Dernek Genel Kurul Toplantı Yeter Sayısı Kaçtır? TMK 78 | 2026

Dernek genel kurulunda en çok karıştırılan iki kavram “toplantı yeter sayısı” ve “karar yeter sayısı”dır. Toplantı yeter sayısı, genel kurulun hukuken başlayabilmesi için kaç üyenin hazır bulunması gerektiğini gösterir. Karar yeter sayısı ise toplantı başladıktan sonra belirli bir kararın kaç oyla kabul edileceğini belirler. Bu yazı yalnız toplantı yeter sayısını merkez alır.

Bu yazıyla ilgili genel bir sorunuz mu var? Anonim soru sor

TMK m.78, ilk toplantı ile ikinci toplantıyı farklı düzenler. İlk toplantıda kural salt çoğunluktur. Tüzük değişikliği ve fesih için daha yüksek, üçte iki katılım aranır. İkinci toplantıda çoğunluk şartı kalkar fakat kanun, yönetim ve denetim kurullarının toplam üye tam sayısının iki katı kadar asgari katılımcı sınırı getirir.

Bu rehber 11 Eylül 2026 itibarıyla TMK m.78-81 ve Dernekler Yönetmeliği m.14-15 esas alınarak hazırlanmıştır.

TMK m.78 Genel Kurul Toplantı Yeter Sayısını Nasıl Düzenler?

TMK m.78’e göre genel kurul, katılma hakkı bulunan üyelerin salt çoğunluğuyla toplanır. Ancak tüzük değişikliği ve derneğin feshi konularında genel kurulun ilk toplantısında katılma hakkı bulunan üyelerin üçte ikisinin hazır bulunması gerekir.

Çoğunluğun sağlanamaması nedeniyle toplantı ertelenirse ikinci toplantıda çoğunluk aranmaz. Fakat bu toplantıya katılan üye sayısı, yönetim ve denetim kurulları üye tam sayısının iki katından az olamaz.

Kanun toplantı yeter sayısını “tüm kayıtlı isimler” üzerinden değil, genel kurula katılma hakkı bulunan üyeler üzerinden kurar. Güncel üye listesinin doğru hazırlanması bu nedenle temel şarttır.

Salt Çoğunluk Ne Demektir?

Salt çoğunluk, toplamın yarısından bir fazlasını ifade eder. Katılma hakkı bulunan üye sayısı çiftse yarı + 1; tekse yarıyı aşan ilk tam sayı gerekir. Örneğin 100 üyede 51, 101 üyede de 51 kişi salt çoğunluğu sağlar.

Hesapta küsuratlı sayı üzerinden “50,5 kişi” gibi sonuç kullanılamaz; fiili katılımcı sayısı tam kişidir. Amaç üye toplamının yarısından fazlasının toplantıda bulunmasıdır.

Tüzükte daha yüksek bir ilk toplantı yeter sayısı düzenlenmişse dernek kendi tüzüğüne uymak zorundadır. Kanuni eşik asgari korumadır.

100 Üyeli Dernekte İlk Toplantıya Kaç Kişi Gelmeli?

Katılma hakkı bulunan 100 üyenin olduğu bir dernekte olağan genel kurulun ilk toplantısında en az 51 üye hazır bulunmalıdır. Eğer gündemde tüzük değişikliği veya derneğin feshi varsa üçte iki katılım gerekir; 100 kişinin üçte ikisini karşılayacak tam sayı bulunmalıdır.

Toplantıya 50 kişi gelmişse “başkanın oyu da var, 51 sayalım” denilemez. Başkan da zaten üyeyse 50 katılımcının içindedir. Aynı şekilde vekâletnamelerle gelmeyen üyeler quorum hesabına eklenemez.

Üye sayısı toplantıdan önce istifa veya geçerli çıkarma kararlarıyla değişmişse katılma hakkı bulunan güncel sayı esas alınır.

Tüzük Değişikliği ve Fesihte Neden 2/3 Katılım Aranır?

Tüzük, derneğin temel normudur; fesih ise tüzel kişiliğin sona erdirilmesine yönelik en ağır genel kurul kararıdır. TMK m.78 bu iki konu için ilk toplantıda sıradan gündemden daha yüksek katılım arar.

Üçte iki katılım şartı, karar için gerekli üçte iki oyla karıştırılmamalıdır. Önce toplantının açılabilmesi için katılma hakkı bulunan üyelerin üçte ikisi hazır bulunur; ardından TMK m.81’e göre karar, toplantıya katılan üyelerin üçte iki çoğunluğuyla alınır.

Bu çift aşamalı sistem tüzük değişikliği ve fesih kararlarının dar bir katılımla alınmasını önler.

İkinci Genel Kurul Toplantısında Çoğunluk Aranır mı?

Hayır. İlk toplantı çoğunluk sağlanamadığı için yapılamazsa ikinci toplantıda salt çoğunluk veya tüzük değişikliği/fesih için üçte iki katılım aranmaz. Ancak TMK m.78 ikinci toplantıya özel mutlak bir alt sınır getirir.

İkinci toplantı tarihinin ilk çağrıda gösterilmesi ve ilk toplantı ile arasında Dernekler Yönetmeliği m.14 uyarınca 7 günden az, 60 günden fazla süre bulunmaması gerekir.

“İkinci toplantıda hiç quorum yok” ifadesi bu nedenle eksiktir. Çoğunluk oranı yoktur fakat organ tam sayılarının iki katı alt sınırı vardır.

Yönetim ve Denetim Kurulları Üye Tam Sayısının İki Katı Nasıl Hesaplanır?

Önce tüzükteki yönetim kurulu asıl üye tam sayısı ile denetim kurulu asıl üye tam sayısı toplanır; çıkan toplam ikiyle çarpılır. Örneğin tüzükte yönetim kurulu 5, denetim kurulu 3 asıl üyeden oluşuyorsa toplam 8; ikinci toplantının asgari katılımcı sayısı 16’dır.

Tüzük yönetim kurulunu 7, denetim kurulunu 5 asıl üyeden oluşturmuşsa toplam 12, asgari ikinci toplantı katılımı 24 olur. Hesap kanuni asgari organ sayısına değil, derneğin tüzüğünde belirlenen üye tam sayılarına göre yapılmalıdır.

Yedek üyeler “üye tam sayısı” hesabına ayrıca eklenmez; burada organların asıl üye tam sayısı esas alınır.

Vekâletnameyle Temsil Edilen Üyeler Quorumda Sayılır mı?

Hayır. TMK m.69 gerçek kişi üyelerin oylarını şahsen kullanmasını zorunlu tutar. Gelmeyen üyeden alınmış vekâletname, o kişiyi fiilen toplantıda hazır hale getirmez.

Hazirun listesine fiilen katılan ve katılma hakkı bulunan üyeler işlenir. Bir kişinin birden çok vekâlet getirmesi toplantı sayısını artırmaz.

Tüzel kişi üyeler özel durumdur; 5253 m.6 uyarınca tüzel kişinin yönetim kurulu başkanı veya temsille görevlendirdiği kişi tüzel kişi adına katılıp oy kullanır.

Onursal Üyeler Toplantı Yeter Sayısına Dahil Edilir mi?

TMK m.69’a göre onursal üyelerin oy hakkı yoktur. Genel kurulun karar veren üye yapısı açısından katılma ve oy hakkı bulunan üyeler esas alınır. Onursal üyelerin toplantıya davet edilmesi veya gözlemci olarak bulunması quorum sayısına oy hakkı sahibi üye eklemez.

Dernek kayıtlarında asıl üyelik ile onursal üyelik açık ayrılmalıdır. Aksi halde quorum yanlış yüksek hesaplanabilir.

Onursal üyelerin aidat yükümlülüğü de TMK m.70 gereği bulunmaz; bu statü gerçek/asıl üyelikle karıştırılmamalıdır.

Aidat Borcu Olan Üye Quorumda Sayılır mı?

Aidat borcu üyeliği kendiliğinden sona erdirmez. Üyelik tüzük ve TMK m.67 uyarınca geçerli biçimde sona erdirilmedikçe kişi üye sıfatını korur. Bu nedenle sırf aidat borç listesinde olduğu için kişi “katılma hakkı yok” sayılmamalıdır.

Tüzükte aidat borcuna ilişkin üyelikten çıkarma prosedürü varsa bunun tamamlanıp tamamlanmadığı kontrol edilir. Henüz yalnız ihtar aşamasında olan üyeyi hazirun dışına çıkarmak doğru değildir.

Genel kurul öncesi üye listesinin mali borç listesiyle değil, hukuki üyelik statüsüyle hazırlanması gerekir.

Tüzel Kişi Üye Quorumda Nasıl Sayılır?

Tüzel kişi derneğin tek üyesidir ve quorum hesabında bir üye olarak yer alır. Toplantıya 5253 m.6 uyarınca yönetim kurulu başkanı veya görevlendirilmiş temsilci aracılığıyla katılır.

Bir şirketin çok sayıda ortağı veya yöneticisi bulunması şirkete birden çok üyelik/oy sağlamaz. Üye şirket tüzel kişiliğidir; temsilci değişebilir fakat üyelik sayısı birdir.

Temsil belgesi güncel değilse tüzel kişinin toplantıya geçerli katılımı tartışmalı hale gelir. Genel kurul öncesi temsil belgeleri kontrol edilmelidir.

Tüzük Kanundan Daha Yüksek Toplantı Yeter Sayısı Koyabilir mi?

Tüzük dernek içi kararların daha geniş katılımla alınmasını sağlamak amacıyla kanuni asgari eşiklerin üzerinde toplantı yeter sayısı öngörebilir. Böyle bir hüküm varsa genel kurul tüzüğe uymak zorundadır.

Ancak tüzük kanunun özellikle ikinci toplantıya ilişkin işleyişini derneği işlemez hale getirecek biçimde çelişkili düzenlememelidir. Tüzük hazırlanırken ilk ve ikinci toplantı şartları açıkça birbirinden ayrılmalıdır.

Genel kurul kararlarının kanuna olduğu kadar tüzüğe de uygun olması gerektiğinden, tüzükteki yüksek quorum göz ardı edilirse karar iptal riski taşır.

Toplantı Yeter Sayısı Yanlış Hesaplanırsa Ne Olur?

Gerekli quorum yokken genel kurulun açılması ve karar alınması kanuna/tüzüğe aykırıdır. TMK m.83, genel kurul kararlarının kanuna veya tüzüğe aykırılığı halinde iptal davası rejimini düzenler.

Quorumun toplantı başında tespit edilip tutanağa yazılması gerekir. Toplantı sırasında üyeler ayrılırsa özellikle karar yeter sayıları ve toplantının sürdürülebilirliği ayrıca kontrol edilmelidir.

Hazirun listesi, üyelik kayıtları ve varsa tüzel kişi temsil belgeleri quorum uyuşmazlığında temel delillerdir.

Quorum Hesabında 10 Kontrol

1. Katılma hakkı bulunan güncel üye sayısını belirleyin.
2. İstifa ve çıkarma kayıtlarını kontrol edin.
3. Onursal üyeleri oy/quorum üyesi saymayın.
4. İlk toplantıda salt çoğunluğu hesaplayın.
5. Tüzük değişikliği/fesihte üçte iki katılımı hesaplayın.
6. Vekâletleri quorum sayısına eklemeyin.
7. Tüzel kişi temsil belgelerini kontrol edin.
8. İkinci toplantıda yönetim+denetim asıl tam sayısını toplayıp ikiyle çarpın.
9. Tüzükte daha yüksek quorum varsa uygulayın.
10. Quorum sonucunu tutanağa sayısal olarak yazın.

Türkiye Geneli ve Mersin Uygulaması

TMK m.78 Mersin dahil Türkiye genelindeki dernekler için aynıdır. Mersin’de yapılan genel kurullarda da “ikinci toplantıda kaç kişi olursa olsun yapılır” şeklindeki yaygın ifade doğru değildir; organ tam sayılarının iki katı alt sınırı korunur.

Tüzüğünde 7 kişilik yönetim ve 5 kişilik denetim kurulu bulunan Mersin derneğinde ikinci toplantı alt sınırı, kanuni minimum organ sayıları değil tüzükteki 7+5 toplamı üzerinden hesaplanır.

Toplantı salonunda imza atan hazirun ile resmi üye listesi karşılaştırılmalı; quorum toplantı başlamadan divan tarafından açıkça tespit edilmelidir.

Sık Sorulan Sorular

İlgili İçerikler

• Dernek Genel Kurul Çağrısı Kaç Gün Önce Yapılır?
• Dernek Genel Kurulunda Vekâleten Oy Kullanılır mı?

Resmî Kaynaklar

• 4721 sayılı Türk Medenî Kanunu m.78-83

Av. Halil Bakırcı tarafından hazırlanmış, Av. Emirhan Keskin tarafından incelenmiştir.

Yazar Bilgisi

Avukat Halil BAKIRCI, Mersin Barosu 3472 sicil numarasına kayıtlıdır. Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu bünyesinde ceza, aile, iş, gayrimenkul ve ticaret hukuku alanlarında hukuki danışmanlık ve dava takibi sunmaktadır.

İnceleyen: Av. Emirhan Keskin · Mersin Barosu Sicil No: 5507

Av. Halil Bakırcı profilini inceleyin →