Vergi Borcu İçin Maaşın Ne Kadarı Haczedilir? 6183 m.71 Güncel 2026

Güncellik: Rehber 10 Eylül 2026 tarihinde yürürlükte bulunan 6183 sayılı Kanun m.70, m.71 ve bağlantılı haciz hükümleri esas alınarak hazırlanmıştır. Sosyal güvenlik ödemelerinde özel kanun hükümleri ayrıca saklıdır.

6183 m.71 Hangi Gelirlerin Kısmen Haczedilebileceğini Düzenler?

m.71, kamu borcu için kişinin tüm gelirinin bir anda kesilmesini önleyen özel kısmi haciz hükmüdür. Kanun aylık, ödenek ve her çeşit ücret yanında intifa hakları ve hasılatı, ilama dayanmayan nafakalar ve belirli sosyal/ emeklilik gelirlerini de kapsamına alır. Bu ödemeler tamamen haciz dışı bırakılmak yerine kanuni oran içinde tahsile konu edilir.

Maddenin kapsamını belirlerken ödemenin adı değil hukuki niteliği önemlidir. İşverenin “performans primi”, “ek ödeme” veya “ikramiye” adıyla düzenli ücret karşılığı yaptığı ödemenin ücret niteliğinde olup olmadığı bordro ve iş sözleşmesiyle belirlenir. Kira geliri, ticari alacak veya banka mevduatı ise her zaman m.71 ücret kuralına tabi değildir; üçüncü kişideki alacak veya diğer malvarlığı olarak m.79 ve genel haciz hükümleri uygulanabilir.

m.70’te tamamen haczedilemez sayılan sosyal nitelikli ödeme veya özel kanun koruması varsa m.71 oranı uygulanmadan önce o özel koruma incelenir. Tam haczedilmezlik ile kısmi haciz aynı ödeme üzerinde aynı anda uygulanmaz.

Vergi Borcunda Maaşın Genel Olarak Ne Kadarı Haczedilir?

m.71’in genel kuralı, haczedilecek miktarın gelir toplamının üçte birinden çok ve dörtte birinden az olamayacağıdır. Bu ifade, kural kapsamındaki gelirde alt ve üst sınır kurar: tahsil dairesi genel durumda dörtte birden daha düşük kesinti belirleyemez; üçte birden daha yüksek kesinti de yapamaz.

Örneğin m.71’in genel oranına tabi aylık net ödeme 60.000 TL ise dörtte bir 15.000 TL, üçte bir 20.000 TL’dir. Tahsil dairesinin belirlediği kesinti bu kanuni bant içinde olmalıdır. Ancak gelir asgari ücreti aşmayan özel koruma grubundaysa aşağıda açıklanan onda bir üst sınırı uygulanır.

Bu nedenle internette sık görülen “vergi borcunda maaşın dörtte biri haczedilir” ifadesi eksiktir. Dörtte bir genel alt sınır; üçte bir ise genel üst sınırdır. Somut tahsil yazısında hangi oran belirlendiği kontrol edilmelidir.

Asgari Ücreti Aşmayan Aylık Gelirde Haciz Oranı Nedir?

Güncel m.71, asgari ücreti aşmayan aylık gelirler için özel sosyal koruma getirir: bu gelirlerin onda birinden fazlası haczedilemez. Böylece düşük gelirli kamu borçlusunun yaşamını sürdürebilmesi için genel dörtte bir–üçte bir bandından daha güçlü bir koruma uygulanır.

Örneğin ilgili aylık gelir kanunun aradığı şekilde asgari ücreti aşmıyorsa tahsil dairesi bu gelirin yüzde 25 veya yüzde 33’ünü kesemez. Özel hüküm üst sınırı onda bir olarak belirler. Gelirin hangi ay için ve hangi asgari ücretle karşılaştırılacağı ödeme dönemindeki yürürlükteki brüt/net ölçü ve idari uygulama esaslarıyla birlikte kontrol edilir.

Birden fazla gelir varsa her ödemenin niteliği ve toplam gelir hesabının nasıl yapılacağı somut dosyada ayrıca incelenir. Kişinin bir işverenden asgari ücret, başka kaynaktan yüksek düzenli gelir alması durumunda yalnız tek bordroya bakarak koruma kapsamı belirlenmemelidir.

Maaş Haciz Yazısı Gelen İşveren Ne Yapmalıdır?

Tahsil dairesi kamu borçlusunun çalıştığı işverene haciz bildirisi veya maaş kesinti yazısı gönderir. İşveren yazıyı aldığı tarihten itibaren borçlunun gerçekten çalışanı olup olmadığını, ücret miktarını ve mevcut önceki hacizleri kontrol eder. Kanuni oranı bordroda ayrı kalem olarak gösterir ve tahsil dairesinin bildirdiği hesaba süresinde aktarır.

İşveren “çalışanım istemiyor” diyerek haciz yazısını uygulamaktan kaçınamaz. Kamu haczi üçüncü kişiye yasal yükümlülük getirir. Buna karşılık tahsil dairesinin yazısında açıkça kanuna aykırı oran bulunuyorsa işveren ve borçlu durumu tahsil dairesine bildirerek düzeltilmesini isteyebilir.

İş ilişkisinin sona ermesi hâlinde de işveren bunu tahsil dairesine bildirir. İşten çıkış sonrası ödenecek kıdem, ihbar, izin ücreti veya diğer toplu ödemelerin hangi haciz rejimine tabi olduğu ödeme türü ve özel mevzuata göre ayrıca belirlenir.

Birden Fazla Kamu Haczi veya İcra Haczi Varsa Ne Olur?

Borçlunun aynı maaşında vergi dairesi, SGK veya özel alacaklıların hacizleri birlikte bulunabilir. Bu durumda hacizlerin sıra, iştirak ve kesinti usulü 6183 ile İcra ve İflas Kanununun ilgili hükümleri birlikte değerlendirilir. İşveren bütün hacizleri aynı anda maaşın tamamını tüketir biçimde kesemez.

Haciz yazılarının işverene ulaştığı tarihler ve hangi kanuna dayandıkları önemlidir. Kamu alacağına özgü öncelik hükümleri varsa uygulanır. Nafaka gibi bazı alacakların da özel öncelik ve haciz rejimi bulunur.

Borçlu “zaten özel icra haczi var, vergi haczi hiç uygulanamaz” veya “vergi haczi geldi, diğer hacizler tamamen silinir” şeklinde genelleme yapmamalıdır. İşveren ve tahsil dairesi sıra cetveli/öncelik kurallarına göre işlem yapar.

Prim, İkramiye, Fazla Mesai ve Ek Ödemeler Maaş Haczine Dahil midir?

m.71 “her nevi ücretler” ifadesi nedeniyle ücret niteliğindeki ek ödemelerin haciz hesabında dikkate alınmasına imkân verir. Fazla çalışma, performans primi, düzenli ikramiye veya ücret eki niteliğindeki ödeme, iş ilişkisinden doğan ücret toplamının parçası olarak değerlendirilebilir.

Buna karşılık işçiye yapılan her para transferi ücret değildir. Harcırah, masraf iadesi, sağlık gideri veya kanunen özel amaçla ödenen tazminat/yardımın hukuki niteliği farklı olabilir. Bordro kaleminin adı tek başına sonucu belirlemez; ödemenin gerçek amacı ve dayanak mevzuatı incelenir.

Yıllık bonusun bir ayda yüksek ödeme yaratması, o ayki haciz hesabını etkileyebilir. Tahsil dairesi ve işveren, ilgili ödemenin haczedilebilir ücret niteliğini ve özel koruma bulunup bulunmadığını belge üzerinden belirlemelidir.

Emekli Aylığı Vergi Borcu İçin Haczedilebilir mi?

6183 m.71 metni belirli emekli aylığı ve sosyal gelirleri kısmen haczedilebilir gelirler arasında saymakla birlikte sosyal güvenlik mevzuatında emekli aylıklarının haczine ilişkin özel hükümler de vardır. Bu nedenle emekli aylığı dosyasında yalnız m.71’e bakılarak sonuç verilmemelidir.

5510 sayılı Kanun kapsamındaki gelir ve aylıkların haczi bakımından SGK mevzuatının özel haciz koruması ve kamu alacaklarına ilişkin istisnaları birlikte incelenir. Vergi borcu, SGK prim borcu veya özel icra alacağı aynı sonucu doğurmayabilir.

Ödemenin hangi sosyal güvenlik kurumundan ve hangi kanuna göre bağlandığı banka hesap hareketinden değil tahsis belgesinden belirlenmelidir. Hesaba yatan para başka ödemelerle karışmışsa haczedilmezlik iddiasının ispatı için ödeme kaynağı ayrıca gösterilir.

Nafaka ve İntifa Geliri Nasıl Haczedilir?

m.71 ilama dayanmayan nafakaları kısmen haczedilebilir gelirler arasında sayar. Mahkeme ilamına dayalı nafaka ise alacaklının temel geçim hakkıyla bağlantılı farklı korumaya tabi olabilir. Bu nedenle “nafaka” kelimesi görüldüğünde ödemenin ilama dayanıp dayanmadığı belirlenir.

İntifa hakkından doğan gelir de m.71 kapsamındadır. Örneğin bir taşınmaz üzerinde intifa hakkı bulunan borçlunun bu haktan elde ettiği dönemsel hasılat, kanuni kısmi haciz rejimine tabi olabilir. İntifa hakkının kendisi ile bundan doğan gelir/hâsılat ayrılmalıdır.

Kira alacağı doğrudan intifa gelirinin parçasıysa sözleşme ve tapudaki hak sahibi bilgisi kontrol edilir; tahsil dairesi gerektiğinde kiracıya m.79 haciz bildirisi gönderir.

Maaş Haczi Nasıl Hesaplanır?

Önce hacze esas gelirin hangi m.71 grubuna girdiği belirlenir. Gelir asgari ücreti aşmıyorsa özel onda bir üst sınırı uygulanır. Bu özel gruba girmiyorsa genel dörtte bir ile üçte bir bandı içinde tahsil dairesinin belirlediği oran kullanılır.

İkinci adım net ödeme tabanının belirlenmesidir. Vergi, SGK primi ve kanuni kesintiler sonrasında işçiye ödenecek ücret ile haciz kesintisinin bordroda hangi sırada uygulanacağı iş ve tahsil mevzuatına göre hesaplanır. İşveren brüt ücret üzerinden doğrudan üçte bir kesip ardından tüm diğer yasal kesintileri yaparak işçiyi aşırı kesintiye maruz bırakamaz.

Üçüncü adım mevcut başka haciz ve önceliklerin kontrolüdür. İşveren tahsil dairesine önceki hacizleri bildirir ve hangi sırada ödeme yapacağını netleştirir. Her ay kesilen ve gönderilen tutarlar bordro ile banka dekontlarında saklanır.

Maaştan Kanundan Fazla Kesinti Yapılırsa Ne Yapılır?

Borçlu önce tahsil dairesinin işverene gönderdiği haciz yazısını ve işveren bordrosunu alır. Kesinti oranı, ücret tutarı ve özel onda bir korumasının uygulanıp uygulanmadığı karşılaştırılır. Hesap hatası varsa tahsil dairesine ve işverene yazılı düzeltme başvurusu yapılır.

Tahsil dairesi kanuna aykırı oranı sürdürürse haciz işleminin hukuki niteliğine göre süresinde idari yargı yolu değerlendirilir. İşveren tahsil dairesinin yazısını yanlış uyguluyorsa iş hukuku ve özel sorumluluk yönü ayrıca gündeme gelebilir.

Kesinti her ay devam ettiği için başvuru geciktirilmemelidir. Borçlu yalnız banka hesabına yatan düşük tutara bakmamalı; bordro, haciz yazısı ve tahsilat makbuzunu birlikte incelemelidir.

Maaş Haczi İçin 12 Kontrol

1. Tahsil dairesinin haciz yazısını alın.
2. Hacze konu kamu borcunu ve kalan bakiyeyi doğrulayın.
3. Ödemenin maaş/ücret veya başka gelir türü olduğunu belirleyin.
4. Gelirin asgari ücreti aşan/aşmayan özel grupta olup olmadığını kontrol edin.
5. Genel durumda kesintinin dörtte bir–üçte bir bandında olduğunu doğrulayın.
6. Asgari ücreti aşmayan gelirde onda bir üst sınırını kontrol edin.
7. Özel kanunla tam haczedilmezlik bulunup bulunmadığını araştırın.
8. Mevcut başka hacizlerin sırasını çıkarın.
9. Prim/ikramiye kalemlerinin gerçek ücret niteliğini belirleyin.
10. Her aylık bordroda kesinti tutarını kontrol edin.
11. İşverenin tahsil dairesine gönderdiği ödeme dekontlarını saklayın.
12. Yanlış oran varsa gecikmeden yazılı düzeltme ve yargı yolunu değerlendirin.

Türkiye Geneli ve Mersin Uygulaması

6183 m.71 Türkiye genelinde aynıdır. Mersin’de işverenlere vergi dairesinden gönderilen maaş haciz yazıları bordro ve tahsil dosyasına göre uygulanır. Liman, lojistik, sanayi veya kamu sektöründe farklı ücret kalemleri bulunması, ödemenin m.71 anlamında ücret olup olmadığına göre ayrı değerlendirme gerektirir.

Çalışanın işten ayrılması veya yeni işverene geçmesi haciz borcunu sona erdirmez. Tahsil dairesi yeni işveren veya diğer gelir kaynaklarını tespit ederek cebri tahsil sürecini sürdürebilir.

İlgili Rehberler

• Vergi Borcunda Haczedilemeyen Mallar
• Mal Bildirimi
• Tecil ve Taksitlendirme
• Gelir İdaresi Başkanlığı – 6183 sayılı Kanun (m.71)

Maaş Haczinde İşverenin Bordro ve Ödeme Süreci Nasıl Yönetilir?

6183 m.71 kapsamında maaş, ücret ve benzeri düzenli ödemelere haciz uygulandığında işveren veya ödeme yapan kurum, tahsil dairesinden gelen haciz yazısını bordro sürecine doğru biçimde yansıtmalıdır. Haciz yazısının tebliğ tarihi, borçlunun kurumda çalışıp çalışmadığı, ücret ödeme günü ve yapılacak kesintinin hangi kamu borcu için istendiği kayıt altına alınmalıdır. İşveren, haciz yazısını görmezden gelerek ücretin tamamını borçluya ödemeye devam etmemelidir.

Bordroda kesinti ayrı satırda gösterilmeli, tahsil dairesine aktarılan tutar ile çalışana net ödenen tutar birbirini doğrulamalıdır. Prim, ikramiye, fazla çalışma veya başka dönemsel ödemelerin haciz kapsamına girip girmediği ödemenin hukuki niteliğine göre ayrıca değerlendirilmelidir. Her ödeme kalemini aynı şekilde “maaş” saymak doğru değildir.

Birden Fazla Haciz Varsa Sıra Nasıl Kontrol Edilir?

Aynı ücret üzerinde başka icra veya kamu hacizleri bulunabilir. İşveren bu durumda yalnız en son gelen yazıya göre işlem yapmamalı; her haczin tarihi, türü, alacaklısı ve kanuni öncelik kuralları bordro dosyasında birlikte tutulmalıdır. Kamu alacağı haczi ile nafaka, özel hukuk icra haczi veya başka bir kamu haczinin önceliği kendi mevzuatına göre belirlenir.

Önceki haczin sona erdiği, dosyanın kapandığı veya kesinti miktarının değiştiği tahsil/icra dairesinden gelen resmî yazıyla doğrulanmalıdır. Çalışanın sözlü “borcu kapattım” beyanına dayanılarak kesinti durdurulmamalıdır.

Maaş Haczi ile Haczedilemeyen Gelirler Ayrı İncelenir

6183 m.71 ücret ve maaş kesintisini düzenler; bazı gelirlerin haczedilemezliği veya özel sınırlamaları ise 6183 m.70 ve ilgili özel kanunlarda ayrıca yer alır. Bu nedenle ödeme kaleminin gerçekten ücret mi, sosyal yardım mı, emekli aylığı mı veya başka nitelikte bir gelir mi olduğu belirlenmeden standart kesinti uygulanmamalıdır.

Dosya kontrolü: Haciz yazısı, tebliğ tarihi, bordro, kesinti hesap dökümü, tahsil dairesi ödeme dekontları ve varsa önceki hacizler aynı klasörde tutulmalıdır. İşten ayrılma hâlinde ayrılış tarihi ve son ücret ödemesi de tahsil dairesine yapılacak bildirim bakımından kontrol edilmelidir.

İlgili rehberler: 6183 m.70 haczedilemeyen mallar, üçüncü kişiye haciz bildirisi ve tahsil zamanaşımı.

Sık Sorulan Sorular

1. Vergi borcu için maaşın tamamı haczedilebilir mi?

Hayır. m.71 kısmi haciz sistemi kurar.

2. Genel maaş haczi oranı nedir?

m.71’e göre kural olarak üçte birden çok ve dörtte birden az olamaz.

3. Asgari ücreti aşmayan aylık gelirde ne kadar kesilir?

Güncel m.71’e göre bu gelirin onda birinden fazlası haczedilemez.

4. İşveren haciz yazısını uygulamak zorunda mı?

Evet. Kanuni haciz yazısını bordro ve ödeme sisteminde uygulamakla yükümlüdür.

5. Birden fazla haciz varsa maaşın tamamı kesilir mi?

Hayır. Haciz sırası ve kanuni oranlar uygulanır.

6. Prim ve ikramiye hacze dahil mi?

Ücret niteliğinde ise m.71 kapsamında değerlendirilebilir; ödemenin gerçek niteliği incelenir.

7. Emekli aylığına aynı oran mı uygulanır?

Emekli aylığında sosyal güvenlik mevzuatındaki özel haciz hükümleri de ayrıca uygulanır.

8. Nafaka haczedilir mi?

m.71 ilama dayanmayan nafakaları kısmen haczedilebilir gelirler arasında sayar; ilamlı nafaka ayrı değerlendirilir.

9. Yanlış kesinti nasıl düzeltilir?

Haciz yazısı ve bordro karşılaştırılarak tahsil dairesinden düzeltme istenir; gerekirse süresinde yargı yoluna başvurulur.

10. Maaş haczi borç bitince kendiliğinden kalkar mı?

Tahsil dairesinin borcun kapandığını ve haczin kaldırıldığını işverene bildirmesiyle kesinti sonlandırılır.

Av. Halil Bakırcı tarafından hazırlanmış, Av. Emirhan Keskin tarafından incelenmiştir.

Yazar Bilgisi

Avukat Halil BAKIRCI, Mersin Barosu 3472 sicil numarasına kayıtlıdır. Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu bünyesinde ceza, aile, iş, gayrimenkul ve ticaret hukuku alanlarında hukuki danışmanlık ve dava takibi sunmaktadır.

İnceleyen: Av. Emirhan Keskin · Mersin Barosu Sicil No: 5507

Av. Halil Bakırcı profilini inceleyin →