Aile İkamet İzninde Gelir Şartı Nasıl Hesaplanır? YUKK m.35/1-a (2026)

YUKK m.35/1-a aile ikametinde gelir şartını nasıl düzenliyor?

6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu’nun 35/1-a maddesi, aile ikamet izninde destekleyicinin mali yeterliliği için açık bir alt sınır koyar. Destekleyicinin toplam aylık geliri asgari ücretten az olmamalı; ayrıca ailedeki kişi başına düşen gelir asgari ücretin üçte birinden az olmamalıdır.

Bu iki ölçüt alternatif değildir. “Toplam gelirim asgari ücreti geçiyor, başka hesap yapılmaz” denilemez. Aile nüfusu arttıkça kişi başına üçte bir şartı ayrıca kontrol edilir.

Kanun belirli sabit Türk lirası tutarı yazmaz; ölçüt asgari ücrete bağlıdır. Bu nedenle başvuru tarihindeki yürürlükte bulunan asgari ücret esas alınmalı ve eski yılların rakamları kullanılmamalıdır.

Gelir hesabında neden iki ayrı eşik vardır?

Birinci eşik destekleyicinin toplam aylık gelirinin asgari ücretin altında olmamasıdır. İkinci eşik ise ailedeki kişi sayısına bölündüğünde her kişi için asgari ücretin en az üçte biri kadar gelir bulunmasıdır.

Örneğin aile iki kişiden oluşuyorsa kişi başına üçte bir hesabı toplamda asgari ücretin üçte ikisine karşılık gelir; ancak birinci şart nedeniyle toplam gelir yine de asgari ücretin altında olamaz. Aile dört kişiyse kişi başına üçte bir hesabı toplamda asgari ücretin dörtte üçü değil, dört adet üçte bir yani asgari ücretin dörtte üçü değil 4/3’ü kadar bir eşik doğurur; bu durumda kişi başı şart daha yüksek hale gelir.

Bu örnekler oranı göstermek içindir. Başvuru günündeki asgari ücret tutarı üzerinden güncel hesap yapılmalıdır.

Aile ikamet gelir şartı için net hesap formülü

Kanuni formül iki adımda kurulabilir:

1. Toplam gelir ≥ 1 × asgari ücret.
2. Toplam gelir / ailede dikkate alınan kişi sayısı ≥ asgari ücret / 3.

İkinci formül, toplam asgari gelir ihtiyacını görmek için “kişi sayısı × asgari ücret / 3” şeklinde de hesaplanabilir. Sonuçta iki eşikten hangisi daha yüksekse o eşik fiilen belirleyici olur.

Aile iki veya üç kişi olduğunda çoğu hesapta toplam asgari ücret eşiği önemini korur. Dört ve daha fazla kişilik ailelerde kişi başına üçte bir şartı toplam gelir için daha yüksek rakam doğurabilir.

“Ailedeki kişi sayısı” nasıl belirlenir?

Gelir hesabında destekleyici ve aile ikamet izniyle desteklenecek aile fertleri dikkate alınır. Eş ve çocukların sayısı arttıkça kişi başı gelir hesabı değişir. Çok eşlilik halinde YUKK m.34/2 yalnız bir eşe aile ikameti verilmesine izin verir; diğer eşlerden olan çocuklar ayrıca kapsamda olabilir.

Başvuru dosyasında yaşayan aile fertleri, destekleyicinin sorumluluğu ve başvuru sahipleri açıkça gösterilmelidir. İdarenin gelir hesabında hangi kişileri dikkate aldığı dosya ve güncel uygulamaya göre kontrol edilmelidir.

Her çocuk için ayrı ikamet izni düzenlendiğinden aile nüfusundaki çocukların gelir hesabına etkisi gözden kaçırılmamalıdır.

Hangi gelirler aile ikameti için kullanılabilir?

Destekleyicinin ücret geliri, emekli aylığı, düzenli kira geliri, şirket ortaklığından yasal ve belgelenebilir gelir, serbest meslek kazancı veya diğer düzenli ve hukuka uygun gelir kaynakları değerlendirmeye sunulabilir. Önemli olan gelirin gerçek, sürdürülebilir ve belgelendirilebilir olmasıdır.

Tek seferlik para transferi, borç alınmış tutar veya kaynağı açıklanamayan banka girişi “düzenli aylık gelir” niteliğini göstermeyebilir. İdare gelirin kaynağını ve sürekliliğini açıklayan ek belge isteyebilir.

Birden fazla yasal gelir kaynağı varsa bunlar birlikte sunulabilir; ancak belgeler vergi, banka ve resmi kayıtlarla uyumlu olmalıdır.

Bankada para bulunması gelir şartını tek başına karşılar mı?

YUKK m.35/1-a aylık gelir şartı koyar. Bu nedenle yalnız yüksek banka bakiyesi bulunması, düzenli aylık gelirin varlığını her durumda tek başına ispatlamaz. Banka bakiyesi mali yeterliliği destekleyebilir; ancak gelirin kaynağı ve düzenliliği ayrıca önemlidir.

Emeklilik birikimi, yatırım geliri veya kira ödemeleri banka hareketlerinden görülebiliyorsa bunların kaynağını açıklayan belgeler eklenmelidir.

Başvuru öncesi tek seferlik yüklü para yatırılması yerine gerçek gelir akışının belgelenmesi daha sağlıklı dosya oluşturur.

Destekleyici dışında başka biri masrafları üstlenebilir mi?

Aile ikamet izninde kanuni mali yükümlülük esas olarak “destekleyici” üzerine kuruludur. Başka bir aile ferdinin veya üçüncü kişinin destek beyanı dosyayı destekleyebilse de YUKK m.35’teki destekleyici gelir şartını ortadan kaldırdığı varsayılmamalıdır.

Destekleyicinin kendi yasal geliri açık biçimde belgelenmelidir. Eşin gelirinin hesaba katılıp katılmayacağı somut idari uygulama ve belgelere göre ayrıca değerlendirilir.

Gelir nasıl belgelenir?

Çalışan destekleyici için maaş bordrosu, SGK hizmet dökümü ve işveren yazısı; emekli için emekli aylığı belgesi; kira geliri için kira sözleşmesi, banka ödemeleri ve vergi kayıtları; şirket ortağı için şirket ve gelir kayıtları kullanılabilir.

Yabancı ülkeden gelir elde ediliyorsa banka kayıtları, emeklilik belgesi veya işveren yazısı usulüne uygun tasdik ve tercüme ile sunulabilir. Döviz gelirinin Türk lirası karşılığı başvuru tarihindeki kabul edilen yöntemle hesaplanır.

Belgelerin güncel olması ve beyan edilen aylık gelirle çelişmemesi gerekir.

Asgari ücret değişirse hangi tutar esas alınır?

Kanun sabit rakam yerine asgari ücrete atıf yaptığı için başvuru değerlendirmesinde başvuru döneminde yürürlükte olan güncel asgari ücret ölçütü esas alınır. Eski yıl tutarlarıyla yeni başvuru hesaplanmamalıdır.

Uzatma başvurusunda da yeni dönemin güncel asgari ücret seviyesi dikkate alınır. Bir önceki kart alınırken yeterli olan gelir, asgari ücret artışı nedeniyle yeni başvuruda tekrar hesaplanmalıdır.

Bu nedenle SEO içeriklerinde sabit TL rakamı yazmak yerine kanuni formülü ve güncel resmi tutarın kontrol edilmesi yöntemini kullanmak daha doğru ve sürdürülebilirdir.

Aile ikameti uzatılırken gelir şartı yeniden aranır mı?

Evet. Uzatma başvurusu yeni izin dönemi için destekleyici şartlarının devam edip etmediğinin yeniden değerlendirilmesidir. Gelir, sigorta, konut, adres ve aile bağı güncel belgelerle kontrol edilir.

İş değişikliği, emeklilik, gelir kaybı veya aile nüfusunun artması gelir hesabını değiştirebilir. Uzatma başvurusu mevcut kartın bitimine 60 gün kala yapılmaya başlanabilir ve kart bitmeden tamamlanmalıdır.

Gelir yetersizse aile ikamet izni reddedilir mi?

YUKK m.35’teki destekleyici şartlarının sağlanmaması aile ikamet izni bakımından ret sebebidir. Mevcut aile izninde şart sonradan ortadan kalkarsa YUKK m.36 kapsamında iptal veya uzatmama gündeme gelebilir.

Karar verilmeden önce sunulan gelir belgelerinin doğru hesaplanıp hesaplanmadığı, hangi aile fertlerinin hesaba dahil edildiği ve güncel asgari ücretin doğru uygulandığı kontrol edilmelidir.

Ret kararı gerekçeli olarak tebliğ edilmeli; idari yargı yolu somut karar üzerinden değerlendirilmelidir.

Türkiye geneli ve Mersin uygulaması

YUKK m.35/1-a’daki gelir formülü Türkiye genelinde aynıdır. Mersin’de aile ikamet izni başvurusunda da destekleyicinin toplam aylık geliri ve kişi başına düşen gelir aynı kanuni oranlarla değerlendirilir.

Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosunun İstanbul ve Mersin’de fiziksel ofisleri bulunmaktadır. Gelir dosyalarında maaş, SGK, banka, kira ve vergi kayıtlarının birbirini doğrulaması özellikle kontrol edilmelidir.

Resmî kaynaklar ve ilgili rehberler

• Mevzuat Bilgi Sistemi – 6458 sayılı YUKK
• Göç İdaresi – İkamet İzni Çeşitleri
• Aile ikamet izni genel rehberi

Gelir hesabı hangi sırayla yapılmalı ve dosyada nasıl gösterilmelidir?

YUKK m.35/1-a bakımından hesap iki ayrı eşik üzerinden yapılmalıdır. Önce destekleyicinin toplam aylık gelirinin başvuru tarihinde yürürlükte olan asgari ücretin altında olup olmadığı kontrol edilir. Ardından ailede dikkate alınan kişi sayısı belirlenir ve toplam aylık gelir bu sayıya bölünür. Kişi başına düşen tutarın asgari ücretin üçte birinden az olmaması gerekir. İki şarttan biri sağlanmıyorsa diğerinin sağlanmış olması tek başına yeterli değildir.

Dosyada yalnız sonuç rakamı yazılmamalı; gelirin kaynağı da gösterilmelidir. Ücret geliri için güncel bordro, SGK hizmet dökümü ve işveren yazısı; emekli aylığı için resmî aylık belgesi; kira geliri için kira sözleşmesi, banka hareketi ve gerektiğinde vergi kaydı; şirket veya serbest meslek geliri için resmî mali belgeler birlikte sunulmalıdır. Birden fazla gelir kaynağı varsa her birinin aylık karşılığı ayrı gösterilerek toplam oluşturulmalıdır.

Döviz cinsinden gelirde hangi tarihteki kurun esas alındığı dosyada açıklanmalıdır. Yurt dışında düzenlenen emeklilik veya işveren belgeleri için gerekli apostil/tasdik ve yeminli tercüme işlemleri tamamlanmalıdır. Tek seferlik yüksek banka bakiyesi veya başvurudan hemen önce yapılan kaynağı açıklanmamış transfer, m.35’te aranan düzenli aylık gelirle aynı nitelikte değildir.

Ailede kişi sayısı yanlış belirlenirse gelir hesabı nasıl etkilenir?

Kişi başına gelir hesabında hangi aile fertlerinin dikkate alındığı açık olmalıdır. Destekleyici, eş ve aile ikamet izni kapsamındaki çocuklar dosya yapısına göre hesaba dahil edilir. Çocuk sayısı arttıkça “kişi sayısı × asgari ücret / 3” eşiği yükselir. Bu nedenle aile nüfusu güncel nüfus, doğum ve velayet belgeleriyle doğrulanmalıdır.

Çok eşlilik veya farklı aile bağları bulunan dosyalarda YUKK m.34’teki aile ikameti kapsamı ayrıca kontrol edilmelidir. Kanunun aile ikameti verilebilecek kişiler bakımından koyduğu sınırlar, gelir hesabındaki kişi sayısından önce belirlenir. Başvurucu olmayan veya aile ikameti kapsamına girmeyen kişinin otomatik olarak hesaba eklenmesi de, hesaba girmesi gereken çocuğun çıkarılması da yanlış sonuç doğurabilir.

Gelir hesabının bir tabloyla sunulması yararlıdır: aile ferdi, hukuki sıfatı, başvuru durumu, toplam kişi sayısı, destekleyicinin aylık gelir kaynakları, toplam aylık gelir, asgari ücret eşiği ve kişi başı tutar aynı sayfada gösterilebilir. Böylece idare hangi rakamın nereden geldiğini kolayca denetler.

Başvurudan sonra gelir değişirse ne yapılmalıdır?

Aile ikamet izni devam ederken destekleyicinin işini kaybetmesi, ücretinin değişmesi, emekli olması veya aile nüfusunun artması m.35 koşullarının güncelliğini etkileyebilir. Uzatma başvurusunda yalnız önceki yıl sunulan bordro kullanılmamalı; yeni dönemin gelir ve aile kayıtları hazırlanmalıdır. YUKK m.36 kapsamında izin şartlarının ortadan kalkması iptal veya uzatmama değerlendirmesine konu olabileceğinden, destekleyicinin statüsü ve mali yeterliliği süre boyunca takip edilmelidir.

Asgari ücret değiştiğinde de sabit eski TL rakamı kullanılmaz. Kanun oran belirlediği için başvuru veya uzatma tarihinde yürürlükte bulunan asgari ücret üzerinden iki eşik yeniden hesaplanır. Bu yöntem, yıl içinde yapılan yeni başvurularda eski içeriklerdeki rakamlara dayanılması riskini ortadan kaldırır.

Gelir yetersizliği gerekçeli ret kararında hangi noktalar incelenmelidir?

Ret kararında idarenin hangi toplam geliri kabul ettiği, ailede kaç kişiyi hesaba kattığı ve hangi asgari ücret tutarını kullandığı belirlenmelidir. Başvuruda sunulan bir gelir kaynağı hiç değerlendirilmemişse veya aile sayısı yanlış alınmışsa bu durum somut belgeyle gösterilmelidir. Gelir belgesinin neden kabul edilmediği de kararın gerekçesinden anlaşılmalıdır.

İdari yargı yoluna başvurulacaksa başvuru tarihindeki koşullar esas alınır. Sonradan elde edilen gelir, başvuru tarihinde mevcut olmayan bir şartı geçmişe dönük olarak yaratmaz; buna karşılık başvuru tarihinde mevcut fakat idarece gözden kaçırılmış ücret, emekli aylığı veya kira geliri ilgili resmî kayıtlarla ispatlanabilir. Tebliğ tarihi, başvuru dosyası ve ret gerekçesi birlikte saklanmalıdır.

Başvuru öncesi gelir belgeleri için son kontrol listesi

Bordro ve banka hareketleri aynı aylık geliri göstermeli; SGK kaydı işveren bilgisiyle uyumlu olmalı; kira gelirinde sözleşme ve ödeme kayıtları birbirini doğrulamalı; yabancı belgelerde tasdik ve tercüme tamamlanmalı; ailede kişi sayısı güncel belgelere göre hesaplanmalı; kullanılan asgari ücret başvuru tarihindeki resmî tutar olmalıdır. Bu kontrollerden sonra iki eşik ayrı satırlarda hesaplanarak dosyaya eklenmelidir.

Belge tutarlılığı: Gelir beyanındaki işyeri, unvan ve banka hesabı bilgileri resmî kayıtlarla çelişmemelidir. Bir gelir kaynağı sona ermişse eski bordroyu güncelmiş gibi sunmak yerine yeni gelir durumu açıklanmalıdır. İdare ek belge istediğinde istenen kayıt süresinde ve aynı hesap mantığını destekleyecek biçimde verilmelidir. Böylece YUKK m.35/1-a’daki mali yeterlilik, yalnız rakamsal değil belgesel olarak da doğrulanır.

Sık Sorulan Sorular

Aile ikameti için gelir ne kadar olmalı?

Toplam aylık gelir asgari ücretten az olmamalı ve kişi başına gelir asgari ücretin üçte birinden az olmamalıdır.

İki şart da mı aranır?

Evet. Toplam gelir ve kişi başına gelir şartları birlikte uygulanır.

Dört kişilik ailede hesap nasıl yapılır?

Toplam gelir, kişi sayısı × asgari ücret/3 hesabını ve ayrıca toplam asgari ücret alt sınırını karşılamalıdır.

Bankada para olması yeterli mi?

Tek başına bakiye her durumda düzenli aylık geliri ispatlamaz; gelir kaynağı ve sürekliliği önemlidir.

Kira geliri sayılır mı?

Yasal ve düzenli olduğu belgelenirse değerlendirmeye sunulabilir.

Emekli maaşı gelir sayılır mı?

Evet. Resmi emeklilik belgesiyle düzenli gelir olarak gösterilebilir.

Yurtdışı gelir kullanılabilir mi?

Belgelendirilebilir yasal yurtdışı gelir, gerekli tasdik ve tercümeyle sunulabilir.

Asgari ücret artarsa uzatmada hesap değişir mi?

Evet. Güncel asgari ücret üzerinden yeniden hesap yapılır.

Eşimin geliri benim destekleyici şartımı otomatik karşılar mı?

Kanuni yükümlülük destekleyici üzerindedir; diğer aile gelirlerinin değerlendirilmesi somut dosya ve güncel uygulamaya göre incelenir.

Gelir yetersizse ne olur?

YUKK m.35 şartı sağlanmadığı için başvuru reddedilebilir veya mevcut izin uzatılmayabilir.

Gelir hesabında çocuklar dikkate alınır mı?

Ailedeki kişi sayısı hesabı nedeniyle çocuk sayısı mali eşik üzerinde etkilidir.

Kanunda sabit TL rakamı var mı?

Hayır. YUKK m.35/1-a asgari ücrete bağlı oran kullanır.

Av. Halil Bakırcı tarafından hazırlanmış, Av. Emirhan Keskin tarafından incelenmiştir.

Yazar Bilgisi

Avukat Halil BAKIRCI, Mersin Barosu 3472 sicil numarasına kayıtlıdır. Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu bünyesinde ceza, aile, iş, gayrimenkul ve ticaret hukuku alanlarında hukuki danışmanlık ve dava takibi sunmaktadır.

İnceleyen: Av. Emirhan Keskin · Mersin Barosu Sicil No: 5507

Av. Halil Bakırcı profilini inceleyin →