Dernek Fesih Kararı Kaç Oyla Alınır? TMK 78, 81 ve 88 | 2026
Derneğin feshi, genel kurulun verebileceği en ağır kararlardan biridir. Çünkü karar, derneğin faaliyetine son verilmesini ve ardından tasfiye sürecine geçilmesini sağlar. Bu nedenle kanun yalnız salt çoğunluğu yeterli görmez; hem toplantının açılması hem fesih kararının kabulü için nitelikli çoğunluk öngörür.
Fesih kararı ile derneğin kendiliğinden sona ermesi veya mahkeme kararıyla feshi birbirinden farklıdır. TMK m.88 genel kurulun iradi fesih yetkisini düzenler. TMK m.87, belirli şartların gerçekleşmesi hâlinde derneğin kendiliğinden sona ermesini; TMK m.89 ise derneğin amacının kanuna veya ahlâka aykırı hâle gelmesi gibi durumlarda mahkeme kararıyla feshi düzenler. Bu üç sona erme yolu aynı değildir.
Bu rehber 11 Eylül 2026 itibarıyla TMK m.78, m.81, m.87-89 ile 5253 sayılı Dernekler Kanunu m.15 ve güncel Dernekler Yönetmeliği esas alınarak hazırlanmıştır.
TMK m.88 Derneğin Feshini Nasıl Düzenler?
TMK m.88, genel kurulun her zaman derneğin feshine karar verebileceğini düzenler. Bu yetki genel kurula aittir; yönetim kurulu tek başına derneği feshedemez. Yönetim kurulu fesih önerisini gündeme getirebilir ve genel kurulu toplantıya çağırabilir.
“Her zaman” ifadesi, fesih kararının çağrı, toplantı ve karar yeter sayısı kurallarından bağımsız alınabileceği anlamına gelmez. Fesih görüşülecek genel kurul TMK m.77-81 hükümlerine uygun toplanmalı ve nitelikli çoğunluklarla karar vermelidir.
Dernek tüzüğü fesih için kanundaki üçte iki oranının üzerinde daha yüksek karar çoğunluğu öngörebilir. Böyle bir hüküm varsa kanuni asgari oranla birlikte tüzükteki daha sıkı şart da uygulanır.
Fesih İçin İlk Toplantıda Kaç Üye Bulunmalıdır?
TMK m.78, derneğin feshi görüşülecek ilk toplantıda katılma hakkı bulunan üyelerin üçte ikisinin hazır bulunmasını zorunlu tutar. Bu, sıradan genel kurulun ilk toplantısındaki salt çoğunluktan daha yüksek bir katılım eşiğidir.
Örneğin genel kurula katılma hakkı bulunan 90 üye varsa ilk fesih toplantısında en az 60 üye hazır bulunmalıdır. 100 üyede üçte iki oranını karşılayan en az 67, 150 üyede en az 100 üye gerekir.
Üye sayısı hesaplanırken istifa etmiş, üyeliği hukuken sona ermiş veya onursal statüde oy hakkı bulunmayan kişiler yanlış biçimde genel kurula katılma hakkı bulunan asıl üye sayısına dahil edilmemelidir.
Fesih Kararı Kaç Olumlu Oyla Alınır?
Toplantı geçerli biçimde açıldıktan sonra TMK m.81 uygulanır. Derneğin feshi kararı toplantıya katılan üyelerin üçte iki çoğunluğuyla alınır. İlk toplantıda toplam üyelerin üçte ikisinin hazır bulunması, fesih kararının otomatik olarak alınmış olduğu anlamına gelmez; ayrıca katılanların üçte ikisi fesih lehine oy vermelidir.
Örneğin toplantıya 75 üye katılmışsa fesih için en az 50 olumlu oy gerekir. 50 üye katılmışsa üçte iki oranını karşılayan en az 34 olumlu oy gerekir. 40 katılımcıda en az 27 olumlu oy gerekir.
Çekimser oylar fesih lehine olumlu oy sayılmaz. Fesih için gereken üçte iki kabul oyuna ulaşılamazsa öneri reddedilir ve dernek tüzel kişiliğini sürdürür.
İkinci Toplantıda Fesih Kararı Nasıl Alınır?
İlk toplantıda TMK m.78’deki üçte iki katılım sağlanamazsa ikinci toplantıya geçilir. İkinci toplantıda katılma hakkı bulunan üyelerin üçte ikisinin hazır bulunması aranmaz; ancak katılımcı sayısı yönetim ve denetim kurulları üye tam sayısının iki katından az olamaz.
Örneğin tüzükte yönetim kurulu 5, denetim kurulu 3 asıl üyeyse ikinci toplantıya en az 16 üye katılmalıdır. 16 üyenin katıldığı toplantıda fesih için üçte iki oranını karşılayan en az 11 olumlu oy gerekir.
İkinci toplantıda karar oranı düşmez. “İkinci toplantıda gelenlerin salt çoğunluğu feshedebilir” ifadesi doğru değildir. TMK m.81’deki katılanların üçte iki olumlu oy şartı aynen uygulanır.
Fesih Çoğunluğu İçin Sayısal Örnekler
120 üyeli dernek: İlk toplantıda en az 80 üye hazır olmalıdır. 90 kişi katılırsa fesih için en az 60 kabul oyu gerekir.
75 üyeli dernek: İlk toplantıda en az 50 üye hazır olmalıdır. 51 kişi katılırsa üçte iki oranını karşılayan en az 34 kabul oyu gerekir.
51 üyeli dernek: İlk toplantıda en az 34 üye bulunmalıdır. 34 katılımcıda fesih için en az 23 olumlu oy gerekir.
İkinci toplantı: Yönetim 7, denetim 5 asıl üyeden oluşuyorsa ikinci toplantı alt sınırı 24 kişidir. 24 katılımcıda fesih için en az 16 olumlu oy gerekir.
Fesih Konusu Genel Kurul Gündeminde Açıkça Yazılmalı mı?
Evet. TMK m.79 uyarınca genel kurulda kural olarak yalnız gündemdeki maddeler görüşülür. Fesih gibi derneğin varlığını sona erdiren bir kararın “dilek ve temenniler” veya “diğer konular” başlığı altında alınması doğru değildir.
Çağrı metninde “Derneğin feshinin görüşülmesi ve karara bağlanması” gibi açık bir gündem maddesi bulunmalıdır. Üyelerin toplantıya katılıp katılmama kararını verirken derneğin sona erdirilmesinin görüşüleceğini bilmesi gerekir.
TMK m.79’daki hazır bulunan üyelerin onda birinin yazılı istemiyle gündeme madde ekleme sistemi bulunmakla birlikte, fesihte çağrı ve nitelikli çoğunlukların eksiksiz uygulanması özellikle önemlidir.
Fesih Gündemli Genel Kurul Çağrısı Nasıl Yapılır?
TMK m.77 ve Dernekler Yönetmeliği m.14 uyarınca üyeler en az 15 gün önceden toplantının günü, saati, yeri ve gündemi bildirilerek çağrılır. Tüzük daha uzun çağrı süresi öngörüyorsa o süre uygulanır.
İlk toplantıda quorum sağlanamazsa yapılacak ikinci toplantının günü, saati ve yeri de ilk çağrıda gösterilmelidir. İki toplantı arasındaki süre 7 günden az, 60 günden fazla olamaz.
Fesih gündemli toplantıda üye listesinin güncelliği ayrıca kontrol edilmelidir. Yanlış üye sayısı hem üçte iki katılım hesabını hem karar yeter sayısını etkiler.
Fesih Kararından Sonra Ne Olur?
Genel kurul fesih kararı verdiğinde derneğin malvarlığı doğrudan üyeler arasında dağıtılmaz. 5253 sayılı Dernekler Kanunu m.15 ve dernek tüzüğündeki tasfiye hükümleri uygulanır. Para, mal ve haklar tasfiye edilir; borçlar ödenir ve kalan malvarlığı tüzükte öngörülen yere devredilir.
Tasfiye sürecinde dernek tüzel kişiliği tasfiye amacıyla sınırlı olarak devam eder. Tasfiye kurulunun görevleri, borç ve alacakların tespiti, defter ve belgelerin incelenmesi, malların paraya çevrilmesi gereken hâller ve kalan varlığın devri kayıt altına alınmalıdır.
Fesih kararı, derneğin banka hesabındaki paranın yönetim veya üyeler tarafından kişisel olarak paylaşılmasına izin vermez.
Feshedilen Derneğin Malvarlığı Kime Kalır?
5253 sayılı Dernekler Kanunu m.15 uyarınca genel kurul kararıyla feshedilen derneğin para, mal ve haklarının tasfiyesi tüzükte gösterilen esaslara göre yapılır. Tüzük, kalan malvarlığının hangi dernek, vakıf veya kamu yararına amaç için devredileceğini açıkça düzenlemelidir.
Tüzükte tasfiyenin genel kurul kararına bırakılmış olmasına rağmen genel kurul bu konuda karar almamışsa veya toplantı yapılamamışsa kanundaki yedek tasfiye sistemi uygulanır. Mahkeme, amacı en yakın ve fesih tarihinde en fazla üyeye sahip dernek gibi kanunda öngörülen ölçütleri değerlendirir.
Üyeler TMK’nın dernek üyeliği hükümleri gereği dernek malvarlığında ortaklık payı sahibi değildir. Fesih, üyeye otomatik tasfiye payı kazandırmaz.
Genel Kurul Feshi ile Kendiliğinden Sona Erme Arasındaki Fark Nedir?
TMK m.87, derneğin belirli hâllerde kendiliğinden sona ermesini düzenler. Amacın gerçekleşmiş veya gerçekleşmesinin imkânsız hâle gelmiş olması, ilk genel kurulun süresinde yapılmaması ve zorunlu organların oluşturulmaması, borç ödemede acze düşme, yönetim kurulunun tüzüğe göre oluşturulmasının imkânsız hâle gelmesi ve olağan genel kurul toplantısının iki defa üst üste yapılamaması bunlar arasındadır.
Kendiliğinden sona ermede genel kurulun üçte iki fesih kararı aranmaz. Sona erme sebebinin gerçekleşip gerçekleşmediğinin tespiti ilgili kişilerce sulh hâkiminden istenebilir.
TMK m.88 ise üyelerin iradesiyle genel kurulda alınan fesih kararını düzenler. Bu nedenle “zaten faaliyet yok, fesih kararı almaya gerek yok” veya “iki genel kurul yapılmadı ama dernek devam ediyor” gibi varsayımlar yerine hangi sona erme rejiminin oluştuğu hukuken belirlenmelidir.
Mahkeme Kararıyla Fesih Ne Zaman Gündeme Gelir?
TMK m.89, derneğin amacının kanuna veya ahlâka aykırı hâle gelmesi durumunda Cumhuriyet savcısının veya ilgilinin istemi üzerine mahkemenin derneğin feshine karar verebilmesini düzenler. Bu fesih yolu genel kurulun TMK m.88’deki iradi fesih kararıyla aynı değildir.
Kuruluş belgelerindeki kanuna aykırılık veya eksikliğin verilen sürede giderilmemesi gibi 5253 sayılı Kanun ve Dernekler Yönetmeliğinde öngörülen hâllerde de yargısal fesih süreci gündeme gelebilir.
Mahkeme kararıyla fesihte genel kurulun üçte iki oyu aranmaz; çünkü sona erme üyelerin kararıyla değil yargı kararıyla gerçekleşir.
Fesih Kararı Sonrası Hangi Bildirimler Yapılır?
Genel kurul sonuçları ve fesih kararı, güncel Dernekler Yönetmeliğinde öngörülen süre ve usulle mülkî idare makamına bildirilir. Tasfiye sürecinin tamamlanması ve derneğin kütük kayıtlarının kapatılması için mevzuattaki belgeler düzenlenir.
Derneğin banka hesapları, personel ilişkileri, kira ve hizmet sözleşmeleri, vergi veya iktisadi işletme kayıtları varsa her biri tasfiye planına göre sonuçlandırılır. Fesih kararının alınması sözleşmelerin bütün sonuçlarını otomatik ortadan kaldırmaz.
Defter ve belgelerin tasfiye sonrası saklanması da Dernekler Kanunu ve Yönetmelikteki arşiv yükümlülüklerine göre yerine getirilir.
Usulsüz Fesih Kararı İptal Edilebilir mi?
Evet. Fesih kararı genel kurul kararı olduğundan TMK m.83’teki iptal rejimine tabidir. Usulsüz çağrı, gündemde fesih bulunmaması, üçte iki katılımın sağlanmaması veya üçte iki olumlu oy alınmaması kararın kanuna veya tüzüğe aykırılığını gündeme getirir.
Toplantıya katılıp karara karşı oy veren üyenin muhalefetini tutanağa geçirtmesi, iptal davası hakkı bakımından önemlidir. Toplantıya katılmayan üye için kararın öğrenilme tarihi ve TMK m.83’teki azami süreler ayrı değerlendirilir.
Fesih kararının uygulanması tasfiye işlemlerini başlatacağı için uyuşmazlık ortaya çıktığında yargısal koruma gecikmeden değerlendirilmelidir.
Fesih Genel Kurulu İçin 12 Maddelik Kontrol
- Fesih önerisini yönetim kurulu gündeme alsın.
- Gündemde fesih açıkça yazılsın.
- Güncel katılma hakkı bulunan üye sayısı belirlensin.
- Üyeler en az 15 gün önce tüzükteki yöntemle çağrılsın.
- İkinci toplantı bilgileri ilk çağrıda yer alsın.
- İlk toplantıda toplam üyelerin 2/3 katılımı kontrol edilsin.
- İkinci toplantıda TMK m.78 alt sınırı kontrol edilsin.
- Fesih için katılanların 2/3 olumlu oyu alınsın.
- Oy sonucu sayısal olarak tutanağa yazılsın.
- Tasfiye ve malvarlığına ilişkin tüzük hükmü kontrol edilsin.
- Resmi bildirimler güncel mevzuata göre tamamlansın.
- Tasfiye defter ve belgeleri düzenli arşivlensin.
Türkiye Geneli ve Mersin Uygulaması
TMK m.78, m.81 ve m.88 Mersin dahil Türkiye genelinde aynıdır. Mersin’de faaliyet gösteren dernekler için ayrı bir fesih oy oranı yoktur. Ancak dernek tüzüğü kanuni asgari oranlardan daha yüksek bir fesih çoğunluğu öngörüyorsa bu hüküm ayrıca uygulanır.
Mersin’de taşınmazı, lokali, çalışanı veya devam eden projesi bulunan derneklerde fesih kararından önce tasfiye planının hazırlanması önemlidir. Genel kurul yalnız “dernek kapatılsın” demekle bütün borç ve sözleşme ilişkilerini sona erdirmez.
Fesih genel kurulu, tasfiye ve resmi bildirim dosyası birlikte düzenlenerek İl Sivil Toplumla İlişkiler Müdürlüğü kayıtlarıyla uyumlu yürütülmelidir.
Sık Sorulan Sorular
Dernek kaç oyla feshedilir?
TMK m.81 uyarınca toplantıya katılan üyelerin üçte iki olumlu oyuyla fesih kararı alınır.
İlk fesih toplantısına kaç üye gelmeli?
TMK m.78 uyarınca katılma hakkı bulunan üyelerin üçte ikisi hazır bulunmalıdır.
İkinci toplantıda fesih salt çoğunlukla olur mu?
Hayır. İkinci toplantıda da fesih kararı katılanların üçte iki çoğunluğuyla alınır.
Yönetim kurulu derneği feshedebilir mi?
Hayır. TMK m.88 genel kurula fesih kararı verme yetkisi tanır.
Fesih gündemde yazmalı mı?
Evet. Fesih gibi temel kararın genel kurul çağrı gündeminde açıkça yer alması gerekir.
Fesih sonrası dernek parası üyelere dağıtılır mı?
Hayır. Malvarlığı tüzük ve 5253 sayılı Kanun m.15 uyarınca tasfiye edilir; üyeler otomatik tasfiye payı almaz.
Dernek kendiliğinden kapanabilir mi?
Evet. TMK m.87’de sayılan sona erme sebepleri gerçekleşirse kendiliğinden sona erme gündeme gelir.
Mahkeme derneği feshedebilir mi?
TMK m.89 ve diğer özel hükümler kapsamında mahkeme kararıyla fesih mümkündür.
Usulsüz fesih kararına dava açılır mı?
Kanuna veya tüzüğe aykırı genel kurul fesih kararı TMK m.83 koşullarında iptal davasına konu olabilir.
Mersin’de farklı fesih çoğunluğu var mı?
Hayır. TMK m.78, m.81 ve m.88 Türkiye genelinde uygulanır.
İlgili İçerikler
- Dernek Tüzüğü Değişikliği İçin Kaç Oy Gerekir?
- Dernek Genel Kurul Karar Yeter Sayısı Kaçtır?
- Dernek Genel Kurul Toplantı Yeter Sayısı Kaçtır?
Resmî Kaynaklar
Bu içerik 11 Eylül 2026 itibarıyla TMK m.78, m.81, m.87-89 ve 5253 sayılı Dernekler Kanunu m.15 esas alınarak hazırlanmıştır. İçerik Av. Halil BAKIRCI (Mersin Barosu, Sicil No: 3472) adına hukuki bilgilendirme amacı taşır.
Hukuki konu hakkında iletişim
İlk iletişimde konuyu, bulunduğunuz ülke veya ili ve varsa tebliğ ya da son işlem tarihini kısaca belirtebilirsiniz. T.C. kimlik numarası, sağlık verisi veya kişisel belge göndermeyiniz. Mesajlaşma tek başına hukuki görüş veya avukatlık ilişkisi oluşturmaz.
