Ceza Davasında Tanık Dinletme Dilekçesi 2026 | CMK 177-178 Word
Kısa ve net cevap: Sanık veya müdafii, CMK m.177 uyarınca savunma tanığının çağrılmasını isteyebilir; dilekçede tanığın adı, adresi ve hangi somut vakıa hakkında bilgi vereceği açıkça gösterilmelidir. Mahkemenin çağrı talebini reddetmesi hâlinde CMK m.178, sanığın tanığı doğrudan duruşmaya getirebilmesine ilişkin özel güvence getirir. Tanık listesi “olayı bilen kişiler” biçiminde belirsiz bırakılmamalı; her tanığın görgüye dayalı bilgisi, olayla bağlantısı ve savunmaya katkısı ayrı açıklanmalıdır.
Bu yazıyla ilgili genel bir sorunuz mu var? Anonim soru sor
Sanığın Savunma Tanığı Dinletme Hakkı Nedir?
Ceza muhakemesinde sanığın lehine delil sunma ve tanık dinletme hakkı savunma hakkının temel unsurlarındandır. CMK m.147 sanığa lehine somut delillerin toplanmasını isteme imkânı verilmesini öngörür. CMK m.177 ise sanığın veya müdafiinin duruşmada dinletmek istediği tanık veya bilirkişinin çağrılması için yazılı istemde bulunmasına ilişkin özel usulü düzenler.
Tanık talebinin amacı davayı uzatmak değil, maddi gerçeğin ortaya çıkarılmasına katkı sunmaktır. Bu nedenle tanığın “sanığı tanıdığı” veya “iyi biri olduğunu bildiği” biçimindeki genel bilgiler yerine suçlamayla bağlantılı görgü veya bilgisi açıklanmalıdır. Olayın gerçekleştiği yerde bulunan, para teslimini gören, tarafların görüşmesine şahit olan veya kritik zaman aralığında sanığın nerede olduğunu doğrudan bilen kişi buna örnek olabilir.
Tanık Dinletme Talebi Ne Zaman Sunulmalıdır?
CMK m.177/1, sanığın tanık veya bilirkişi daveti yahut savunma delillerinin toplanması talebini, ilgili olayları gösteren dilekçeyle duruşma gününden en az beş gün önce mahkeme başkanına veya hâkime sunmasını düzenler. M.177/2 uyarınca karar sanığa derhâl bildirilir; kabul edilen istemler m.177/3 gereğince Cumhuriyet savcısına da bildirilir. Beş gün, mahkemenin karar verme süresi değildir. Çağrı işlemlerine zaman bırakmak için dilekçe erkenden sunulmalıdır.
CMK m.207 açık bir güvence getirir: Delilin ortaya konulması istemi, delilin veya ispat edilmek istenen olayın geç bildirilmiş olması nedeniyle reddedilemez. Bu nedenle beş günlük düzenleme, sonradan ortaya çıkan her tanığın otomatik dışlanması şeklinde açıklanamaz. Geç öğrenmenin tarihi, sebebi ve tanığın hangi olayı açıklayacağı somutlaştırılır; talebin delil değeri ve m.206’daki ret nedenleri ayrıca incelenir.
Dilekçede Tanığın Hangi Bilgileri Bulunmalıdır?
Tanığın adı ve soyadı, biliniyorsa açık adresi, telefon bilgisi ve kimliğini ayırt etmeye yarayan ek bilgiler yazılmalıdır. Adres bilinmiyorsa tanığın çalıştığı kurum, meslek veya ulaşılmasını sağlayacak somut bilgi verilebilir ve adres araştırması istenebilir. Hayali veya doğrulanmamış kişi bilgileri kesinlikle kullanılmamalıdır.
Birden çok tanık varsa her biri ayrı numaralandırılır. Aynı vakıa için çok sayıda tanık bildirilmesi gerekiyorsa her kişinin görgü kaynağı açıklanır. Tanıkların birbirinin kopyası beyan vermesi beklenmemeli; mahkeme gereksiz tekrar oluşturan delil taleplerini değerlendirebilir.
Tanığın Hangi Vakıayı İspat Edeceği Nasıl Yazılır?
Tanık bildirimindeki en önemli bölüm, tanığın hangi somut olaya ilişkin bilgi sahibi olduğudur. “Olayı biliyor” cümlesi yeterli değildir. Örneğin “15 Mayıs 2026 saat 18.00-19.00 arasında sanığın işyerinde bulunduğunu bizzat gördüğü”, “ödeme tarihinde taraflar arasında yapılan nakit teslimine tanık olduğu” veya “şikâyetçinin olaydan hemen sonra yaptığı açıklamayı doğrudan duyduğu” gibi sınırlandırılmış vakıalar gösterilir.
Tanığın ispat edeceği husus iddianamedeki belirli isnat veya dosyadaki belirli delille ilişkilendirilmelidir. Bu yöntem mahkemenin tanığın neden gerekli olduğunu anlamasını ve savunmanın delil zincirini denetlemesini kolaylaştırır. Tanığın hukuki yorum yapması değil, gördüğü veya işittiği olguyu aktarması beklenir.
Mahkeme Tanık Çağırma Talebini Reddederse Ne Olur?
Mahkeme delil talebini CMK’daki ret sebepleri çerçevesinde değerlendirebilir. Delilin kanuna aykırı elde edilmiş olması, ispat edilmek istenen olayın karara etkisinin bulunmaması veya istemin yalnız davayı uzatmak amacıyla yapılması gibi durumlar önem taşır. Ret kararının gerekçesi tutanağa geçirilmelidir.
Sanık veya müdafii, tanığın neden önemli olduğunu daha açık biçimde ortaya koyabilir ve CMK m.178’deki doğrudan getirme imkânını değerlendirebilir. Ret kararı, savunma tanığının hiçbir koşulda dinlenemeyeceği anlamına gelmez. Ancak tanığın duruşma düzenini bozacak veya ilgisiz beyanlarla süreci uzatacak şekilde sunulması da doğru değildir.
CMK 178 Uyarınca Tanık Duruşmaya Doğrudan Getirilebilir mi?
CMK m.178/1 hem sanık hem katılan için düzenlenmiştir. Mahkeme başkanı veya hâkim, gösterilen tanık veya uzman kişinin çağrılması hakkındaki dilekçeyi reddettiğinde sanık veya katılan bu kişileri mahkemeye getirebilir; bu kişiler duruşmada dinlenir. Ancak aynı fıkranın son cümlesi davayı uzatmak amacıyla yapılan taleplerin reddedileceğini açıkça belirtir. Hükmün yalnız ilk iki cümlesini aktarmak, bu kanuni istisnayı eksik bırakır.
Doğrudan getirme, tanığı kamu gücüyle yakalama veya zorla götürme yetkisi vermez. Mahkemeye getirilen kişinin kimliği, olayla bağlantısı ve önceki çağrı talebinin reddi açıklanır. CMK m.179/1 gereğince sanık, doğrudan davet ettireceği veya duruşmada getireceği tanık ve bilirkişilerin ad ve adreslerini Cumhuriyet savcısına makul süre içinde bildirir. Bu bildirim, m.177’deki mahkemeye başvurudan ayrı bir yükümlülüktür.
Tanığa Kimler Soru Sorabilir?
CMK m.201 kapsamında Cumhuriyet savcısı, müdafi veya vekil sıfatıyla duruşmaya katılan avukat, katılan veya sanığa ve tanıklara usul çerçevesinde doğrudan soru yöneltebilir; sanık ve katılan da mahkeme başkanı veya hâkim aracılığıyla soru sorabilir. Sorular uyuşmazlıkla ilgili olmalı ve tanığın beyanını açıklığa kavuşturmayı amaçlamalıdır.
Tanığa yöneltilecek sorular önceden hazırlanabilir. Tarih, görgü imkânı, olay yerindeki konumu, taraflarla ilişkisi, beyanının kaynağı ve başka kayıtlarla uyumu sorgulanabilir. Tanığı yönlendiren veya cevabı dikte eden hazırlık yapılmamalıdır.
Akraba veya Yakın Kişi Tanık Olabilir mi?
Tanığın sanıkla akraba veya yakın olması tek başına tanıklığını geçersiz kılmaz. Ancak CMK m.45 belirli yakınlara tanıklıktan çekinme hakkı tanır. Tanığa bu hakkı varsa duruşmada bildirilir. Yakınlık ilişkisi ayrıca beyanın güvenilirliği değerlendirilirken dosyadaki diğer delillerle birlikte ele alınabilir.
Tanıkla sanığın yakınlığı gizlenmemelidir. Mahkeme tanığın olayla bağlantısını ve görgü kaynağını bilir. Beyanın yalnız yakınlık nedeniyle peşinen yok sayılması doğru olmadığı gibi, yakın tanığın sözünün otomatik doğru kabul edilmesi de doğru değildir.
Tanık Dilekçesinde Sık Yapılan Hatalar
Tanığın adresini hiç vermemek, ispat edeceği vakıayı yazmamak, aynı konuda çok sayıda gereksiz tanık bildirmek, tanığa hukuki sonuç söyletmeye çalışmak ve tanığın olayı doğrudan görüp görmediğini açıklamamak en yaygın hatalardır. Bir başka hata, mahkemenin ara kararında verdiği süreyi takip etmemektir.
Tanık listesinin başka bir dosyadan kopyalanması da ciddi sorun yaratır. Her tanığın adı, adresi ve olayla bağlantısı ilgili ceza dosyasına özgü olmalıdır. Word örneği bu nedenle kişi ve ispat vakıası alanlarını ayrı ayrı içerir.
Başvuru Öncesi Kontrol Listesi
Mahkeme ve esas numarası, duruşma tarihi, tanığın tam kimliği, çağrı adresi, tanığın bildiği somut vakıa, bu vakıanın iddianamedeki hangi isnatla ilişkili olduğu ve başka delillerle desteklenip desteklenmediği kontrol edilmelidir. Tanık talebinin beş günlük kanuni süreye ve mahkemenin ara kararına uygunluğu ayrıca doğrulanmalıdır.
Tanığın güvenliğinin risk altında olduğu özel dosyalarda tanık koruma mevzuatı ve kimlik gizliliğine ilişkin özel hükümler ayrıca gündeme gelebilir. Normal tanık dilekçesi bu özel mekanizmaların yerine geçmez.
Tanık Dinletme Dilekçesini Word İndir
Ceza davasında tanık dinletme dilekçesi (.docx)
Aşağıdaki örnek sanığın ilk çağrı talebi içindir. Müdafi sunacaksa gerçek temsil bilgileri ve imza bölümü buna göre değiştirilir. Köşeli parantezler dosya bilgileriyle doldurulur; uygulanmayan seçenekler çıkarılır. Birden fazla tanıkta her kişinin adresi ve ispat konusu ayrı yazılır.
[… ASLİYE CEZA / AĞIR CEZA MAHKEMESİNE]
DOSYA NO: [Esas numarası]
SANIK: [Ad soyad ve adres]
DURUŞMA TARİHİ: [Tarih]
KONU: CMK m.177 uyarınca savunma tanığının çağrılması ve dinlenmesi talebidir.
AÇIKLAMALAR
1. İddianamede isnat edilen [somut fiil] bakımından tartışmalı olan husus [olay, tarih ve yer]dir.
2. Dinlenmesini istediğim tanık [ad soyad], [açık çağrı adresi] adresindedir. Tanığın kimliğini ayırt eden bilinen ek bilgi [bilgi]dir.
3. Tanık, [somut vakıa] hakkında [bizzat görme veya işitme biçimi] yoluyla bilgi sahibidir. Tanığın olay sırasındaki konumu [yer ve zaman] olup açıklayacağı husus [isnat veya dosyadaki belirli delil] ile ilgilidir.
4. Bu beyanın hüküm bakımından önemi [somut açıklama]dır. İlgili dosya kaydı [belge, tarih, sayfa] olarak gösterilmiştir.
5. [Geç bildirim varsa: Tanığın veya vakıanın öğrenildiği gerçek tarih, öğrenme biçimi ve bu aşamada sunulmasının sebebi.] Bu durumda CMK m.207’nin de değerlendirilmesini talep ediyorum.
HUKUKİ DAYANAK: CMK m.177, 201, 206, 207 ve ilgili hükümler.
SONUÇ VE İSTEM: Açıklanan vakıa yönünden tanığın belirtilen adrese çıkarılacak çağrıyla duruşmada dinlenmesine, bu talep hakkında verilecek kararın CMK m.177/2 uyarınca bildirilmesine karar verilmesini arz ve talep ederim.
EKLER: [Tanık bilgisi ve ispat konusuyla ilgili belgeler]
[Tarih]
Sanık [Ad soyad]
[İmza]
Bu dilekçenin kapsamı ve duruşma hazırlığı
Bu sayfadaki örnek, ceza davasında sanığın savunma tanığının çağrılmasını istemesine yöneliktir. Hukuk davasında HMK kapsamında tanık listesi sunulması, soruşturma evresinde savcılıktan delil toplanması istenmesi ve uzman görüşünün açıklanması aynı başvuru değildir. Ceza dosyasının mahkemesi ve esas numarası doğru seçilmelidir. Tanık zaten çağrılmışsa yeni dilekçe, önceki çağrının sonucunu ve tamamlanması istenen işlemi göstermelidir; mevcut işlemler yok sayılarak ilk kez başvuruluyormuş gibi yazılmamalıdır.
Duruşmaya hazırlanırken her tanık için olayın tarihi, kişinin olay yerindeki konumu, bilgisinin kaynağı ve açıklığa kavuşturulacak sorular ayrı not edilir. Amaç tanığa ezberletilecek bir ifade üretmek değildir. Kişinin görmediği olayı görmüş gibi anlatması istenemez. Beyanın başka kayıtlarla uyuşmadığı noktalarda, CMK m.201 çerçevesindeki sorularla farkın kaynağı ortaya çıkarılır. Duruşma sonrasında tanığın dinlenip dinlenmediği, sorular ve talep hakkında verilen karar tutanaktan kontrol edilir.
CMK 177 ile 179 arasındaki bildirim farkı
Mahkemeden davetiye çıkarılmasını istemek ile sanığın doğrudan getireceği tanığı savcıya bildirmek aynı işlem değildir. İlkinde mahkeme başkanına veya hâkime olay bağlantısını gösteren bir dilekçe sunulur. İkincisinde Cumhuriyet savcısına ad ve adres bilgileri makul süre içinde bildirilir. Dosyaya dilekçe verirken talebin hangi yola ilişkin olduğu açıkça yazılmalıdır. Çağrı talebinin kabul edildiğine ilişkin karar ile bildirimin gerçekten yapıldığını gösteren kayıt da birbirinden ayrılmalıdır.
CMK m.179/2 karşılıklı bildirim düzenini tamamlar. Cumhuriyet savcısı, iddianamede gösterilen veya sanığın istemi üzerine davet edilenler dışında başka tanık ya da bilirkişileri davet ettirecekse bunların ad ve adreslerini sanığa makul süre içinde bildirir. Bu hüküm yalnız savcının kendiliğinden davetini değil, mahkeme başkanı veya hâkim kararıyla yapılacak ek davetleri de kapsar. Böylece yeni kişinin kim olduğu ve hangi hazırlığın gerektiği savunma tarafından takip edilebilir.
Geç bildirim ile davayı uzatma amacı nasıl ayrılır?
CMK m.207’nin geç bildirim güvencesi ile m.206/2-c ve m.178’in uzatma amacı hükümleri birlikte uygulanır. Takvimde geç bir tarih bulunması tek başına uzatma amacıyla eşitlenemez. Buna karşılık ilgili bir olay göstermeyen, aynı işlemi gerekçesiz tekrarlayan veya yalnız geciktirme amacı taşıdığı belirlenen bir istem, geç delil güvencesine dayanılarak koşulsuz kabul ettirilemez. Dilekçede bu ayrımı görünür kılan unsur, tanığın hangi tartışmalı olaya hangi bilgiyle katkı sağlayacağının açıklanmasıdır.
Sonradan bulunan bir kamera kaydında olay yerinde olduğu anlaşılan kişi bildiriliyorsa, kaydın dosyaya giriş tarihi, kişinin nasıl belirlendiği ve tanığın açıklayacağı bölüm gösterilir. Bu anlatım bir örnektir; dosyada böyle bir kayıt yoksa varmış gibi yazılmaz. Yeni tanık isteği eski talepten farklıysa fark somutlaştırılır. Önceki ara karardaki eksiklik giderilmişse hangi adres veya olay bilgisinin tamamlandığı belirtilir. Bu açıklamalar başvurunun değerlendirilmesini kolaylaştırır; kabul kararı yerine geçmez.
Tanığın daha önce ifade vermesi yeniden dinlenmesini engeller mi?
CMK m.210/1, olayın delili bir tanığın açıklamalarından ibaretse o tanığın duruşmada mutlaka dinlenmesini öngörür. Önceki dinleme tutanağının veya yazılı açıklamanın okunması dinleme yerine geçemez. Talep bu özel duruma dayanıyorsa, hangi olay yönünden tek delilin tanık açıklaması olduğu dosya üzerinden gösterilmelidir. Dosyada başka deliller bulunması veya bu delillerin hangi olaya ilişkin olduğu gizlenerek maddenin koşulları varmış gibi sunulmaz.
CMK m.211 belirli koşullarda önceki tutanak veya yazılı belgelerin okunmasını düzenler. Ölüm, yerin öğrenilememesi, kanunda belirtilen sağlık veya hazır bulunma engelleri ve ifadenin önem derecesine ilişkin hükümler kendi şartları içinde değerlendirilir. Dolayısıyla “önceden ifade verdiği için çağrı gerekmez” şeklindeki genel bir sonuç yeterli değildir. CMK m.212 ise hatırlamaya yardım etmek veya duruşmadaki beyanla önceki ifade arasındaki çelişkiyi gidermek için ilgili önceki ifadenin okunmasını ayrıca düzenler.
Başka şehirdeki veya hasta tanığın dinlenmesi
CMK m.180/1, hastalık, malullük veya giderilmesi olanağı bulunmayan başka nedenle uzun ve önceden bilinmeyen süre boyunca duruşmada hazır bulunması olanaksız görünen tanığın naip veya istinabe yoluyla dinlenmesine karar verilebilmesini düzenler. M.180/2, yetkili mahkemenin yargı çevresi dışında oturduğundan getirilmesi zor olan tanığı da kapsar. Salt şehir adı yazmak yerine ulaşım veya sağlık engelinin gerçek içeriği ve varsa dayanak belgesi açıklanmalıdır.
M.180/3 büyükşehir belediye sınırları içindeki kişiler bakımından zorunluluk bulunmadıkça istinabe kararı verilemeyeceğini belirtir. M.180/5 kapsamındaki eş zamanlı görüntülü ve sesli dinleme olanağı da ayrıca gözetilir. Bu yöntemler, her isteyenin duruşmaya gitmeden yazılı beyan göndermesi anlamına gelmez. CMK m.181 uyarınca dinleme günü ilgili kişilere bildirilir; soru hazırlığı ve dinlemeye katılım, verilen kararın kapsamına göre takip edilir.
Çekinme hakkı bulunan tanık bakımından sınırlar
CMK m.45/1 nişanlıyı, evlilik sona erse de eşi, üstsoy ve altsoyu, üçüncü derece dahil kan ve ikinci derece dahil kayın hısımlarını ve evlatlık bağı bulunanları kapsar. M.45/3 gereğince hak dinlemeden önce bildirilir; kişi dinlenirken de çekinebilir. Sanığın tanığı dilekçede göstermesi, tanığın kendi çekinme hakkından vazgeçmesi değildir. Tanığın bu yöndeki tercihi başvuran tarafından önceden kesinleştirilemez veya onun yerine açıklanamaz.
CMK m.48, tanığın kendisini veya m.45/1’deki yakınlarını ceza kovuşturmasına uğratabilecek sorulara cevap vermekten çekinmesini ayrıca düzenler. Bu, tüm tanıklığın reddiyle aynı kapsamda değildir. M.210/2 uyarınca duruşmada tanıklıktan çekinen kişinin önceki ifadesine ilişkin tutanak okunamaz. Dilekçe hazırlanırken yakınlık gizlenmemeli; tanığın dinlenmesi talebiyle kanuni çekinme hakkının sınırları birlikte gözetilmelidir.
Sıkça Sorulan Sorular
Ceza davasında sanık tanık dinletebilir mi?
Evet. Savunma tanığı bildirme ve dinletme hakkı CMK kapsamında güvence altındadır.
Tanık ne kadar önce bildirilmelidir?
CMK m.177’de duruşma gününden en az beş gün önce bildirim düzeni vardır; mahkemenin ara kararları da takip edilir.
Tanığın adresi bilinmiyorsa ne yapılır?
Ulaşılmasını sağlayacak bilinen kurum, işyeri veya kimlik bilgileri verilerek adres araştırması istenebilir.
Mahkeme tanığı çağırmayı reddederse ne olur?
CMK m.178 uyarınca sanık veya katılan kişiyi doğrudan getirebilir. Davayı uzatmak amacıyla yapılan talepler reddedilir; sanığın m.179/1 bildirim yükümlülüğü de gözetilir.
Akraba tanık olabilir mi?
Evet; ancak CMK m.45 kapsamındaki yakınların tanıklıktan çekinme hakkı olabilir.
Tanık hukuki yorum yapmalı mı?
Tanığın görevi gördüğü veya bildiği olguları anlatmaktır; hukuki nitelendirme mahkemeye aittir.
Birçok tanık bildirmek daha mı güçlüdür?
Tanık sayısından çok, her tanığın ispat edeceği ilgili ve doğrudan vakıa önemlidir.
Tanığa doğrudan soru sorulabilir mi?
CMK m.201’de müdafi ve vekil bakımından doğrudan soru yöneltme düzeni bulunur; diğer taraflar mahkeme aracılığıyla soru sorabilir.
Resmî Kaynaklar ve İlgili Rehberler
Hukuki konu hakkında iletişim
İlk iletişimde konuyu, bulunduğunuz ülke veya ili ve varsa tebliğ ya da son işlem tarihini kısaca belirtebilirsiniz. T.C. kimlik numarası, sağlık verisi veya kişisel belge göndermeyiniz. Mesajlaşma tek başına hukuki görüş veya avukatlık ilişkisi oluşturmaz.
Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu sitesinden daha fazla şey keşfedin
Son gönderilerin e-postanıza gönderilmesi için abone olun.
