Sırbistan Çifte Vatandaşlık: Göçmen Soyu, Evlilik ve Üç Yıl Şartı
Sırbistan’da çifte vatandaşlığı belirleyen şey yalnız üç yılın dolması değil, başvurunun hangi maddeye dayandığıdır. Olağan kabulde önceki vatandaşlıktan çıkış aranırken, göçmen altsoyu ve Sırp halkına mensubiyet yollarında bu koşul yoktur. Evlilikte ise üç yıllık nikâh süresi yanında daimi ikamet onayı gerekir. Bu üç dosyanın şartlarını tek bir belge listesinde toplamak, başvurucuyu yanlış işleme yönlendirir.
Bu yazıyla ilgili genel bir sorunuz mu var? Anonim soru sor
Dayanak, Sırbistan Vatandaşlık Kanunu’nun 14, 17, 18 ve 23. maddeleridir. Güncel uygulamanın ana ayrımları Sırbistan Dışişleri Bakanlığının vatandaşlık açıklamasında da gösterilmektedir.

Aileniz Sırbistan’dan göç ettiyse: m.18 ile m.23’ü ayırın
Madde 18’in konusu, Sırbistan’dan yurt dışında sürekli yaşamak amacıyla ayrılmış göçmen ve onun altsoyudur. Erginlik, fiil ehliyetinden yoksun bırakılmamış olma ve Sırbistan’ı kendi devleti kabul eden yazılı beyan aranır. Bu hüküm altsoyu yalnız göçmenin çocuğuyla sınırlamaz. Ancak kaçıncı kuşaktan başvurulursa başvurulsun, göçmen kişi ile başvurucu arasındaki bütün ara bağlar gösterilmelidir.
Sırbistan’ın Toronto Başkonsolosluğu m.18 dosyasında ataların doğum ve vatandaşlık belgelerini, eski pasaportları ve göçü gösteren kayıtları açıklamaktadır. Sırbistan’daki kayıtların yetkili makamca alınmasına rıza verilmesi, bazı yerel belgelerin başvurucudan ayrıca istenmemesini sağlar. Bu açıklama, Türkiye’deki belgelerin kendiliğinden temin edildiği anlamına gelmez.
Madde 23 ise başka bir temele, Sırp halkına mensubiyete dayanır. Sırbistan’da yerleşim yeri olmayan ergin kişi, fiil ehliyeti ve yazılı aidiyet beyanı şartlarıyla, yabancı vatandaşlıktan çıkmadan bu yola başvurur. Göçmen bir ataya ilişkin m.18 kaydı ile etnik mensubiyetin delili aynı belge değildir. New York Başkonsolosluğunun açıklamasında resmî milliyet beyanlarını içeren belgeler ve ilgili aile kayıtları bu kapsamda sayılır.
Eski Yugoslav pasaportu, belgenin sahibinin mutlaka Sırp halkına mensup olduğunu veya Sırbistan cumhuriyet vatandaşlığı taşıdığını tek başına kanıtlamaz. Doğum yeri, vatandaşlık ve mensubiyet farklı kayıt alanlarıdır. Birinin mevcut olması, diğer ikisinin araştırılmasını gereksiz kılmaz. Madde 23’ün mülteci, sürülmüş veya yerinden edilmiş kişiler ile diğer topluluklara ilişkin fıkraları da kendi koşullarıyla uygulanır.
Bir Sırp vatandaşıyla evlilikte aranan ikamet, geçici oturum değildir
Madde 17’nin iki temel eşiği en az üç yıllık evlilik ve Sırbistan’da onaylanmış daimi yerleşimdir. Bunlara Sırbistan’ı kendi devleti sayan yazılı beyan eklenir. Üç yıl, olağan başvurudaki üç yıllık kayıtlı yerleşim süresiyle karıştırılmamalıdır: m.17 evlilik süresini esas alır ve daimi statüyü ayrıca ister.
Bu yolda önceki vatandaşlıktan çıkış şartı bulunmaz. Ancak geçici aile ikameti, kanunun aradığı daimi yerleşim onayına eşit değildir. Dosyada nikâh tarihi ve eşin vatandaşlığı yanında daimi statüyü veren karar gösterilmelidir.
Başvuru makamında da önemli ayrım vardır. Sırbistan’ın Bern Büyükelçiliği, m.17 evlilik başvurusunun Sırbistan’daki polis birimine yapılacağını açıkça belirtir. Genel konsolosluk başvurusu açıklamasını her vatandaşlık yoluna aynen uygulamak bu nedenle doğru değildir.
Olağan m.14 dosyasında üç yıl ve çıkış güvencesi
Madde 14, daimi yerleşimi onaylanmış yabancının ergin olmasını, fiil ehliyetinden yoksun bırakılmamış bulunmasını, önceki vatandaşlığından çıkmasını veya kabul halinde çıkacağını kanıtlamasını, başvurudan önce en az üç yıl kesintisiz kayıtlı yerleşiminin bulunmasını ve yazılı aidiyet beyanını arar.
Turist girişi, daimi yerleşim onayı ve kayıtlı yerleşim süresi üç ayrı olgudur. İlk pasaport damgasından itibaren üç yıl saymak, bu koşulların incelendiğini göstermez. Vatandaşlık hesabı, ilgili statü ve kayıt tarihleri üzerinden yapılmalıdır. Kanunda olmayan genel bir dil sınavı da m.14’ün bağımsız koşulu gibi eklenmemelidir.
Madde 15, diğer koşulları karşılayan fakat yabancı vatandaşlıktan çıkış belgesini henüz sunamayan kişiye talebi üzerine iki yıl geçerli kabul güvencesi verilmesini düzenler. Bu güvence yabancı vatandaşlıktan çıkış işlemi için kullanılır; kendisi vatandaşlık kararı değildir. Türkiye’de 5901 sayılı Kanun m.25–27 kapsamındaki izinle çıkış ayrıca tamamlanır. Sırp makamına verilen tek taraflı beyan, Türk vatandaşlığını kendiliğinden sona erdirmez.
Yurt dışında doğan çocukta 18 ve 23 yaş sınırlarının anlamı
Kanun m.7–10, çocuğun doğum tarihinde ebeveynlerinin vatandaşlığını ve doğum yerini esas alır. Yurt dışında doğmuş, bir ebeveyni Sırp, diğeri yabancı vatandaş olan çocuk için m.9’daki bildirim ve kayıt yolu 18 yaşına kadar işletilir; 14 yaşından büyük çocuğun rızası ayrıca aranır. Madde 10, kayıt yapılmamış kişinin 18 yaşından sonra kendi talebiyle 23 yaşını doldurmadan başvurusunu düzenler.
Bu yaş sınırı, zaten doğumla vatandaş olan fakat sicile kaydedilmemiş herkes için aynı sonuç doğurmaz. Her iki ebeveyni doğumda Sırp olan kişi gibi mevcut vatandaşlığı tespit edilmesi gereken durumlarda m.44 vatandaşlık tespiti ayrı bir yoldur. Toronto Başkonsolosluğunun resmî açıklaması, kayıt ile tespit dosyalarını bu nedenle farklı başlıklarda ele alır.
Ebeveyn sonradan vatandaşlığa alınmışsa çocuk doğduğunda vatandaşmış gibi bir kayıt yapılamaz; m.20’deki türev kazanım koşulları değerlendirilir. Ebeveyn rızası, çocuğun yaşı ve dosyaya dahil edilmesi ayrı kontrol edilir. Doğum, vatandaşlık ve pasaport belgeleri bu işlemlerin farklı sonuçlarını gösterir.
Vatandaşlıktan çıkmış kişi yeniden başvururken hangi maddeyi kullanır?
Madde 34, Sırp vatandaşlığından izinle çıkıp başka vatandaşlık kazanmış kişi ile ebeveyn talebi üzerine vatandaşlığı sona ermiş kişinin yeniden kazanımını düzenler. Erginlik, fiil ehliyetinden yoksun bırakılmamış olma ve Sırbistan’ı kendi devleti kabul eden yazılı beyan aranır. Eski çıkış kararı ve yeni vatandaşlık belgesi bu dosyanın ayırt edici delilleridir.
Yeniden kazanım, eski bir pasaportun süresini uzatmak değildir. Aynı şekilde m.44 kapsamında zaten mevcut vatandaşlığın tespiti de yeni bir kazanım kararıyla eş tutulamaz. Başvurucunun önceki statüsünü doğru belirlemek, yanlış dosya üzerinden gereksiz ikamet veya çıkış koşulları aranmamasını sağlar.
Karar tarihi ve Türk nüfusundaki karşılığı
Madde 25 uyarınca kabul yoluyla kazanımda kararın tebliği esas alınır; aynı maddenin yalnız beyanın yeterli olduğu durumlara ilişkin özel hükmü saklıdır. Dosya teslim belgesi vatandaşlık sertifikası değildir. Madde 19’daki devlet yararına kabul ise yetkili bakanlığın önerisi üzerine Hükümet kararına dayanır; tek başına konut ya da şirket alımı bu kararın yerine geçmez.
Sırp ve Türk vatandaşlıkları birlikte devam ediyorsa Türk Vatandaşlığı Kanunu m.44 uyarınca kazanım ve aynı kişi bağlantısı belgelendirilir. Nüfusa bildirim, Sırbistan’daki vatandaşlık işleminin yerine geçen ikinci bir kabul kararı değildir. Olağan yolda Türk vatandaşlığından çıkılmışsa önce bu kaybın sicildeki sonucu esas alınmalıdır.
Hukuki konu hakkında iletişim
İlk iletişimde konuyu, bulunduğunuz ülke veya ili ve varsa tebliğ ya da son işlem tarihini kısaca belirtebilirsiniz. T.C. kimlik numarası, sağlık verisi veya kişisel belge göndermeyiniz. Mesajlaşma tek başına hukuki görüş veya avukatlık ilişkisi oluşturmaz.
Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu sitesinden daha fazla şey keşfedin
Son gönderilerin e-postanıza gönderilmesi için abone olun.
