Malta Çifte Vatandaşlık: Liyakat, Evlilik ve Soybağı Şartları
Malta’nın liyakate dayalı vatandaşlık hükümleri, kapatılan yatırım vatandaşlığının yeni adı değildir. Community Malta Agency, 5 Şubat 2026 tarihli açıklamasında bu mevzuatın pazarlanmasına izin vermediğini ve her dosyanın bireysel, takdirî değerlendirmeye tabi olduğunu belirtmiştir. Liyakat, ikamet, evlilik ve soybağı başvuruları birbirinden ayrı şartlara dayanır. Bu yazı bir pasaport satışı veya yatırım teklifi değil, ilgili kanun hükümlerinin açıklamasıdır.
Bu yazıyla ilgili genel bir sorunuz mu var? Anonim soru sor
2025’te kaldırılan yatırım rejimi ve eski dosyaların ayrımı
Avrupa Birliği Adalet Divanının 29 Nisan 2025 tarihli C-181/23 kararı, önceden belirlenmiş ödeme ve yatırımlar karşılığındaki vatandaşlık rejimini Avrupa Birliği’nin İşleyişi Hakkında Antlaşma m.20 ile Avrupa Birliği Antlaşması m.4/3 bakımından değerlendirmiştir. Ardından XXI/2025 sayılı Kanun ile doğrudan yatırım hükümleri kaldırılmıştır. Eski katkı bedellerini 2026’da yeni başvurulara açık bir vatandaşlık tarifesi gibi sunmak doğru değildir.
Malta Vatandaşlık Kanunu m.27/4, değişiklikten önceki belirli m.10/9 başvurularına ilişkin geçiş hükmünü saklı tutar. Eski dosyanın geçiş hükümleriyle incelenmesi ile bugün yeni yatırım başvurusu yapılması aynı şey değildir. Oturum belgesi edinilmesi de Maltalı veya Avrupa Birliği vatandaşı olmak anlamına gelmez.
Liyakat değerlendirmesi: önce ilke onayı, sonra vatandaşlık başvurusu
Kanun m.10/9, Malta’ya veya insanlığa olağanüstü hizmet, katkı veya Malta’nın istisnai menfaatini esas alır. Birikmiş servet, tek başına bu hukuki ölçüt değildir. Bilim, kültür, spor, girişimcilik veya insani faaliyetlerde ortaya konulan katkının niteliği ve değeri değerlendirilir; Bakanın kabul kararı özel sözleşmeyle garanti edilemez.
S.L.188.06 m.11A uyarınca ilk aşama, başvurucunun geçmişini, başarılarını, katkılarını ve gelecekteki planlarını açıklayan gerekçeli öneridir. İnceleme, çok katmanlı güvenilirlik araştırması ve değerlendirme kurulunun görüşü üzerinden ilerler. İlke onayı, vatandaşlığın kazanıldığı anlamına gelmez; yalnız sonraki başvurunun ön koşuludur.
Madde 11B’de, resmî vatandaşlık başvurusundan önce Malta’da en az sekiz aylık ikamet aranır. Ayrıca uygun konut, yeterli Maltaca veya İngilizce, öneride açıklanan Malta bağları ve esasa ilişkin katkı delilleri sunulur. Konut koşulu yalnız satın almayla sınırlı değildir; düzenleme kiralamayı da kapsar. Küçükler ve özel koşullardaki aile üyeleri için maddede tanımlanan muafiyetler ayrıca değerlendirilir.
Sekiz ay, incelemenin kesin sonuçlanacağı süre değil, başvurudan önceki ikamet şartıdır. İlke onayından sonra güvenilirlik incelemesi güncellenir; kurul değerlendirmesi ve Bakanın nihai kararı tamamlanır. S.L.188.06 m.22 kapsamında üstlenilen yükümlülüklerin yerine getirilmesi izlenir. Maddi yükümlülüklere aykırılığın sonuçları m.24 ve Vatandaşlık Kanunu m.14’ten ayrı tutulmamalıdır.
Olağan ikamet: son on iki ay ve önceki altı yılda dört yıl
Kanun m.10/1, başvurudan hemen önceki on iki ay boyunca Malta’da ikamet ile bu dönemden önceki altı yıl içinde toplam en az dört yıllık ikameti birlikte ister. Aynı son yıl ikinci kez önceki döneme eklenemez. Başvuru tarihine bağlı iki dönem, pasaport ve ikamet kayıtları üzerinden ayrı gösterilmelidir.
Maddede yeterli Maltaca veya İngilizce bilgisi, iyi karakter ve vatandaşlığa uygun kişi olma şartları da bulunur. Her iki dilin birden bilinmesi zorunluymuş gibi açıklama yapılamaz. Öte yandan ikamet eşiğinin dolması kendiliğinden kazanım yaratmaz: m.10/1 Bakanın vatandaşlığa alma yetkisini düzenler. Özel koşullarda daha eski ikamet dönemlerini kabul etmesine ilişkin kanuni takdir de genel süre kuralının yerine geçirilmemelidir.
Ajansın başvuru açıklaması, ikamet kaydının değerlendirilmesini ve başvurucunun akrabası olmayan iki referans kişisini düzenler. Referanslardan birinin belirtilen görev veya meslek gruplarından olması, diğerinin de açıklamadaki vatandaşlık ve yaş koşullarını karşılaması gerekir. Özel danışmanın referansı, resmî koşulları taşımıyorsa bu belgenin yerine geçmez.
Maltalı eşte beş yıl ve eşin ölümü halinde devam eden kayıt hakkı
Madde 6/2, başvuru tarihinde ve kayıt tarihinde Maltalı eşle evliliğin ve birlikte yaşamın sürmesini; başvuru tarihinde en az beş yıllık evlilik ve ortak yaşamı arar. Başvurunun kamu yararına aykırı bulunmaması da maddede yer alır. Kanun bu eş yolunu olağan m.10’daki beş yıllık Malta ikametiyle aynı şartlara bağlamaz.
Maltalı eş ölmüşse iki ihtimal ayrıca düzenlenir: ölüm anında beş yıllık evlilik ve birlikte yaşamın tamamlanmış olması veya eş yaşasaydı başvuru tarihinde beş yılın tamamlanacak olması. İkinci ihtimalde evlilikten ölüme kadar birlikte yaşam koşulu aranır. Bu nedenle beşinci yıldan önce gerçekleşen ölümün her durumda kayıt hakkını ortadan kaldırdığı söylenemez.
Evlilik ve ölüm belgeleri ile ortak yaşamın başlangıcı farklı olguları ispatlar. Yalnız nikâh tarihini gösteren kayıt, başvuru ve tescil tarihlerindeki bütün koşulların yerine getirildiğini göstermez. Doğumla vatandaşlık ile eşin kayıt yoluyla kazanımı da farklı kazanım tarihlerine sahiptir.
Soybağında iki ardışık Malta doğumlu kuşak ve 1 Ağustos 2028
Kanun m.5/3, Malta dışında doğan kişinin, Malta’da doğmuş ve ebeveyni de Malta’da doğmuş bir üstsoyun doğrudan altsoyu olduğunu kanıtlamasına dayanır. Bağımsızlık öncesinde doğanlar için m.3/3 benzer tarihsel kayıt yolunu düzenler. Her iki düzenlemede tek bir “Maltalı dedem var” açıklaması yerine kanunun aradığı iki doğum yeri ve aradaki soy zinciri gösterilir.
2025 değişikliğiyle m.3 ve m.5’teki ilgili üstsoy hükümlerinde 1 Ağustos 2028 tarihi yer almıştır. Bu tarihten önce ölen ve yaşasaydı hak sahibi olacak belirli üstsoy bakımından vatandaşlık kazanılmış sayılır. İlgili ebeveynin bu tarihte hayatta olması veya daha sonra ölmesi halinde ise onun vatandaşlığı kazanmış olması ya da ölümünden önce hak sahibi olarak başvuru yapmış bulunması gibi maddede ayrı ayrı düzenlenen şartlar uygulanır.
Bu tarih, bütün soybağı başvurularının 2028’de kapanacağı anlamına gelmez. Düzenleme, ara kuşağın vatandaşlık bağı ve başvuru durumuyla ilgilidir. Başvurucunun soy çizelgesinde her kuşağın doğum yeri, vatandaşlık dayanağı, başvuru ve ölüm tarihi ayrı gösterilmelidir. Yaşayan ara kuşağın işlemleri atlanarak yalnız en eski atadan son kuşağa doğrudan sonuç çıkarılamaz.
Çocuğun doğum yeri ile vatandaşlığı aynı kayıt değildir
Madde 5/1’de 1 Ağustos 1989 ve sonrasındaki Malta doğumları için ebeveyn vatandaşlığı veya Anayasa m.44/4-a ve b’deki özel ebeveyn statüsü aranır. Günümüzde Malta’da doğmak tek başına her çocuğa vatandaşlık vermez. Daha eski doğumlar ayrı tarihsel hükümlere tabidir.
Yurt dışında doğumda m.5/2, ebeveynin vatandaşlığı hangi yoldan kazandığını da esas alır. Başka ülkede doğmuş her Maltalı vatandaşın çocuğuna, kuşak ve kazanım biçimi incelenmeden otomatik vatandaşlık yazılamaz; m.5/3 kayıt yolu ayrıca gündeme gelir. Küçük çocukların sonradan vatandaşlığa alınması m.11 kapsamında ayrı yetkiye dayanır.
Evlat edinmenin vatandaşlığa etkisinde m.17, işlem tarihini ayırır. 1 Ağustos 2020 ve sonrasındaki hukuka uygun evlat edinmelerde 18 yaş altı sınırı esas alınır; 1 Ağustos 1989–31 Temmuz 2020 dönemi için aynı yaş eşiği kullanılmaz. Tarihsel evlat edinme dosyasına yalnız güncel yaş sınırı uygulanmamalıdır.
Çifte vatandaşlık, eski kayıp ve Türk nüfusuna bildirim
Malta Vatandaşlık Kanunu m.7, başka ülke vatandaşlığının Malta vatandaşlığıyla birlikte taşınmasına açıkça izin verir. Eski mevzuat nedeniyle vatandaşlığını kaybeden kişi için m.8’de kayıtla yeniden kazanım; belirli doğum/soy vatandaşlarının en az altı yıl yurt dışında yaşamı ve başka vatandaşlık edinmesi veya koruması halinde m.9’da hiç kaybetmemiş sayılma hükmü vardır. Bu iki işlem aynı değildir.
Malta vatandaşlığıyla Türk vatandaşlığı birlikte devam ettiğinde 5901 sayılı Kanun m.44 uyarınca yabancı vatandaşlığın kazanıldığı belgelendirilerek Türk aile kütüğüne işlenir. Nüfusa bildirim rehberi bu kayıt işlemini; Türk vatandaşlığını yeniden kazanma rehberi ise Türk vatandaşlığı daha önce kaybedilmiş kişinin farklı durumunu açıklar.
Hukuki konu hakkında iletişim
İlk iletişimde konuyu, bulunduğunuz ülke veya ili ve varsa tebliğ ya da son işlem tarihini kısaca belirtebilirsiniz. T.C. kimlik numarası, sağlık verisi veya kişisel belge göndermeyiniz. Mesajlaşma tek başına hukuki görüş veya avukatlık ilişkisi oluşturmaz.
Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu sitesinden daha fazla şey keşfedin
Son gönderilerin e-postanıza gönderilmesi için abone olun.
