Tasarım Tesciline İtiraz Nasıl Yapılır? 3 Aylık Süre ve SMK 67-68 Rehberi 2026
Kısa ve net cevap: 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu’nun 67 ve 68. maddelerine göre, TÜRKPATENT tarafından tescil edilip Bülten’de yayımlanan bir tasarıma karşı üçüncü kişiler yayım tarihinden itibaren üç ay içinde gerekçeli ve yazılı itiraz yapabilir. İtiraz, tasarımın yenilik veya ayırt edici nitelik taşımadığı, tasarım tanımına girmediği, koruma dışında olduğu, başvuru sahibinin hak sahibi olmadığı veya SMK m.77’deki hükümsüzlük nedenlerinden birinin bulunduğu iddiasına dayanabilir. İtiraz için güncel TÜRKPATENT işlem ücreti ödenir ve deliller başvuruyla birlikte sunulur. TÜRKPATENT itirazı tescil sahibine bildirir; tarafların görüş ve delilleri Kurul tarafından değerlendirilir. İtiraz haklı bulunursa tasarım tescili tamamen veya şartları varsa kısmen iptal edilebilir; reddedilirse tescil yürürlükte kalır.
Tasarım tesciline itiraz ne zaman başlar?
Tasarım başvurusu TÜRKPATENT’in SMK m.64 kapsamındaki incelemesini geçip tescil edildiğinde Bülten’de yayımlanır. Üç aylık itiraz süresi bu yayım tarihinden itibaren hesaplanır. Tasarım sahibinin rakibe özel bildirim yaptığı tarih veya rakibin ürünü fiilen gördüğü tarih sürenin başlangıcı değildir.
Bülten düzenli izlenmediğinde itiraz süresi fark edilmeden geçebilir. Tasarım yoğun sektörlerde rakip şirket adları, ürün sınıfları ve görsel benzerlikler bakımından periyodik sicil izleme sistemi kurulmalıdır.
İtiraz süresi kaç aydır?
SMK m.67 uyarınca tescilin yayımından itibaren üç aydır. Bu süre tasarım rüçhanındaki altı aylık süre veya m.57’deki on iki aylık hoşgörü süresiyle karıştırılmamalıdır. Her biri farklı hukuki kurumu düzenler.
Üç aylık son gün elektronik başvuru ve ödeme işlemi tamamlanacak şekilde hesaplanmalıdır. Son gün yalnızca dilekçe hazırlamaya başlanması yeterli değildir.
Kimler tasarım tesciline itiraz edebilir?
Kanundaki itiraz sistemi, tescilden etkilenen üçüncü kişilere açıktır. Rakip tasarımcı, ürün üreticisi, önceki tasarım sahibi, gerçek hak sahibi olduğunu ileri süren kişi veya önceki telif/marka hakkı sahibi somut gerekçesine göre itirazda bulunabilir.
İtiraz edenin sıfatı ve dayandığı hak açıkça açıklanmalıdır. Hak sahipliği iddiasında devir, iş ilişkisi, sözleşme ve tasarımın kim tarafından oluşturulduğunu gösteren belgeler özellikle önemlidir.
Yenilik yokluğu itiraz gerekçesi midir?
Evet. SMK m.56’ya göre başvuru veya varsa rüçhan tarihinden önce kamuya sunulmuş aynı tasarım bulunuyorsa tasarım yeni değildir. Tasarımlar yalnızca önemsiz ayrıntılarda farklıysa Kanun onları aynı kabul eder.
İtiraz eden, önceki tasarımın tarihini ve kamuya erişilebilirliğini ispatlamalıdır. Eski katalog, yabancı tasarım sicili, internet arşivi, fuar kaydı, satış belgesi veya tarihli yayın kullanılabilir.
Ayırt edici nitelik yokluğu nasıl ileri sürülür?
Tescilli tasarımın bilgilenmiş kullanıcı üzerinde bıraktığı genel izlenim, daha önce kamuya sunulmuş bir tasarımın genel izleniminden farklı değilse ayırt edici nitelik şartı karşılanmaz. İtirazda en yakın önceki tasarım seçilmeli ve ortak görünüm özellikleri bütünsel olarak karşılaştırılmalıdır.
Farklılık saymak tek başına yeterli değildir. Tasarımcının seçenek özgürlüğü, sektörün tasarım yoğunluğu ve kullanıcının dikkat ettiği görünür özellikler açıklanmalıdır.
Tasarım tanımına girmeyen başvuruya itiraz edilebilir mi?
Evet. SMK m.55 anlamında ürünün görünümü olmayan soyut fikir, teknik yöntem veya bilgisayar programının kendisi tasarım korumasının konusu değildir. Tescil edilmiş dosyanın gerçekte tasarım tanımını karşılamadığı iddiası hükümsüzlük nedeni olarak itirazda ileri sürülebilir.
Grafik arayüz, grafik sembol veya ürün parçası gibi sınır alanlarda görünümün nasıl somutlaştığı tescil görselleri üzerinden incelenir.
Teknik fonksiyon gerekçesiyle itiraz edilebilir mi?
Evet. SMK m.58’e göre görünüm özelliğinin yalnızca ürünün teknik fonksiyonunun zorunlu sonucu olması veya belirli mekanik bağlantı için zorunlu biçim/boyutta bulunması koruma kapsamını etkiler. Tasarımın ayırt edici görünen esas özellikleri tamamen teknik zorunluluktan kaynaklanıyorsa itirazda bu husus ileri sürülebilir.
Teknik çizimler, standartlar, patent dokümanları ve mühendislik görüşleri itirazı güçlendirir.
Kamu düzeni veya genel ahlak itiraz nedeni midir?
SMK m.58 kapsamındaki kamu düzeni veya genel ahlaka aykırılık koruma dışı hâldir. Bu engelin tescil aşamasında gözden kaçtığı düşünülüyorsa itiraz gerekçesi yapılabilir.
İtiraz soyut değer yargısından değil somut tasarım içeriğinin Kanundaki engelle çatışmasından hareket etmelidir.
Gerçek tasarım sahibi olmayan kişinin tesciline itiraz edilebilir mi?
Evet. Tasarım hakkı gerçek hak sahibine aittir ve çalışan tasarımları gibi özel hak sahipliği hükümleri ayrıca bulunur. Başvuru sahibinin tasarım hakkını sözleşme, iş ilişkisi veya devir olmadan kendi adına tescil ettirdiği iddiası m.77 çerçevesinde ileri sürülebilir.
Bu tür itirazda yalnızca önceki görsel değil tasarımın yaratılma süreci, çizim dosyaları, e-postalar, iş sözleşmeleri ve devir belgeleri önemlidir.
Önceki telif hakkı itirazda kullanılabilir mi?
Bir tasarım aynı zamanda Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu kapsamında eser niteliği taşıyabilir. Başkasına ait önceki eserin izinsiz olarak tasarım tesciline konu edilmesi durumunda önceki haklar tasarımın geçerliliği bakımından ileri sürülebilir.
Önceki eserin sahipliği, yaratım tarihi ve tescilli tasarımla benzerliği belgeyle gösterilmelidir.
Önceki marka hakkı tasarım tescilini etkiler mi?
Tasarım içinde başkasına ait ayırt edici marka, logo veya işaret bulunabilir. Önceki sınai hak sahibinin hakları tasarım tesciliyle ortadan kalkmaz. SMK m.77’deki önceki hak bağlantısı ve ilgili marka hükümleri kapsamında itiraz veya hükümsüzlük gündeme gelebilir.
Marka ile tasarımın koruduğu nesneler farklı olsa da aynı görsel unsur iki hakkın çatışmasına neden olabilir.
İtiraz nasıl yapılır?
İtiraz TÜRKPATENT’in güncel elektronik işlem sistemi üzerinden ilgili tasarım tescili seçilerek yapılır. Dilekçede tescil numarası, itiraz edilen tasarım numarası, hukuki gerekçe ve deliller açıkça gösterilmelidir. Çoklu tescilde yalnızca bazı tasarımlara itiraz ediliyorsa bunlar tek tek belirtilmelidir.
İtiraz ücretinin 2026 resmi tarifesine göre doğru işlemle ödenmesi gerekir.
İtiraz dilekçesinde hangi belgeler bulunmalı?
- Tescil ve Bülten yayım bilgileri.
- İtiraz edenin kimlik ve varsa önceki hak belgeleri.
- Önceki tasarımların tarihli görselleri.
- Kamuya sunmayı gösteren katalog, internet, fuar veya satış kayıtları.
- Görsel karşılaştırma tablosu.
- Teknik fonksiyon iddiasında teknik dokümanlar.
- Hak sahipliği iddiasında sözleşme, çalışan kayıtları ve tasarım dosyaları.
- Gerekirse uzman görüşü.
İnternet çıktısı delil olur mu?
Olabilir; ancak sayfanın gerçek yayın tarihi ve içeriğin o tarihte kamuya erişilebilir olduğu güvenilir biçimde gösterilmelidir. Bugünkü ekran görüntüsünde “eski ürün” yazması tek başına önceki kamuya sunmayı ispatlamaz.
Web arşivi, ürün inceleme tarihi, eski sosyal medya kaydı, e-ticaret yorumları ve bağımsız yayınlar zaman damgasını güçlendirebilir.
Yabancı tasarım sicili delil olabilir mi?
Evet. Tescilli tasarımın yeniliği dünya çapında kamuya sunulan önceki tasarımlar bakımından değerlendirilir. EUIPO, WIPO veya yabancı tasarım ofisindeki daha eski yayım güçlü delildir. Belgenin tescil/yayım tarihi ve tasarım görselleri açık olmalıdır.
Yabancı belge gerekiyorsa tercüme ve belge doğrulama ihtiyaçları TÜRKPATENT usulüne göre yerine getirilmelidir.
TÜRKPATENT itirazı tasarım sahibine bildirir mi?
Evet. İtiraz tescil sahibinin savunma hakkı korunarak incelenir. Hak sahibi, önceki tasarımın tarihine, benzerliğine, kamuya erişilebilirliğine, teknik fonksiyon iddiasına veya hak sahipliği iddiasına karşı görüş ve delil sunabilir.
Karşı görüşte yalnızca “tasarımım farklıdır” demek yerine bilgilenmiş kullanıcı ve genel izlenim analizi yapılmalıdır.
İtirazı kim karara bağlar?
SMK m.68 çerçevesinde itiraz TÜRKPATENT’in ilgili yeniden inceleme karar mekanizması tarafından dosya üzerinden değerlendirilir. Gerekli görüldüğünde tarafların görüşleri ve sunulan deliller birlikte incelenir.
Karar, itirazın reddi veya tasarım tescilinin tamamen ya da ilgili kısmı bakımından iptali sonucunu doğurabilir.
Kısmi iptal mümkün mü?
Evet. Çoklu tasarım tescilinde hükümsüzlük nedeni yalnızca bazı tasarımlar bakımından oluşmuşsa yalnızca o tasarımlar iptal edilebilir. Ayrıca tasarımın belirli koruma özellikleri bakımından geçerliliği Kanunun kısmi hükümsüzlük ilkeleri içinde değerlendirilebilir.
İtiraz dilekçesinde hangi tasarım veya kapsamın neden geçersiz olduğu net gösterilmelidir.
İtiraz reddedilirse mahkemeye gidilebilir mi?
TÜRKPATENT’in nihai Kurul kararının yargısal denetimi SMK’nın Kurum kararlarına karşı dava hükümleri çerçevesinde Fikrî ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesinde istenebilir. Kurum kararının tebliğ tarihi dava süresi bakımından ayrıca takip edilmelidir.
İdari itiraz dosyasında sunulmayan delillerin mahkeme aşamasında her zaman aynı etkiyi yaratacağı varsayılmamalıdır; ilk itiraz güçlü hazırlanmalıdır.
Üç aylık itiraz kaçırılırsa tasarım artık tartışılamaz mı?
Hayır. İdari itiraz süresi geçse bile SMK m.77-79 şartları varsa tasarımın hükümsüzlüğü mahkemeden istenebilir. İdari itiraz daha hızlı ve sicil odaklı bir yol, hükümsüzlük davası ise yargısal yoldur.
Ancak süre kaçırmanın masraf ve süreç dezavantajı bulunduğu için Bülten izlemesi önemlidir.
Tasarım sahibi itiraz riskini nasıl azaltır?
- Başvuru öncesinde dünya çapında yenilik araştırması yapın.
- Kendi kamuya açıklamalarınızın tarihini belgeleyin.
- Tasarımcının hak devri ve çalışan ilişkilerini yazılı düzenleyin.
- Teknik zorunlu özellikleri başvuru görsellerinde doğru yönetin.
- Koruma istenmeyen parçaları açıkça kapsam dışında bırakın.
- Üçüncü kişilere ait logo, eser veya görselleri izinsiz kullanmayın.
- Tescil sonrası üç aylık Bülten döneminde bildirimleri takip edin.
İtiraz eden için stratejik kontrol listesi
- Üç aylık son günü yayım tarihinden hesaplayın.
- En güçlü önceki tasarımı seçin.
- Önceki tasarımın kamuya sunma tarihini ispatlayın.
- Genel izlenim analizini görsel tabloyla yapın.
- Her gerekçeyi SMK m.55-58 veya m.77’deki hukuki dayanağa bağlayın.
- Çoklu tescilde itiraz edilen tasarım numaralarını kesin belirtin.
- 2026 güncel TÜRKPATENT ücretini işlem günü kontrol edin.
- Elektronik başvuru ve ödeme belgesini saklayın.
Resmî kaynaklar ve ilgili rehberler
Güncel tasarım itiraz ve mevzuat bilgileri için TÜRKPATENT Tasarım ve TÜRKPATENT Mevzuat sayfaları esas alınmalıdır. Yenilik için SMK m.56 rehberimizi, inceleme için SMK m.64 rehberimizi, hükümsüzlük için SMK m.77-79 rehberimizi inceleyebilirsiniz.
Sık Sorulan Sorular
Tasarım tesciline itiraz süresi ne kadar?
Bülten yayımından itibaren üç aydır.
Yenilik yokluğu itiraz nedeni mi?
Evet. Başvuru/rüçhan öncesi aynı tasarım kamuya sunulmuşsa tescile itiraz edilebilir.
Ayırt edici nitelik yokluğu ileri sürülebilir mi?
Evet. Bilgilenmiş kullanıcı üzerindeki genel izlenim önceki tasarımdan farklı değilse itiraz gerekçesidir.
Teknik fonksiyon itiraz gerekçesi olabilir mi?
Evet. SMK m.58 kapsamındaki koruma dışı teknik özellikler ileri sürülebilir.
İtiraz TÜRKPATENT’e mi yapılır?
Evet. Güncel elektronik işlem sistemi üzerinden TÜRKPATENT nezdinde yapılır.
Bir tasarım iptal olursa çoklu tescilde diğerleri de iptal olur mu?
Hayır. İptal nedeni yalnızca belirli tasarımda varsa diğerleri yürürlükte kalabilir.
Üç aylık süre kaçırılırsa hükümsüzlük davası açılabilir mi?
SMK m.77-79 şartları varsa mahkemeden hükümsüzlük istenebilir.
Yabancı tasarım kaydı itiraz delili olabilir mi?
Evet. Önceki tarihli ve kamuya sunulmuş yabancı tasarım yenilik/ayırt edicilik değerlendirmesinde kullanılabilir.
Sonuç
SMK m.67-68 tasarım tescilinin Bülten yayımından sonra üç aylık idari denetim kapısını açık tutar. Etkili itiraz; süre takibi, doğru önceki tasarım, güvenilir kamuya sunma tarihi ve bilgilenmiş kullanıcıya göre genel izlenim karşılaştırmasına dayanır. Tescil sahibinin de aynı dönemde itiraz bildirimlerini aktif izleyip teknik ve hukuki karşı görüşünü zamanında sunması gerekir.
Hukukçu İncelemesi ve E-E-A-T
Bu içerik 11 Eylül 2026 tarihinde 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu m.67-68 ve bağlantılı m.55-58, m.77-79 hükümleri ile TÜRKPATENT’in güncel tasarım kaynakları esas alınarak hazırlanmıştır. Yazar ve inceleyen: Av. Halil Bakırcı, Mersin Barosu Sicil No: 3472.
Hukuki konu hakkında iletişim
İlk iletişimde konuyu, bulunduğunuz ülke veya ili ve varsa tebliğ ya da son işlem tarihini kısaca belirtebilirsiniz. T.C. kimlik numarası, sağlık verisi veya kişisel belge göndermeyiniz. Mesajlaşma tek başına hukuki görüş veya avukatlık ilişkisi oluşturmaz.
