Ev Eşyası Haczine Haczedilmezlik Şikâyeti Dilekçesi 2026 | İİK 16 ve 82 Word

Haczedilen eşya güncel m.82/3 kapsamına göre sınıflandırılır

Buzdolabı, çamaşır makinesi, yatak, televizyon ve benzeri eşyalarda artık “aynı amaçla ikinci eşya var mı?” şeklindeki 2012 tarihli eski ölçüt uygulanmaz. 7445 sayılı Kanun sonrasında borçlu ve aynı çatı altında yaşayan aile bireylerinin kişisel eşyası ile ailenin ortak kullanımına hizmet eden tüm ev eşyası korunur. Para, kıymetli evrak, altın, gümüş, değerli taş, antika ve süs eşyası gibi kanunda açıkça sayılan kıymetli şeyler bu korumanın dışındadır.

İİK m.82

İİK m.82 Ev Eşyasını Hangi Ölçüyle Korur?

İİK m.82, borçlu ve aynı çatı altında yaşayan aile bireyleri için lüzumlu eşyayı haciz dışında bırakır. Korumanın amacı borçlunun ve ailesinin asgari yaşam düzeninin cebrî icra nedeniyle ortadan kalkmasını önlemektir. Bu nedenle değerlendirme eşyanın adı üzerinden değil, gerçek kullanım amacı ve aile bakımından zorunluluğu üzerinden yapılır.

Kanun para, kıymetli evrak, altın, gümüş, değerli taş, antika ve süs eşyası gibi kıymetli şeyleri ev eşyası korumasının dışında tutar. Bunun dışında 7445 sayılı Kanun’la yapılan değişiklik sonrasında “aynı amaçla kullanılan birden fazla eşyanın birinin haczi” biçimindeki eski istisna yürürlükte değildir.

Hangi Ev Eşyaları Güncel m.82/3 Kapsamındadır?

Güncel hüküm iki grubu açıkça korur: borçlu ve aynı çatı altında yaşayan aile bireylerine ait kişisel eşya ile ailenin ortak kullanımına hizmet eden tüm ev eşyası. Buzdolabı, çamaşır makinesi, yatak, masa, sandalye, temel mutfak eşyası ve olağan elektronik ev eşyası bu sınıflandırma içinde gerçek kullanım niteliğine göre değerlendirilir.

2023 değişikliği nedeniyle korumanın şartı artık eşyanın tek olması veya “lüzumlu” olduğunun ayrıca eski ölçütle ispatı değildir. Asıl kontrol, malın gerçekten kişisel eşya ya da ailenin ortak kullanımına hizmet eden ev eşyası olup olmadığı ve kanunun açıkça koruma dışında tuttuğu kıymetli şeylerden sayılıp sayılmadığıdır.

Televizyon, Bilgisayar ve Elektronik Eşya Nasıl Değerlendirilir?

Elektronik eşyanın haczedilmezliği, güncel m.82/3’teki kişisel eşya veya ailenin ortak kullanımına hizmet eden ev eşyası sınıflandırmasına göre belirlenir. Televizyon, bilgisayar, tablet veya başka cihazın evde birden fazla bulunması tek başına 2026 itibarıyla haciz sebebi değildir; eski “aynı amaçlı ikinci eşya” istisnası 7445 sayılı Kanun’la kaldırılmıştır.

Buna karşılık para, kıymetli evrak, altın, gümüş, değerli taş, antika ve süs eşyası gibi kanunda açıkça sayılan kıymetli şeyler koruma dışındadır. Bir elektronik cihazın gerçekten ev eşyası mı, ticari stok mu, koleksiyon/antika niteliğinde kıymetli bir eşya mı olduğu somut özelliklerine göre incelenir.

Evde Aynı Türden Birden Fazla Eşya Varsa Ne Olur?

5 Nisan 2023’te yürürlüğe giren 7445 sayılı Kanun değişikliğinden sonra aynı amaçla kullanılan eşyanın birden fazla olması artık m.82/3’te özel bir haciz istisnası değildir. Örneğin evde iki televizyon veya iki bilgisayar bulunması, bunlardan birinin sırf sayısı nedeniyle otomatik olarak haczedilebileceği anlamına gelmez.

Her malın kişisel eşya veya ailenin ortak kullanımına hizmet eden ev eşyası olup olmadığı ayrı belirlenir. Ticari stok, üçüncü kişiye ait mal veya kanunun açık kıymetli eşya istisnasına giren mal varsa bunlar kendi hukuki rejimine göre değerlendirilir.

Altın ve Ziynet Eşyası Neden Koruma Dışındadır?

Kanun altın, gümüş, değerli taş, antika ve süs eşyası gibi kıymetli şeyleri lüzumlu ev eşyası korumasının dışında bırakır. Bu nedenle ziynet eşyasının evde bulunması onu “aile için zorunlu eşya” hâline getirmez. Mülkiyetin borçluya değil üçüncü kişiye ait olduğu iddiası varsa konu haczedilmezlik değil istihkak yoluyla değerlendirilir.

Haczedilmezlik ile İstihkak Aynı Şey Değildir

Haczedilmezlik şikâyetinde borçlu, kendisine ait olduğu kabul edilen eşyanın kanun gereği haczedilemeyeceğini ileri sürer. İstihkak iddiasında ise eşyanın borçluya değil üçüncü kişiye ait olduğu savunulur. Örneğin evdeki buzdolabının kiraya verene ait olduğu veya televizyonun borçlunun annesine ait olduğu iddia ediliyorsa mülkiyet meselesi İİK’nın istihkak hükümleri çerçevesinde ayrıca yürütülür.

Dilekçede “eşya benim değil ve ayrıca haczedilemez” iddiaları varsa iki hukuki yol birbirinden ayrılmalıdır.

Haciz Tutanağı Neden Temel Belgedir?

Haciz tutanağında eşyanın marka, model, seri numarası, miktarı, yaklaşık değeri ve haciz mahalli yazılmış olmalıdır. Şikâyet hazırlanırken tutanakta yer almayan eşya için genel haczedilmezlik talebi kurulmaz. Her eşya ayrı satırda gösterilmeli ve neden lüzumlu olduğu açıklanmalıdır.

Eksik veya yanlış tanımlanan eşya varsa fotoğraf, fatura veya ürün etiketiyle gerçek nitelik gösterilebilir. Ancak faturanın kimin adına olduğu mülkiyet ve haczedilmezlik meselelerinde farklı hukuki sonuç doğurabilir.

Şikâyet Süresi Nasıl Kontrol Edilir?

İİK m.16’daki genel şikâyet sistemi uyarınca haczedilmezlik itirazı bakımından haciz işleminin öğrenildiği tarih dikkatle takip edilmelidir. Haciz sırasında borçlu hazırsa öğrenme tarihi çoğu dosyada aynı gündür; yoksa tutanağın veya işlemin ne zaman öğrenildiği belgeyle belirlenir. Dilekçede tarih varsayımı yapılmamalıdır.

Haciz tutanağı, UYAP işlem tarihi ve varsa tebligat/öğrenme kaydı birlikte kontrol edilerek başvuru süresi hesaplanmalıdır.

Evde Borçlu Dışında Aile Bireyleri Yaşıyorsa

İİK m.82 yalnız borçlunun bireysel ihtiyacını değil, aynı çatı altında yaşayan aile bireylerinin lüzumlu eşyasını da dikkate alır. Çocuk sayısı, yaşlı veya engelli aile bireyi, sağlık ekipmanı ihtiyacı gibi olgular eşyanın zorunluluğunu etkileyebilir.

Sağlık gerekçesi ileri sürülüyorsa özel nitelikli kişisel veriler gereksiz ayrıntıyla yayınlanmamalı; mahkemeye yalnız zorunluluğu gösteren gerekli sağlık belgesi sunulmalıdır.

Kiralık Evdeki Demirbaşlar Haczedilirse

Kira sözleşmesine göre kiraya verene ait buzdolabı, ankastre cihaz, mobilya veya başka demirbaş haczedilmişse mesele eşyanın borçluya ait olup olmadığı yönünden istihkak sorununa dönüşür. Kira sözleşmesindeki demirbaş listesi, fatura ve teslim tutanağı önemlidir.

Borçlunun üçüncü kişiye ait eşyayı kendi haczedilmezlik hakkıymış gibi ileri sürmesi yerine gerçek malikin istihkak hakkı doğru usulle korunmalıdır.

Haciz Mahallinde Yapılacak İlk Kontroller

• Haczedilen her eşyanın tutanağa doğru yazılıp yazılmadığını kontrol edin.
• Eşyanın kişisel eşya mı, ailenin ortak kullanımına hizmet eden ev eşyası mı, yoksa kanundaki kıymetli şey istisnasına mı girdiğini belirtin.
• Üçüncü kişiye ait eşya varsa mülkiyet iddiasını tutanağa geçirin.
• Zorunlu sağlık veya eğitim eşyası varsa kullanım amacını açıklayın.
• Fotoğraf ve seri numarasıyla eşyanın kimliğini sabitleyin.
• Haczi öğrendiğiniz tarihi ayrıca kaydedin.

Delil Kontrol Listesi

• Haciz tutanağı.
• İcra dosyası ve haciz talebi.
• Eşyaların fotoğrafları ve varsa seri numarası.
• Fatura veya satın alma belgesi.
• Aynı çatı altında yaşayan aile bireylerini gösteren adres kayıtları.
• Zorunlu kullanım varsa okul veya sağlık belgesi.
• Üçüncü kişi mülkiyeti iddiasında kira sözleşmesi, demirbaş listesi veya diğer mülkiyet belgesi.

Uygulamada En Sık Yapılan Hatalar

• Evde bulunan ticari stok, üçüncü kişiye ait mal ve kanundaki kıymetli eşya istisnasının ev eşyası korumasıyla karıştırılması.
• 7445 sayılı Kanun öncesindeki “aynı amaçlı ikinci eşya” kuralının 2026 dosyasına uygulanması.
• Ziynet veya kıymetli eşyanın “ev eşyası” başlığıyla korunmaya çalışılması.
• Üçüncü kişi mülkiyetinin haczedilmezlik şikâyetiyle karıştırılması.
• Haciz tutanağındaki gerçek eşya adı yerine genel ifadeler kullanılması.
• Şikâyet/öğrenme tarihinin dosyadan doğrulanmaması.

Türkiye Geneli ve Mersin Uygulaması

İİK m.82 Türkiye genelinde aynı uygulanır. Mersin’de konut hacizlerinde de icra müdürlüğü tutanağı ve eşyanın gerçek kullanım amacı temel belgelerdir. Aile bireylerinin sayısı ve zorunlu günlük yaşam ihtiyacı somutlaştırılmalıdır.

Yurt dışında yaşayan borçlunun Türkiye’deki evinde haciz yapılmışsa borçlunun fiilen kullanmadığı fakat aile bireylerinin yaşadığı konut bakımından da aynı çatı altında yaşayan kişilerin hukuki durumu ve eşya mülkiyeti ayrıca incelenmelidir.

İlgili İçerikler

Çiftçinin traktör ve ziraat aletleri için İİK m.82 çiftçi ekipmanı haczedilmezlik dilekçesi, haciz işleminin genel şikâyeti için İİK m.16 şikâyet rehberi ve taşkın haciz için İİK m.85 taşkın haciz içeriği incelenebilir.

7445 Sayılı Kanun Ev Eşyası Haczinde Neyi Değiştirdi?

5 Nisan 2023’te yürürlüğe giren 7445 sayılı Kanun’un 2. maddesi, İİK m.82/1-3’teki ev eşyası düzenlemesini değiştirdi. Değişiklikten önceki metinde aile bireyleri için lüzumlu eşyanın korunması yanında “aynı amaçla kullanılan eşyanın birden fazla olması durumunda bunlardan biri” haczedilebilir kabul ediliyordu. Bu ibare yürürlükten kaldırıldı ve yerine borçlu ile aynı çatı altında yaşayan aile bireylerine ait kişisel eşya ile ailenin ortak kullanımına hizmet eden tüm ev eşyasını koruyan yeni metin getirildi.

Bu nedenle 2026 yılında hazırlanacak haczedilmezlik dilekçesinde eski kanun metni, eski internet yazısı veya 2023 öncesi örnek dilekçe kullanılmamalıdır. Haciz tarihi yeni düzenleme sonrasındaysa güncel m.82/3 doğrudan uygulanır. Haciz tutanağında “aynı eşyadan iki adet bulunduğu için biri haczedildi” biçiminde gerekçe varsa, bu gerekçenin güncel kanun karşısındaki hukuki dayanağı ayrıca şikâyet konusu yapılmalıdır.

Kişisel Eşya ile Ortak Kullanım Ev Eşyası Ayrımı

Güncel hüküm yalnız ortak kullanılan beyaz eşya ve mobilyayı değil, borçlu ve aynı çatı altında yaşayan aile bireylerine ait kişisel eşyayı da açıkça korur. Günlük kıyafet, kişisel kullanım aracı ve bireysel yaşam eşyası bu kapsamda değerlendirilir. Ailenin ortak kullanımına hizmet eden buzdolabı, çamaşır makinesi, masa, oturma grubu ve olağan ev elektroniği ise ikinci koruma grubundadır.

Korumanın dışında kalanlar kanunda özellikle sayılmıştır: para, kıymetli evrak, altın, gümüş, değerli taş, antika ve süs eşyası gibi kıymetli şeyler. Bir malın sırf pahalı marka olması onu kendiliğinden “süs eşyası” yapmaz; malın niteliği ve kullanım amacı somut olarak belirlenmelidir. Buna karşılık yatırım amacıyla tutulan altın veya koleksiyon niteliğindeki antika, evde bulunmasına rağmen m.82/3 korumasından yararlanmaz.

Konutta Haciz İçin İİK m.79/a Kontrolü

Ev eşyası haczedilmezliği yalnız m.82 yönünden incelenmez. Haciz yapılan yer konutsa İİK m.79/a’daki özel konutta haciz prosedürü de kontrol edilmelidir. İcra müdürü yerin konut olduğunu tespit ettiğinde haciz kararını icra mahkemesinin onayına sunar. Mahkeme kanundaki süre içinde kararın onaylanmasına veya kaldırılmasına karar verir. Bu özel usul tamamlanmadan yapılan konut haczi ayrıca şikâyet nedeni oluşturabilir.

Konut olmadığı düşünülerek hacze başlanmış, işlem sırasında yerin fiilen konut olduğu anlaşılmış ve borçlu hacze rıza göstermemişse güncel m.79/a prosedürü uygulanmalıdır. Bu nedenle dilekçede yalnız eşyanın niteliği değil, haciz yapılan yerin konut olup olmadığı ve mahkeme onayının dosyada bulunup bulunmadığı da kontrol edilmelidir.

Ev Eşyası Başkasına Aitse Hangi Yol Kullanılır?

Güncel m.82/3 borçlu ve aynı çatı altında yaşayan aile bireylerinin kişisel eşyası ile ortak kullanım ev eşyasını hacizden korur; fakat malın borçluya veya aile bireyine değil tamamen üçüncü kişiye ait olduğu iddiası ayrıca istihkak hukuku doğurur. Örneğin eşyalı kiralanan evde kiraya verene ait mobilya veya beyaz eşya haczedilmişse kira sözleşmesindeki demirbaş listesi, fatura ve teslim tutanağı üzerinden üçüncü kişinin İİK m.96 ve devamındaki istihkak hakkı değerlendirilir.

Bu iki savunma birbirinin alternatifi değildir. Aynı eşya hem güncel m.82/3 anlamında ortak kullanım ev eşyası niteliğinde olabilir hem de üçüncü kişiye ait olabilir; ancak dilekçede hangi sıfatla hangi hukuki korumanın istendiği açıkça ayrılmalıdır.

Haczedilmezlik Şikâyetinde Süre ve Talep

Haczedilmezlik iddiasında İİK m.16’daki şikâyet sistemi esas alınır. İşlemin öğrenildiği tarih dosyadan belirlenmeli ve başvuru geciktirilmemelidir. Borçlu hacizde hazırsa haciz günü; hazır değilse tebliğ, UYAP kaydı veya fiili öğrenme tarihini gösteren belgeler incelenir. “Haczi geçen hafta öğrendim” gibi belgesiz tarih yerine somut kayıt kullanılmalıdır.

Talep sonucunda hangi eşyanın üzerindeki haczin kaldırılmasının istendiği tek tek yazılmalıdır. Haciz tutanağındaki eşya adı, marka/model ve varsa seri numarası kullanılarak mahkemenin hangi haciz işlemini inceleyeceği belirgin hâle getirilir. Şikâyet İİK m.22 uyarınca icrayı kendiliğinden durdurmadığından satış veya muhafaza riski varsa durdurma talebi ayrıca gerekçelendirilmelidir.

2026 İçin Doğru Kontrol Listesi

• Haciz tarihi ve öğrenme tarihi.
• Haciz mahallinin konut olup olmadığı ve İİK m.79/a kararı.
• Haciz tutanağındaki eşyanın tam tanımı.
• Eşyanın kişisel eşya veya ailenin ortak kullanımına hizmet eden ev eşyası niteliği.
• Malın para, kıymetli evrak, altın, gümüş, değerli taş, antika veya süs eşyası istisnasında olup olmadığı.
• Üçüncü kişiye ait mal iddiası varsa istihkak belgeleri.
• İİK m.16 şikâyet süresi ve gerekirse m.22 kapsamında durdurma talebi.

SSS