İşverenin İş Kazası Kayıt ve Bildirim Yükümlülüğü: 6331 m.14 (2026)

6331 sayılı Kanun m.14 iş kazası bildirimi için ne diyor?

6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu m.14 işverenin iş kazası ve meslek hastalıklarını kayıt altına alma ve bildirme yükümlülüğünü düzenler. İşveren bütün iş kazalarının ve meslek hastalıklarının kaydını tutmak, gerekli incelemeleri yapmak ve bunlarla ilgili rapor düzenlemek zorundadır. İş kazasının Sosyal Güvenlik Kurumuna bildirilmesi için kanunda açık bir süre vardır: kazadan sonraki üç iş günü.

Bu süre işveren bakımından emredici bir yükümlülüktür. Kaza küçük görülse, çalışanın aynı gün işine döndüğü düşünülse veya taraflar kendi aralarında anlaşsa bile hukuken iş kazası niteliği taşıyan olay bakımından bildirim yükümlülüğü değerlendirilir. İş kazasının sonuçları ilk anda hafif görünse de sonradan sağlık kaybı ortaya çıkabilir.

Bildirim yükümlülüğü yalnız SGK’ya elektronik form göndermekten ibaret değildir. Olayın işyeri kayıtlarına geçirilmesi, gerekli incelemenin yapılması, nedenlerin belirlenmesi ve benzer kazaların önlenmesi için düzeltici tedbir alınması işverenin iş sağlığı ve güvenliği sisteminin parçasıdır.

Hangi olay iş kazası sayılır?

İş kazası kavramı 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu bakımından ayrıca tanımlanmıştır. Sigortalının işyerinde bulunduğu sırada, işveren tarafından yürütülmekte olan iş nedeniyle, görevle başka yere gönderilmesi sırasında, emziren kadın sigortalının mevzuattaki süt izni sırasında veya işverence sağlanan taşıtla işe gidiş-geliş sırasında meydana gelen ve sigortalıyı bedenen ya da ruhen engelli hâle getiren olaylar somut şartlara göre iş kazası kabul edilir.

İş kazasının mutlaka makineye sıkışma, yüksekten düşme veya ağır yaralanma şeklinde olması gerekmez. Kayma-düşme, işyerinde şiddet, iş nedeniyle trafik olayı, kimyasal maruziyet, iğne batması veya işin yürütümüyle bağlantılı ani sağlık olayı da şartları varsa iş kazası niteliği taşıyabilir.

Bir olayın iş kazası olup olmadığı konusunda tereddüt varsa işverenin tek taraflı “bu iş kazası değildir” kararı kesin hukuki sonuç doğurmaz. Olayın zamanı, yeri, iş ilişkisi ve sağlık sonucu SGK ve gerektiğinde yargı mercilerince değerlendirilir. Bildirimden kaçınmak yerine olayın doğru ve eksiksiz kayda geçirilmesi gerekir.

SGK bildirim süresi kayıt yükümlülüğünden nasıl ayrılır?

6331 m.14 bakımından işverenin olay kaydı, inceleme ve raporlama yükümlülüğü ile SGK’ya üç iş günlük bildirim yükümlülüğü birlikte yürür; biri diğerinin yerine geçmez. Üç iş gününün 4/a ve 4/b statüsüne göre hesabı, kolluğa derhal bildirim ve işverenin kontrolü dışındaki kazada öğrenme tarihi 5510 m.13 hükümleriyle birlikte değerlendirilir.

SGK’nın resmî örneğinde pazartesi meydana gelen kazanın en geç perşembe, çarşamba meydana gelen kazanın ise en geç pazartesi bildirilmesi gerektiği belirtilir. Ayrıntılı süre hesabı için 5510 m.13 iş kazası bildirim süresi rehberini kullanın.

SGK iş kazası bildirimini kim yapmak zorundadır?

6331 m.14 kapsamındaki bildirim yükümlüsü işverendir. Tüzel kişi işverenlerde işlem işveren vekili, insan kaynakları, mali müşavir veya yetkilendirilmiş personel tarafından teknik olarak yapılabilir; ancak kanuni yükümlülük işverene aittir.

İş sağlığı ve güvenliği uzmanı veya işyeri hekiminin kazayı kayıt altına alması, işverenin SGK’ya bildirim yükümlülüğünün yerine geçtiği anlamına gelmez. Benzer biçimde çalışanın hastanede “iş kazası” beyanında bulunması da işverenin üç iş günlük bildirim sorumluluğunu kaldırmaz.

Alt işveren bulunan işyerlerinde kazaya uğrayan kişinin hangi işverenin sigortalısı olduğu önemlidir. Kendi sigortalısına ilişkin bildirim yükümlülüğü ilgili işverendedir. Bununla birlikte asıl işveren-alt işveren ilişkisindeki iş sağlığı ve güvenliği koordinasyonu ve diğer sorumluluklar ayrıca değerlendirilir.

İş kazası bildirimi nereye ve nasıl yapılır?

İş kazası Sosyal Güvenlik Kurumuna bildirilir. Uygulamada SGK’nın elektronik iş kazası ve meslek hastalığı bildirim sistemi kullanılır. İşveren, kazanın tarihi, yeri, oluş şekli, sigortalı bilgileri ve sağlık sonucu gibi istenen alanları doğru doldurmalıdır.

Elektronik bildirimin tamamlanması sonrasında sistem tarafından üretilen kayıt veya belge saklanmalıdır. Bildirimde maddi hata yapılmışsa yanlışlığı gizlemek yerine SGK usulüne uygun düzeltme yapılmalıdır. Olayın oluş biçimini gerçeğe aykırı yazmak ileride sosyal güvenlik, tazminat ve ceza dosyalarında ciddi ispat sorunu doğurur.

SGK bildirimi dışında, olayın niteliğine göre kolluk, iş müfettişliği, Cumhuriyet savcılığı veya başka makamların süreçleri de gündeme gelebilir. Özellikle ağır yaralanma veya ölümle sonuçlanan olaylarda adli süreç ayrı yürür.

İşverenin iş kazasını kayıt altına alma yükümlülüğü nedir?

6331 m.14 işverenin bütün iş kazalarının kaydını tutmasını, gerekli incelemeleri yapmasını ve bunlarla ilgili rapor düzenlemesini emreder. Bu yükümlülük, yalnız ceza veya tazminat riskine karşı belge oluşturmak için değil, aynı tehlikenin yeniden gerçekleşmesini önlemek için vardır.

İncelemede kazanın kök nedenleri belirlenmelidir. Yetersiz eğitim, koruyucu ekipman eksikliği, makine koruyucusunun bulunmaması, yanlış çalışma yöntemi, aşırı çalışma, uygun olmayan zemin veya denetim eksikliği gibi nedenler somut biçimde değerlendirilmelidir.

İşveren yalnız “çalışanın dikkatsizliği” şeklindeki genel ifadeyle incelemeyi kapatmamalıdır. İş sağlığı ve güvenliği hukukunun temel yaklaşımı, tehlikeyi kaynağında önleme ve sistematik risk kontrolüdür. Çalışanın davranışı kadar iş organizasyonu ve denetim de incelenir.

Ramak kala olaylar da kayda alınmalı mı?

Evet. 6331 m.14 yalnız yaralanmayla sonuçlanan kazaları değil, işyerinde meydana gelen ancak yaralanma veya ölüme neden olmadığı hâlde işyeri ya da iş ekipmanının zarara uğramasına yol açan veya zarar verme potansiyeli bulunan olayların da incelenmesini ve raporlanmasını öngörür.

Ramak kala kayıtları, büyük kazalar meydana gelmeden önce sistem açığını göstermesi bakımından çok değerlidir. Yüksekten düşen ancak kimseye çarpmayan malzeme, koruyucusu açılmış makine, elektrik kaçağı veya devrilme tehlikesi gibi olaylar “kimse yaralanmadı” denilerek yok sayılmamalıdır.

Bu olaylar için SGK’ya iş kazası bildirimi her durumda gerekmez; çünkü sigortalıyı bedenen veya ruhen etkileyen iş kazası şartı oluşmamış olabilir. Ancak işverenin işyeri içi kayıt, inceleme ve önleyici tedbir yükümlülüğü devam eder.

İş kazası üç iş gününden sonra bildirilirse ne olur?

Geç bildirim, işverenin kanuni süresinde bildirim yükümlülüğünü ihlal ettiği anlamına gelir. İşveren kazayı hiç bildirmemek yerine gecikmiş de olsa doğru şekilde bildirmelidir. Geç bildirim, olayın iş kazası niteliğini kendiliğinden ortadan kaldırmaz.

6331 sayılı Kanun bakımından idari para cezası gündeme gelir. Ayrıca 5510 sayılı Kanun kapsamında SGK’nın geç bildirim nedeniyle yaptığı veya yapmak zorunda kaldığı bazı ödemeleri işverenden talep etmesine ilişkin mali sonuçlar doğabilir. Somut sonuç, sigortalılık statüsü ve olayın koşullarına göre belirlenir.

İşverenin “çalışan haber vermedi” savunması her olayda yeterli değildir. Kaza işverenin veya yetkili personelin bilgisi dâhilindeyse kanuni süre işlemeye başlar. İşyerinde etkili olay bildirim sistemi kurulması işverenin organizasyon yükümlülüğünün parçasıdır.

Geç iş kazası bildiriminde idari para cezası uygulanır mı?

Evet. 6331 sayılı Kanunun m.26 hükmü, Kanunda öngörülen yükümlülüklere aykırılık hâllerinde idari para cezalarını düzenler. İş kazasının kanuni sürede SGK’ya bildirilmemesi de yaptırıma bağlanmıştır.

İdari para cezasının 2026 yılı tutarı yeniden değerleme ve işyerinin çalışan sayısı ile tehlike sınıfına göre uygulanacak artırım kuralları nedeniyle güncel resmi cetvelden kontrol edilmelidir. Bu nedenle yalnız eski yıllardaki rakamlar esas alınmamalıdır.

İdari para cezası, kazadan doğan tazminat veya ceza sorumluluğundan bağımsızdır. İşveren ceza ödemiş olsa bile işçinin zararına ilişkin maddi-manevi tazminat, SGK rücu talepleri veya ceza soruşturması devam edebilir.

Geç bildirim SGK bakımından hangi mali sonuçları doğurabilir?

5510 sayılı Kanunun iş kazası hükümleri, işverenin bildirim yükümlülüğünü sosyal güvenlik yönünden ayrıca sonuçlandırır. Süresinde bildirim yapılmaması nedeniyle SGK tarafından yapılan geçici iş göremezlik ödeneği ve bazı giderlerin işverenden tahsili gündeme gelebilir.

Ayrıca iş kazasının işverenin iş sağlığı ve güvenliği mevzuatına aykırı davranışından kaynaklanması hâlinde Kurumun sigortalıya veya hak sahiplerine yaptığı ödemeler bakımından rücu koşulları ayrıca incelenir. Bildirimin zamanında yapılması, işverenin kazanın meydana gelmesindeki kusurunu ortadan kaldırmaz.

SGK boyutunda olayın iş kazası kabulü, sigortalılık durumu, kusur, gelir bağlanması ve rücu birbirinden ayrı konulardır. Her biri ilgili sosyal güvenlik hükümleri çerçevesinde değerlendirilir.

İş kazasında hangi belgeler hemen toplanmalıdır?

Kaza yeri fotoğrafları, kamera kayıtları, vardiya çizelgesi, görev tanımı, iş ekipmanının bakım kayıtları, risk değerlendirmesi, iş sağlığı ve güvenliği eğitim kayıtları, kişisel koruyucu donanım teslim tutanakları, tanık bilgileri, hastane raporları ve SGK bildirim belgesi korunmalıdır.

İş kazası sonrası yalnız işveren tarafından hazırlanan tutanakla yetinilmemelidir. Çalışanın beyanı doğru şekilde alınmalı, tutanak gerçeğe uygun düzenlenmeli ve boş veya baskı altında belge imzalatılmamalıdır. Kamera kaydı gibi kısa süre içinde silinebilen delillerin korunması özellikle önemlidir.

İşveren de savunması bakımından gerçek kayıtları muhafaza etmelidir. Sonradan belge oluşturmak veya gerçeğe aykırı imza almak hukuki riski ağırlaştırır.

Ölümlü veya ağır iş kazasında yalnız SGK bildirimi yeterli mi?

Hayır. Ölümlü ve ağır yaralanmalı iş kazalarında adli süreç de yürür. Olay yerine kolluk ve Cumhuriyet savcılığı müdahil olabilir; iş güvenliği uzmanları, bilirkişiler ve müfettişler inceleme yapabilir.

İşverenin olay yerini delilleri bozacak biçimde değiştirmemesi gerekir. Acil kurtarma ve güvenliği sağlama dışında, kazanın nedenini gösterecek ekipman ve ortam korunmalıdır. Makine, iskele, elektrik sistemi veya koruyucu düzenekle ilgili kayıtlar muhafaza edilmelidir.

SGK’ya üç iş günlük bildirim yükümlülüğü bu adli süreçten bağımsız olarak devam eder. Savcılık soruşturması açılmış olması, SGK bildirimini gereksiz hâle getirmez.

Asıl işveren-alt işveren ilişkisinde bildirimi kim yapar?

Kazaya uğrayan işçi alt işverenin sigortalısıysa SGK bildirim yükümlülüğü esas olarak o işveren bakımından doğar. Bununla birlikte 6331 sayılı Kanun ve iş hukuku kapsamında asıl işverenin iş sağlığı ve güvenliği koordinasyonu ile ortak alanlardaki yükümlülükleri ayrıca incelenir.

Asıl işveren “işçi taşeronundu” diyerek kendi sorumluluk alanındaki risk yönetimi ve gözetim yükümlülüğünü bütünüyle ortadan kaldıramaz. Alt işveren de “asıl işverenin sahasıydı” diyerek kendi çalışanına ilişkin eğitim, denetim ve bildirim yükümlülüklerinden kurtulamaz.

Kusur ve hukuki sorumluluk somut olayda iş organizasyonu, talimat, ekipman, saha kontrolü ve tarafların fiili yetkilerine göre belirlenir.

Çalışan iş kazasını işverene bildirmek zorunda mı?

Çalışanın iş sağlığı ve güvenliği bakımından kendi ve diğer çalışanların güvenliğini tehlikeye düşürmeme, tehlike ve eksiklikleri işverene veya çalışan temsilcisine bildirme sorumlulukları vardır. İş kazası olduğunda işverenin olaydan haberdar edilmesi kayıt ve tedavi süreci bakımından önemlidir.

Ancak SGK’ya üç iş gününde bildirim yapma kanuni yükümlülüğü işverendedir. Çalışanın kendi hastane başvurusu veya şikâyeti, işverenin bu yükümlülüğünü yerine getirdiği anlamına gelmez.

İşverenin kaza bildiriminden kaçınması hâlinde çalışan SGK’ya ve ilgili kamu makamlarına durumu bildirebilir. Sağlık kuruluşunda olayın iş kazası olduğunu doğru belirtmek, tıbbi kaydın doğru oluşmasını sağlar.

İş kazası bildirimi tazminat davasında ne ifade eder?

SGK iş kazası bildirimi olayın resmi kayıtlarından biridir; ancak tek başına kusur oranını belirlemez. İş kazasının gerçekleşmiş olması ile işverenin kazadaki kusurunun derecesi farklı konulardır.

Maddi ve manevi tazminat davalarında olayın oluş şekli, iş sağlığı ve güvenliği tedbirleri, işçinin davranışı, maluliyet, kazanç kaybı ve illiyet bağı incelenir. Bilirkişi raporları ve SGK kayıtları önemli delillerdir.

Ceza soruşturmasında da taksir, bilinçli taksir veya başka ceza hukuku unsurları somut olay üzerinden değerlendirilir. İş kazasının bildirilmemiş olması ceza sorumluluğunu ortadan kaldırmaz; tam tersine olayın gizlenmesi iddiasını doğurabilir.

Türkiye geneli ve Mersin uygulaması

6331 m.14 Türkiye genelindeki kapsam içi işyerlerinde uygulanır. Mersin’de sanayi, liman, lojistik, inşaat, tarım, hizmet veya diğer sektörlerde meydana gelen iş kazasında da işverenin üç iş günlük SGK bildirim süresi aynıdır.

Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu Mersin’deki İstanbul ve Mersin’deki fiziksel ofislerden Türkiye genelindeki iş kazası, SGK bildirimi, maddi-manevi tazminat ve işveren sorumluluğu uyuşmazlıklarını görev ve yetki kuralları çerçevesinde takip eder.

İş kazası SGK bildirimi hakkında sık sorulan sorular

İş kazası SGK’ya kaç gün içinde bildirilir?

İşveren, 6331 m.14 uyarınca kazadan sonraki üç iş günü içinde SGK’ya bildirim yapar.

Kaza günü üç günlük süreye dahil mi?

Hayır. Süre kazadan sonraki iş günlerinden itibaren hesaplanır.

Hafta sonu üç iş günü hesabına girer mi?

Genel iş günü hesabında hafta sonu ve resmi tatiller iş günü olarak sayılmaz.

Kaza küçükse bildirim yapılmayabilir mi?

Hukuken iş kazası niteliği taşıyan olay bakımından yaralanmanın ilk anda hafif görülmesi bildirim yükümlülüğünü ortadan kaldırmaz.

Bildirimi iş güvenliği uzmanı mı yapar?

Teknik işlem yetkilendirilmiş kişi tarafından yapılabilir; kanuni yükümlülük işverene aittir.

Geç bildirim yapılabilir mi?

Evet. Süre kaçırılmışsa olay hiç bildirilmemek yerine gecikmiş de olsa doğru şekilde bildirilmelidir; yaptırım sonuçları ayrıca doğar.

Ramak kala olay SGK’ya bildirilir mi?

Sigortalıyı etkileyen iş kazası oluşmamışsa SGK iş kazası bildirimi gerekmeyebilir; ancak işverenin olay içi inceleme ve kayıt yükümlülüğü vardır.

İş kazası bildirimi işvereni otomatik kusurlu yapar mı?

Hayır. Bildirim olayın kaydıdır; kusur oranı ayrıca belirlenir.

İşveren bildirim yapmazsa işçi ne yapabilir?

SGK ve ilgili kamu makamlarına başvurabilir, sağlık kayıtlarında olayın iş kazası olduğunu doğru şekilde belirtebilir.

Ölümlü iş kazasında üç iş günlük bildirim devam eder mi?

Evet. Adli soruşturma açılması SGK bildirim yükümlülüğünü ortadan kaldırmaz.

Av. Halil Bakırcı tarafından hazırlanmış, Av. Emirhan Keskin tarafından incelenmiştir.

Yazar Bilgisi

Avukat Halil BAKIRCI, Mersin Barosu 3472 sicil numarasına kayıtlıdır. Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu bünyesinde ceza, aile, iş, gayrimenkul ve ticaret hukuku alanlarında hukuki danışmanlık ve dava takibi sunmaktadır.

İnceleyen: Av. Emirhan Keskin · Mersin Barosu Sicil No: 5507

Av. Halil Bakırcı profilini inceleyin →