E-İmza Islak İmza ile Aynı mı? 5070 m.5 ve HMK 205 | 2026

5070 m.5’e göre e-imza ıslak imza ile aynı mıdır?

5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’nun 5. maddesi, güvenli elektronik imzanın elle atılan imza ile aynı hukuki sonucu doğuracağını açık biçimde düzenler. Buradaki eşdeğerlik, elektronik ortamda oluşturulan irade açıklamasının yalnızca teknik bir kayıt olmaktan çıkıp imza hukukunun sonuçlarını doğurmasını sağlar. Taraflar bir elektronik belgeyi 5070 sayılı Kanun’un aradığı güvenli elektronik imza ile imzaladığında, sırf belgenin kâğıt üzerinde olmaması nedeniyle imzanın hukuki sonucu ortadan kalkmaz.

Bu hüküm özellikle ticari sözleşmeler, şirket içi karar ve yazışmalar, kamu başvuruları, UYAP işlemleri, elektronik ihale süreçleri ve elektronik belge yönetim sistemlerinde önem taşır. Bununla birlikte her dijital işaret güvenli elektronik imza değildir. Bir PDF üzerine imza resmi yapıştırmak, ad-soyad yazmak, tablet ekranına kalemle imza çizmek veya e-posta sonuna isim eklemek 5070 m.4 anlamında güvenli elektronik imza sayılmaz. Bu yöntemlerin delil değeri ayrıca değerlendirilebilir; ancak 5070 m.5’teki otomatik eşdeğerlik bunlara uygulanmaz.

Kanunun kullandığı kavram özellikle “güvenli elektronik imza”dır. Bu nedenle bir uyuşmazlıkta ilk soru belgenin elektronik olup olmadığı değil, kullanılan imza yönteminin 5070 m.4’teki güvenli elektronik imza şartlarını taşıyıp taşımadığıdır.

Hangi elektronik imza güvenli elektronik imzadır?

5070 sayılı Kanun m.4 güvenli elektronik imzayı dört temel unsur üzerinden tanımlar. İmza münhasıran imza sahibine bağlı olmalıdır; yalnızca imza sahibinin tasarrufunda bulunan güvenli elektronik imza oluşturma aracıyla oluşturulmalıdır; nitelikli elektronik sertifikaya dayanarak imza sahibinin kimliğinin tespitini sağlamalıdır ve imzalanmış elektronik veride sonradan değişiklik yapılıp yapılmadığının tespitini mümkün kılmalıdır.

Bu şartlar, e-imzanın yalnızca ekranda görünen bir şekil olmadığını gösterir. Güvenli e-imzada esas olan, imza sahibine özgü imza oluşturma verisi ile nitelikli elektronik sertifika arasındaki teknik ve hukuki bağdır. Sertifika, imza sahibinin kimliğini ve sertifika sağlayıcısını doğrulamaya yarar; imza doğrulama işlemi ise belge imzalandıktan sonra içerikte değişiklik olup olmadığını tespit etmeye imkân verir.

BTK’nın elektronik imzaya ilişkin güncel açıklamalarında da güvenli elektronik imzanın nitelikli elektronik sertifikaya dayandığı, imza sahibinin kimliğini tespit ettiği ve imzalanmış verideki değişikliğin belirlenebilmesini sağladığı belirtilmektedir. Bu nedenle “e-imza” ifadesi günlük dilde geniş kullanılsa bile hukuki eşdeğerlik bakımından güvenli elektronik imza ayrımı korunmalıdır.

HMK 205 e-imzalı belgeyi nasıl değerlendirir?

Hukuk Muhakemeleri Kanunu m.205/2, usulüne göre güvenli elektronik imza ile oluşturulan elektronik verilerin senet hükmünde olduğunu düzenler. Bu hüküm, 5070 m.5’teki maddi hukuk sonucunu ispat hukuku bakımından tamamlar. Kâğıt üzerinde imzalı bir senedin ispat sistemindeki işlevi ne ise, güvenli elektronik imzayla oluşturulmuş elektronik veri de kanunun öngördüğü şartlarda aynı sistem içinde değerlendirilir.

Senet hükmünde olmanın önemi, özellikle sözleşme ilişkisinin, borç ikrarının, teslim veya kabul beyanının, ticari mutabakatın ya da başka bir hukuki işlemin ispatında ortaya çıkar. Elektronik verinin güvenli e-imza ile oluşturulmuş olması, onu sıradan e-posta yazışmasından veya ekran görüntüsünden ayırır. Yine de belgenin hukuki işlem yönünden geçerliliği ile içeriğinin taraflar arasında nasıl yorumlanacağı ayrı konulardır. E-imza, hukuka aykırı veya geçersiz bir sözleşme hükmünü kendiliğinden geçerli hâle getirmez.

Mahkeme bakımından elektronik verinin teknik doğrulaması önemlidir. İmzanın sertifika bilgileri, geçerlilik durumu, imza zamanı, belgenin özet değeri ve doğrulama sonuçları incelenebilir. Elektronik belgenin yalnızca yazdırılmış kopyasına bakmak yerine özgün elektronik dosyanın korunması bu nedenle önemlidir.

Güvenli e-imzanın ispat gücü ne anlama gelir?

Güvenli elektronik imza, imza sahibinin elektronik belgedeki irade açıklamasıyla bağını teknik yöntemlerle kurar. İspat bakımından en önemli özellik, belgenin imzalandıktan sonra değiştirilip değiştirilmediğinin doğrulanabilmesidir. Bir metin imzalandıktan sonra içerikte değişiklik yapılırsa, doğrulama işlemi bütünlüğün bozulduğunu gösterebilir.

Bu özellik özellikle sonradan “metin değiştirildi”, “bu belgeyi ben imzalamadım” veya “imzalanan sürüm farklıydı” şeklinde uyuşmazlık çıkması hâlinde önem taşır. Mahkeme, gerektiğinde elektronik dosyayı ve doğrulama kayıtlarını inceleyebilir; teknik konularda bilirkişi değerlendirmesine başvurabilir. İmzanın geçerli bir nitelikli elektronik sertifikaya dayanıp dayanmadığı da kontrol edilir.

Tarafların elektronik belgeyi yalnızca PDF çıktısı olarak saklaması ispat imkânını zayıflatabilir. Çünkü çıktı üzerinde sertifikanın kriptografik doğrulaması yapılamaz. Bu nedenle e-imzalı sözleşme veya başvuru dosyalarında özgün elektronik dosya, imza doğrulama raporu, varsa zaman damgası ve teslim/iletim kayıtları birlikte saklanmalıdır.

Taranmış imza, PDF imzası ve ekran imzası güvenli e-imza mıdır?

Hayır. Islak imzanın taranarak PDF’ye yapıştırılması, imza görüntüsünün belgeye eklenmesi veya dokunmatik ekranda parmakla ya da kalemle çizilmesi tek başına 5070 m.4 anlamında güvenli elektronik imza oluşturmaz. Bu yöntemlerde nitelikli elektronik sertifika, güvenli imza oluşturma aracı ve kriptografik doğrulama unsurları bulunmayabilir.

Bu tür kayıtların hiç delil değeri olmadığı sonucu da çıkarılmamalıdır. HMK m.199 kapsamında elektronik veriler belge sayılabilir; e-posta, mesaj, ekran kaydı veya taranmış belge somut uyuşmazlıkta diğer delillerle birlikte değerlendirilebilir. Fakat bu değerlendirme ile 5070 m.5 ve HMK m.205/2’nin güvenli elektronik imzaya tanıdığı özel hukuki statü aynı değildir.

Bir sözleşmede yalnızca imza resmi bulunuyorsa karşı tarafın kimliği, belgenin gönderildiği e-posta adresi, tarafların sonraki davranışları, ödeme ve ifa kayıtları gibi ek deliller önem kazanır. Güvenli e-imza ise kimlik ve veri bütünlüğü açısından daha güçlü bir teknik doğrulama altyapısı sağlar.

Mobil imza da 5070 kapsamında aynı sonucu doğurur mu?

Mobil imzanın hukuki sonucu, kullanılan altyapının 5070 sayılı Kanun’daki güvenli elektronik imza şartlarını karşılayıp karşılamadığına bağlıdır. Güvenli elektronik imza nitelikli elektronik sertifikaya dayanır ve m.4’teki unsurları taşımalıdır. Teknik aracın USB token, akıllı kart veya mobil cihaz tabanlı olması tek başına hukuki sonucu belirlemez.

Bu nedenle “mobil imza” ifadesi ticari ürün adı olarak kullanıldığında hizmetin nitelikli elektronik sertifika ve güvenli imza şartlarını sağlayıp sağlamadığı kontrol edilmelidir. Güvenli elektronik imza niteliğini taşıyan mobil imza ile yapılan işlem m.5’teki hukuki sonucu doğurur.

Sözleşme e-imza ile imzalanabilir mi?

Kanunun özel şekle veya özel merasime bağlamadığı sözleşmeler kural olarak güvenli elektronik imza ile kurulabilir. Ticari hizmet sözleşmeleri, danışmanlık, lisans, tedarik, gizlilik, yazılım ve birçok özel hukuk ilişkisi bakımından sözleşmenin ayrıca tabi olduğu özel şekil şartı incelenir. Şekil serbestisi bulunan bir sözleşmede güvenli e-imza, elle atılan imzanın hukuki sonucunu doğurur.

Bununla birlikte sözleşmenin türü mutlaka kontrol edilmelidir. 5070 m.5, kanunların resmî şekle veya özel bir merasime tabi tuttuğu hukuki işlemlerin güvenli elektronik imza ile gerçekleştirilemeyeceğini düzenler. Teminat sözleşmeleri bakımından da kanundaki istisna dikkate alınır. Dolayısıyla “e-imza her sözleşmede geçerlidir” şeklinde sınırsız bir kural yoktur.

Sözleşmenin güvenli elektronik imza ile imzalanabildiği hâllerde tarafların aynı elektronik dosya sürümünü imzalaması önemlidir. Farklı sürümler imzalanmışsa hangi metin üzerinde iradelerin birleştiği uyuşmazlık konusu olabilir. Dosya adı, sürüm kaydı, zaman damgası ve iletim kayıtları bu nedenle saklanmalıdır.

E-imza ile hangi işlemler yapılamaz?

5070 m.5’teki temel istisna, kanunların resmî şekle veya özel bir merasime tabi tuttuğu hukuki işlemlerdir. BTK’nın açıklamalarında taşınmaz alım satımı ve evlenme gibi işlemler bu sınıra örnek gösterilmektedir. Çünkü bu işlemlerde yalnızca tarafların imzası yeterli değildir; kanunun öngördüğü resmî makam veya özel usul işlemin kurucu unsurudur.

İkinci önemli istisna teminat sözleşmeleridir. Bu nedenle garanti, kefalet ve başka teminat ilişkilerinde yalnızca 5070 m.5’e bakarak sonuç çıkarılmamalı; Türk Borçlar Kanunu ve özel düzenlemedeki şekil hükümleri birlikte incelenmelidir. Özellikle kefalette el yazısıyla belirtilmesi gereken unsurlar ve eş rızası gibi ayrı şartlar bulunabilir.

Bu istisnalar e-imzanın genel geçerliliğini ortadan kaldırmaz; yalnızca kanunun ek şekil güvencesi istediği işlemleri güvenli e-imzanın genel eşdeğerlik kuralından çıkarır.

E-imzalı belge nasıl doğrulanır?

Doğrulamada belgenin özgün elektronik dosyası kullanılmalıdır. İmza doğrulama yazılımı sertifikanın kimlik bilgilerini, sertifikanın nitelikli olup olmadığını, geçerlilik zamanını, iptal durumunu ve imzalanan verinin imzadan sonra değişip değişmediğini kontrol eder. Kullanılan imza formatına göre zaman damgası ve uzun dönem doğrulama verileri de incelenebilir.

Bir elektronik belgeyi teslim alan kişinin yalnız ekrandaki “imzalı” ibaresine güvenmemesi gerekir. Sertifikanın gerçekten nitelikli olup olmadığı ve imzanın doğrulanıp doğrulanmadığı kontrol edilmelidir. BTK, nitelikli elektronik sertifika sunan hizmet sağlayıcıların listesini yayımlar. Güncel sağlayıcı ve mevzuat bilgisi için BTK Elektronik İmza Mevzuatı sayfası esas alınabilir.

E-imzaya itiraz edilirse hangi kayıtlar korunmalıdır?

Uyuşmazlık çıkmadan önce özgün elektronik dosya, imza doğrulama raporu, sertifika bilgileri, varsa zaman damgası, dosyanın gönderildiği ve alındığı elektronik posta veya KEP kayıtları ve tarafların sözleşme sürecindeki yazışmaları saklanmalıdır. Özellikle iş dünyasında belgeyi yalnızca yazdırıp fiziksel dosyaya kaldırmak yeterli değildir.

İmzaya itiraz hâlinde belgenin teknik doğrulamasına ve sertifika zincirine bakılır. İmza oluşturma aracının yetkisiz kişi tarafından kullanıldığı iddiası varsa imza sahibinin aracı koruma yükümlülükleri, kayıp veya çalınma bildirimi ve sertifikanın iptal zamanı önem kazanır. Somut olayın sonucunu yalnızca sertifika sahibinin adı değil, teknik kayıtlar ve taraf davranışları birlikte belirler.

UYAP işlemleri bakımından uygulama sorunları için UYAP E-İmza Kurulumu 2026, elektronik belgenin HMK anlamındaki niteliği için HMK 199 Elektronik Belge Rehberi ve yurt dışı kullanım için Yurt Dışından E-İmza Kullanımı yazıları ayrıca incelenebilir.

Türkiye geneli ve Mersin uygulaması

5070 sayılı Kanun ülke genelinde uygulanır. Mersin’de faaliyet gösteren şirketlerin, serbest meslek mensuplarının ve bireylerin e-imzalı sözleşme veya başvurularında da aynı güvenli elektronik imza şartları geçerlidir. Uyuşmazlık Mersin’de görülse dahi elektronik imzanın teknik niteliği ulusal mevzuata göre belirlenir.

Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu bakımından elektronik imza incelemesinde önce belgenin özgün elektronik dosyası ve sertifika bilgileri korunur; ardından sözleşmenin ayrıca tabi olduğu şekil şartı değerlendirilir. Böylece “e-imza var, işlem mutlaka geçerlidir” veya “kâğıt yok, işlem geçersizdir” gibi iki hatalı genellemeden kaçınılır.

Şirketlerde e-imza kullanırken imza yetkisi ayrıca kontrol edilmeli mi?

Evet. Bir elektronik imzanın teknik olarak geçerli olması, imza sahibinin şirket adına o işlemi yapmaya hukuken yetkili olduğu anlamına tek başına gelmez. Tüzel kişilerde şirketi kimin temsil edeceği Türk Ticaret Kanunu, esas sözleşme, yönetim veya müdürlük kararları ve ticaret sicili kayıtlarıyla belirlenir. Güvenli elektronik imza imza sahibinin kimliğini ve belgenin bütünlüğünü doğrular; temsil yetkisinin kapsamı ise ayrıca incelenir. Bu nedenle şirket adına imzalanan elektronik sözleşmelerde nitelikli elektronik sertifikanın sahibi ile ticaret sicilinde veya iç yetki düzeninde işlem yapmaya yetkili kişinin aynı kişi olup olmadığı kontrol edilmelidir.

Bir çalışana şirket adına belirli elektronik platformlarda işlem yapma yetkisi verilmişse bu yetkinin kapsamı, süresi ve gerekiyorsa parasal limiti yazılı şekilde düzenlenmelidir. Teknik erişim verilmesi hukuki temsil yetkisinin sınırsız olduğu anlamına gelmez. Özellikle yüksek bedelli tedarik, kredi, garanti, lisans ve uzun süreli hizmet sözleşmelerinde imza yetkisi ile elektronik sertifika sahibinin eşleştirilmesi uyuşmazlık riskini azaltır.

E-imzalı belgeler ne kadar süre ve hangi biçimde saklanmalıdır?

Elektronik belgenin saklanmasında yalnız okunabilir bir PDF çıktısı değil, imza doğrulamasına imkân veren özgün elektronik dosya korunmalıdır. Dosyanın imza formatı, sertifika zinciri, varsa zaman damgası ve uzun dönem doğrulama bilgileriyle birlikte muhafaza edilmesi, yıllar sonra yapılacak teknik kontrolde önem taşır. Belgeyi farklı bir formata dönüştürmek veya yalnız taranmış kopyasını saklamak, kriptografik doğrulama verilerinin kaybına yol açabilir.

Saklama süresi ise belgenin hukuki niteliğine göre belirlenir. Ticari defter ve belgeler, sözleşmeler, personel kayıtları, vergi belgeleri ve dava dosyaları bakımından farklı kanuni saklama süreleri bulunabilir. Elektronik imzanın varlığı bu özel saklama sürelerini değiştirmez. İşletmeler, elektronik arşiv politikasını ilgili belgenin tabi olduğu özel mevzuata göre kurmalı ve imzalı özgün dosyanın değişmeden korunmasını sağlamalıdır.

Bir sözleşmenin farklı sürümleri e-imzalanırsa hangisi geçerli kabul edilir?

Elektronik imza, imzalanan belirli veri setine bağlanır. Bu nedenle taraflardan birinin “v1”, diğerinin “v2” olarak farklı içerikteki dosyaları imzalaması hâlinde yalnız imzanın varlığı tarafların aynı metin üzerinde anlaştığını göstermez. Sözleşme sürecinde tek nihai dosya oluşturulmalı, dosyanın özet değeri ve sürümü korunmalı, tarafların hangi dosyayı imzaladığı kayıt altına alınmalıdır. İmzadan sonra metin değiştirilirse güvenli elektronik imza doğrulaması bütünlüğün bozulduğunu gösterebilir.

Kurumsal uygulamada dosya adının yanı sıra belge yönetim sistemindeki sürüm numarası, imza zamanı, imzalayan kişi ve doğrulama sonucu birlikte saklanmalıdır. Böylece uyuşmazlık hâlinde yalnız görsel olarak benzer iki PDF değil, hangi elektronik verinin hangi kişi tarafından imzalandığı kesin biçimde karşılaştırılabilir.

Av. Halil Bakırcı tarafından hazırlanmış, Av. Emirhan Keskin tarafından incelenmiştir.

Yazar Bilgisi

Avukat Halil BAKIRCI, Mersin Barosu 3472 sicil numarasına kayıtlıdır. Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu bünyesinde ceza, aile, iş, gayrimenkul ve ticaret hukuku alanlarında hukuki danışmanlık ve dava takibi sunmaktadır.

İnceleyen: Av. Emirhan Keskin · Mersin Barosu Sicil No: 5507

Av. Halil Bakırcı profilini inceleyin →