Dernek Genel Kurulunda Vekâleten Oy Kullanılır mı? TMK 69 | 2026
Dernek genel kurullarında özellikle üye sayısı yüksek olduğunda “gelemeyen üye vekâletname versin, başka üye onun adına oy kullansın” önerisi sık görülür. Türk Medenî Kanunu bu yönteme izin vermez. Dernek üyeliğine bağlı oy hakkı kişiye sıkı biçimde bağlıdır; gerçek kişi üye toplantıya katılmadığında oyunu başka kişiye devredemez.
Vekâleten oy yasağı, toplantı ve karar yeter sayılarının hesabını da doğrudan etkiler. Hazirun listesine yalnız toplantıya katılma hakkı bulunan ve fiilen katılan üyeler yazılır. Bir kişinin elindeki beş vekâletname, onu altı kişi gibi katılımcı veya altı oy sahibi hâline getirmez.
Bu rehber 11 Eylül 2026 itibarıyla TMK m.68-69, m.78, m.81, m.82 ve 5253 sayılı Dernekler Kanunu m.6 esas alınarak hazırlanmıştır.
TMK m.69 Dernek Oy Hakkını Nasıl Düzenler?
TMK m.69 iki açık cümle içerir: her üyenin genel kurulda bir oy hakkı vardır; üye oyunu şahsen kullanmak zorundadır. İkinci fıkraya göre onursal üyelerin oy hakkı yoktur. Böylece kanun hem eşit oy ilkesini hem de oyun devredilemez kişisel kullanımını düzenler.
Dernek tüzüğü bir üyeye iki oy, başkana sürekli çift oy veya yüksek aidat ödeyen üyeye ek oy veremez. Aynı şekilde tüzük “gelmeyen üye vekâlet verebilir” diyerek şahsen oy kullanma zorunluluğunu kaldırmaz. Tüzük kanunun emredici hükmüne aykırı olamaz.
Oy hakkı genel kurulda derneğin organlarının seçilmesi, bütçenin kabulü, tüzük değişikliği, fesih ve diğer kararların alınmasında temel üyelik hakkıdır. Bu hakkın kimin tarafından kullanıldığı genel kurul kararlarının geçerliliğini doğrudan etkiler.
Dernek Üyesi Noterden Vekâletname Verirse Oy Kullanılabilir mi?
Hayır. Vekâletnamenin noter tarafından düzenlenmesi TMK m.69’daki “üye oyunu şahsen kullanmak zorundadır” kuralını değiştirmez. Genel vekâletname, özel vekâletname veya yalnız genel kurul için hazırlanmış noter vekâleti gerçek kişi üyenin oyunu devredilebilir hale getirmez.
Vekâletname dernekle ilgili başka hukuki işlemlerde kullanılabilir. Örneğin bir avukata dava takibi için yetki verilebilir. Ancak genel kurul üyelik oyununun kullanılması ayrı ve kanunda kişisel hale getirilmiş bir haktır.
Bu nedenle toplantı yönetimi vekâletnameleri oy sayısına eklememeli, vekâlet veren kişiyi hazır üye gibi quorum hesabına dahil etmemelidir.
Hazirun Listesine Kimler Yazılır?
Genel kurul toplantısına katılma hakkı bulunan üyeler yönetim kurulu tarafından belirlenir. Toplantı yerinde kimlik ve üyelik kontrolü yapılarak fiilen katılanlar hazirun/katılanlar listesinde imza veya mevzuata uygun elektronik yöntemle kaydedilir.
Toplantıya gelmeyen üyelerin isimleri genel üye listesinde bulunabilir; fakat fiili katılımcı sayısına eklenmez. Başka üyenin getirdiği vekâletname de gelmeyen kişinin “hazır” sayılmasını sağlamaz.
Hazirun listesi toplantı yeter sayısının ve alınan kararların denetlenmesinde temel belgedir. Üye olmayan kişilerin veya üyeliği sona ermiş kişilerin oy kullanmaması gerekir.
Vekâletler Toplantı Yeter Sayısına Dahil Edilir mi?
Hayır. TMK m.78 genel kurulun toplantı yeter sayılarını, katılma hakkı bulunan üyelerin fiili katılımı üzerinden düzenler. Olağan konularda ilk toplantıda salt çoğunluk; tüzük değişikliği ve fesihte üçte iki katılım gerekir.
Örneğin katılma hakkı bulunan 100 üyeli bir derneğin olağan ilk toplantısında kanuni salt çoğunluk için 51 üyenin katılması gerekir. 40 kişi gelip her biri başka üyelerden vekâlet getirse de katılan gerçek kişi sayısı 40’tır; quorum tamamlanmış sayılmaz.
İkinci toplantıda çoğunluk aranmaz; ancak katılan üye sayısı yönetim ve denetim kurulları üye tam sayısının iki katından az olamaz. Bu alt sınır da vekâletlerle değil fiili katılımla hesaplanır.
Şirket veya Tüzel Kişi Üyenin Oyu Vekâleten Oy Sayılır mı?
Hayır. Tüzel kişi fiziksel olarak toplantıya gelemeyeceği için kanun özel temsil mekanizması kurmuştur. 5253 sayılı Dernekler Kanunu m.6 uyarınca tüzel kişinin yönetim kurulu başkanı veya temsille görevlendireceği kişi oy kullanır.
Burada üye tüzel kişidir, oy hakkı tüzel kişiye aittir ve gerçek kişi kanunun öngördüğü organ/temsilci sıfatıyla kullanır. Bu durum, gerçek kişi üyenin kendi oyunu başka gerçek kişiye vekâletle devretmesinden farklıdır.
Tüzel kişinin başkanlık veya temsil görevi sona erdiğinde oy kullanacak kişi yeniden belirlenir. Eski temsilcinin önceki belgeyle sonraki genel kurulda oy kullanması doğru değildir.
Onursal Üye Oy Kullanabilir mi?
Hayır. TMK m.69 ikinci fıkra onursal üyelerin oy hakkı olmadığını açıkça düzenler. Onursal üye toplantıya davet edilebilir, tüzüğe göre görüş açıklayabilir veya etkinliklere katılabilir; fakat genel kurul kararında üyelik oyu kullanamaz.
Onursal üyeye tüzükle oy hakkı verilmesi TMK m.69’un açık hükmüyle bağdaşmaz. Onursal üyeler ayrıca TMK m.70 gereği ödenti vermek zorunda değildir.
Dernek, asıl üyelik ile onursal üyeliği üye kayıt sisteminde açıkça ayırmalıdır. Genel kurul seçmen listesine yalnız oy hakkı bulunan üyeler alınmalıdır.
Başkanın Oyu İki Oy Sayılır mı?
Genel kural hayırdır. TMK m.69 her üyeye bir oy verir. Genel kurul başkanı, dernek üyesiyse bir üyelik oyuna sahiptir; toplantıyı yönetmesi ona ikinci bir üyelik oyu vermez.
Kararların eşit çıkması halinde ne yapılacağı tüzükte düzenlenebilir; ancak “başkanın üye olarak oyu iki sayılır” biçiminde eşit oy ilkesini bozan bir sistem TMK m.69 ve m.68 ile bağdaşmaz.
Yönetim kurulu toplantılarındaki karar sistemi ile genel kurul oy sistemi birbirinden ayrıdır. Bu yazının konusu genel kurul üyelik oyudur.
İstifa Eden veya Üyelikten Çıkarılan Kişi Oy Kullanabilir mi?
Üyelik sıfatı sona eren kişi genel kurulda üye sıfatıyla oy kullanamaz. İstifa TMK m.66 uyarınca yazılı bildirimle gerçekleşir. Çıkarma ise TMK m.67 ve tüzükteki süreçle yürütülür.
Genel kuruldan hemen önce üyelik statüsü değişen kişilerin kayıtları dikkatle kontrol edilmelidir. Keyfî biçimde üyelikten çıkarma yapılarak oy dengesi değiştirilemeyeceği gibi, üyeliği açıkça sona ermiş kişi de eski listede görünüyor diye oy kullanamaz.
Üyelik tarihi ve sona erme tarihi karar defteri, üye kayıtları ve yazılı bildirimlerle ispatlanabilir olmalıdır.
Üyenin Kendi İşleminde Oy Kullanması Yasak mı?
TMK m.82, dernek üyesinin kendisi, eşi, üstsoyu veya altsoyu ile dernek arasındaki hukuki işlem veya uyuşmazlıkta alınması gereken kararlarda oy kullanamayacağını düzenler. Bu, genel “her üye bir oy” kuralının çıkar çatışmasını önleyen özel istisnasıdır.
Örneğin derneğin üye ile yapacağı bir sözleşme, üyeye karşı dava veya üyeyle dernek arasındaki uyuşmazlığın karara bağlanması durumunda m.82 kontrol edilmelidir. İlgili üyenin oyu karar yeter sayısında kullanılmamalıdır.
Tüzel kişi adına oy kullanan temsilci bakımından da çıkar çatışmasının niteliği somut kararın taraflarına göre değerlendirilir.
Elektronik Genel Kurulda “Şahsen Oy” Kuralı Değişir mi?
Toplantının mevzuata uygun elektronik yöntemle yapılması, oy hakkının kişisel niteliğini değiştirmez. Elektronik sistem üyenin kimliğini doğrulamalı ve her üyeye yalnız kendi oyunu kullanma imkânı vermelidir.
Bir üyenin kullanıcı bilgilerini başka kişiye vererek oy kullandırması, fiziksel toplantıda vekâletle oy kullandırmanın elektronik karşılığıdır ve TMK m.69’daki şahsen kullanım kuralıyla bağdaşmaz.
Elektronik toplantıda katılım ve oy kayıtlarının denetlenebilir biçimde saklanması, sonradan quorum ve karar yeter sayısının kontrolü açısından gereklidir.
Vekâletle Oy Kullandırılırsa Genel Kurul Kararı Ne Olur?
Vekâletle kullanılan oylar kanuna aykırı oylardır. Bu oyların toplantı veya karar yeter sayısını etkilediği durumda genel kurul kararının kanuna aykırılığı gündeme gelir. TMK m.83, kanuna veya tüzüğe aykırı genel kurul kararları için iptal davası rejimini düzenler.
Bu nedenle divan başkanlığı toplantı sırasında vekâlet oylarını kabul etmemeli; itiraz varsa tutanağa açıkça geçirmelidir. Sonradan iptal davasında hazirun, vekâlet belgeleri, oy sayımı ve toplantı tutanağı önemli delillerdir.
Kanuna aykırı oyların sayıca sonucu değiştirmediği iddiası dahi kayıtların doğru tutulması gereğini ortadan kaldırmaz. Dernek genel kurulu baştan mevzuata uygun yürütülmelidir.
Genel Kurul Oy Kontrol Listesi
- Katılma hakkı bulunan güncel üye listesini hazırlayın.
- Üyelikten çıkan/çıkarılan kişileri ayırın.
- Onursal üyeleri oy listesine dahil etmeyin.
- Gerçek kişi üyeler için vekâlet kabul etmeyin.
- Tüzel kişi temsil belgelerini kontrol edin.
- Fiili katılımcıları haziruna işleyin.
- Quorum hesabını yalnız geçerli katılımla yapın.
- Her üyeye tek oy verin.
- TMK m.82 çıkar çatışması olan oylarda kontrol yapın.
- Oy ve karar sonuçlarını tutanağa sayısal olarak yazın.
Türkiye Geneli ve Mersin Uygulaması
TMK m.69 Mersin dahil Türkiye genelindeki dernekler için aynıdır. Mersin’de yapılan genel kurulda da gerçek kişi üyeler vekâletnameyle oy kullandıramaz; noter vekâleti bu sonucu değiştirmez.
Özellikle üye sayısı yüksek meslek, hemşehri ve iş dünyası derneklerinde toplantı yeter sayısını sağlamak amacıyla vekâlet toplamak yerine mevzuata uygun çağrı yapılmalı ve fiili katılım sağlanmalıdır.
Tüzel kişi üyelerin yoğun olduğu Mersin iş dünyası derneklerinde ise 5253 m.6 kapsamındaki temsil belgeleri toplantıdan önce kontrol edilerek hazirun listesinde hangi gerçek kişinin hangi tüzel kişi adına oy kullandığı açık gösterilmelidir.
Sık Sorulan Sorular
Dernek genel kurulunda vekâleten oy kullanılabilir mi?
Hayır. TMK m.69 üyelerin oylarını şahsen kullanmasını zorunlu tutar.
Noter vekâletiyle oy kullanılabilir mi?
Hayır. Noter vekâleti TMK m.69’daki şahsen oy zorunluluğunu kaldırmaz.
Bir üye kaç oy kullanır?
Her üyenin genel kurulda bir oy hakkı vardır.
Dernek başkanının oyu iki oy sayılır mı?
Hayır. Genel kurulda eşit oy ilkesi gereği üye olan başkanın da bir üyelik oyu vardır.
Onursal üye oy kullanabilir mi?
Hayır. TMK m.69 onursal üyelerin oy hakkı olmadığını düzenler.
Şirket üye nasıl oy kullanır?
5253 m.6 uyarınca yönetim kurulu başkanı veya tüzel kişinin temsille görevlendirdiği kişi oy kullanır.
Vekâletler toplantı yeter sayısına eklenir mi?
Hayır. Quorum fiilen ve geçerli biçimde toplantıya katılan üyeler üzerinden hesaplanır.
İstifa eden üye oy kullanabilir mi?
Hayır. Üyelik sıfatı sona eren kişi genel kurulda üye oyu kullanamaz.
Üye kendi sözleşmesi hakkında oy kullanabilir mi?
TMK m.82’deki çıkar çatışması hallerinde üye oy kullanamaz.
Mersin’de vekâletle oy için farklı kural var mı?
Hayır. TMK m.69 Türkiye genelinde uygulanır.
İlgili İçerikler
Resmî Kaynaklar
Bu içerik 11 Eylül 2026 itibarıyla TMK m.68-69, m.78, m.81, m.82 ve 5253 sayılı Dernekler Kanunu m.6 esas alınarak hazırlanmıştır. İçerik Av. Halil BAKIRCI (Mersin Barosu, Sicil No: 3472) adına hukuki bilgilendirme amacı taşır.
Hukuki konu hakkında iletişim
İlk iletişimde konuyu, bulunduğunuz ülke veya ili ve varsa tebliğ ya da son işlem tarihini kısaca belirtebilirsiniz. T.C. kimlik numarası, sağlık verisi veya kişisel belge göndermeyiniz. Mesajlaşma tek başına hukuki görüş veya avukatlık ilişkisi oluşturmaz.
