Türk Vatandaşıyla Boşanan Yabancının İkamet Hakkı: YUKK m.34/6 ve Şiddet İstisnası (2026)
YUKK m.34/6 boşanma sonrası ne hak verir?
6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu’nun 34/6 maddesi, Türk vatandaşıyla evli olduğu için aile ikamet izniyle Türkiye’de bulunan yabancı eşin boşanma sonrası statüsünü düzenler. Yabancı en az üç yıl aile ikamet izniyle kalmışsa boşanma sonrasında kısa dönem ikamet iznine geçebilir.
Bu hüküm, boşanmayla birlikte aile ikametinin temel evlilik dayanağı ortadan kalkarken yabancının uzun süredir Türkiye’de kurduğu yaşamın bir anda kesilmesini önlemeyi amaçlar. Ancak kısa dönem ikamete geçiş otomatik değildir; yabancı yeni statü için başvuru yapmalıdır.
Kanun ayrıca aile içi şiddet mağduru yabancı eş için üç yıllık süre şartını kaldıran özel bir koruma hükmü getirir.
En az 3 yıllık aile ikameti şartı nasıl uygulanır?
Genel kural, yabancının Türk vatandaşıyla evliliğe dayalı aile ikamet izniyle Türkiye’de en az üç yıl kalmış olmasıdır. Evlilik süresinin tek başına üç yıl olması yeterli değildir; kanun aile ikamet izniyle geçirilen süreyi esas alır.
Örneğin evlilik beş yıllık olsa ancak yabancı aile ikamet kartını yalnız son iki yıldır kullanıyor olsa m.34/6’daki üç yıllık aile ikameti şartı genel kural bakımından tamamlanmamış olabilir. Kart ve e-İkamet kayıtları üzerinden gerçek süre hesaplanmalıdır.
İkamet kartları arasında kesinti, başka ikamet türleri veya çalışma izni dönemleri varsa m.34/6’daki özel şart açısından hangi dönemlerin “aile ikamet izniyle kalış” olduğu ayrıca ayrılmalıdır.
Bu geçiş sadece Türk vatandaşıyla boşanma halinde mi uygulanır?
m.34/6’nın özel metni Türk vatandaşıyla evli olup boşanan yabancıyı düzenler. Yabancı destekleyiciden boşanma halinde aile ikametinin sona ermesi ve yeni kalış sebebi YUKK m.29 ve diğer uygun ikamet hükümlerine göre değerlendirilir.
Bu nedenle eski eşin vatandaşlığı dosyanın hukuki dayanağı bakımından önemlidir. Türk vatandaşıyla evlilik, m.34/6’daki üç yıllık geçiş mekanizmasına doğrudan bağlanmıştır.
Yabancı eş Türk vatandaşlığını sonradan kazanmış veya kaybetmişse evlilik ve ikamet dönemlerinin statüsü ayrıca incelenmelidir.
Aile içi şiddet mağdurunda 3 yıl şartı neden aranmaz?
YUKK m.34/6, aile içi şiddet nedeniyle mağdur olduğu ilgili mahkeme kararıyla tespit edilen yabancı eş için en az üç yıllık aile ikameti şartının aranmayacağını açıkça düzenler. Bu hüküm, mağdurun ikamet hakkını koruyabilmek için şiddet içeren evliliği üç yıl sürdürmeye zorlanmamasını sağlar.
Örneğin yabancı eş yalnız bir yıldır aile ikametiyle Türkiye’de kalıyor olsa dahi, aile içi şiddet mağduriyetinin mahkeme kararıyla tespiti hâlinde m.34/6 kapsamında kısa dönem ikamete geçişi değerlendirilebilir.
Şiddet iddiasının ikamet dosyasındaki özel istisnayı doğurması için kanunun aradığı tespit belgesinin bulunması gerekir. Yalnız sözlü beyan veya özel kişi yazısı, m.34/6’daki “ilgili mahkeme kararı” şartının yerine geçmez.
Şiddet istisnası için hangi mahkeme kararı kullanılabilir?
Kanun, yabancı eşin aile içi şiddet nedeniyle mağdur olduğunun ilgili mahkeme kararıyla tespit edilmesini arar. 6284 sayılı Kanun kapsamında verilen koruyucu veya önleyici tedbir kararları, boşanma dosyasındaki şiddet tespitleri ve somut olaya göre diğer mahkeme kararları dosyada önem taşıyabilir.
Belgenin yalnız tedbir verildiğini mi, yoksa mağduriyetin tespitini mi içerdiği somut metin üzerinden incelenmelidir. Göç İdaresi dosyasına mahkeme kararının okunaklı ve doğrulanabilir örneği sunulmalıdır.
Ceza soruşturması evrakı, doktor raporu veya kolluk tutanağı şiddeti destekleyen önemli deliller olabilir; ancak m.34/6’daki özel süre istisnasının lafzı “ilgili mahkeme kararı”na dayanır.
Boşanma kararının kesinleşmesi neden önemlidir?
Aile ikametinin evlilik dayanağı, boşanma kararının hukuken sonuç doğurmasıyla değişir. Türk mahkemesi kararında kesinleşme şerhi alınmalı; yabancı mahkeme boşanması varsa Türkiye’de tanıma/tenfiz veya nüfus tescili gerekliliği ayrıca değerlendirilmelidir.
Yalnız boşanma davası açılmış olması evliliği sona erdirmez. Dava devam ederken eşlerin fiilen ayrı yaşaması aile ikameti ve anlaşmalı evlilik/gerçek aile birliği yönünden somut dosyada ayrıca değerlendirilir.
Geçiş başvurusunda boşanmanın kesinleşme tarihi ile mevcut aile ikamet kartının bitiş tarihi birlikte kontrol edilmelidir.
Boşanma sonrası kısa dönem ikamete nasıl geçilir?
Yabancı, e-İkamet üzerinden uygun geçiş/kısa dönem başvurusu yapmalı ve m.34/6 şartlarını gösteren belgeleri sunmalıdır. YUKK m.29’daki genel geçiş ilkesi de mevcut ikamet gerekçesinin sona erip yeni gerekçenin ortaya çıktığı bu duruma uygundur.
Başvuru boşanma sonrasında geciktirilmemeli; aile ikamet kartının hukuki dayanağı sona erdiği için yeni statü mümkün olan en kısa sürede kurulmalıdır.
Başvuru sahibinin pasaport, adres, sağlık güvencesi ve kısa dönem ikametin genel şartlarını da sağlaması gerekir.
Başvuru dosyasında hangi belgeler bulunur?
- Geçerli pasaport veya seyahat belgesi,
- Mevcut ve önceki aile ikamet kartları,
- Türk vatandaşı eski eşle evliliği gösteren kayıtlar,
- Kesinleşmiş boşanma kararı ve gerekli nüfus kayıtları,
- En az üç yıllık aile ikameti geçmişi,
- Şiddet istisnası varsa ilgili mahkeme kararı,
- e-İkamet kısa dönem/geçiş formu,
- Türkiye’de kalınacak güncel adres,
- Geçerli sağlık güvencesi ve maddi imkân belgeleri,
- Harç ve kart bedeli kayıtları.
Yabancı mahkeme kararları için tanıma/tescil ve tercüme-tasdik süreçleri somut ülkeye göre kontrol edilmelidir.
Boşanma sonrası kısa dönem ikamet kaç yıl verilir?
m.34/6 geçişinden sonra yabancının statüsü kısa dönem ikamet iznidir. YUKK m.31/2’deki genel kural uyarınca kısa dönem ikamet her defasında en fazla iki yıl düzenlenebilir; gerçek süre pasaport ve dosya şartlarına göre daha kısa olabilir.
İzin süresi yabancının yeni kalış koşullarıyla bağlantılıdır. Boşanma sonrası geçiş hakkı, süresiz veya kalıcı ikamet anlamına gelmez.
Boşanmada yabancı çocukların ikamet durumu ne olur?
Çocukların aile ikameti, velayet ve destekleyici statüsüne göre ayrıca değerlendirilir. Boşanma kararı çocuğun ikamet kartını her durumda aynı şekilde sona erdirmez; hangi ebeveynin destekleyici olduğu ve velayetin kime verildiği önemlidir.
Diğer ebeveynin muvafakati, velayet kararı ve çocuğun Türkiye’deki gerçek adresi güncellenmelidir. 18 yaşını tamamlamış ve en az üç yıl aile ikametiyle kalmış çocuk için m.34/5 ayrıca uygulanabilir.
Geçiş başvurusu hangi durumlarda reddedilebilir?
Genel kuralda üç yıllık aile ikameti şartı yoksa ve şiddet istisnasını sağlayan mahkeme kararı bulunmuyorsa m.34/6’ya dayalı geçiş reddedilebilir. Ayrıca kısa dönem ikametin genel pasaport, adres ve diğer şartları da aranır.
Sahte boşanma veya şiddet belgesi, gerçeğe aykırı aile ikamet geçmişi ya da geçerli sınır dışı/giriş yasağı da sonucu etkiler. Ret kararı gerekçeli olarak tebliğ edilmelidir.
Türkiye geneli ve Mersin uygulaması
YUKK m.34/6 Türkiye genelinde aynıdır. Mersin’de Türk vatandaşıyla boşanan yabancının dosyasında da üç yıllık aile ikamet geçmişi ve varsa aile içi şiddet mağduriyetini gösteren mahkeme kararı temel belgelerdir.
Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosunun İstanbul ve Mersin’de fiziksel ofisleri bulunmaktadır. Boşanma ve göç dosyalarının birlikte yürüdüğü durumlarda kesinleşme tarihi, ikamet kartı bitişi ve koruma/şiddet kararlarının tarihleri tek kronolojide takip edilmelidir.
Resmî kaynaklar ve ilgili rehberler
Sık Sorulan Sorular
Türk vatandaşıyla boşanınca ikamet hemen biter mi?
Aile ikametinin evlilik dayanağı sona erer; yeni statü m.34/6 veya başka uygun hükme göre kurulmalıdır.
Boşanma sonrası kısa dönem ikamet için kaç yıl aile ikameti gerekir?
Genel kural en az üç yıldır.
Evlilik üç yıl ama aile ikamet kartım iki yıl ise yeterli mi?
m.34/6 aile ikamet izniyle geçirilen en az üç yıllık süreyi arar; yalnız evlilik süresi yeterli değildir.
Aile içi şiddet mağduruysam üç yıl şartı var mı?
İlgili mahkeme kararıyla mağduriyet tespit edilmişse üç yıllık şart aranmaz.
Polis tutanağı tek başına yeterli mi?
Şiddeti destekleyebilir; ancak m.34/6’daki özel istisna ilgili mahkeme kararı şartına dayanır.
Boşanma davası açılması yeterli mi?
Hayır. Boşanmanın hukuken sonuç doğurması ve kararın durumu önemlidir.
Yabancı ülkede boşandıysam ne olur?
Kararın Türkiye’de tanınması/tescili ve belge tasdik-tercüme işlemleri ayrıca değerlendirilir.
Geçiş otomatik mi?
Hayır. Kısa dönem ikamet için başvuru yapılmalıdır.
Yeni kısa dönem ikamet kaç yıl verilir?
Genel kural her defasında en fazla iki yıldır; daha kısa süre verilebilir.
Çocukların ikameti boşanmadan etkilenir mi?
Velayet, destekleyici ve çocuğun statüsüne göre ayrıca değerlendirilir.
Şiddet nedeniyle koruma kararı varsa dosyaya eklenir mi?
Evet. İlgili mahkeme kararı m.34/6 istisnasının değerlendirilmesinde kritik belgedir.
Başvuruyu ne zaman yapmalıyım?
Boşanma sonrası aile ikametinin dayanağı değiştiği için yeni statü gecikmeden planlanmalıdır.
Telefon: +90 552 224 43 66
İstanbul Ofisi – Polaris Plaza, Maslak / Sarıyer
Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu
Maslak Ahi Evran Caddesi, Polaris Plaza No:21, Kat:9, 34475 Sarıyer/İstanbul
İstanbul ve Mersin’deki fiziksel ofislerimizden Türkiye genelindeki dosyalar, görev ve yetki kuralları ile gerekli yerel işlemler dikkate alınarak koordine edilir. Yüz yüze görüşme için randevu sırasında tercih ettiğiniz ofisi belirtiniz.
İstanbul ofisini Google Haritalar’da açın · İletişim ve randevu
Hukuki konu hakkında iletişim
İlk iletişimde konuyu, bulunduğunuz ülke veya ili ve varsa tebliğ ya da son işlem tarihini kısaca belirtebilirsiniz. T.C. kimlik numarası, sağlık verisi veya kişisel belge göndermeyiniz. Mesajlaşma tek başına hukuki görüş veya avukatlık ilişkisi oluşturmaz.
Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu sitesinden daha fazla şey keşfedin
Son gönderilerin e-postanıza gönderilmesi için abone olun.
