İşyeri Hekimi ve İş Güvenliği Uzmanı Zorunlu mu? 6331 m.6 | 2026

6331 m.6’nın Temel Kuralı Nedir?

6331 m.6, iş sağlığı ve güvenliği hizmetlerinin profesyonel destekle yürütülmesini düzenler. İşverenin ilk seçeneği, işyerindeki çalışanlar arasında gerekli belge ve niteliğe sahip iş güvenliği uzmanı ve işyeri hekimi varsa bunları görevlendirmektir. İşyerinde gerekli nitelikte personel bulunmuyorsa işveren, yetkilendirilmiş ortak sağlık ve güvenlik biriminden hizmet alabilir.

Kanunun sistemi “hizmet satın alındı, sorumluluk bitti” sistemi değildir. İş sağlığı ve güvenliği profesyonelleri risklerin belirlenmesi, öneri geliştirilmesi, sağlık gözetimi, eğitim, saha incelemesi ve mevzuat takibi gibi uzmanlık görevlerini yürütür. Fakat önerilerin uygulanması, bütçe ayrılması, ekipman sağlanması, çalışma düzeninin değiştirilmesi ve denetim işverenin yönetim yetkisindedir.

İşveren gerekli belgeye kendisi sahipse, işyerinin tehlike sınıfı ve çalışan sayısı dikkate alınarak hizmeti kendisi de üstlenebilir. Ayrıca 50’den az çalışanı bulunan az tehlikeli işyerleri için Bakanlık eğitimini tamamlayan işveren veya işveren vekiline ayrı bir kolaylık tanınmıştır. Bu kolaylık sağlık gözetimi dışındaki hizmetlerle sınırlıdır.

İşyerinde Hangi İSG Profesyonelleri Görevlendirilir?

Görevlendirme süresi, işyerinin tehlike sınıfı ve çalışan sayısına göre ilgili yönetmeliklerde belirlenen süreler üzerinden hesaplanır. Bir kişinin işyerinde yalnızca isminin kayıtlı olması yeterli değildir; mevzuatın öngördüğü asgari çalışma süresi fiilen sağlanmalıdır.

İş güvenliği uzmanı seçiminde işyerinin tehlike sınıfı önemlidir. Kanun m.8 ve alt düzenlemeler A, B ve C sınıfı belge sistemini düzenler. Uzmanın belge sınıfı işyerinin tehlike sınıfına uygun olmalıdır. Geçici yetkilendirme hükümleri varsa bunların güncel yürürlük durumu ayrıca kontrol edilir.

1 Ocak 2025’te Ne Değişti?

6331 sayılı Kanunun iş sağlığı ve güvenliği hizmetlerine ilişkin bazı hükümleri, kamu kurumları ile 50’den az çalışanı bulunan az tehlikeli işyerleri bakımından yıllarca ertelendi. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının güncel açıklamalarına göre bu ertelenmiş yükümlülükler 1 Ocak 2025 itibarıyla yürürlüğe girdi. Bakanlık 2025 ve 2026 açıklamalarında bu kapsam genişlemesini açıkça duyurdu.

Dolayısıyla 2026 yılı itibarıyla apartman yönetimi, küçük ofis, hukuk bürosu, muhasebe bürosu, market, terzi veya benzeri az tehlikeli işyerlerinde yalnızca çalışan sayısının 50’den az olması profesyonel İSG hizmeti yükümlülüğünü otomatik olarak kaldırmaz. Küçük işyerleri için işveren veya işveren vekilinin Bakanlıkça belirlenen eğitimi tamamlayarak bazı hizmetleri kendisinin yürütmesi mümkündür; ancak bu, yükümlülüğün hiç bulunmadığı anlamına gelmez.

Kamu işyerleri yönünden de aynı şekilde iş güvenliği uzmanı ve işyeri hekimi görevlendirme sisteminin uygulanması gerekir. Kamu veya özel sektör ayrımı, Kanunun kapsam ve istisna maddeleri dışında genel görevlendirme borcunu ortadan kaldırmaz.

50’den Az Çalışanı Olan Az Tehlikeli İşyerlerinde Kural Nedir?

Bu işyerleri için Kanun m.6’da özel kolaylık bulunmaktadır. Belirlenen niteliklere ve gerekli belgeye sahip olmayan işveren veya işveren vekili, Bakanlıkça ilan edilen eğitimleri tamamlamak ve gereken sistemi kurmak şartıyla işe giriş ve periyodik muayeneler ile tetkikler hariç iş sağlığı ve güvenliği hizmetlerini yürütebilir.

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının güncel SSS açıklamasında, eğitimini tamamlayarak e-sertifika almaya hak kazanan işveren veya işveren vekilinin kendi işyerindeki görevlendirmesinin İSG-KATİP üzerinden yapılması gerektiği belirtilmektedir. Sağlık raporları yönünden ise 50’den az çalışanı bulunan az tehlikeli işyerleri için işyeri hekiminin yanında kamu sağlık hizmet sunucuları veya aile hekimleri de yetkilidir.

Bu kolaylık yalnızca hem çalışan sayısı 50’den az hem de işyeri az tehlikeli sınıfta ise uygulanır. İşyerinin tehlike sınıfı tehlikeli veya çok tehlikeli ise bu istisnadan yararlanılamaz. Çalışan sayısı 50 veya üzerine çıktığında da özel düzenlemenin şartları ortadan kalkar.

OSGB’den Hizmet Almak Ne Anlama Gelir?

Ortak Sağlık ve Güvenlik Birimi, Bakanlıkça yetkilendirilmiş ve işyerlerine iş sağlığı ve güvenliği hizmeti sunabilen bir yapıdır. İşverenin kendi çalışanları arasında uygun profesyonel bulunmadığında hizmetin tamamı veya bir kısmı OSGB’den alınabilir. Hizmet sözleşmesinde iş güvenliği uzmanı, işyeri hekimi ve gerekiyorsa diğer sağlık personelinin görevlendirmesi düzenlenir.

OSGB seçilirken yalnızca fiyat değil, yetki belgesinin geçerliliği, görevlendirilecek profesyonellerin belge sınıfı, hizmet süreleri, işyerine fiili ziyaret planı ve kayıt düzeni incelenmelidir. İSG-KATİP üzerinde sözleşmenin onaylanmış olması önemlidir. Kağıt üzerinde imzalanmış ancak sistemde doğru eşleşmeyen görevlendirme, uygulamada ciddi sorun yaratır.

OSGB’nin işverene rapor ve öneri vermesi, işverenin bu önerileri değerlendirme ve gerekli tedbirleri uygulama borcunu ortadan kaldırmaz. İşyerinde hayati risk varsa üretim yöntemi veya ekipmanın değiştirilmesi konusunda nihai yönetim kararı işverene aittir.

İşveren İSG Hizmetini Kendisi Yürütebilir mi?

İşveren gerekli iş güvenliği uzmanlığı veya işyeri hekimliği belgesine sahipse, işyerinin tehlike sınıfı ve çalışan sayısına göre gerekli hizmeti kendisi üstlenebilir. Belgesiz işveren içinse yalnızca 50’den az çalışanı bulunan az tehlikeli işyerlerine özgü eğitimli işveren modeli vardır.

Eğitimi tamamlayan küçük işyeri işvereninin yetkisi sınırsız değildir. Sağlık gözetimi, işe giriş ve periyodik muayene bu kolaylığın dışında tutulmuştur. İşveren risk değerlendirmesi, eğitim organizasyonu, acil durum hazırlığı ve mevzuatın öngördüğü diğer süreçleri yürütürken de kanuni sorumluluğunu taşımaya devam eder.

Diğer Sağlık Personeli Ne Zaman Zorunludur?

6331 m.6’ya göre on ve daha fazla çalışanı bulunan çok tehlikeli sınıftaki işyerlerinde diğer sağlık personeli görevlendirilir. Ancak işyeri hekiminin tam süreli görevlendirilmesi gereken işyerlerinde diğer sağlık personeli ayrıca görevlendirilmez.

İşyerinin çalışan sayısı veya tehlike sınıfı değiştiğinde bu yükümlülük de yeniden kontrol edilmelidir. Çok tehlikeli işyerinde çalışan sayısının 10’un altına inmesi veya üstüne çıkması, profesyonel kadronun kapsamını etkileyebilir.

İSG-KATİP Görevlendirmesi Neden Önemlidir?

İSG-KATİP, iş güvenliği uzmanı, işyeri hekimi ve diğer sağlık personeli sözleşmelerinin elektronik olarak yürütüldüğü sistemdir. İşverenin hizmeti kendi çalışanından, dışarıdan OSGB’den veya küçük işyeri işveren modeliyle sağlaması halinde sistem üzerindeki görevlendirmelerin doğru yapılması gerekir.

İşyeri sicil bilgileri, tehlike sınıfı, çalışan sayısı ve görevlendirme sözleşmelerindeki uyumsuzluklar uygulamada hizmet süresinin yanlış hesaplanmasına yol açabilir. Bu nedenle NACE kodu ve tehlike sınıfı ile SGK işyeri sicil bilgilerinin güncelliği kontrol edilmelidir.

Uzman ve Hekim Görevlendirilince İşverenin Sorumluluğu Biter mi?

Hayır. 6331 m.4/2 gereği işyeri dışındaki uzman kişi ve kuruluşlardan hizmet alınması işverenin sorumluluğunu ortadan kaldırmaz. m.4/3 de çalışanların yükümlülüklerinin işverenin sorumluluğunu etkilemeyeceğini düzenler. Bu nedenle görevlendirme, işverenin yönetim ve denetim borcunun yerine geçmez.

İş güvenliği uzmanı veya işyeri hekimi mevzuata aykırılık ve hayati tehlike tespit ettiğinde bunu yazılı olarak işverene bildirir. İşverenin bildirimleri kayıt altına alması, gerekli işlemi yapması ve sonucu takip etmesi gerekir. Sadece “uzman atadım” şeklindeki yaklaşım kanunun aradığı fiili koruma düzeyini sağlamaz.

2026 İçin İşverenin Uygulama Adımları

1. SGK işyeri sicili ve ana NACE kodunu kontrol edin.
2. Tehlike sınıfını doğrulayın.
3. Güncel çalışan sayısını belirleyin.
4. İş güvenliği uzmanı ve işyeri hekimi ihtiyacını hesaplayın.
5. Çok tehlikeli ve en az 10 çalışan varsa diğer sağlık personeli yükümlülüğünü kontrol edin.
6. Küçük az tehlikeli işyeriyseniz işveren eğitim modelinin şartlarını değerlendirin.
7. Görevlendirmeleri İSG-KATİP üzerinde tamamlayın.
8. Profesyonellerin fiili çalışma sürelerini ve saha faaliyetlerini izleyin.
9. Yazılı öneri ve tespitleri termin vererek sonuçlandırın.
10. Çalışan sayısı veya tehlike sınıfı değiştiğinde sistemi yeniden kontrol edin.

Resmî Kaynaklar ve İlgili Rehberler

• İSG Genel Müdürlüğü
• Bakanlık İSG Sıkça Sorulan Sorular
• 6331 m.4 işveren yükümlülükleri