Aile İkametinde 1 Yıl Türkiye’de Kalma Şartının İstisnaları: YUKK m.35/2 (2026)

Aile ikametinde destekleyici neden bir yıl Türkiye’de kalmış olmalıdır?

YUKK m.35, aile ikamet izni başvurusunda destekleyici için çeşitli koşullar öngörür. Bunlardan biri, kural olarak başvuru tarihi itibarıyla en az bir yıldır ikamet izniyle Türkiye’de kalıyor olmaktır. Bu koşul destekleyicinin Türkiye’de yerleşik ve istikrarlı bir yaşam düzenine sahip olmasını hedefler.

Bir yıllık şart, aile ikamet başvurusunun yapıldığı tarihten geriye doğru destekleyicinin yasal ikamet statüsü üzerinden incelenir. Turizm, taşınmaz, ticari bağlantı veya başka geçerli ikamet izinleriyle geçirilen dönemler dosyanın niteliğine göre değerlendirilir.

Ancak kanun bazı destekleyici grupları bu bekleme süresinden muaf tutar. Bu nedenle “her yabancı eşini getirmek için mutlaka bir yıl bekler” bilgisi doğru değildir.

YUKK m.35/2 hangi mantıkla istisna getiriyor?

YUKK m.35/2, Türkiye ile güçlü hukuki veya kurumsal bağı bulunan bazı destekleyiciler yönünden bir yıllık bekleme şartının uygulanmamasını öngörür. Güncel resmi uygulamada bilimsel araştırma amaçlı ikamet izni sahipleri, çalışma izni sahipleri, 5901 sayılı Kanun m.28 kapsamındakiler ve Türk vatandaşlarıyla evli yabancılar bu istisna kapsamında değerlendirilir.

İstisna yalnız “bir yıldır ikamet ediyor olma” şartına ilişkindir. Destekleyicinin gelir, sağlık sigortası, aile nüfusuna uygun konut, adres ve diğer m.35 şartlarını sağlaması gerekir.

Bu ayrım önemlidir: bir yıllık şarttan muaf olmak aile ikamet izninin otomatik verileceği anlamına gelmez.

Bilimsel araştırma amaçlı ikamet sahibi neden beklemez?

YUKK m.31/1-a kapsamında bilimsel araştırma amacıyla Türkiye’de bulunan yabancının ikamet statüsü belirli bir araştırma projesine ve kurumsal faaliyete dayanır. Kanun bu grubu aile birliğini kurabilmesi bakımından bir yıllık destekleyici bekleme süresinden istisna tutar.

Bilimsel araştırmacı Türkiye’ye yeni gelmiş olsa dahi eş ve kanunda sayılan çocuklar için aile ikamet başvurusu yapılabilir; ancak araştırmacının geçerli ikamet kartı, gelir, sağlık sigortası, konut ve aile bağı belgeleri sunulmalıdır.

Araştırma ikametinin süresi kısa ise aile ikameti de destekleyicinin izin süresini aşamaz.

Çalışma izni sahibi yabancı bir yıl beklemek zorunda mı?

Geçerli çalışma izni YUKK m.27 uyarınca kural olarak ikamet izni sayılır. Güncel aile ikameti uygulamasında çalışma izni sahipleri için destekleyicinin bir yıldır ikamet izniyle Türkiye’de bulunması şartı aranmaz.

Bu nedenle Türkiye’de yeni çalışma izni alan yabancı, diğer m.35 şartlarını sağlıyorsa eş ve çocukları için aile ikamet başvurusu planlayabilir. Çalışma izninin geçerlilik süresi aile kartının azami süresini de etkiler.

Çalışma izni iptal edilirse veya sona ererse destekleyicinin statüsü değişir; aile ikametinin dayanağı da yeniden değerlendirilir.

5901 sayılı Kanun m.28 kapsamındakiler kimlerdir?

5901 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanunu’nun 28. maddesi, doğumla Türk vatandaşı olup çıkma izniyle Türk vatandaşlığını kaybeden kişiler ve kanunda sayılan altsoyları için özel haklar düzenler. Bu kişiler kamuoyunda “Mavi Kartlı” olarak da bilinir.

YUKK m.35/2, bu güçlü hukuki bağ nedeniyle m.28 kapsamındaki destekleyiciler için bir yıllık Türkiye’de ikamet etmiş olma şartını aramaz. Ancak aile ikameti başvurusunda m.28 statüsünün resmi belgeyle ispatlanması gerekir.

Mavi Kart, eş veya çocuğa otomatik ikamet kartı vermez; aile üyesinin kendi başvurusu yapılmalıdır.

Türk vatandaşıyla evli yabancı destekleyicide bir yıl şartı uygulanır mı?

YUKK m.35/2’nin istisnalarından biri Türk vatandaşlarıyla evli olan yabancılardır. Böyle bir kişi kendi yabancı aile üyeleri bakımından destekleyici olacaksa bir yıllık ikamet şartı uygulanmaz.

Ayrıca Türk vatandaşının bizzat destekleyici olduğu klasik yabancı eş aile ikameti dosyasında da Türk vatandaşının “bir yıldır ikamet izniyle kalması” zaten söz konusu değildir; Türk vatandaşının Türkiye’de ikamet iznine ihtiyacı yoktur.

Dosyanın aile yapısı ve destekleyicinin kim olduğu doğru belirlenmelidir.

İstisna gelir ve sağlık sigortası şartını kaldırır mı?

Hayır. Bir yıllık süre istisnası yalnız m.35’teki ilgili bekleme koşulunu kaldırır. Destekleyicinin toplam aylık gelirinin asgari ücretten az olmaması ve ailede kişi başına gelirin asgari ücretin üçte birinden az olmaması, aileyi kapsayan sağlık sigortası, uygun konut ve adres gibi diğer şartlar devam eder.

Adli sicil bakımından aile düzenine karşı suçlara ilişkin kanuni şart da ayrıca uygulanır. İstisna grubu olmak tüm m.35 koşullarından muafiyet değildir.

Bir yıllık süre nasıl hesaplanır?

İstisna kapsamında olmayan destekleyici için başvuru tarihinden geriye doğru en az bir yıllık yasal ikamet geçmişi aranır. İkamet kartlarının başlangıç-bitiş tarihleri ve statü değişiklikleri kontrol edilir.

Yasal kalışın yalnız vize veya vize muafiyetiyle geçirilmiş kısmı “ikamet izniyle kalış” şartını her durumda karşılamaz. Çalışma izni gibi m.27 uyarınca ikamet izni sayılan statüler ayrıca dikkate alınır.

İkamet kartları arasında ihlal varsa süre hesabı somut kayıtlara göre yapılmalıdır.

İstisnayı ispatlamak için hangi belgeler sunulur?

• Bilimsel araştırmacı için geçerli m.31/1-a ikamet kartı ve araştırma belgeleri,
• Çalışma izni sahibi için geçerli çalışma izin belgesi,
• 5901 m.28 kapsamındaki kişi için Mavi Kart veya resmi statü belgesi,
• Türk vatandaşıyla evlilik için evlilik/nüfus kayıtları,
• Destekleyicinin kimlik ve adres belgeleri,
• Gelir, sağlık sigortası ve konut belgeleri,
• Aile bağını gösteren evlilik/doğum belgeleri,
• e-İkamet başvuru formu ve harç kayıtları.

İstisnanın hangi hukuki sebebe dayandığı başvuruda açıkça gösterilmelidir.

Bir yıllık şart yanlış hesaplanırsa ne olur?

İstisna kapsamında olmayan destekleyici henüz bir yıllık süreyi tamamlamadıysa aile ikamet başvurusu YUKK m.35 şartını karşılamadığı için reddedilebilir. Yanlış statü seçmek veya geçersiz istisna iddiasında bulunmak dosyayı geciktirir.

Başvuru öncesinde destekleyicinin ilk ikamet/çalışma izni tarihi, mevcut kartı ve istisna belgeleri kontrol edilmelidir. Ret kararı gerekçeli olarak tebliğ edilmelidir.

Uzatmada bir yıllık şart yeniden sorun olur mu?

Aile ikamet izni zaten verilmiş ve destekleyici statüsü devam ediyorsa uzatma aşamasında asıl mesele mevcut m.35 koşullarının sürmesidir. Gelir, sigorta, konut, aile bağı ve destekleyicinin geçerli statüsü yeniden incelenir.

Destekleyicinin statüsü değişmişse yeni durumun aile ikametine etkisi ayrıca değerlendirilmelidir.

Türkiye geneli ve Mersin uygulaması

YUKK m.35’teki bir yıllık kural ve istisnaları Türkiye genelinde aynıdır. Mersin’de aile ikamet başvurusunda da destekleyicinin hangi istisna grubuna girdiği resmi belgeyle gösterilmelidir.

Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosunun İstanbul ve Mersin’de fiziksel ofisleri bulunmaktadır. Başvurularda destekleyicinin ilk yasal statü tarihi, çalışma/araştırma izni ve aile üyelerinin kart süreleri birlikte kontrol edilir.

Resmî kaynaklar ve ilgili rehberler

• Mevzuat Bilgi Sistemi – 6458 ve 5901 sayılı Kanunlar
• Göç İdaresi – İkamet İzni Çeşitleri
• Aile ikameti gelir hesabı

Bir yıllık şarttan istisna ile diğer aile ikameti şartları nasıl ayrılmalıdır?

YUKK m.35/2’deki istisna yalnız destekleyicinin başvuru tarihine kadar en az bir yıldır ikamet izniyle Türkiye’de kalmış olması şartına ilişkindir. Bilimsel araştırma amaçlı ikamet sahibi, çalışma izni sahibi, 5901 sayılı Kanun m.28 kapsamındaki kişi veya Türk vatandaşıyla evli yabancı bakımından bu bekleme süresi aranmaz; fakat destekleyicinin m.35’te düzenlenen diğer koşulları başvuru tarihinde ayrıca mevcut olmalıdır. Bu nedenle başvuru dosyası “istisna belgesi var, diğer şartlar incelenmez” mantığıyla hazırlanamaz.

Gelir şartında destekleyicinin toplam aylık geliri ve ailede kişi başına düşen gelir kanundaki oranlarla kontrol edilir. Sağlık sigortası aile fertlerini kapsamalı, konut aile nüfusuna uygun olmalı ve adres kayıtları güncel olmalıdır. Aile düzenine karşı suçlar bakımından aranan şart ile aile bağını gösteren evlilik ve doğum belgeleri de dosyada bulunmalıdır. Destekleyicinin statüsünün geçerlilik süresi, aile ikamet izninin verilebileceği süre üzerinde doğrudan etkilidir.

İstisnanın hangi bent veya hukuki statüye dayandığı başvuru formunda ve ek dilekçede açıkça gösterilmelidir. Çalışma izni sahibi için izin belgesi ve geçerlilik tarihi, bilimsel araştırmacı için ilgili ikamet izni ve araştırma statüsü, m.28 kapsamındaki kişi için Mavi Kart veya eşdeğer resmî kayıt, Türk vatandaşıyla evlilik için nüfus ve evlilik kayıtları sunulmalıdır. Statünün yalnız sözlü beyanla ileri sürülmesi yeterli değildir.

İstisna yoksa bir yıllık ikamet süresi hangi kayıtlardan hesaplanmalıdır?

İstisna kapsamında olmayan destekleyici bakımından hesap başvuru tarihinden geriye doğru yapılır. İkamet kartlarının başlangıç ve bitiş tarihleri, varsa statü değişiklikleri, çalışma izni dönemleri ve yasal kalış kayıtları birlikte incelenmelidir. YUKK m.27 gereğince geçerli çalışma izni kural olarak ikamet izni sayıldığından, çalışma izni döneminin hukuki niteliği ayrıca dikkate alınır. Buna karşılık yalnız vize veya vize muafiyetiyle geçirilen dönem, m.35’teki “ikamet izniyle kalma” şartıyla aynı değildir.

Kartlar arasında yasal boşluk, iptal, ihlal veya geç başvuru bulunuyorsa süre hesabı otomatik toplam gün mantığıyla yapılmamalıdır. Hangi dönemde hangi yasal statünün bulunduğu Göç İdaresi ve ilgili izin kayıtları üzerinden ortaya konulmalıdır. Özellikle önce kısa dönem ikamet, sonra çalışma izni veya araştırma ikametine geçilen dosyalarda başlangıç tarihi ile istisnanın hangi tarihten itibaren uygulanabildiği ayrı ayrı kaydedilmelidir.

Bir yıllık sürenin tamamlanmasına az süre kalması, kanuni şartı kendiliğinden gerçekleşmiş saydırmaz. Başvuru günü şart sağlanmıyorsa ve m.35/2 istisnası yoksa dosya bu eksiklikle sunulmamalıdır. Buna karşılık destekleyici istisna grubuna giriyorsa idarenin sırf “Türkiye’de bir yıl dolmadı” gerekçesiyle başvuruyu değerlendirme dışı bırakması kanuni istisna ile bağdaşmaz; statüyü gösteren resmî belgenin dosyada açıkça bulunması önemlidir.

Bir yıllık şart gerekçesiyle ret kararı verilirse hangi noktalar kontrol edilir?

Ret kararında hangi m.35 şartının sağlanmadığı açıkça gösterilmelidir. İlk kontrol, idarenin destekleyicinin statüsünü doğru belirleyip belirlemediğidir. Çalışma izni, bilimsel araştırma ikameti, 5901 m.28 statüsü veya Türk vatandaşıyla evlilik mevcutken istisnanın dikkate alınmaması maddi ve hukuki hata oluşturabilir. İkinci kontrol, süre hesabının doğru tarihler üzerinden yapılıp yapılmadığıdır. Eski ve yeni ikamet kartları, çalışma izni, pasaport giriş-çıkışları ve e-İkamet kayıtları bir kronoloji halinde düzenlenmelidir.

İdari yargı yoluna başvurulacaksa tebliğ tarihi, kararın dayanağı ve dosyaya daha önce sunulan belgeler korunmalıdır. Dava dilekçesinde yalnız aile birliği vurgusu yapmak yerine m.35/2’deki istisna statüsü veya m.35’teki bir yıllık şartın fiilen tamamlandığı resmî kayıtlarla gösterilmelidir. Başvurunun reddi aile üyesinin mevcut yasal kalış statüsünü de etkileyebileceğinden, ayrı bir vize/ikamet ihlali doğmaması için tebliğ sonrası statü takibi yapılmalıdır.

Aile ikameti uzatılırken destekleyicinin statüsü değişmişse ne yapılır?

Uzatma başvurusunda önce destekleyicinin halen hangi hukuki statüye sahip olduğu belirlenir. Çalışma izni sona ermiş ve başka bir ikamet türüne geçilmişse, yeni statünün m.35 bakımından şartları yeniden kontrol edilir. Mavi Kart statüsü veya Türk vatandaşıyla evlilik devam ediyorsa ilgili istisna belgesi güncel kayıtlarla sunulur. Bilimsel araştırma projesi sona ermişse yeni ikamet dayanağı aile izni süresini etkileyebilir.

Uzatmada gelir, sigorta, konut ve aile bağının sürdüğü de yeniden değerlendirilir. Önceki yıl aile ikameti verilmiş olması, sonraki başvuruda şartların otomatik kabul edileceği anlamına gelmez. Başvuru dosyasının güncel statüyü ve güncel belgeleri yansıtması gerekir.

Başvuru öncesi son kontrol hangi sırayla yapılmalıdır?

Dosya teslim edilmeden önce destekleyicinin statüsü ve istisna belgesi, geçerli pasaport ve ikamet/çalışma izni, aile bağını gösteren belgeler, gelir kayıtları, sağlık sigortası, adres ve konut belgeleri tek bir tarih çizelgesinde kontrol edilmelidir. Yabancı ülkede düzenlenen belgelerin gerekli apostil veya tasdik işlemleri ile Türkçe tercümeleri de başvuru öncesinde tamamlanmalıdır. Böylece m.35/2 istisnası doğru uygulanırken başka bir destekleyici şartının eksik kalması önlenir.

Başvuru formundaki bilgiler ile ek belgelerdeki ad-soyad, pasaport numarası, evlilik tarihi ve adres verileri birbirini doğrulamalıdır. Çelişki varsa başvuru yapılmadan önce resmî kaydın düzeltilmesi gerekir; açıklanmamış belge çelişkileri idarenin ek evrak istemesine veya ret değerlendirmesine yol açabilir.

Sık Sorulan Sorular

Aile ikameti için destekleyici bir yıl Türkiye’de kalmış olmalı mı?

Genel kural evettir; ancak YUKK m.35/2 ve güncel uygulamada kanuni istisnalar vardır.

Bilimsel araştırmacı bir yıl bekler mi?

Hayır. Bilimsel araştırma amaçlı ikamet sahibi bu şarttan istisnadır.

Çalışma izni sahibi bir yıl bekler mi?

Güncel uygulamada geçerli çalışma izni sahipleri için bir yıllık şart aranmaz.

Mavi Kartlı kişi bir yıl bekler mi?

5901 m.28 kapsamındaki kişiler bir yıllık şarttan istisnadır.

Türk vatandaşıyla evli yabancı bir yıl bekler mi?

YUKK m.35/2 kapsamındaki istisna uygulanır.

İstisna gelir şartını da kaldırır mı?

Hayır. Gelir, sigorta, konut ve diğer destekleyici şartları devam eder.

Vizeyle geçirilen süre bir yıl hesabına girer mi?

Kanun “ikamet izniyle Türkiye’de kalma” şartı koyar; vize süresi otomatik olarak aynı statü değildir.

Çalışma izni ikamet sayılır mı?

Evet. YUKK m.27 uyarınca geçerli çalışma izni kural olarak ikamet izni sayılır.

Bir yıl dolmadan yanlış başvuru yaparsam ne olur?

İstisna yoksa m.35 şartı sağlanmadığı için ret riski doğar.

Aile ikameti uzatılırken gelir tekrar incelenir mi?

Evet. Destekleyicinin güncel koşulları yeniden değerlendirilir.

İstisna için belge gerekir mi?

Evet. Araştırma ikameti, çalışma izni, Mavi Kart veya evlilik kaydı gibi statü belgesi sunulmalıdır.

Türk vatandaşı destekleyici için bir yıl şartı var mı?

Türk vatandaşı Türkiye’de ikamet iznine tabi olmadığı için böyle bir bekleme şartı uygulanmaz.

Av. Halil Bakırcı tarafından hazırlanmış, Av. Emirhan Keskin tarafından incelenmiştir.

Yazar Bilgisi

Avukat Halil BAKIRCI, Mersin Barosu 3472 sicil numarasına kayıtlıdır. Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu bünyesinde ceza, aile, iş, gayrimenkul ve ticaret hukuku alanlarında hukuki danışmanlık ve dava takibi sunmaktadır.

İnceleyen: Av. Emirhan Keskin · Mersin Barosu Sicil No: 5507

Av. Halil Bakırcı profilini inceleyin →