Dernek Genel Kurul Karar Yeter Sayısı Kaçtır? TMK 81 | 2026

Dernek genel kurullarında en sık yapılan hatalardan biri, toplantı yeter sayısını sağladıktan sonra bütün kararların aynı oy sayısıyla alınabileceğinin sanılmasıdır. Kanun iki aşamalı sistem kurar. Önce genel kurulun toplanabilmesi için TMK m.78’deki toplantı yeter sayısı sağlanır. Toplantı açıldıktan sonra her gündem maddesinde TMK m.81’deki karar yeter sayısı uygulanır. Tüzük değişikliği ve fesih gibi temel kararlar için olağan kararlardan daha yüksek oy aranır.

Bu yazıyla ilgili genel bir sorunuz mu var? Anonim soru sor

Örneğin 100 katılma hakkı bulunan üyeden 60’ı olağan genel kurulun ilk toplantısına geldiyse toplantı açılabilir. Sıradan bir kararın kabulü için katılan 60 üyenin salt çoğunluğu gerekir. Buna karşılık gündemde tüzük değişikliği varsa hem ilk toplantının açılabilmesi için 100 üyenin üçte ikisine ulaşılması hem de toplantıya katılanların üçte ikisinin değişiklik lehine oy vermesi gerekir. Bu iki eşik birbirinden ayrıdır.

Bu rehber 11 Eylül 2026 itibarıyla TMK m.78-83, 5253 sayılı Dernekler Kanunu ve Dernekler Yönetmeliğinin genel kurul hükümleri esas alınarak hazırlanmıştır.

TMK m.81 Genel Kurul Karar Yeter Sayısını Nasıl Düzenler?

TMK m.81’in temel kuralı açıktır: genel kurul kararları, toplantıya katılan üyelerin salt çoğunluğuyla alınır. Bunun iki önemli istisnası vardır. Tüzük değişikliği ve derneğin feshi kararları ancak toplantıya katılan üyelerin üçte iki çoğunluğuyla alınabilir.

Bu hüküm “kayıtlı toplam üye sayısının salt çoğunluğu” demez; karar aşamasında esas alınan sayı toplantıya katılan geçerli oy hakkı sahibi üyelerdir. Ancak toplantının açılabilmesi için ayrıca TMK m.78’deki katılım yeter sayısının sağlanmış olması gerekir.

Genel kurul başkanlığı her gündem maddesinde hangi karar yeter sayısının uygulandığını bilmelidir. Bütçe kabulü, faaliyet raporu, organ seçimi veya taşınmaz alımı için tüzükte daha yüksek oran yoksa genel kural salt çoğunluktur. Tüzük değişikliği ve fesihte kanuni üçte iki oranı uygulanır.

Toplantı Yeter Sayısı ile Karar Yeter Sayısı Arasındaki Fark Nedir?

Toplantı yeter sayısı genel kurulun hukuken başlayabilmesi için gereken katılım sayısıdır. TMK m.78’e göre ilk toplantıda olağan konular için katılma hakkı bulunan üyelerin salt çoğunluğu; tüzük değişikliği ve fesih gündemi için katılma hakkı bulunan üyelerin üçte ikisi gerekir. İkinci toplantıda çoğunluk aranmaz; ancak yönetim ve denetim kurulları üye tam sayısının iki katı alt sınırı vardır.

Karar yeter sayısı ise toplantı açıldıktan sonra bir önerinin kabul edilmesi için gereken olumlu oy sayısıdır. TMK m.81 olağan kararlarda katılanların salt çoğunluğunu, tüzük değişikliği ve fesihte katılanların üçte ikisini arar.

Bu nedenle “toplantıya 51 kişi geldi, çoğunluk sağlandı; her karar 26 oyla geçer” cümlesi yalnız sıradan kararlar için ve oylamaya katılım/oy hakkı koşulları ayrıca değerlendirilmek kaydıyla doğrudur. Tüzük değişikliğinde 51 kişiyle ilk toplantı zaten çoğu dernekte açılamayabilir; açılsa bile karar için üçte iki gerekir.

Salt Çoğunluk Nasıl Hesaplanır?

Salt çoğunluk, esas alınan sayının yarısından fazlasıdır. 50 katılımcı varsa salt çoğunluk 26; 51 katılımcı varsa yine 26; 60 katılımcı varsa 31; 101 katılımcı varsa 51 olumlu oy gerekir.

Hesapta “yarısı yeter” denilemez. Salt çoğunluk, yarıyı aşan ilk tam sayıdır. Bu nedenle 40 katılan varsa 20 olumlu oy eşitlik yaratır ve karar kabul edilmiş sayılmaz; 21 olumlu oy gerekir.

Toplantı başkanlığı karar sonucunu yalnız “oy çokluğuyla kabul edildi” diye yazmak yerine kaç kabul, kaç ret ve varsa kaç çekimser oy bulunduğunu tutanağa geçirmelidir. Sayısal kayıt sonradan denetimi kolaylaştırır.

Dernek Genel Kurulunda Örnek Karar Yeter Sayıları

Toplantıya 30 üye katılmışsa olağan karar için en az 16 olumlu oy gerekir. Toplantıya 45 üye katılmışsa en az 23 olumlu oy; 80 üye katılmışsa en az 41 olumlu oy gerekir.

Tüzük değişikliği veya fesihte ise üçte iki hesaplanır. 30 katılımcıda en az 20, 45 katılımcıda en az 30, 60 katılımcıda en az 40 olumlu oy gerekir. Sonuç tam sayı çıkmıyorsa üçte iki oranını karşılayacak üst tam sayıya ulaşılmalıdır.

Örneğin 50 katılımcının bulunduğu tüzük değişikliği oylamasında üçte iki 33,33 olduğundan 33 oy yeterli değildir; en az 34 olumlu oy gerekir.

Dernek Tüzüğü Değişikliği Kaç Oyla Kabul Edilir?

TMK m.81’e göre tüzük değişikliği toplantıya katılan üyelerin üçte iki çoğunluğuyla kabul edilir. Bunun öncesinde TMK m.78 gereği ilk toplantının açılabilmesi için katılma hakkı bulunan üyelerin üçte ikisinin hazır bulunması gerekir.

İkinci toplantıda ilk toplantıdaki üçte iki katılım şartı aranmaz; ancak TMK m.78’in ikinci toplantı alt sınırı korunur. Toplantı açıldıktan sonra tüzük değişikliği kararında yine katılanların üçte iki olumlu oyu gerekir.

Tüzük değişikliğinin gündemde açıkça yer alması ve çağrı usulünün doğru yapılması gerekir. Yeterli oy alınması, gündem veya çağrı eksikliğini tek başına iyileştirmez.

Dernek Fesih Kararı Kaç Oyla Alınır?

Derneğin genel kurul kararıyla feshi TMK m.88 kapsamında mümkündür. Karar yeter sayısı TMK m.81 uyarınca toplantıya katılan üyelerin üçte ikisidir. İlk toplantının açılabilmesi için de TMK m.78 gereği katılma hakkı bulunan üyelerin üçte ikisinin hazır bulunması gerekir.

Fesih kararı derneğin tüzel kişiliğini sona erdirme sürecini başlattığı için hem çağrı gündeminde açıkça belirtilmeli hem de kararın oy sonucu tutanağa sayısal olarak yazılmalıdır. Tasfiye işlemleri tüzük ve 5253 sayılı Kanun m.15’e göre yürütülür.

Fesih ile derneğin TMK m.87 uyarınca kendiliğinden sona ermesi farklıdır. Kendiliğinden sona ermede genel kurulun fesih oyu şart değildir; kanunda sayılan sona erme sebebinin gerçekleşmesi söz konusudur.

Çekimser Oylar Karar Yeter Sayısını Nasıl Etkiler?

Salt çoğunluk hesabında temel mesele karar lehine kullanılan oyların gereken eşiğe ulaşıp ulaşmadığıdır. Çekimser oy olumlu oy değildir. Bu nedenle çok sayıda çekimser oy bulunması, kabul için gereken olumlu oy sayısına ulaşılmasını engelleyebilir.

Örneğin 40 katılımcının bulunduğu olağan kararda 20 kabul, 10 ret, 10 çekimser varsa 20 kabul oyu salt çoğunluk değildir; karar kabul edilmez. En az 21 olumlu oy gerekir.

Tüzük değişikliğinde de çekimser oy üçte iki olumlu oy hesabına eklenmez. 30 katılımcıda 19 kabul, 5 ret, 6 çekimser bulunuyorsa üçte iki için gereken 20 olumlu oya ulaşılmadığından değişiklik reddedilmiş sayılır.

Geçersiz Oylar Nasıl Değerlendirilir?

Seçim veya gizli oylamada tüzük ve divan tarafından belirlenen usule aykırı oy pusulaları geçersiz sayılabilir. Geçersiz oyların hangi nedenle geçersiz olduğu tutanağa yazılmalıdır. Karar yeter sayısının hesabında kanuni ve tüzüksel sisteme göre geçerli oy hakkı sahiplerinin katılımı ile kullanılan geçerli oylar doğru ayrılmalıdır.

Özellikle organ seçimlerinde birden fazla aday listesi varsa seçim usulünün tüzükte açık olması gerekir. “En çok oyu alan seçilir” türü seçim sistemi ile TMK m.81’deki genel karar çoğunluğu aynı hukuki soruyu ifade etmeyebilir; organ seçiminde tüzükteki seçim yöntemi de ayrıca uygulanır.

Karar tutanağında yalnız geçerli kabul-ret sayıları değil, varsa geçersiz oy sayısı da belirtilmelidir.

Oy Hakkından Yoksun Olan Üye Karar Sayısında Dikkate Alınır mı?

TMK m.82’ye göre hiçbir dernek üyesi kendisi, eşi, üstsoyu veya altsoyu ile dernek arasındaki hukuki işlem veya uyuşmazlık hakkında alınması gereken kararlarda oy kullanamaz. Bu durumda ilgili üyenin oy hakkı somut karar bakımından sınırlandırılmıştır.

Toplantı divanı, karar yeter sayısını belirlerken oy hakkından yoksunluğun somut oylamaya etkisini tutanağa açıkça geçirmelidir. İlgili üyenin yasak olduğu bir oylamada kullandığı oyun sonucu değiştirmesi kararın iptali tartışmasına yol açar.

Bu hüküm genel kurul üyeliğini sona erdirmez; yalnız çıkar çatışması bulunan belirli karar için oy kullanmayı engeller.

Tüzük Kanundan Daha Yüksek Karar Yeter Sayısı Koyabilir mi?

Dernek tüzüğü, kanunun emredici asgari eşiklerini düşürmemek kaydıyla bazı kararlar için daha yüksek çoğunluk öngörebilir. Örneğin taşınmaz satışını katılanların üçte ikisine bağlayan tüzük hükmü varsa, kanunun olağan salt çoğunluk kuralı yerine tüzükteki daha yüksek oran uygulanır.

Tüzük değişikliği ve fesih için TMK m.81’deki üçte iki oranının altına inilemez. Tüzük “tüzük değişikliği salt çoğunlukla yapılır” diyemez. Kanunun emredici hükmü üstün gelir.

Tüzükteki daha yüksek oranlar yönetim kurulu kararıyla geçici olarak düşürülemez; değişiklik gerekiyorsa yine usulüne uygun tüzük değişikliği yapılır.

İkinci Toplantıda Karar Yeter Sayısı Düşer mi?

Hayır. İkinci toplantıda düşen şey toplantının açılması için aranan katılım çoğunluğudur. Karar yeter sayısı TMK m.81’e göre aynen devam eder. Olağan kararda katılanların salt çoğunluğu, tüzük değişikliği veya fesihte katılanların üçte ikisi gerekir.

Örneğin ikinci toplantıya 20 kişi katılmışsa sıradan karar için en az 11 olumlu oy gerekir. Gündem tüzük değişikliğiyse en az 14 olumlu oy gerekir; ayrıca ikinci toplantının TMK m.78 alt sınırını da karşılaması gerekir.

“İkinci toplantıda gelenler ne karar verirse geçer” ifadesi hukuken yanlıştır. Katılım çoğunluğu aranmasa da karar çoğunlukları ortadan kalkmaz.

Karar Sonucu Genel Kurul Tutanağına Nasıl Yazılmalıdır?

Her kararın gündem maddesi, önerinin özeti ve oy sonucu açık yazılmalıdır. “Oy çokluğuyla kabul edildi” ifadesi yerine mümkünse “32 kabul, 10 ret, 3 çekimser oyla kabul edildi” biçiminde sayısal kayıt yapılmalıdır.

Tüzük değişikliği veya fesihte üçte iki şartının gerçekleştiği, katılımcı toplamı ile olumlu oy sayısı üzerinden görülebilmelidir. Hazirun listesi ve oy tutanağı birbiriyle uyumlu olmalıdır.

Karara muhalif üyelerin iptal davası bakımından TMK m.83 uyarınca muhalefetlerini tutanağa geçirtmeleri önemlidir. Divan, usulüne uygun muhalefet şerhlerinin tutanağa eklenmesini engellememelidir.

Yetersiz Oyla Alınan Genel Kurul Kararı Geçerli midir?

Kanunun veya tüzüğün gerektirdiği karar çoğunluğuna ulaşılmadan “kabul” ilan edilen karar kanuna veya tüzüğe aykırıdır. TMK m.83, bu tür genel kurul kararları için iptal davası yolunu düzenler.

Karar yeter sayısı uyuşmazlığında hazirun listesi, oy sayım tutanağı, genel kurul tutanağı ve tüzük temel delillerdir. Tüzükte kanundan daha yüksek çoğunluk varsa mahkeme o hükmü de dikkate alır.

Yönetim kurulu, tartışmalı çoğunlukla alınmış kararı uygulamaya koymadan önce sayısal hesabı kontrol etmelidir. Özellikle tüzük değişikliği, taşınmaz işlemi ve fesihte hata sonradan geri dönülmesi zor sonuçlar doğurabilir.

Karar Yeter Sayısı İçin 10 Kontrol

1. Toplantının TMK m.78’e göre geçerli açıldığını doğrulayın.
2. Gündem maddesinin sıradan karar mı, tüzük değişikliği mi, fesih mi olduğunu belirleyin.
3. Katılan geçerli oy hakkı sahibi üye sayısını tespit edin.
4. Olağan kararda yarıdan fazlasını hesaplayın.
5. Tüzük/fesihte üçte iki olumlu oy eşiğini hesaplayın.
6. Küsuratlı sonuçta oranı karşılayan üst tam sayıyı alın.
7. Çekimser oyları olumlu oy sayısına eklemeyin.
8. TMK m.82 oy yasağı olan üyeleri kontrol edin.
9. Tüzükte daha yüksek karar çoğunluğu olup olmadığını kontrol edin.
10. Sonucu kabul-ret-çekimser sayılarıyla tutanağa yazın.

Türkiye Geneli ve Mersin Uygulaması

TMK m.81 Mersin dahil Türkiye genelindeki derneklerde aynen uygulanır. Mersin’de faaliyet gösteren derneklerin tüzüklerinde bazı özel kararlar için daha yüksek çoğunluk belirlenmişse, genel kurulda hem kanun hem tüzük birlikte uygulanmalıdır.

Özellikle taşınmaz, lokal, yüksek tutarlı borçlanma veya şube açılışı gibi konularda tüzük, kanuni salt çoğunluğun üzerinde karar oranı belirleyebilir. Divan yalnız TMK m.81’e bakarak tüzükteki daha yüksek eşiği göz ardı etmemelidir.

Genel kurul toplantısının sonunda tutanak ile oy sayımının açık yazılması, İl Sivil Toplumla İlişkiler Müdürlüğüne yapılacak bildirim ve olası uyuşmazlıklarda kayıt güvenliğini sağlar.

Sık Sorulan Sorular

İlgili İçerikler

• Dernek Genel Kurul Toplantı Yeter Sayısı Kaçtır?
• Dernek Genel Kurulunda Vekâleten Oy Kullanılır mı?
• Dernek Genel Kurul Çağrısı Kaç Gün Önce Yapılır?

Resmî Kaynaklar

• 4721 sayılı Türk Medenî Kanunu m.78-83
• Sivil Toplumla İlişkiler Genel Müdürlüğü – Genel Kurul İşlemleri

Av. Halil Bakırcı tarafından hazırlanmış, Av. Emirhan Keskin tarafından incelenmiştir.

Yazar Bilgisi

Avukat Halil BAKIRCI, Mersin Barosu 3472 sicil numarasına kayıtlıdır. Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu bünyesinde ceza, aile, iş, gayrimenkul ve ticaret hukuku alanlarında hukuki danışmanlık ve dava takibi sunmaktadır.

İnceleyen: Av. Emirhan Keskin · Mersin Barosu Sicil No: 5507

Av. Halil Bakırcı profilini inceleyin →