Duruşmanın Öne Alınması Dilekçesi 2026 | HMK Word

Duruşmanın öne alınması talebi nedir?

Mahkemeler duruşma günlerini dosya yoğunluğu, yargılamanın aşaması, tebligat süreci, delillerin toplanması ve mahkemenin çalışma takvimine göre belirler. Bazı dosyalarda duruşma tarihi verildikten sonra yeni ve olağan dışı bir gelişme ortaya çıkabilir. Sağlık, küçük çocukla kişisel ilişki, barınma, işyeri faaliyetinin durması, telafisi güç ekonomik zarar, tarafın yurtdışına zorunlu çıkışı veya delilin kaybolma riski gibi olaylar somut dosyanın niteliğine göre mahkemenin değerlendirmesine sunulabilir.

Talebin işlevi mahkemeye emir vermek değil, mevcut takvim içinde mümkünse daha erken bir gün tahsis edilmesini istemektir. Bu nedenle dil saygılı ve ölçülü olmalı, mahkeme kalemini veya hâkimi baskı altına alan ifadelerden kaçınılmalıdır. “Davayı kazanacağım için öne alın” gibi esas hakkında sonuç varsayan gerekçe kullanılmamalıdır.

Duruşmayı öne almak otomatik bir hak mıdır?

Hayır. HMK’da belirli şartların varlığı halinde mahkemenin mutlaka duruşmayı öne almasını zorunlu kılan genel bir düzenleme yoktur. Mahkeme, dosyanın aşamasını, tebligatların tamamlanıp tamamlanmadığını, diğer tarafın savunma için yeterli süresini, salon ve takvim uygunluğunu ve aciliyet iddiasını birlikte değerlendirir. Bu sebeple internet örneğine “talebimizin kabulü zorunludur” yazmak doğru değildir.

Ancak HMK m.30’da düzenlenen usul ekonomisi; yargılamanın makul süre içinde, düzenli ve gereksiz gider yapılmadan yürütülmesini hâkime görev olarak yükler. Somut bir gecikmenin yargılamanın amacını etkisiz kılması söz konusuysa bu ilke talebin hukuki çerçevesinde kullanılabilir.

Hangi gerekçeler daha güçlüdür?

Gerekçe dosyaya özgü ve güncel olmalıdır. Örneğin velayet veya kişisel ilişki dosyasında çocuğun eğitim yılı başlangıcı, sağlık dosyasında planlanmış ameliyat veya tedavi, tahliye uyuşmazlığında taşınmazın belirli ve belgeli acil kullanım ihtiyacı, şirket uyuşmazlığında faaliyet lisansının yaklaşan sona ermesi gibi somut tarihler önem taşır. Sadece tarafın süreci çabuk bitirmek istemesi bütün dosyalarda mevcut genel bir menfaattir ve tek başına özel aciliyet göstermez.

Talep edilen yeni tarih de gerçekçi olmalıdır. “Yarın duruşma yapılsın” gibi tebligat ve savunma sürelerini imkânsızlaştıran bir talep yerine, mahkemenin uygun göreceği mümkün olan en yakın tarihin verilmesi istenir.

Aciliyet nasıl belgelenir?

Belgenin varlığı tek başına yeterli değildir; belgenin duruşma tarihiyle bağlantısı açıklanmalıdır. Örneğin sağlık raporu duruşmaya katılmayı engelliyorsa bu aslında mazeret veya başka usul talebini gerektirebilir. Öne alma talebinde ise gecikmenin neden maddi veya usuli zarara yol açtığı gösterilir.

HMK 27, 30 ve 31 talepte nasıl kullanılır?

HMK m.27 hukuki dinlenilme hakkını, m.30 usul ekonomisini, m.31 ise hâkimin davayı aydınlatma ödevini düzenler. Duruşma öne alma talebinde bu hükümler doğrudan “öne alma maddesi” gibi sunulmamalıdır. Bunlar mahkemenin yargılamayı adil, düzenli, anlaşılır ve makul biçimde yürütmesine ilişkin genel ilkelerdir. Dilekçe bu ayrımı dürüstçe kurduğunda hukuki güvenilirlik artar.

Karşı tarafın savunma hakkı neden gözetilir?

Duruşmanın çok erken tarihe alınması tebligat, delil sunma veya hazırlanma imkanını zedeleyebilir. HMK m.27 gereği karşı tarafın bilgi sahibi olma, açıklama ve ispat hakkı korunmalıdır. Bu nedenle talepte “usuli tebligat ve savunma süreleri korunmak kaydıyla” ibaresi kullanılabilir.

Talep ne zaman yapılır?

Duruşma gününün verilmesinden sonra aciliyet ortaya çıktığında gecikmeden sunulmalıdır. Talebin duruşmaya birkaç gün kala yapılması, mahkemenin takvim ve tebligat imkanını daraltır. Yeni olayın tarihi ve belgesi eklendiğinde mahkeme talebin neden şimdi ileri sürüldüğünü anlayabilir.

Word dilekçesi nasıl doldurulur?

[MAHKEME], [DOSYA NO], [MEVCUT DURUŞMA], [ACİL OLAY], [BELGE] ve [TALEP] alanları somutlaştırılır. Word dosyasının sonunda Avukat Halil Bakırcı ve Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu kaynak bilgisi yer alır.

Duruşmanın öne alınması dilekçesi örneği

Öne alma talebinde profesyonel uygulama notları

Mahkeme takvimi yoğun olduğundan her talebin kabul edilmesi beklenmemelidir. Bu nedenle dilekçe kısa fakat boş değil, ayrıntılı fakat tekrarsız kurulmalıdır. Aciliyetin başlangıç ve bitiş tarihleri, mevcut duruşma tarihine kadar gerçekleşecek zarar ve daha yakın tarihin neden çözüm üreteceği açıklanır.

Talebin reddedilmesi davanın esasına ilişkin olumsuz kanaat anlamına gelmez. Dosya normal takviminde sürer. Bu nedenle taraf, öne alma talebini dava stratejisinin yerine koymamalı; delil sunma, tanık bildirme, bilirkişi itirazı ve diğer usuli süreleri ayrıca izlemelidir.

Bir başka önemli nokta, öne alma ile mazeret talebinin karıştırılmamasıdır. Mevcut duruşmaya katılamayan taraf çoğu durumda mazeret ve yokluk sonuçlarını değerlendirmelidir. Öne alma ise mevcut günün gecikme doğurması nedeniyle daha erken tarih talebidir.

2026 değişikliği: HMK 147/3 ve üç aylık duruşma aralığı

16 Temmuz 2026 tarihli kanun değişikliğiyle HMK m.147’ye eklenen üçüncü fıkra, tahkikat aşamasındaki duruşmalar bakımından önemli ve güncel bir zaman kuralı getirmiştir. Buna göre duruşmalar arasındaki süre kural olarak üç aydan daha uzun olamaz. İşin niteliği gereği bilirkişi incelemesinin uzaması, istinabe yoluyla tahkikat işlemlerinin yürütülmesi veya benzeri zorunlu hâllerde hâkim gerekçesini belirtmek suretiyle daha uzun bir süre belirleyebilir. Bu yeni düzenleme, 2026 yılında duruşma gününün gereğinden ileri tarihe bırakıldığı dosyalarda öne alma talebinin değerlendirilmesinde ayrıca dikkate alınmalıdır.

Bu hüküm, her durumda tarafın istediği güne duruşma verilmesini sağlayan koşulsuz bir hak değildir. Öncelikle mevcut dosyanın hangi yargılama aşamasında olduğu, iki duruşma arasındaki gerçek süre, üç ayı aşan takvimin gerekçeli bir zorunluluğa dayanıp dayanmadığı ve bilirkişi, istinabe, tebligat veya başka bir bekleyen işlem bulunup bulunmadığı kontrol edilmelidir. Dilekçede HMK m.147/3’e dayanılacaksa, önceki duruşma tarihi ile yeni duruşma tarihi açıkça yazılmalı ve aradaki süre somut biçimde gösterilmelidir.

Üç ayı aşan duruşma tarihi ile aciliyet gerekçesi aynı şey değildir

Duruşmanın öne alınması iki farklı gerekçeyle gündeme gelebilir. Birincisi, 2026 tarihli HMK m.147/3 çerçevesinde duruşmalar arasındaki sürenin üç ayı aşması ve daha uzun süreyi haklı kılan zorunlu hâlin dosyada bulunmaması veya yeterince açıklanmamış olmasıdır. İkincisi ise üç aylık sınır aşılmasa bile sonradan ortaya çıkan sağlık, çocuk, barınma, ticari faaliyet veya başka somut bir aciliyet nedeniyle daha yakın bir tarihin istenmesidir. Profesyonel dilekçede bu iki dayanak birbirinden ayrılmalıdır.

Örneğin önceki duruşma 1 Eylül 2026’da yapılmış ve sonraki duruşma 15 Ocak 2027’ye bırakılmışsa aradaki süre üç ayı aşmaktadır. Dosyada uzun süre gerektiren bilirkişi incelemesi veya istinabe gibi zorunlu bir işlem yoksa HMK m.147/3 doğrudan önem kazanır. Buna karşılık sonraki duruşma 20 Kasım 2026’da olup üç aylık sınır aşılmıyorsa, tarafın yalnız “duruşma çok geç” demesi yerine sağlık, barınma veya başka somut aciliyetini belgelemesi gerekir.

Duruşmanın öne alınması talebinde dosya aşaması nasıl kontrol edilir?

1. Son duruşma veya ön inceleme tarihi UYAP tutanağından doğrulanır.
2. Bir sonraki duruşma tarihine kadar geçen süre hesaplanır.
3. Dosyanın tahkikat, ön inceleme veya başka bir aşamada olup olmadığı belirlenir.
4. Bilirkişi raporu, istinabe, müzekkere, tebligat veya beklenen başka işlem bulunup bulunmadığı incelenir.
5. Üç ayı aşan tarih varsa mahkemenin buna ilişkin gerekçesi kontrol edilir.
6. Ayrıca özel aciliyet varsa bunu gösteren belgeler ve son tarihler dilekçeye eklenir.

Bu kontrol yapılmadan yalnız HMK m.147/3 maddesinin yazılması yeterli değildir. Mahkeme, dosyanın işleyişini ve zorunlu tahkikat işlemlerini birlikte değerlendirir. Bununla birlikte 2026 değişikliğinden sonra duruşma aralıkları bakımından kanunda açık bir üst sınır kuralının bulunması, eski tarihli internet örneklerinin güncellenmesini zorunlu kılmıştır.

Öne alma ile duruşma mazereti ve erteleme talebi karıştırılmamalıdır

Öne alma talebi, mevcut duruşma gününün daha erken bir tarihe çekilmesini amaçlar. Mazeret dilekçesi ise belirlenen duruşmaya haklı nedenle katılamayacak taraf veya vekilin mazeretinin kabulü ve yargılamanın buna göre yürütülmesiyle ilgilidir. Bu iki başvurunun amacı, gerekçesi ve talep sonucu farklıdır. Mevcut duruşmaya katılamama sorunu varsa duruşma mazeret dilekçesi ayrıca değerlendirilmelidir.

Öne alma talebi yapılırken karşı tarafın hukuki dinlenilme ve hazırlanma hakkı korunmalıdır. Daha erken tarih belirlenmesinin tebligat ve kanuni hazırlık sürelerini imkânsız hâle getirmemesi gerekir. Bu sebeple “mahkemenin uygun göreceği en yakın tarih” ifadesi, kesin ve gerçekçi olmayan bir gün dayatılmasına göre daha sağlıklı bir talep biçimidir.

2026 için örnek gerekçelendirme mantığı

Dilekçede mevcut ve önceki duruşma tarihleri, dosyanın bekleyen işlemleri ve varsa özel aciliyet aynı kronoloji içinde yazılabilir. Örneğin “Son duruşma 3 Ağustos 2026 tarihinde yapılmış, bir sonraki duruşma 18 Aralık 2026 tarihine bırakılmıştır. Dosyada bilirkişi, istinabe veya daha uzun süreyi gerektiren bekleyen bir tahkikat işlemi bulunmamaktadır. HMK m.147/3’teki üç aylık kural ve ekte belgelenen sağlık zorunluluğu birlikte gözetilerek daha yakın gün verilmesini talep ediyoruz” şeklindeki mantık, soyut bir hızlandırma isteğine göre daha denetlenebilir bir başvuru ortaya koyar.

Diğer usul ve mahkeme başvuru örnekleri için Örnek Dilekçeler kütüphanesi kullanılabilir.

Talep reddedilirse dosya nasıl takip edilmelidir?

Öne alma talebinin kabul edilmemesi, davanın esası hakkında olumsuz bir değerlendirme değildir ve mevcut duruşma günü geçerliliğini korur. Taraf bu durumda tebligat, delil, bilirkişi, tanık ve diğer usul sürelerini normal şekilde izlemeye devam etmelidir. Duruşma aralığı HMK m.147/3’teki üç aylık kuralı aşıyorsa ve mahkeme daha uzun süre için zorunlu hâl gerekçesi belirtmişse, bu gerekçenin dosyadaki gerçek işlemle uyumlu olup olmadığı ayrıca değerlendirilebilir.

Talep sonrasında mahkemece yeni duruşma günü verilirse eski tarih üzerinden hareket edilmemeli; UYAP kaydı ve tebligat kontrol edilerek güncel tarih esas alınmalıdır. Vekil ve taraf takvimlerinin güncellenmesi, yeni tarih nedeniyle süresi değişen bir ara karar bulunup bulunmadığının incelenmesi de dosya yönetiminin parçasıdır.

Pratik kontrol: Dilekçe sunulmadan önce son duruşma tutanağı, yeni duruşma günü, bekleyen ara kararlar ve HMK 147/3 bakımından üç aylık süre hesabı aynı ekranda karşılaştırılmalıdır.

Bu kontrol, yanlış tarih veya yanlış hukuki dayanakla başvuru yapılması riskini azaltır.

Başvuru güncel mevzuata göre hazırlanmalıdır.

Duruşmanın öne alınması hakkında sık sorulan sorular

Duruşmayı öne almak hak mıdır?

Otomatik bir hak değildir; mahkemenin takdirinde değerlendirilir.

Hangi kanun maddesi uygulanır?

Özel bir genel “öne alma” maddesi yerine HMK’nın yargılamanın yürütülmesine ilişkin ilkeleri çerçeve oluşturur.

Sağlık gerekçesi yeterli midir?

Somut olayla bağlantılı ve belgeli olması gerekir; bazen mazeret talebi daha uygun olabilir.

Karşı taraf dinlenmeden karar verilebilir mi?

Mahkeme usuli durum ve tebligat şartlarına göre değerlendirir; savunma hakkı korunmalıdır.

Talep reddedilirse dava reddedilir mi?

Hayır; dava mevcut takviminde devam eder.

Dilekçeye belge eklemek gerekir mi?

Aciliyet iddiasını destekleyen belge talebi güçlendirir.

Ne kadar erken tarih istenir?

Belirli bir günü zorunlu tutmak yerine mahkemenin mümkün olan en yakın uygun günü istenir.

Word örneği kullanılabilir mi?

Evet; gerçek dosya ve aciliyet bilgileriyle uyarlanmalıdır.

Duruşma kalemden öne alınır mı?

Duruşma günü yargısal takvim konusudur; talep mahkemeye sunulur.

Avukat Halil Bakırcı bilgisi dosyada görünür mü?

Evet; örnek Word dosyasında kaynak ve vekil bilgisi korunur.

Kaynaklar ve E-E-A-T

Mevzuat Bilgi Sistemi, Resmî Gazete, Örnek Dilekçeler.

İçerik hazırlayan: Avukat Halil Bakırcı — Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu.