolerans gösterip bana göstermiyorsa?

Objektif neden yoksa eşit davranma ve ayrımcılık hükümleri gündeme gelebilir.

Fesih kodu tek başına belirleyici mi?

Hayır. Uyuşmazlıkta gerçek fesih nedeni ve deliller incelenir.

Türkiye geneli dosya takibi ve Mersin uygulaması

İş Kanunu hükümleri Türkiye genelinde uygulanır. Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosunda Türkiye geneli dosya takibi Mersin’den yönetilir. Mersin’deki dosyalarda da giriş kayıtları, tutanak, savunma ve fesih bildirimi birlikte incelenir.

Geç Kalma ile Devamsızlık Aynı Değildir

İşe geç gelme, İş Kanunu m.25/II-g’deki devamsızlık şartlarıyla otomatik olarak aynı kabul edilmez. Devamsızlık hükmü işçinin haklı bir sebep olmaksızın belirli günlerde işe hiç gelmemesine ilişkin özel eşikler içerir. Geç kalma ise davranışın süresi, tekrarı ve iş organizasyonuna etkisine göre geçerli fesih veya disiplin sürecinde değerlendirilir.

Tekrarlanan Geç Kalmalarda Ölçülülük

İşveren geç kalmaları tarih, süre ve vardiya kayıtlarıyla belgelemeli; işçinin mazeretini sormalı ve kuralı bütün çalışanlara tutarlı uygulamalıdır. Dakikalarla ifade edilen tek gecikme ile uyarılara rağmen her hafta tekrarlanan ve üretim/servis düzenini aksatan gecikmeler aynı değildir. Fesih son çare olarak değerlendirilirken daha hafif önlemlerin uygulanıp uygulanmadığı önem taşır.

Ulaşım ve Mücbir Nedenler

Toplu ulaşımın olağan gecikmesi her durumda haklı mazeret sayılmaz; ancak deprem, yoğun kar nedeniyle yolların kapanması, resmi makam kararı veya işveren servisinin gecikmesi gibi işçinin kontrolü dışındaki nedenler ayrıca değerlendirilir. İşçi mazereti mümkün olduğunca hemen bildirmeli ve belgelendirmelidir.

Ücretten Kesinti Yapılabilir mi?

İşveren fiilen çalışılmayan süreyi ücret hesabında dikkate alabilir; fakat İş Kanunu m.38 kapsamındaki ücret kesme cezası ile çalışılmayan sürenin ücret hesabı farklıdır. Disiplin cezası olarak ücret kesilecekse kanundaki şartlar ve toplu/bireysel sözleşme hükümleri uygulanmalıdır.

İşe İade Dosyasında Deliller

PDKS, kart basma, vardiya çizelgesi, işveren uyarıları, savunmalar, servis kayıtları ve benzer durumdaki diğer çalışanlara yapılan uygulamalar işe iade uyuşmazlığında önemlidir. İşveren fesih sebebini sonradan değiştirmemeli; fesih yazısında geç kalmaların tarih ve etkisini açıkça göstermelidir.

Kontrol Listesi

• Her gecikmenin tarih ve dakika bilgisini kaydedin.
• Mazeret ve savunmayı yazılı alın.
• Kuralı benzer çalışanlara eşit uygulayın.
• Tek olayda otomatik haklı fesih varsaymayın.
• Fesih varsa bir aylık işe iade arabuluculuk süresini kontrol edin.

Resmî hukuki dayanak

4857 sayılı İş Kanunu m.18, 19, 21, 25, 26 ve 38 temel hükümlerdir. Güncel kanun metni için Mevzuat Bilgi Sistemi esas alınmalıdır. Mevzuat kontrolü: 6 Eylül 2026.

Yazar

Av. Halil BAKIRCI · Mersin Barosu, sicil 3472.