Aracı Hizmet Sağlayıcı Banka Hesabı ve Ödeme Bilgilerini GİB’e Bildirir mi? 538 ve 595 Sıra No.lu VUK Tebliğleri (2026)
Aracı Hizmet Sağlayıcı Kimdir?
538 Sıra No.lu Tebliğ, aracı hizmet sağlayıcı tanımında 6563 sayılı Elektronik Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanuna dayanır. Başkalarına ait iktisadi ve ticari faaliyetlerin yapılmasına elektronik ticaret ortamını sağlayan gerçek veya tüzel kişiler bu kapsamda değerlendirilir.
Aracı hizmet sağlayıcı tipik olarak alıcı ile satıcının veya kiracı ile kiralayanın dijital ortamda buluşmasını, satış/kiralama işleminin kurulmasını ve çoğu modelde tahsilatın yönetilmesini sağlar. Elektronik pazar yerleri, hizmet platformları ve benzeri dijital aracılık sistemleri bu tanıma girebilir.
Bir platformun aracı hizmet sağlayıcı olup olmadığı yalnız ticari markasına veya internet sitesinin adında “ilan” sözcüğü bulunup bulunmamasına göre belirlenmez. Fiilen başkalarına ait ekonomik faaliyetin gerçekleştiği elektronik ticaret ortamını sağlayıp sağlamadığı ve 6563 sayılı Kanundaki tanım esas alınır.
Aracı Hizmet Sağlayıcı GİB’e Hangi Bilgileri Bildirir?
595 sayılı Tebliğle güncellenen 538 m.4/1’de bilgi seti açık biçimde sayılmıştır. Birinci grup, verilen hizmetin sağlandığı internet adresi veya adresleridir. İkinci grup hizmet verilen gerçek veya tüzel kişilere ait ad-soyad/unvan, TCKN/YKN/VKN gibi mükellefiyet tespit bilgileri ve işyeri adresidir.
Üçüncü grup işlemin ekonomik verileridir: hizmet verilenler adına gerçekleştirilen taşınır, taşınmaz, mal ve hizmet satış/kiralama işlemlerine ilişkin her bir tahsilat veya satış işleminin tutarı ve tarihi. Dördüncü grup, tahsil edilen tutarların aracılık hizmeti verilenlere ödenmesine ilişkin banka hesap bilgileridir.
595 sayılı Tebliğ ayrıca m.4/1’e ilan bilgilerini açıkça eklemiştir. Böylece aracı hizmet sağlayıcı bakımından kimlik/mükellefiyet bilgisi + işlem/tahsilat + banka hesabı + ilan verisi birlikte GİB’in aylık veri setine girer.
Banka Hesap Bilgisi Neden Bildirim Kapsamında?
Aracı hizmet sağlayıcı bazı modellerde müşteriden tahsil ettiği satış/kira bedelini komisyon ve diğer kesintiler sonrasında satıcıya veya kiralayana aktarır. Bu para akışında işlemin hangi kullanıcı hesabına ait olduğunu ve ekonomik gelirin kime yöneldiğini anlamak için banka hesap bilgisi vergi idaresi açısından önemlidir.
Tebliğ, “tahsil edilen tutarların aracılık hizmeti verilenlere ödenmesine ilişkin banka hesap bilgileri” ifadesini kullanır. Bu nedenle bildirimin odağı, platformun kendi genel banka hesaplarının listesinden ibaret değildir; tahsil edilen bedelin hizmet verilen kişiye hangi hesap ilişkisi üzerinden aktarıldığına ilişkin veridir.
Banka hesabı bilgisiyle satış tutarı/tarihi ve kullanıcı kimlik/vergi bilgisi bir arada değerlendirildiğinde GİB, dijital platformdaki ekonomik faaliyet ile beyan edilen gelir/ticari faaliyet arasındaki tutarlılığı risk analizinde inceleyebilir.
Ödeme Banka veya Ödeme Kuruluşu Üzerinden Yapılırsa Bildirim Kalkar mı?
Hayır. Güncel m.4/3 bu ihtimali özellikle düzenler. Birinci fıkradaki aracı hizmet sağlayıcı, ödemelerde satıcı veya kiralayanın ticari temsilcisi olması nedeniyle ödeme aracılığı yapıyorsa ya da ödeme hizmetini dış hizmet olarak banka veya ödeme kuruluşundan alıyorsa, bu durum bilgi verme yükümlülüğünü etkilemez.
Örneğin pazar yeri kendi bünyesinde ödeme sistemi kurmak yerine lisanslı bir ödeme kuruluşuyla çalışabilir. Alıcı bedeli ödeme kuruluşuna gönderir; ödeme kuruluşu tahsilatı işler ve platform modeline göre satıcıya aktarım yapılır. Bu teknik dış hizmet modeli, aracı hizmet sağlayıcının VUK 538 m.4/1’deki aylık bildirim sorumluluğunu ortadan kaldırmaz.
Aynı şekilde “ödemeyi doğrudan banka altyapısı işliyor, biz para tutmuyoruz” açıklaması da m.4/3’ün açık hükmü karşısında yükümlülüğü kendiliğinden kaldırmaz. Somut platformun rolü ve hangi bilgileri fiilen aldığı yine teknik süreç üzerinden belirlenir.
Aracı Hizmet Sağlayıcı İlan Bilgilerini de Bildirir mi?
Evet. 595 Sıra No.lu Tebliğin önemli değişikliklerinden biri, aracı hizmet sağlayıcılar için m.4/1’e “hizmet verilenler adına gerçekleştirilen taşınır, taşınmaz, mal ve hizmet satış/kiralama işlemlerine ilişkin ilan bilgileri” unsurunu açıkça eklemesidir.
İlan verisi, yalnız gerçekleşen ödeme verisinden farklı bir bilgi katmanıdır. Ürün/hizmetin nasıl, hangi bedelle, hangi kullanıcı tarafından ve hangi tarihlerde piyasaya sunulduğu; işlem gerçekleşmese bile ticari faaliyetin kapsamını anlamaya katkı sağlar.
GİB’in BTRANS veri standardı hangi ilan alanlarının gönderileceğini teknik olarak belirler. Platformların kendi veri tabanlarındaki bütün metin, görsel ve mesajları sınırsız biçimde aktaracağı varsayılamaz; bildirimin kapsamı Tebliğ ve Başkanlıkça belirlenen formatla sınırlıdır.
Bildirim Aylık mı? Son Tarih Ne Zaman?
538 sayılı Tebliğ m.5’e göre bildirilmesi zorunlu bilgiler aylık olarak Başkanlığa gönderilir. Bir aya ait bilgilerin takip eden ayın son günü saat 23.59’a kadar bildirilmesi zorunludur.
Aracı hizmet sağlayıcı aylık dönemin kapanmasını beklemeden iç veri kontrolleri yapmalıdır. Satıcı/kiralayan kimlik bilgilerinin eksikliği, hatalı VKN, ödeme hesabı eşleşmemesi veya iptal/iade işlemlerinin doğru sınıflandırılmaması son gün fark edilirse düzeltme için zaman kalmayabilir.
Başkanlık Tebliğdeki yetkisi çerçevesinde süreleri uzatabilir veya veri standardını güncelleyebilir. Bu nedenle şirket içi vergi uyum takvimi yalnız statik bir 2026 tarih listesine değil, güncel GİB/BTRANS duyurularına bağlı çalışmalıdır.
Bildirim Hangi Formatla Yapılır?
m.5/1 uyarınca veri format ve standardı Başkanlık tarafından BTRANS aracılığıyla duyurulur ve bilgiler bu Sistem üzerinden GİB’e bildirilir. Başkanlıkça belirlenen format, standart ve yöntem dışında gönderilen bilgiler m.6/4 uyarınca kabul edilmez ve bildirim yapılmamış sayılır.
Bu nedenle yükümlülük yalnız veriyi “bir yerde hazır bulundurmak” değildir. Uygun şema, alan türü, dönem, kullanıcı eşleşmesi ve teknik transfer kurallarına uyulması gerekir. Format hatası verginin içeriği doğru olsa dahi hukuki açıdan bildirim yapılmamış sonucu doğurabilir.
Şirketin finans, vergi, ürün ve yazılım ekipleri veri sözlüğünü ortak kullanmalıdır. “Satış tutarı”, “tahsilat”, “iade”, “kiralama”, “hesap sahibi”, “satıcı” gibi alanların iş sistemlerindeki anlamı ile BTRANS formatındaki hukuki anlamı eşleştirilmelidir.
Aracı Hizmet Sağlayıcı ile Sosyal Ağ/Yer Sağlayıcı Arasındaki Fark
595 sayılı Tebliğ, bu grupları bilinçli biçimde ayırmıştır. Aracı hizmet sağlayıcı m.4/1’de daha geniş bilgi setine tabidir: işyeri adresi, her tahsilat veya satış tutarı/tarihi ve banka hesap bilgileri de bildirilir.
Sosyal ağ ve yer sağlayıcılar ise m.4/2’de düzenlenmiştir. Bunlar için internet adresi, kullanıcı ad/unvanı ile TCKN/YKN/VKN gibi mükellefiyet bilgileri ve satış/kiralama ilan bilgileri bildirim kapsamındadır; m.4/1’deki tahsilat ve banka hesabı seti bu fıkrada aynen yer almaz.
Bir işletme aynı zamanda birden fazla hukuki sıfata sahip olabilir. Hangi faaliyetin hangi fıkra kapsamına girdiği ürün/hizmet mimarisi üzerinden değerlendirilmelidir. Yalnız şirketin kendisini “ilan sitesi” veya “sosyal platform” olarak adlandırması yasal sınıflandırmayı belirlemez.
Satıcı veya Kiralayanın Bilgi Verme Sorumluluğu
Aracı hizmet sağlayıcı üzerinden ilan veren kullanıcı, m.4/4 uyarınca platformun GİB’e bildirmek zorunda olduğu bilgileri platforma vermek zorundadır. İlan konusu mal veya taşınmaz başkasına aitse malik bilgisi de ayrıca bildirilir.
İlan veren, m.6/1 uyarınca verdiği bilgilerin doğruluğundan sorumludur. Yanlış TCKN, başkasına ait banka hesabını gerçeğe aykırı biçimde kendi hesabı gibi gösterme veya maliki saklama gibi davranışlar platformun veri kalitesini ve kullanıcının hukuki riskini artırır.
Bilgi verilmemesi halinde platform m.4/5 uyarınca bilgi vermeyen ilan verene ilişkin bilgiyi GİB’e ayrıca bildirir. Bu nedenle satıcı/kiralayanın platforma doğru ve eksiksiz veri vermesi sistemin tamamlayıcı unsurudur.
Banka Hesabı Verisi ve KVKK
Banka hesap bilgisi gerçek kişiyle ilişkilendirilebiliyorsa kişisel veri niteliğindedir. Aracı hizmet sağlayıcının bu bilgiyi VUK kapsamındaki kanuni bildirim yükümlülüğü için işlemesi, KVKK m.5’teki kanunda açıkça öngörülme ve hukuki yükümlülüğün yerine getirilmesi gibi işleme şartlarıyla birlikte değerlendirilir.
Kanuni yükümlülük veri güvenliği borcunu kaldırmaz. IBAN ve hesap bilgilerine erişim görev bazlı sınırlandırılmalı, aktarım güvenli yapılmalı, loglama uygulanmalı ve gereksiz kopyalar önlenmelidir. Vergi bildirimi için alınan hesap bilgisinin ilgisiz reklam/segmentasyon amacıyla kullanılması ayrıca hukuki sebep gerektirir.
Aydınlatma metni; hangi banka/ödeme bilgilerinin hangi amaçla GİB’e aktarılacağını, saklama süresini ve veri sorumlusunun kimliğini açıklamalıdır. VUK m.6/5’teki elektronik muhafaza yükümlülüğü ile KVKK saklama ilkeleri birlikte uygulanmalıdır.
Bildirim Yapılmazsa, Eksik veya Yanıltıcı Yapılırsa Ne Olur?
538 sayılı Tebliğ m.6/6, bildirilmesi gereken bilgileri bildirmeyen, eksik veya yanıltıcı bildirimde bulunan ya da Tebliğle getirilen zorunluluklara uymayanlar hakkında 213 sayılı Vergi Usul Kanununun ilgili ceza hükümlerinin uygulanacağını düzenler.
Tek bir sabit ceza tutarı vermek doğru değildir. Hangi VUK ceza hükmünün uygulanacağı, ihlal tipi, mükellefin statüsü ve ihlal tarihindeki parasal hadlere göre belirlenir. Aynı dönemde birden çok teknik hata veya farklı bildirim eksikliği bulunması da somut olarak incelenir.
İç kontrol açısından en kritik riskler; aylık bildirimin hiç gönderilmemesi, BTRANS format hatası nedeniyle “bildirim yapılmamış” sayılması, satıcı kimliğinin hatalı eşleşmesi, tahsilat/satış tutarının eksik aktarılması, banka hesabının yanlış kullanıcıya bağlanması ve ilan bilgilerinin dışarıda bırakılmasıdır.
2026 Uyum Kontrol Listesi
- Şirketin 6563 bakımından aracı hizmet sağlayıcı sıfatını doğrulayın.
- Hizmet internet adreslerini veri setinde tutun.
- Satıcı/kiralayan ad-unvan, TCKN/YKN/VKN ve işyeri adresini alın.
- Her tahsilat veya satış işleminin tutarı ve tarihini eşleştirin.
- Satıcı/kiralayana yapılan ödemeye ilişkin banka hesabını doğru kullanıcıya bağlayın.
- İlan bilgilerini m.4/1 veri setine ekleyin.
- Banka veya ödeme kuruluşu dış hizmetinin yükümlülüğü kaldırmadığını dikkate alın.
- Aylık dönemi takip eden ay sonu 23.59’dan önce gönderin.
- BTRANS kabul/ret kayıtlarını arşivleyin.
- VUK muhafaza süresi ve KVKK güvenlik yükümlülüklerini birlikte uygulayın.
İlgili İçerikler
- Sosyal medya ilanları GİB’e bildirilecek mi?
- Bilgi vermeyen ilan veren GİB’e bildirilir mi?
- VUK 595 içerikleri
Resmî Kaynaklar
Sık Sorulan Sorular
Pazar yeri satıcının banka hesabını GİB’e bildirir mi?
Aracı hizmet sağlayıcı, tahsil edilen tutarların hizmet verilen kişiye ödenmesine ilişkin banka hesap bilgilerini m.4/1 kapsamında aylık GİB’e bildirir.
Ödeme kuruluşu kullanılırsa platformun bildirimi kalkar mı?
Hayır. m.4/3, ödeme hizmetinin banka veya ödeme kuruluşundan dış hizmet olarak alınmasının bilgi verme yükümlülüğünü etkilemeyeceğini açıkça düzenler.
Satış tutarı ve tarihi da bildirilir mi?
Evet. Her tahsilat veya satış işleminin tutarı ve tarihi m.4/1 veri setindedir.
İlan bilgisi de 2026 bildiriminde var mı?
Evet. 595 sayılı Tebliğ aracı hizmet sağlayıcıların veri setine satış/kiralama işlemlerine ilişkin ilan bilgilerini açıkça eklemiştir.
Bildirim hangi sistemden yapılır?
BTRANS üzerinden, GİB’in belirlediği format ve standarda uygun olarak yapılır.
Aylık bildirim son günü ne zaman?
Bir aya ait bilgiler takip eden ayın son günü saat 23.59’a kadar bildirilir; güncel GİB süre uzatımı varsa o duyuru esas alınır.
Sosyal ağ sağlayıcı aynı banka hesap setini mi bildirir?
Hayır. Sosyal ağ ve yer sağlayıcılar m.4/2’de ayrı düzenlenmiş, m.4/1’deki tahsilat ve banka hesabı veri seti bu fıkraya aynen alınmamıştır.
Hukuki konu hakkında iletişim
İlk iletişimde konuyu, bulunduğunuz ülke veya ili ve varsa tebliğ ya da son işlem tarihini kısaca belirtebilirsiniz. T.C. kimlik numarası, sağlık verisi veya kişisel belge göndermeyiniz. Mesajlaşma tek başına hukuki görüş veya avukatlık ilişkisi oluşturmaz.
