Çocuk Eğitimevi Şartları 2026: 5275 m.15’te 3 Yıl, 5 Yıl ve 3 Aylık Değerlendirme
Kısa ve net cevap: 7593 sayılı Kanunla 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanunun 15. maddesi değiştirilmiştir. Çocuk hükümlülerin eğitimevine ayrılma durumu, çocuk kapalı ceza infaz kurumunda oluşturulan kurul tarafından en geç üçer aylık dönemlerle değerlendirilir. Olumsuz karar verilirse yeniden değerlendirme süresi altı ayı geçemez. Ayrıca kasten işlenen suçlardan toplam üç yıl veya daha az, taksirli suçlardan toplam beş yıl veya daha az hapis cezası bulunan çocukların kanundaki şartlarla doğrudan çocuk eğitimevine gönderilebilmesine imkân tanınmıştır.
Bu rehber 11 Eylül 2026 tarihinde yürürlükte bulunan 5275 sayılı Kanun m.15 ve 7593 sayılı Kanun esas alınarak hazırlanmıştır. 7593 sayılı Kanun 18 Ağustos 2026 tarihli ve 33344 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanmıştır.
Çocuk Eğitimevi Nedir?
Çocuk eğitimevleri, çocuk hükümlülerin eğitim, meslek edinme, topluma yeniden kazandırılma ve gelişim ihtiyaçlarının esas alındığı infaz kurumlarıdır. Çocuk kapalı ceza infaz kurumlarından farklı olarak eğitimevi sistemi, çocuğun eğitimini ve toplumsal uyumunu daha güçlü biçimde merkeze alır. Her çocuk hükümlü otomatik olarak eğitimevinde infaza başlamaz; 5275 sayılı Kanundaki şartlar uygulanır.
7593 sayılı Kanunla yapılan değişikliğin temel yönlerinden biri, çocuk hükümlünün bireysel özellikleri ve infaz sürecindeki gelişiminin düzenli değerlendirilmesidir. Böylece eğitimevine ayrılma kararı yalnız tek seferlik bir idari değerlendirme olmaktan çıkarılmış, belirli aralıklarla yeniden incelenmesi gereken bir sürece bağlanmıştır.
İnfaz hukukunda kurum türü, cezanın kendisinden ayrı bir konudur. Mahkeme hükmü hapis cezasını belirler; cezanın hangi kurumda ve hangi rejimle infaz edileceği 5275 sayılı Kanun ve ilgili ikincil mevzuat çerçevesinde yürütülür.
Üç Aylık Değerlendirme Kuralı Nasıl Uygulanır?
Yeni m.15 sistemi, çocuk kapalı ceza infaz kurumunda bulunan çocuğun eğitimevine ayrılma durumunun en geç üçer aylık dönemlerle değerlendirilmesini öngörür. Değerlendirmeye çocukların gelişimi ve ihtiyaçları konusunda görevli uzmanların katılımı kanunda özel olarak düzenlenmiştir. Amaç, çocuğun durumunu yalnız disiplin cezası olup olmadığı üzerinden değil, bütüncül infaz ve gelişim verileriyle incelemektir.
Kurul; çocuğun eğitim durumu, kurallara uyumu, psikososyal gelişimi, davranışları, güvenlik riski, suçun niteliği, aile ve sosyal koşullar gibi kanunda ve yönetmelikte öngörülen unsurları değerlendirir. Kararın olumlu olması halinde eğitimevine ayrılma işlemleri yürütülür. Olumsuz olması halinde yeniden değerlendirme yapılması gerekir.
Üç aylık dönem “bir kez değerlendirilir, sonra dosya kapanır” anlamına gelmez. Yeni sistemin özü periyodik incelemedir. Bu nedenle çocuk hükümlünün koşulları zaman içinde değiştikçe yeni değerlendirme yapılır.
Olumsuz Karardan Sonra Ne Zaman Yeniden Değerlendirme Yapılır?
7593 değişikliği, olumsuz karar sonrası yeniden değerlendirme süresine de üst sınır getirmiştir. Bu süre altı ayı geçemez. Böylece eğitimevine ayrılma talebi veya değerlendirmesi reddedilen bir çocuk için belirsiz ve çok uzun bekleme dönemlerinin önüne geçilmesi amaçlanmıştır.
Olumsuz kararın gerekçeli olması önemlidir. Hangi davranış, risk veya infaz verisinin eğitimevine ayrılmaya engel görüldüğü çocuğun ve müdafiinin denetleyebileceği açıklıkta olmalıdır. Sonraki değerlendirmede önceki olumsuzlukların devam edip etmediği ve çocuğun gelişimi ayrıca incelenir.
Disiplin cezası, kaçma girişimi, tutuklama kararı veya kanunda belirtilen başka engeller bulunduğunda kapalı kuruma dönüş ya da eğitimevine ayrılamama gündeme gelebilir. Ancak her olumsuzluk aynı hukuki sonucu doğurmaz; 5275 sayılı Kanun ve ilgili yönetmelik birlikte uygulanır.
Kasten İşlenen Suçlarda 3 Yıl Kuralı Nedir?
Yeni düzenleme, kasten işlenen suç veya suçlardan toplam üç yıl veya daha az hapis cezası bulunan çocuk hükümlüler için kanundaki diğer şartların da varlığı halinde doğrudan çocuk eğitimevinde infaza imkân tanır. Buradaki ölçüt, tek bir suçun cezası değil, kasten işlenen suçlar bakımından toplam hapis cezasıdır.
Üç yıl sınırının uygulanmasında kesinleşmiş ilamlar, cezaların toplanması ve infaz hesabı dikkate alınır. Çocuk hakkında birden fazla hüküm bulunması halinde her dosyayı tek tek üç yılın altında görüp sonuç çıkarmak doğru değildir; toplam ceza ve infaz durumu değerlendirilir.
Bu imkân mutlak değildir. Kaçma, güvenlik, disiplin veya kanunun kapalı kuruma alınmayı gerektirdiği diğer durumlar ayrıca uygulanır. Bu nedenle “cezam üç yıl, kesin eğitimevine giderim” şeklinde otomatik bir sonuç yoktur.
Taksirli Suçlarda 5 Yıl Kuralı Nedir?
Taksirle işlenen suç veya suçlar bakımından yeni m.15 daha yüksek bir sınır belirlemiştir: toplam beş yıl veya daha az hapis cezası. Taksirli trafik kazaları gibi dosyalarda çocuk hükümlünün cezası bu sınır içinde kalıyorsa ve kanundaki diğer şartlar sağlanıyorsa doğrudan eğitimevi sistemi gündeme gelebilir.
Kast ve taksir ayrımı ceza hukukunda suç vasfının temel unsurlarındandır. Bilinçli taksir bulunan dosyalarda mahkûmiyet hükmündeki suç vasfı esas alınır. İnfaz kurumu, kesinleşmiş hükmü değiştirerek eylemi yeniden nitelendiremez.
Kasten işlenen suçlardan gelen cezalarla taksirli suçlardan gelen cezaların birlikte bulunması halinde toplama ve kurum belirleme işlemi teknik infaz hesabı gerektirir. Bu durumda müddetname ve ilamların birlikte incelenmesi gerekir.
Eğitimevine Ayrılmayı Engelleyebilecek Durumlar
5275 sayılı Kanunun yeni sisteminde çocukların eğitimevinde bulunması eğitim ve iyileştirme odaklı olsa da kurum güvenliği ve infaz düzeni korunur. Kaçma veya kaçmaya teşebbüs, belirli disiplin yaptırımları, tutuklama kararı ya da mevzuatta gösterilen güvenlik nedenleri çocuğun kapalı kuruma alınmasına veya eğitimevine ayrılmasının ertelenmesine yol açabilir.
Bu durumlarda işlemin dayandığı maddi olayın doğru tespit edilmesi gerekir. Disiplin soruşturması tamamlanmadan kesinleşmiş bir olumsuzluk gibi değerlendirme yapılması, olayın niteliğine göre hukuki itiraz konusu olabilir. Çocuğun savunması alınmalı ve karar gerekçeli olmalıdır.
İnfaz işlemlerine karşı başvuru yolu, işlemin türüne göre infaz hâkimliği ve ilgili mevzuat çerçevesinde değerlendirilir. Süreler tebliğ edilen karar ve işlem türüne göre değişebileceğinden somut karar metni incelenmelidir.
Çocuk Hükümlü İçin Bireyselleştirilmiş Müdahale Neden Önemli?
7593 sayılı Kanunun çocuk infaz sistemindeki yaklaşımı yalnız kurum türü değiştirmek değildir. Çocuğun bireysel özellikleri, aile yapısı, eğitim durumu, psikososyal koşulları ve suçun niteliğine göre müdahale planı oluşturulması hedeflenir. Çocuk infazının yetişkin infazından temel farklarından biri budur.
Eğitimine devam eden çocuğun okul bağlantısının korunması, meslek edinmesi, bağımlılık veya davranışsal riskler için destek alması ve ailesiyle sağlıklı bağ kurması yeniden suç işlemeyi azaltmaya yönelik infaz amaçları arasındadır. Bu nedenle eğitimevine ayrılma değerlendirmesinde yalnız geçmişteki suç değil, infaz sürecindeki gelişim de dikkate alınır.
Olumlu davranış ve eğitim başarısı otomatik tahliye sağlamaz; ancak iyi hâl ve kurum türü değerlendirmesinde mevzuat çerçevesinde önem taşır. Koşullu salıverilme hesabı ise 5275 m.107’deki ayrı kurallara tabidir.
Koşullu Salıverilme ile Eğitimevi Aynı Şey Değildir
Çocuk eğitimevine ayrılmak, çocuğun tahliye olduğu anlamına gelmez. Hapis cezasının infazı devam eder; yalnız infaz kurumu ve rejimi değişir. Koşullu salıverilme ise cezanın belirli kısmının kurumda iyi hâlli geçirilmesinden sonra, kanuni şartlarla cezanın kalan bölümünün dışarıda denetim altında infaz edilmesine ilişkin ayrı kurumdur.
7593 sayılı Kanun çocukların koşullu salıverilme hesabında da değişiklik yapmıştır. Belirli ağır suçlar hariç olmak üzere 15 yaşından önce infaz kurumunda geçirilen bir günün koşullu salıverilme hesabında iki gün sayılmasına ilişkin özel hüküm bulunmaktadır. Bu konu eğitimevi kurallarından ayrı hesaplanır.
Dolayısıyla “eğitimevine geçti, tahliye tarihi değişti” sonucuna otomatik gidilemez. Müddetname, koşullu salıverilme tarihi, hak ederek tahliye tarihi ve kurum türü ayrı ayrı kontrol edilmelidir.
Başvuru ve İtirazda Hangi Belgeler Kontrol Edilir?
Çocuk hükümlünün kesinleşmiş mahkeme ilamları, müddetname, suç tarihleri, suçların kast/taksir niteliği, toplam ceza süresi, disiplin kararları, eğitim belgeleri, kurum gözlem ve değerlendirme kayıtları ve varsa psikososyal raporları incelenir. Üç veya beş yıllık sınır bakımından yalnız tek bir kararın sonuç cezasına bakmak yeterli değildir.
Kurulun olumsuz kararı varsa gerekçesi ve yeni değerlendirme tarihi kontrol edilmelidir. Yeniden değerlendirme süresinin altı ayı aşması veya kararın hukuki dayanağının bulunmaması halinde uygun başvuru yolu değerlendirilir.
7593 sayılı Kanunun resmi kabul ve yayım bilgileri TBMM Kanun Bilgi Sisteminde yer almaktadır. Çocuk ceza süreci için çocuk ceza yargılaması rehberi de incelenebilir.
Sık Sorulan Sorular
Çocuk eğitimevine geçiş kaç ayda bir değerlendirilir?
Yeni 5275 m.15 sistemi uyarınca en geç üçer aylık dönemlerle değerlendirme yapılır.
Olumsuz karardan sonra yeniden değerlendirme en geç ne zaman yapılır?
Yeniden değerlendirme süresi altı ayı geçemez.
Kasten işlenen suçta doğrudan eğitimevi sınırı kaç yıldır?
Kanundaki diğer şartlarla birlikte kasten işlenen suçlardan toplam üç yıl veya daha az hapis cezası bakımından doğrudan eğitimevi imkânı düzenlenmiştir.
Taksirli suçlarda sınır kaç yıldır?
Taksirli suçlardan toplam beş yıl veya daha az hapis cezası bakımından kanuni imkân bulunmaktadır.
Eğitimevine geçmek tahliye olmak mıdır?
Hayır. Hapis cezasının infazı devam eder; değişen kurum ve infaz rejimidir.
Üç yıl cezası olan her çocuk kesin eğitimevine gider mi?
Hayır. Ceza sınırı yanında kanundaki güvenlik, disiplin ve diğer şartlar da değerlendirilir.
Hukukçu İncelemesi ve E-E-A-T
İçerik 11 Eylül 2026 itibarıyla 5275 sayılı Kanun m.15 ve 7593 sayılı Kanunun yürürlükteki hükümlerine göre hazırlanmıştır.
Av. Halil BAKIRCI – Mersin Barosu Sicil 3472
(E-İMZALIDIR)
Hukuki konu hakkında iletişim
İlk iletişimde konuyu, bulunduğunuz ülke veya ili ve varsa tebliğ ya da son işlem tarihini kısaca belirtebilirsiniz. T.C. kimlik numarası, sağlık verisi veya kişisel belge göndermeyiniz. Mesajlaşma tek başına hukuki görüş veya avukatlık ilişkisi oluşturmaz.
