Ankara Kasten Yaralama Davası: TCK 86-87 ve Adli Rapor
Yaralanmanın ağırlığı, failin hareketi ve şikâyet koşulu ayrı belirlenir.
Bu yazıyla ilgili genel bir sorunuz mu var? Anonim soru sor
Kasten yaralamanın temel cezası TCK m.86/1 uyarınca bir yıl altı aydan üç yıla kadar hapistir. Etki basit tıbbi müdahaleyle giderilebilecek ölçüde hafifse m.86/2’de altı aydan bir yıl altı aya kadar hapis veya adli para cezası öngörülür. Ancak silah, belirli yakınlıklar veya m.86/3’teki diğer nitelikler bulunduğunda, yaralanma hafif olsa bile şikâyet aranmayan ve artırımlı ceza uygulanan rejim devreye girer.
Bu nedenle bir raporda yalnız “basit tıbbi müdahale ile giderilebilir” yazması, davanın mutlaka şikâyete bağlı olduğunu göstermez. Önce yaralanmanın derecesi, sonra fiilin nitelikli hâli ve takip rejimi birlikte kontrol edilir. Dayanak: TCK m.86–88.
Adli rapor neyi belirler; neyi belirlemez?
TCK m.86 bakımından vücuda acı verilmesi, sağlığın veya algılama yeteneğinin bozulması suçun maddi sonucudur. Gözle görülür açık yara bulunmaması, kanunun diğer sonuçlarının araştırılmasını gereksiz kılmaz. Buna karşılık bir yaralanmanın tespit edilmesi de bu yaralanmayı hangi kişinin meydana getirdiğini kendiliğinden kanıtlamaz.
Adli raporun görevi tıbbi bulguları ve yaralanmanın derecesini açıklamaktır. Failin kimliği, kastı, meşru savunma veya haksız tahrik koşulları yargısal değerlendirme konusudur. CMK m.63 ve m.67 uyarınca bilirkişiye hukuki hüküm verme görevi yüklenemez. Tanık beyanı bir darbenin kimden geldiğini açıklarken, organ işlevinin sürekli zayıflamasını teknik rapor değerlendirir; bu deliller rastgele farklı maddelere bağlanmaz.
Geçici rapor ile kesin rapor ayrılmalıdır. İlk muayene belgesinde henüz belirlenemeyen kalıcı sonuçlar varsa tedavi kayıtları, görüntüleme, uzman muayenesi ve gerektiğinde takip muayenesi incelenir. Hastanede kalış süresi veya reçetedeki ilaç sayısı, tek başına basit tıbbi müdahale ölçütünü belirleyen kanuni eşik değildir.
Rapora itirazda hangi sonucun hangi bulguyla çeliştiği gösterilir. Kırığın niteliği, yaşamı tehlikeye sokan durumun dayanağı, sabit izin değerlendirme zamanı ve organ işlevindeki kaybın sürekliliği birbirinden farklı sorulardır. Eksik tıbbi inceleme ile raporun sonucu beğenilmediği için yeni değerlendirme istenmesi aynı gerekçe değildir.
TCK 86’daki yaptırımlar aynı şekilde uygulanmaz
| Hüküm | Kanuni durum | Yaptırım veya artırım |
|---|---|---|
| TCK 86/1 | Temel kasten yaralama | Bir yıl altı ay–üç yıl hapis |
| TCK 86/2 | Basit tıbbi müdahaleyle giderilebilecek hafif etki | Altı ay–bir yıl altı ay hapis veya adli para cezası |
| TCK 86/2 son cümle | İkinci fıkradaki fiilin kadına karşı işlenmesi | Cezanın alt sınırı dokuz aydan az olamaz |
| TCK 86/3 a–e | Kanunda sayılan yakınlık, savunmasızlık, kamu görevi, nüfuz veya silah | Şikâyet aranmaksızın cezada yarı artırım |
| TCK 86/3-f | Canavarca hisle işleme | Şikâyet aranmaksızın cezada bir kat artırım |
Yakınlık nedeniyle nitelikli hâl; üstsoy, altsoy, eş, boşanılan eş veya kardeşe karşı işlenen fiilleri kapsar. Kanunda sayılmayan her akrabalık bu bende eklenmez. Savunmasızlık bakımından mağdurun beden veya ruh yönünden kendisini savunamayacak durumu; kamu görevi bakımından ise fiille görev arasındaki kanuni bağlantı araştırılır.
Silah kavramı yalnız ateşli silahla sınırlı değildir. TCK m.6/1-f kapsamındaki tanım esas alınır. Ancak bir eşyanın olay yerinde bulunması ile yaralamada silah olarak kullanılması ayrı olgulardır. Silahın ne olduğu, nasıl kullanıldığı ve hangi kişinin hareketiyle bağlantılı bulunduğu hükümde açıklanmalıdır.
Bu ceza aralıkları 7550 sayılı Kanun m.9–10 değişiklikleri dikkate alınarak gösterilmiştir. 4 Haziran 2025 öncesi fiillerde TCK m.7 uyarınca lehe kanun karşılaştırması yapılır. Sonuç ceza, kanuni artırma ve indirme nedenlerinin TCK m.61’deki sırayla uygulanmasıyla belirlenir; tablodaki üst sınır her dosyada doğrudan hükmedilecek ceza değildir.
Kemik kırığı, kalıcı hasar ve ölüm farklı hükümlere tabidir
TCK m.87/1: Duyu veya organ işlevinin sürekli zayıflaması, konuşmada sürekli zorluk, yüzde sabit iz, yaşamı tehlikeye sokan durum veya gebe kadının çocuğunun vaktinden önce doğması hâlinde m.86 üzerinden belirlenen ceza bir kat artırılır. Ceza, m.86/1 kapsamındaki hâllerde dört yıldan; m.86/3 kapsamındaki hâllerde altı yıldan az olamaz.
TCK m.87/2: İyileşmesi mümkün olmayan hastalık veya bitkisel hayat, organ ya da duyu işlevinin yitirilmesi, konuşma veya çocuk yapma yeteneğinin kaybı, yüzün sürekli değişikliği veya çocuğun düşmesi hâlinde iki kat artırım uygulanır. Kanuni asgari sınırlar m.86/1 kapsamındaki hâllerde altı, m.86/3 kapsamındaki hâllerde dokuz yıldır. Organ işlevinin zayıflaması ile tamamen yitirilmesi aynı fıkraya bağlanmaz.
TCK m.87/3: Kemik kırığı veya çıkığında, hayat fonksiyonlarına etkisine göre ceza yarısına kadar artırılır. Her kırık için otomatik yarı artırım öngörülmemiştir. Tıbbi derecelendirmenin dayanağı ve artırıma etkisi gerekçede gösterilmelidir.
TCK m.87/4: Kasten yaralama sonucunda ölüm meydana gelirse m.86/1’e giren hâllerde on–on dört yıl, m.86/3’e giren hâllerde on dört–on sekiz yıl hapis düzenlenir. Kasten öldürme ile ayrım, yalnız ölüm sonucundan değil failin kastından yapılır. Ağır veya farklı netice bakımından TCK m.23’te aranan en az taksir koşulu ayrıca uygulanır. Neticenin gerçekleşmesi kusur incelemesinin yerine geçmez.
Hangi yaralama şikâyete ve uzlaştırmaya tabidir?
Yalnız m.86/2’nin temel biçiminde, başka bir resen takip nedeni bulunmadığında, TCK m.73 gereğince fiil ve failin öğrenilmesinden itibaren altı aylık şikâyet süresi uygulanır. TCK m.86/1, m.86/3 ve m.87 kapsamındaki fiiller aynı altı aylık koşula bağlanmaz. Özellikle m.86/3 mevcutsa, rapor hafif yaralanma gösterse dahi şikâyetten vazgeçme tek başına davayı sona erdirmez.
CMK m.253/1-b-1, üçüncü fıkra hariç m.86 ve m.88’i uzlaştırma kapsamında sayar. M.86/3 ile m.87 bu listeye dahil değildir. Başka suçla birlikte işlenme ve diğer kapsam koşulları ayrıca kontrol edilir. Resen soruşturulan bir suçun uzlaştırılabilmesi ile şikâyete bağlı olması farklı ölçütlerdir.
Mağdura ödeme yapılması bütün yaralama suçları için özel etkin pişmanlık indirimi oluşturmaz. TCK m.168’deki malvarlığı suçlarına ilişkin düzenleme m.86’ya kıyasla uygulanamaz. Ödemenin uzlaşma veya başka bir kişiselleştirme kurumu bakımından etkisi varsa o kurumun kendi şartlarıyla değerlendirilir. Uzlaştırma ve şikâyetten vazgeçme bu nedenle ayrı başvuru yollarıdır.
Olayın bütünü, kişisel fiil ve meşru savunma
TCK m.20 gereğince sorumluluk kişiseldir. Birden fazla kişinin bulunduğu olayda her sanığın hareketi, iştirak iradesi ve neticeyle bağlantısı belirlenir. Aynı yerde bulunmak tek başına müşterek faillik değildir; TCK m.37–39’daki katkı biçimleri araştırılır. Diğer sanık hakkındaki gerekçenin isim değiştirilerek aktarılması kişisel değerlendirme yerine geçmez.
Meşru savunma bakımından TCK m.25/1’deki güncel haksız saldırı, savunmanın zorunluluğu ve orantısı incelenir. Bütün şartlar gerçekleştiğinde CMK m.223/2-d uyarınca beraat söz konusudur. TCK m.27/2’deki mazur görülebilecek korku, heyecan veya telaşla sınır aşımı ise farklı bir karar gerekçesidir. TCK m.29’daki haksız tahrik bunlardan ayrı ceza indirimi kurumudur.
Bu ayrım için yalnız son darbeyi gösteren kesit değil, saldırının başlangıcı ve bitişi, tarafların konumu, bağımsız tanıklar ve her iki tarafın tıbbi kayıtları değerlendirilir. CMK m.160/2 lehe delillerin de toplanmasını; m.217 hukuka uygun delillerin yargılamada tartışılmasını gerektirir. Mağdur veya sanık sıfatı tek başına bir anlatımı tartışılmaz hâle getirmez.
Çocuk sanıkta 2026 değişikliğinin sınırı
7593 sayılı Kanun m.2 ile eklenen TCK m.31/4, diğer sayılan suçların yanında m.87/2 ve m.87/4 için yaş indirimi rejiminin değiştirilmesine ilişkin özel değerlendirme öngörür. Her yaralama suçuna uygulanacak genel bir yaş indirimi kaldırılması değildir. Kanunda belirtilen kusur, amaç ve saik, işleniş biçimi ve önceki kasıtlı hapis mahkûmiyeti ölçütleri somutlaştırılmalıdır.
Aynı Kanunun m.4 hükmü, on beş yaşını doldurmamış çocuk hakkında sosyal inceleme yapılmadan düzenlenen iddianameyi CMK m.174/1-e kapsamında iade nedenine bağlamıştır. Çocuğun yaşı fiil tarihi üzerinden belirlenir; yeni ağırlaştırıcı maddi hüküm eski fiile kendiliğinden uygulanmaz. Ayrıntılı usul güvenceleri çocuk ceza yargılaması rehberinde ele alınır.
Ankara’da başvuru ve hükmün denetimi
İhbar veya şikâyet CMK m.158 uyarınca başsavcılığa veya kolluğa yapılır. Başvuruda hareket, olay tarihi, yaralanma, bilinen kişiler ve eldeki kayıtlar açıklanır. Sağlık raporunun bulunması kamera veya tanık araştırmasını gereksiz kılmaz. Delilin hangi kurumda ve hangi zaman aralığında bulunduğu belirtilir.
Yer yetkisi CMK m.12 ve devamına; görev ise isnat edilen fiilin kanuni yaptırımına ve 5235 sayılı Kanun m.11–14’e göre belirlenir. Olağan m.86 dosyası ile ölüm sonucunu içeren m.87/4 dosyası aynı görev değerlendirmesine tabi değildir. Ankara ve Ankara Batı ayrımı adres tahminiyle değil dosya ve karar kaydıyla yapılır.
İstinafa açık hükümde CMK m.273 uyarınca gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde başvurulur. Şikâyet süresi, takipsizlik kararına itiraz ve hükmün istinafı birbirinin yerine kullanılamaz. İstinaf incelemesinde tıbbi bulgu, kişisel hareket, ağır netice, takip koşulu ve ceza hesabı ayrı gerekçelerle ele alınır.
Yaralama dosyasında sağlık kayıtları ve olay sırası nasıl hazırlanır?
Dosya hazırlığında iki ayrı zaman çizelgesi kullanmak yararlıdır: olayın gelişimi ve tıbbi incelemelerin sırası. Olay çizelgesine tartışmanın başladığı yer, kişilerin konumu, gözlenen hareketler ve olayın sona erişi yazılır. Sağlık çizelgesine ilk başvuru, muayene, görüntüleme, ameliyat, taburcu ve kontrol tarihleri eklenir. Saat kesin bilinmiyorsa yaklaşık olduğu belirtilir. Sonradan hatırlanan bir ayrıntı, ilk anlatımda varmış gibi gösterilmez; yeni açıklamanın neye dayandığı ayrıca belirtilir.
Hastane evrakını yalnız son rapordan ibaret tutmayın. Elinizdeki acil başvuru kaydı, epikriz, radyoloji sonucu, uzman değerlendirmesi ve kontrol belgesini kendi tarihleriyle listeleyin. Bir belgenin başka sağlık kuruluşunda bulunduğu biliniyorsa kurum adı, başvuru tarihi ve mümkünse işlem bilgisi yazılabilir. Belgenin elde bulunmaması ile hiç düzenlenmemiş olması farklıdır. Sağlık kuruluşunun bütün arşivinin gerekli olduğu varsayılmadan, tartışılan yaralanmaya ilişkin kayıtların neden önemli olduğu açıklanmalıdır.
Önceden var olan bir rahatsızlık veya eski kırık söz konusuysa bunu gizlemek yerine hangi kaydın hangi tarihe ait olduğunu belirtin. Yeni olaydan önceki durum, yeni bulgunun değerlendirilmesinde önem taşıyabilir. Dosyayı hazırlayan kişi tıbbi nedensellik konusunda kendi kesin hükmünü kurmamalıdır. Örneğin “önceden de ağrısı vardı” açıklamasının hangi eski muayeneye dayandığı ile yeni olay sonrası tetkikin ne gösterdiği ayrı sorulardır. Tıbbi sonuç, uygun uzmanlık incelemesiyle açıklığa kavuşturulur.
Fotoğraflarda dosyanın özgün hâlini, çekim tarihine ilişkin mevcut bilgiyi ve görüntülenen bölgeyi koruyun. Görüntü üzerine açıklama eklemek gerekiyorsa bunu ayrı bir çalışma kopyasında yapın; özgün dosyayı silmeyin. Yakın plan ile kişinin veya olayın bağlantısını gösterebilen diğer kayıtları birbirinden ayırın. Bir mesajlaşma uygulamasından yeniden indirilen fotoğrafın tarihi, ilk çekim tarihiyle aynı olmayabilir. Bilmediğiniz tarihi kesinleştirmek veya görüntüyü başka kişiye aitmiş gibi sunmak dosya hazırlığı değildir.
Kamera araştırmasında “çevrede kamera var” demek yerine bilinen adresi, kameranın baktığı yönü ve olayın yaklaşık zaman aralığını belirtin. Kaydı elinde tutan işletme veya kurum biliniyorsa bu bilgi de eklenir. Kaydı kendiniz elde etmediyseniz elde etmiş gibi anlatmayın; yetkili makam tarafından araştırılmasını istediğiniz yeri gösterin. Hukuka aykırı erişim, başkasının hesabına girme veya kaydı değiştirme yoluna başvurmayın. CMK 160 ve 217 uyarınca delillerin korunması ve hukuka uygunluğu birlikte önem taşır.
Tanık listesinde yalnız isim yazılması yerine, her kişinin hangi aşamayı gördüğünü kısaca belirtmek incelemeyi kolaylaştırır. Olayın tamamını gören kişiyle yalnız sonrasındaki yaralanmayı gören kişinin bilgisi aynı değildir. Bir tanığın başka birinden duyduğu açıklama, doğrudan gözlemi olarak aktarılmamalıdır. Kişilere ezberlenmiş ortak bir anlatım verilmez. İletişim bilgileri dosyaya uygun yoldan sunulur; tanıkların telefonları veya adresleri internet üzerinde paylaşılmaz.
Rapor inceleme tablosunda “tartışılan sonuç”, “dayanak belge”, “eksik görülen inceleme” ve “yanıtlanması istenen soru” sütunları kullanılabilir. Kırık derecesi tartışılıyorsa ilgili görüntüleme ve rapor birlikte işaretlenir. Yüzdeki izin kalıcılığı tartışılıyorsa muayene tarihlerinin sırası gösterilir. Böylece yalnız “rapora katılmıyorum” cümlesi yerine denetlenebilir bir inceleme talebi ortaya çıkar. Yeni rapor veya uzman görüşü talebinin kabul edileceği peşinen varsayılmaz; gerekçe ve usul koşulları ayrıca değerlendirilir.
Son olarak ek listesindeki her belgeye okunabilir bir ad verin: tarih, kurum ve belge türü yeterlidir. Aynı raporun farklı fotoğraflarını ayrı raporlarmış gibi çoğaltmayın. Eksik sayfayı, okunamayan alanı ve henüz temin edilemeyen kaydı ayrıca işaretleyin. Savunma veya şikâyet metnindeki belge numaraları bu listeyle eşleşsin. Bu hazırlık, belgenin doğru anlaşılmasını sağlar; tek başına davanın sonucunu belirlemez. Şikâyet ve kanun yolu süreleri ise belge toplama çalışmasından bağımsız olarak takip edilmelidir.
Kasten yaralama ve adli rapor hakkında sık sorulan sorular
Adli rapor, yaralamayı kimin yaptığını tek başına kanıtlar mı?
Hayır. Rapor tıbbi bulguları ve yaralanmanın derecesini açıklar. Fiilin kime ait olduğu; beyan, görüntü ve diğer hukuka uygun delillerle değerlendirilir. Bilirkişi, CMK 67 uyarınca hâkime ait hukuki değerlendirmeyi üstlenemez.
Kemik kırığı ile organ işlevinin kaybı aynı sonuç mudur?
Hayır. TCK 87/3 kırık veya çıkığın hayat fonksiyonlarına etkisini; 87/2 ise maddede sayılan ağır sonuçları düzenler. Raporda kırığın bulunması, organ işlevinin tamamen kaybedildiğini kendiliğinden göstermez.
Her kemik kırığında ceza otomatik yarı oranında mı artırılır?
Hayır. TCK 87/3, hayat fonksiyonlarına etkiye göre yarısına kadar artırım öngörür. Tıbbi değerlendirmenin gerekçesi ile seçilen artırım oranı birlikte incelenir.
Basit tıbbi müdahaleyle giderilebilir raporu varsa şikâyetten vazgeçmek yeterli mi?
Her zaman değil. TCK 86/3 kapsamındaki nitelikli hâller varsa şikâyet aranmaksızın takip söz konusudur. Raporun hafif etki göstermesi, olayın diğer niteliklerini ortadan kaldırmaz.
Fotoğraf ve hastane kayıtlarını nasıl hazırlamalıyım?
Belgeleri tarih ve sağlık kuruluşuna göre sıralayın; fotoğrafların özgün dosyalarını saklayın. Hangi kaydın hangi yaralanmayı gösterdiğini açıklayın. Dosyaları değiştirerek bulgu eklemeyin ve kişisel sağlık verilerini açık yorum alanlarında paylaşmayın.
Kamera görüntüsünün yalnız kavga anını sunmak yeterli mi?
Olayın başlangıcı ve bitişi de hareketlerin anlamını açıklayabilir. Mevcut kaydın tamamını koruyun; incelenmesini istediğiniz zaman aralığını ayrıca belirtin. Kırpılmış bir kesit hazırlanmışsa özgün kaydın yerine geçirmeyin.
İlk raporla sonraki rapor farklıysa ne hazırlanmalı?
Her iki raporu, muayene tarihlerini ve dayandıkları tetkikleri birlikte sunun. Sonradan ortaya çıkan bulgu ile aynı bulguya verilen farklı değerlendirmeyi ayırın. İtirazda eksik veya çelişkili gördüğünüz tıbbi soruyu somutlaştırın.
Dava için bütün kişilere aynı olay anlatımı yazılabilir mi?
Her kişinin gördüğü, yaptığı ve sonradan öğrendiği olaylar ayrılmalıdır. Ortak bir zaman çizelgesi hazırlanabilir; ancak farklı kişilerin beyanları tek bir metne dönüştürülmemelidir. Hangi hareketin hangi delille ilişkilendirildiği açıkça gösterilmelidir.
Ankara hukuk ve adliye rehberi
Bu konudaki görevli ve yetkili merci; uyuşmazlığın türü, taraflar, işlem veya olay yeri ve özel yetki kuralları birlikte değerlendirilerek belirlenir. Ankara’daki adliyeler, ilçeler ve resmî başvuru kaynakları için Ankara avukat ve hukuk rehberini inceleyebilirsiniz.
Şeffaflık: Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosunun ofisleri İstanbul Polaris Plaza ve Mersin Profit İş Merkezi’ndedir; Ankara’da şube bulunduğu ileri sürülmez. Uygun dosyalar Türkiye geneli temsil ve yetki kuralları çerçevesinde İstanbul ve Mersin ofislerinden koordine edilir.
İstanbul Ofisi – Polaris Plaza, Maslak / Sarıyer
Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu
Maslak Ahi Evran Caddesi, Polaris Plaza No:21, Kat:9, 34475 Sarıyer/İstanbul
İstanbul ve Mersin’deki fiziksel ofislerimizden Türkiye genelindeki dosyalar, görev ve yetki kuralları ile gerekli yerel işlemler dikkate alınarak koordine edilir. Yüz yüze görüşme için randevu sırasında tercih ettiğiniz ofisi belirtiniz.
İstanbul ofisini Google Haritalar’da açın · İletişim ve randevu
Hukuki konu hakkında iletişim
İlk iletişimde konuyu, bulunduğunuz ülke veya ili ve varsa tebliğ ya da son işlem tarihini kısaca belirtebilirsiniz. T.C. kimlik numarası, sağlık verisi veya kişisel belge göndermeyiniz. Mesajlaşma tek başına hukuki görüş veya avukatlık ilişkisi oluşturmaz.
Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu sitesinden daha fazla şey keşfedin
Son gönderilerin e-postanıza gönderilmesi için abone olun.
