Karbon Kredisi Projesi Kayıt Zorunluluğu ve 2026 Cezası: 7552 m.11/5

7552 m.11/5, Türkiye’de kredi üreten ulusal ve uluslararası standart projelerinin Başkanlığın belirlediği sürede kayıt sistemine kaydedilmesini zorunlu kılar.

Karbon Kredisi Projesi Kayıt Zorunluluğunun Kanuni Dayanağı

7552 sayılı İklim Kanununun 11/5. maddesi Türkiye’de gönüllü karbon piyasasında karbon kredisi üreten veya üretmeye başlayacak projelerin kayıt altına alınmasını zorunlu kılar. Düzenlemenin kapsamı yalnız gelecekte kurulacak ulusal karbon kredilendirme sistemine dahil projelerle sınırlı değildir. Kanun açıkça “ulusal veya uluslararası standartlar” ifadesini kullanır.

Bu nedenle Türkiye’de faaliyet gösteren ve uluslararası bir gönüllü karbon standardı üzerinden kredi üreten proje, “biz uluslararası kayıt sistemindeyiz” gerekçesiyle 7552 sayılı Kanundaki ulusal kayıt yükümlülüğünün dışında kalmaz. Proje sahibi, İklim Değişikliği Başkanlığının belirlediği süre ve usule göre ulusal karbon kredisi kayıt sistemine kaydı sağlamak zorundadır.

Kayıt sisteminin temel işlevi Türkiye’deki karbon kredisi üretimini merkezi olarak izlemek, kredi miktarını ve proje statüsünü takip etmek, çifte sayım riskini azaltmak ve ulusal iklim hedefleri ile uluslararası karbon piyasası politikaları arasında tutarlı veri altyapısı oluşturmaktır.

Kayıt, projenin karbon kredisi standardındaki asıl doğrulama veya sertifikasyon sürecinin yerine geçmez. Proje uluslararası standardın metodoloji, doğrulama ve kredi ihracı kurallarını yerine getirmeye devam eder; buna ek olarak Türkiye’deki kanuni kayıt yükümlülüğünü de uygular.

Kimler Karbon Kredisi Kayıt Sistemine Kaydolmak Zorunda?

Yükümlülüğün muhatabı proje sahibidir. Proje sahibi gerçek kişi, tüzel kişi, şirket, kamu iştiraki veya başka bir hukuki yapı olabilir. Belirleyici unsur Türkiye’de bir gönüllü karbon piyasası projesi üzerinden ulusal veya uluslararası standartla karbon kredisi üretmeye başlamış ya da başlayacak olmasıdır.

Proje geliştiricisi ile proje sahibi aynı kişi olmayabilir. Bir danışman veya karbon proje geliştiricisi teknik dokümantasyonu hazırlayabilir; ancak kanuni kayıt sorumluluğunun sözleşmeyle hangi tarafça yerine getirileceği açıkça belirlenmelidir. İdare karşısında kanunun muhatabının kim olduğu, özel sözleşmedeki görev paylaşımından bağımsız olarak somut proje sahipliği ve kayıt düzeni üzerinden değerlendirilir.

Arazi temelli projelerde arazi sahibi ile karbon hakkı sahibi farklı olabilir. Enerji veya atık projelerinde tesis sahibi, işletmeci ve proje şirketi farklı tüzel kişiler olabilir. Kayıt dosyasında proje üzerinde karbon kredisi üretme hakkına kimin sahip olduğu ve kayıt başvurusunu hangi sıfatla yaptığı belgelenmelidir.

Karbon kredisi yalnız satın alan şirket, proje sahibi değilse sırf kredi alıcısı olduğu için 11/5’teki proje kayıt yükümlülüğünün doğrudan muhatabı olmaz. Ancak alıcı, satın aldığı kredinin kaynağı olan projenin kayıt yükümlülüğünü yerine getirip getirmediğini sözleşmesel ve uyum riski bakımından kontrol etmelidir.

Uluslararası Karbon Standardındaki Projeler de Kaydolmak Zorunda mı?

Evet. Kanunun 11/5. maddesi bu konuda açık ve kapsayıcıdır. Türkiye’de gönüllü karbon piyasasında ulusal veya uluslararası standartlarla karbon kredisi üretmeye başlamış veya başlayacak projeler kayıt kapsamındadır. Uluslararası standardın kendi kayıt platformuna kayıtlı olmak, Türkiye’deki kanuni kaydı ikame etmez.

Bu ayrım özellikle uzun yıllardır uluslararası gönüllü standartlarda kayıtlı Türk projeleri için önemlidir. 7552 sayılı Kanunun yürürlüğe girmesinden önce kredi üretmeye başlamış proje, kanunun “üretmeye başlamış veya başlayacak” ifadesi nedeniyle yalnız yeni projelere özgü bir düzenleme varmış gibi hareket edemez. Başkanlığın geçiş ve kayıt takvimini takip etmelidir.

Uluslararası kayıt ile ulusal kayıt birlikte çalışabilir. Uluslararası sistem kredinin metodoloji, doğrulama ve seri numarası statüsünü izlerken ulusal sistem Türkiye’deki proje envanteri ve ülke politikası bakımından ek kayıt katmanı sağlar. İki sistemdeki proje adı, sahip, miktar ve statü bilgilerinin tutarlı olması gerekir.

Projenin uluslararası piyasaya kredi ihraç etmesi durumunda 7552 m.10 kapsamında Karbon Piyasası Kurulunun karbon kredilerinin ithal ve ihracına ilişkin temel politika ve sınırları ayrıca önem kazanır. Kayıt yükümlülüğü bu politika kararlarının veri altyapısını da destekler.

Kayıt İçin Son Süre Nedir?

7552 m.11/5 belirli bir takvim gününü doğrudan Kanun metnine yazmamıştır. Hüküm, projelerin İklim Değişikliği Başkanlığının belirlediği süre içinde kayıt sistemine kaydedilmesini zorunlu kılar. Bu nedenle son tarih için Başkanlığın yürürlükteki duyuru, usul ve esasları takip edilmelidir.

Burada kanuni yükümlülük kesindir; değişken olan uygulama süresinin Başkanlık tarafından belirlenmesidir. “Kanunda tarih yazmıyor, kayıt zorunlu değil” sonucu yanlıştır. Aynı şekilde Başkanlığın henüz duyurmadığı belirli bir tarihi varsayarak kesin son gün yazmak da doğru değildir.

Şirketler resmi duyuruyu beklerken proje envanterini hazırlamalıdır. Proje adı, sahibi, standart, metodoloji, doğrulayıcı kuruluş, kredi dönemleri, üretilen ve iptal edilen kredi miktarları, seri numarası aralıkları ve sözleşme zinciri önceden derlenirse kayıt süresi başladığında gecikme riski azalır.

Özellikle çok sayıda projesi bulunan grup şirketleri merkezi karbon kredisi envanteri oluşturmalıdır. Farklı iştiraklerin aynı projeyi farklı adlarla kayıt altına alması veya proje devrinin güncellenmemesi ulusal veri bütünlüğünü bozar.

Kayıt İçin Hangi Proje Bilgileri Hazırlanmalı?

İkincil düzenlemedeki kesin başvuru alanları esas alınmakla birlikte proje sahibinin en azından proje kimliği, hukuki sahiplik, faaliyet yeri, proje türü, uygulanan standart ve metodoloji, başlangıç tarihi ve kredilendirme dönemi bilgilerini hazır tutması gerekir. Doğrulayıcı kuruluş ve doğrulama raporları da kredi miktarının dayanağıdır.

Kredi yaşam döngüsü bilgileri ayrı tutulmalıdır. Hangi dönemde kaç kredi üretildiği, kaçının transfer edildiği, kaçının iptal edildiği ve halen hangi hesapta tutulduğu izlenmelidir. Seri numaraları ulusal ve uluslararası kayıtlar arasında eşleştirilebilir biçimde saklanmalıdır.

Projenin emisyon azaltım hakkına ilişkin sözleşmeler de önemlidir. Arazi sahibi, yatırımcı, işletmeci veya proje geliştiricisi arasında karbon kredisi haklarının devri varsa kayıt başvurusunun yetkili kişi tarafından yapıldığını gösteren belgeler bulunmalıdır.

Proje sahibi değişirse ulusal kayıt sistemi de güncellenmelidir. Eski proje sahibi adına bırakılmış kayıt, kredi üzerinde tasarruf yetkisi ve ilerideki ihracat/transfer işlemlerinde uyuşmazlık yaratabilir. Devir sözleşmesinde kayıt güncelleme sorumluluğu ve teslim edilecek belgeler açıkça yazılmalıdır.

Karbon Kredisi Projesini Kaydetmemenin 2026 Cezası Ne Kadar?

7552 sayılı İklim Kanununun 14/5. maddesi, 11/5 kapsamındaki proje kayıt yükümlülüğüne aykırılığı idari para cezasına bağlar. Kanunda temel ceza tutarı 120.000 TL olarak düzenlenmiştir. İdari para cezaları izleyen yıllarda yeniden değerleme mekanizmasına göre uygulanır.

27 Aralık 2025 tarihli ve 33120 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 7552 sayılı İklim Kanunu Uyarınca Verilecek İdari Para Cezalarına İlişkin 2026/1 Tebliği, 2026 yılı tutarlarını açıklamıştır. 2025 yılı için belirlenen yüzde 25,49 yeniden değerleme oranı sonucunda m.14/5 kapsamındaki proje kayıt ihlali cezası 150.588 TL olarak uygulanır.

Ceza tutarı, kayıt yaptırmamanın ekonomik sonucudur; projenin kayıt yükümlülüğünü ortadan kaldırmaz. İdari para cezası uygulanması proje sahibinin kaydı tamamlaması gereken hukuki durumu sona erdirmez. İdarenin ayrıca kayıt, bilgi-belge ve denetim talepleri devam edebilir.

Projenin birden fazla ihlal oluşturması hâlinde her bir fiilin kanundaki yaptırım sistemi ayrıca değerlendirilir. Örneğin kayıt yapılmamasına ek olarak Başkanlığa yanlış veya yanıltıcı bilgi sunulması, 14/6 kapsamında farklı bir idari yaptırım riskini doğurabilir.

Aynı İhlalin Tekrarı veya Başka İhlaller Ne Sonuç Doğurur?

7552 sayılı İklim Kanununun 14. maddesi idari yaptırımların uygulanmasına ilişkin genel kurallar içerir. Aynı fiilin tekrarı, birden fazla ihlal ve toplam ceza bakımından Kanundaki özel hükümler dikkate alınır. Şirket yalnız tek bir 150.588 TL tutarına bakarak toplam riskini hesaplamamalıdır.

Karbon kredisi projesinin kayıt edilmemesi ile hatalı veya hileli bilgi sunulması aynı fiil değildir. Kayıt ihlali m.14/5 kapsamındadır. Başkanlığa istenen bilgi ve belgelerin verilmemesi veya yanlış/yanıltıcı bilgi sunulması m.14/6 kapsamında ayrıca değerlendirilebilir. Hatalı veya hileli proje verisi m.11/3 kapsamında ilgili denkleştirme miktarının ETS tahsisat tesliminde kullanılmasını engeller ve bu miktar bakımından teslim yükümlülüğü yerine getirilmemiş sayılır.

İdari yaptırım uygulanması özel hukuk veya ceza hukuku sorumluluğunu ortadan kaldırmaz. Sahte proje verisiyle kredi satılmışsa kredi alıcılarının tazminat talepleri ve fiilin unsurlarına göre Türk Ceza Kanunundaki suç tipleri ayrıca gündeme gelebilir.

Proje sahibi bu nedenle kayıt uyumunu tek bir idari form olarak görmemelidir. Proje verisinin doğruluğu, kredi sahipliği, ulusal kayıt, uluslararası standart kaydı ve kredi transfer zinciri bir bütün olarak yönetilmelidir.

Karbon Kredisi Projesi Devredilirse Kayıt Ne Olur?

Proje şirketinin hisselerinin satılması, işletme hakkının devri, arazi kullanım hakkının değişmesi veya karbon haklarının sözleşmeyle başka kişiye aktarılması ulusal kayıt bakımından güncelleme ihtiyacı yaratabilir. Somut işlemde proje sahibinin ve kredi üzerinde tasarruf yetkilisinin kim olduğu yeniden belirlenmelidir.

Devir öncesi hukuki incelemede projenin 7552 m.11/5 kaydının yapılıp yapılmadığı, geçmiş kredi üretimlerinin hangi hesapta bulunduğu ve projeye ilişkin idari yaptırım olup olmadığı kontrol edilmelidir. Kayıt yapılmamışsa alıcının işlemi tamamladıktan sonra ceza veya veri eksikliğiyle karşılaşması mümkündür.

Sözleşmede kapanış öncesi şart olarak kayıt eksiklerinin tamamlanması istenebilir. Geçmiş dönem kayıt ihlallerinin ekonomik sorumluluğunun satıcıya ait olacağına ilişkin tazmin hükümleri kurulabilir. Ancak kamu otoritesine karşı kanuni sorumluluğun kimde olduğu özel sözleşmeyle tek başına değiştirilemez.

Devirden sonra ulusal kayıt ile uluslararası standardın kayıt sistemi aynı proje sahibini göstermelidir. Farklı kayıt sistemlerinde farklı hak sahiplerinin görünmesi kredi transferi ve ihracı bakımından ciddi uyuşmazlık yaratır.

Proje Geliştiricileri İçin 2026 Kayıt Kontrol Listesi

Birinci adım Türkiye’de kredi üreten bütün projelerin envanterini çıkarmaktır. İkinci adım her projenin ulusal veya uluslararası hangi standarda tabi olduğunu belirlemektir. Üçüncü adım proje sahibinin ve kredi hakkı sahibinin hukuki belgelerini doğrulamaktır.

Dördüncü adım İklim Değişikliği Başkanlığının kayıt sistemi duyurularını ve belirlediği süreyi takip etmektir. Beşinci adım kayıt başvurusu için proje, metodoloji, doğrulama ve kredi dönem bilgilerini hazırlamaktır. Altıncı adım uluslararası kayıtla ulusal kayıt verilerini eşleştirmektir.

Yedinci adım kredi seri numaraları, transfer ve iptal kayıtlarını merkezi veri tabanında tutmaktır. Sekizinci adım proje veya sahip değişikliğinde kayıt güncellemesini yapmaktır. Dokuzuncu adım kredi satış sözleşmelerinde ulusal kayıt durumunu beyan etmektir. Onuncu adım 2026’da 150.588 TL olan kayıt ihlali cezasını uyum risk matrisine eklemektir.

On birinci adım proje verisinde hata tespit edilirse doğrulayıcı, standart ve Başkanlık süreçlerini gecikmeden işletmektir. On ikinci adım kredinin ETS’de kullanılacağı iddia ediliyorsa ayrıca denkleştirme oranı ve kredi kabul kriterlerini kontrol etmektir.

Türkiye Geneli ve Mersin Uygulaması

Kayıt zorunluluğu Türkiye genelinde uygulanır. Mersin’deki yenilenebilir enerji, atık, tarım, orman, sanayi veya başka karbon azaltım/giderim projesi uluslararası standartta kredi üretse dahi 7552 m.11/5 kapsamındaki ulusal kayıt yükümlülüğünü kontrol etmek zorundadır.

Mersin’de proje geliştiren şirketler özellikle ihracat ve yabancı alıcı sözleşmelerinde ulusal kayıt statüsünü açık göstermelidir. Uluslararası alıcıya teslim edilen kredinin Türkiye’deki kayıt yükümlülüğünün ihlal edilmiş olması hem idari yaptırım hem sözleşmesel garanti riski yaratabilir.

Sık Sorulan Sorular

Karbon kredisi projesi Türkiye’de kaydedilmek zorunda mı?

Evet. 7552 m.11/5 kapsamındaki projeler Başkanlığın belirlediği sürede karbon kredisi kayıt sistemine kaydedilmelidir.

Uluslararası standart projesi de kaydolur mu?

Evet. Kanun ulusal veya uluslararası standartlarla kredi üreten projeleri açıkça kapsar.

Yalnız yeni projeler mi kayıt kapsamında?

Hayır. Kanun kredi üretmeye “başlamış veya başlayacak” projeleri kapsar.

Kayıt için son tarih Kanunda yazıyor mu?

Kanun sabit takvim günü yazmaz; süreyi İklim Değişikliği Başkanlığı belirler.

2026 kayıt ihlali cezası ne kadar?

2026/1 Tebliği uyarınca 150.588 TL’dir.

Ceza ödenince kayıt zorunluluğu biter mi?

Hayır. İdari para cezası yükümlülüğün yerine geçmez; kayıt ayrıca tamamlanmalıdır.

Kredi alıcısı proje kaydından sorumlu mu?

Kayıt yükümlülüğünün doğrudan muhatabı proje sahibidir; ancak alıcı kredi uygunluğu ve sözleşmesel risk bakımından kayıt durumunu kontrol etmelidir.

Proje devredilirse kayıt güncellenmeli mi?

Proje sahibi veya karbon kredisi hak sahibi değişiyorsa ulusal ve ilgili uluslararası kayıtların güncel hak sahibini doğru göstermesi gerekir.

İlgili İçerikler ve Resmî Kaynaklar

Ulusal Karbon Kredilendirme Sistemi · Hatalı veya Hileli Karbon Kredisi Verisinin Sonucu · Gönüllü Karbon Piyasası Nedir?.

Resmî kaynaklar: 7552 sayılı İklim Kanunu m.11 ve m.14 · 27 Aralık 2025 tarihli Resmî Gazete – 2026/1 Tebliği.

Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu – Mersin Ofisi: İhsaniye, 4903. Sk. Profit İş Merkezi No:23 Kat:3 Daire:14, 33070 Akdeniz/Mersin · +90 552 224 43 66

Av. Halil Bakırcı tarafından hazırlanmış, Av. Emirhan Keskin tarafından incelenmiştir.

Yazar Bilgisi

Avukat Halil BAKIRCI, Mersin Barosu 3472 sicil numarasına kayıtlıdır. Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu bünyesinde ceza, aile, iş, gayrimenkul ve ticaret hukuku alanlarında hukuki danışmanlık ve dava takibi sunmaktadır.

İnceleyen: Av. Emirhan Keskin · Mersin Barosu Sicil No: 5507

Av. Halil Bakırcı profilini inceleyin →