Yurt Dışındaki Mirasçı Resmî Defteri Nasıl İster? TMK 619–631 | 2026
Kısa ve net cevap: Türk Medenî Kanunu m.619 uyarınca mirası reddetme hakkı bulunan her mirasçı, terekenin resmî defterinin tutulmasını bir ay içinde sulh hukuk hâkiminden isteyebilir. Mirasçılardan birinin süresinde yaptığı resmî defter talebi diğer mirasçılar hakkında da sonuç doğurur. Deftere terekenin aktif ve pasifleri değerleriyle yazılır; alacaklı ve borçlular ilanla bildirim yapmaya çağrılır. İnceleme süresi sonunda her mirasçı mirası reddedebilir, resmî tasfiye isteyebilir, deftere göre kabul edebilir veya kayıtsız şartsız kabul edebilir. TMK m.627 gereğince süresinde beyanda bulunmayan mirasçı, mirası deftere göre kabul etmiş sayılır.
Terekenin Resmî Defteri Nedir?
Terekenin resmî defteri, mirasbırakanın ölüm tarihinde mevcut malvarlığı ile borçlarının sulh hukuk mahkemesi gözetiminde belirlenip kayıt altına alınmasını sağlayan Türk Medenî Kanunu kurumudur. Amaç, mirasçının yalnızca görünen taşınmazlara, banka hesaplarına veya araçlara bakarak karar vermesini önlemek; borçlar, kefaletler, takipler, vergi yükümlülükleri ve bilinen diğer pasifler dâhil olmak üzere terekenin ekonomik durumunu mümkün olduğu ölçüde ortaya çıkarmaktır.
TMK m.619 açık biçimde, mirası reddetmeye hakkı olan her mirasçıya resmî defter tutulmasını isteme yetkisi verir. Bu hak özellikle yurt dışında yaşayan ve mirasbırakanın Türkiye’deki mali ilişkilerini yakından takip edemeyen mirasçılar bakımından önemlidir. Mirasçının yalnızca “borç var mı bilmiyorum” demesi hukuken ayrı bir statü yaratmaz; kanunun öngördüğü yol, bir aylık sürede resmî defter talep etmektir.
Resmî defter, veraset ilamı ile aynı işlem değildir. Veraset ilamı kimlerin mirasçı olduğunu ve paylarını gösterir. Resmî defter ise terekenin mal ve borç yapısını belirlemeye yöneliktir. Yine tereke tespiti ile de birebir aynı değildir; resmî defter, TMK m.619 ve devamında mirasçının kabul/ret tercihine bağlanan özel sonuçlar doğurur.
Resmî Defter Talebinde Bir Aylık Süre: TMK m.619
TMK m.619, resmî defter istemini mirasın reddine ilişkin usule bağlar ve bir aylık başvuru süresi öngörür. Bu süre, resmî defterin en kritik unsurudur. Süre geçirildikten sonra yalnızca “yurt dışında yaşıyordum”, “borçları sonradan öğrendim” veya “Türkiye’ye gelemedim” gerekçeleriyle resmî defter hakkının kendiliğinden canlandığı kabul edilemez. Süre hesabı somut mirasçının mirasçılık sıfatını ve ölüm olayını öğrendiği hukuki başlangıç noktasına göre yapılır.
Bir mirasçının süresinde resmî defter istemesi diğer mirasçılar hakkında da etki doğurur. Kanunun amacı, aynı tereke için bir mirasçı bakımından defterli, diğeri bakımından deftersiz ayrı bir envanter rejimi kurulmasını önlemektir. Bununla birlikte defter sonunda yapılacak kabul, ret veya tasfiye beyanı her mirasçının kendi hukuki tercihidir.
Yurt dışındaki mirasçı süreyi fizikî seyahat planına göre değil, hukuki sürenin son gününe göre yönetmelidir. Türkiye’ye uçak bileti almak, konsolosluk randevusu beklemek veya aile içindeki diğer mirasçılardan bilgi istemek bir aylık süreyi durdurmaz. Vekâletname ile avukat aracılığıyla işlem yapılacaksa vekâlet ve başvuru hazırlığı süre dolmadan tamamlanmalıdır. Yurt dışından temsil konusunda uzaktan hukuki temsil rehberi ayrıca incelenebilir.
Resmî Defter İçin Hangi Mahkemeye Başvurulur?
Resmî defter işlemleri sulh hukuk mahkemesinin görev alanındadır. Başvuru, mirasın açıldığı yer bakımından yetkili sulh hukuk mahkemesine yöneltilir. Mirasın açıldığı yer, Türk Medenî Kanunu sisteminde mirasbırakanın son yerleşim yeriyle bağlantılıdır. Bu nedenle mirasçının Almanya, Fransa, Hollanda, Belçika, ABD veya başka bir ülkede yaşaması mahkemenin görevini değiştirmez.
Dilekçede mirasbırakanın kimlik bilgileri, ölüm tarihi, son yerleşim yeri, başvuranın mirasçılık sıfatı ve TMK m.619 uyarınca resmî defter talebi açıkça gösterilmelidir. Mevcutsa ölüm belgesi, nüfus kayıtları, veraset ilamı, bilinen taşınmaz, banka, şirket, araç ve icra bilgileri dosyaya sunulur. Ancak resmî defterin özelliği, yalnız mirasçının bildiği kalemlerle sınırlı olmamasıdır; mahkeme kanundaki ilan ve araştırma sürecini yürütür.
Mirasçılık belgesinin yurt dışı bağlantılı alınmasında yaşanan sorunlar için yurt dışı bağlantılı veraset rehberi yararlıdır. Yabancı ölüm veya nüfus belgelerinin Türkiye’de kullanılması gerekiyorsa apostil, tasdik ve tercüme kuralları ayrıca yerine getirilir.
Deftere Neler Yazılır? TMK m.620 ve 622
TMK m.620 uyarınca resmî defter, sulh mahkemesi tarafından düzenlenir. Terekeye ait aktifler ve pasifler, yani malvarlığı değerleri ile borçlar, takdir edilen değerleriyle deftere kaydedilir. Amaç yalnız “hangi mallar var?” sorusunu değil “mirasçı hangi borçlarla karşılaşacak?” sorusunu da cevaplamaktır.
Aktif tarafta taşınmazlar, araçlar, banka mevduatı, üçüncü kişilerden alacaklar, şirket payları ve diğer ekonomik değerler; pasif tarafta banka kredileri, icra borçları, vergi ve kamu borçları, sözleşmesel borçlar, kefaletler ve terekeye ait diğer yükümlülükler değerlendirilir. Her kalemin niteliği ve değeri mümkün olduğunca somutlaştırılır.
Kanun, mirasbırakanın malî durumu hakkında bilgi sahibi olanlara bilgi verme yükümlülüğü yükler. Haklı bir sebep olmadan bilgi vermeyen veya yanlış ya da eksik bilgi veren kişi, bu davranışından doğan zarardan sorumlu olur. Mirasçılar da bildikleri tereke borçlarını bildirmek zorundadır. Bu nedenle yurt dışındaki mirasçı “Türkiye’de değilim, hiçbir şey bilmiyorum” diyerek bildiği borcu saklayamaz; bildiği kalemi dosyaya bildirmelidir.
TMK m.622 ayrıca, resmî sicil ve kayıtlardan veya mirasbırakanın evrakından açıkça anlaşılan alacak ve borçların, ayrıca başvuru beklenmeden deftere geçirilebilmesini düzenler. Bu yolla tapu, araç, şirket, icra ve benzeri resmî veriler tereke envanterinin kurulmasına katkı sağlar.
Alacaklı ve Borçlulara İlan: TMK m.621
TMK m.621 uyarınca mirasbırakanın alacaklıları ile borçluları, belirli bir süre içinde alacak ve borçlarını bildirmeleri için ilan yoluyla çağrılır. İlan birer ay arayla iki kez yapılır. İkinci ilandan sonra tanınan bildirim süresi de kanundaki asgarî sınırdan daha kısa kurulamaz.
Bu ilan, resmî defterin yalnız aile üyelerinin beyanına dayanmasını önler. Bir banka, ticari alacaklı, sözleşme karşı tarafı veya başka bir alacaklı terekeye yönelik talebini süresinde bildirebilir. Mirasbırakanın kefalet borçları da bildirim kapsamındadır. Mirasçı açısından ilan süreci, özellikle yıllardır yurt dışında yaşayan ailelerde sonradan ortaya çıkan borç riskini azaltan temel aşamadır.
İlan yapılmış olması, bilinmeyen her borcun otomatik olarak yok olduğu anlamına gelmez. Resmî deftere göre kabulün kapsamı ve deftere yazılmayan borçların sonucu kanundaki özel hükümlere göre değerlendirilir. Bu nedenle yalnız ilan metnine bakılarak “artık hiçbir borç çıkamaz” sonucu çıkarılmamalıdır.
Defterin Tamamlanması, İnceleme ve Beyan Süresi: TMK m.623 ve 626
İlan süresi sona erip gerekli kayıtlar tamamlandıktan sonra resmî defter kapatılır. TMK m.623 gereğince defterin ilgililer tarafından incelenebilmesi için en az bir aylık inceleme süresi tanınır. Mirasçı bu aşamada malvarlığı toplamını, borçları ve varsa belirsiz kalemleri birlikte değerlendirmelidir.
Defterin tutulma giderleri kural olarak terekeye aittir. Terekenin yetersiz kalması hâlinde kanundaki gider sorumluluğu talepte bulunan mirasçılar yönünden gündeme gelir. Bu nedenle resmî defter “ücretsiz bir araştırma” değildir; fakat yüksek ve belirsiz borç riski bulunan dosyalarda mirasın körlemesine kabul edilmesine göre çok daha kontrollü bir hukuki yol sağlar.
TMK m.626 uyarınca inceleme süresinin ardından her mirasçı, miras hakkında beyanda bulunmak üzere çağrılır ve bu beyan için bir aylık süre verilir. Değerleme işlemleri veya uyuşmazlıkların çözümü gibi nedenlerle karar vermek güçleşmişse kanunun öngördüğü şartlarda ek süre verilebilir. Ancak ek süre mahkeme kararıyla yönetilen bir imkândır; mirasçı kendiliğinden süreyi uzatamaz.
Defter Sonunda Mirasçının Dört Seçeneği: TMK m.627
TMK m.627 resmî defterin asıl sonucunu açıkça sayar. Her mirasçı dört yoldan birini seçebilir:
- Mirası reddetmek: Mirasçılık sıfatı bakımından ret hükümleri uygulanır.
- Resmî tasfiye istemek: TMK m.632 ve devamındaki tasfiye rejimi talep edilir.
- Mirası resmî deftere göre kabul etmek: Borç sorumluluğu defter rejiminin özel hükümlerine bağlanır.
- Mirası kayıtsız şartsız kabul etmek: Genel kabul hükümleri uygulanır.
En önemli kural şudur: Mirasçı çağrı üzerine verilen sürede hiçbir beyanda bulunmazsa, TMK m.627 gereğince mirası resmî deftere göre kabul etmiş sayılır. Dolayısıyla yurt dışındaki mirasçının “cevap vermezsem mirası reddetmiş olurum” düşüncesi yanlıştır. Susma, burada ret değil deftere göre kabul sonucunu doğurur.
Resmî tasfiye hakkında ayrıntı ayrı bir hukuki süreçtir. Mirasçıların paylaşma aşamasına geçmeden önce hangi kabul biçimini seçtikleri netleşmelidir. Daha sonra paylaşım gündeme gelirse yurt dışındaki mirasçıların veraset ve intikal işlemleri ile vergi yükümlülükleri ayrıca kontrol edilmelidir.
Mirası Deftere Göre Kabul Etmenin Borç Sorumluluğu: TMK m.628
TMK m.628 uyarınca mirasın resmî deftere göre kabul edilmesi hâlinde, deftere yazılmış borçlar mirasçıya geçer ve bu geçiş mirasın açıldığı tarihe kadar geriye yürür. Mirasçı bu kayıtlı borçlardan yalnız tereke mallarıyla değil, kendi malvarlığıyla da sorumlu olur. Bu nokta sık yanlış anlaşılır: resmî deftere göre kabul, “mirasçı hiçbir kişisel malıyla sorumlu olmaz” demek değildir.
Resmî defterin koruyucu yönü, borçların kanuni kayıt ve ilan mekanizması içinde belirlenmesi ve deftere yazılmamış borçlar bakımından özel sorumluluk kurallarının uygulanmasıdır. Bu nedenle karar verirken yalnız terekenin net değeri değil, borcun deftere girip girmediği, alacaklının bildirim durumu ve ilgili özel hüküm birlikte incelenir.
Örneğin defterde 4 milyon TL değerinde malvarlığı ve toplam 1,5 milyon TL kayıtlı borç görünmesi, matematiksel olarak 2,5 milyon TL net aktif bulunduğunu gösterir. Ancak hukuki karar yalnız bu çıkarma işlemine dayanmaz; değerlemelerin güncelliği, uyuşmazlıklar, kefaletler, vergi dosyaları ve deftere sonradan etkisi olabilecek kalemler kontrol edilir. Bu, varsayımsal bir hukuk sonucu değil, defterin ekonomik analizine ilişkin hesaplama örneğidir.
Resmî Defter İstenince İcra ve Davalar Ne Olur? TMK m.625
TMK m.625, resmî defter süresince tereke borçları nedeniyle mirasçılara karşı icra takibi yapılamamasını ve zamanaşımı sürelerinin işlememesini düzenler. Ayrıca zorunlu hâller dışında devam eden davaların sürdürülmesi ve yeni dava açılması sınırlandırılır. Bu geçici koruma, defter tamamlanmadan tereke borçlarının dağınık takiplerle yönetilmesini önler.
Bu koruma, mirasçının kendi kişisel borçlarını kapsayan genel bir icra dokunulmazlığı değildir. Yalnız tereke borçları ve kanunun çizdiği defter dönemi bakımından sonuç doğurur. Mirasçının kendi kredi, vergi veya ticari borçları için ayrı takip yapılabilir.
Yurt Dışındaki Mirasçı Türkiye’ye Gelmeden Resmî Defter İsteyebilir mi?
Evet. Hukuki işlem avukat aracılığıyla vekâleten yürütülebilir. Yurt dışındaki mirasçının Türkiye’ye bizzat gelmesi resmî defter talebinin kanuni şartı değildir. Ancak kullanılacak vekâletnamenin Türkiye’de geçerli olması, gerekli tasdik veya apostil işlemlerinin yapılması ve Türkçe tercümesinin usulüne uygun hazırlanması gerekir.
Dosya açılmadan önce dört tarih tek çizelgede gösterilmelidir: mirasbırakanın ölüm tarihi, mirasçının ölümü ve mirasçılık sıfatını öğrendiği tarih, resmî defter için son başvuru günü ve varsa diğer mirasçıların yaptığı işlemler. Böylece bir aylık sürenin kaçırılması önlenir.
Terekeye Türkiye’de taşınmaz dâhilse tapu kayıtları; banka mevduatı varsa banka bilgileri; şirket payı varsa ticaret sicili; icra dosyası varsa UYAP ve icra kayıtları ayrı ayrı araştırılır. Mirasçının yurt dışında yaşaması bu araştırmaların hiçbirini ortadan kaldırmaz. Mirasın paylaşılmasına geçilecekse tereke tespiti ve gerekli olduğunda veraset ilamı süreçleri de dosyanın durumuna göre yürütülür.
Başvuru Öncesi Kontrol Listesi
- Bir aylık TMK m.619 süresinin son gününü yazılı olarak hesaplayın.
- Mirasbırakanın son yerleşim yerini ve yetkili sulh hukuk mahkemesini belirleyin.
- Ölüm belgesi, nüfus kayıtları ve varsa veraset ilamını hazırlayın.
- Bilinen banka, taşınmaz, şirket, araç, icra, vergi ve kefalet bilgilerini toplayın.
- Diğer mirasçıların ret, kabul veya resmî defter başvurusu yapıp yapmadığını kontrol edin.
- Yurt dışı vekâletnamesinin apostil/tasdik ve tercüme zincirini tamamlayın.
- Defterin incelemeye açıldığı tarih ile TMK m.626 beyan süresini ayrıca takip edin.
- Susmanın ret değil, TMK m.627 gereğince deftere göre kabul sonucu doğurduğunu unutmayın.
Sık Sorulan Sorular
Resmî defter için süre kaç gündür?
TMK m.619 uyarınca süre bir aydır. Süre mirasın reddine ilişkin usul ve başlangıç kurallarına göre hesaplanır.
Bir mirasçı resmî defter isterse diğerleri de yararlanır mı?
Evet. Mirasçılardan birinin resmî defter istemesi diğer mirasçılar hakkında da etkili olur.
Resmî defter talebi mirası kabul etmek midir?
Hayır. Defter tamamlandıktan sonra mirasçı TMK m.627’deki dört seçenekten birini kullanır.
Defter sonunda hiç cevap vermezsem ne olur?
Mirası reddetmiş sayılmazsınız. TMK m.627 gereğince mirası resmî deftere göre kabul etmiş sayılırsınız.
Deftere yalnız borçlar mı yazılır?
Hayır. Terekenin aktifleri ve pasifleri değerleriyle birlikte kaydedilir.
Alacaklılar nasıl haberdar edilir?
TMK m.621 uyarınca birer ay arayla iki kez ilan yapılır ve alacaklılarla borçlular bildirim yapmaya çağrılır.
Yurt dışındaki mirasçı Türkiye’ye gelmek zorunda mı?
Hayır. Usulüne uygun vekâletname ile avukat aracılığıyla başvuru ve dosya takibi yapılabilir.
Resmî defter varken tereke borcu için icra yapılabilir mi?
TMK m.625, resmî defter sürecinde tereke borçları nedeniyle icra takibini durduran özel koruma getirir. Mirasçının kişisel borçları bu korumanın dışında kalır.
Resmî defter ile resmî tasfiye aynı şey midir?
Hayır. Resmî defter, terekenin aktif-pasif yapısını belirleyip mirasçıya seçim hakkı sağlar. Resmî tasfiye ise TMK m.632 ve devamında düzenlenen ayrı tasfiye yoludur.
Defter giderlerini kim öder?
TMK m.623 sisteminde giderler öncelikle terekeden karşılanır; terekenin yetersizliği hâlinde kanundaki gider sorumluluğu talepte bulunan mirasçılar yönünden uygulanır.
Resmî Kaynaklar
- 4721 sayılı Türk Medenî Kanunu m.619–631.
- 4721 sayılı Türk Medenî Kanunu m.605 ve devamı – mirasın reddi hükümleri.
- Adalet Bakanlığı / Mevzuat Bilgi Sistemi – Türk Medenî Kanunu güncel metni.
Yurt Dışından Resmî Defter Başvurusu İçin Avukata Sor
Bir aylık süre dolmadan terekenin resmî defteri, veraset belgesi, borç araştırması ve yurt dışı vekâletname işlemleri birlikte planlanmalıdır. Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu Türkiye’deki miras dosyalarını Mersin’den takip eder.
Hukukçu İncelemesi ve E-E-A-T
Yazar: Av. Halil Bakırcı – Mersin Barosu Sicil No: 3472.
Son mevzuat kontrolü: 11 Eylül 2026. İçerik 4721 sayılı Türk Medenî Kanunu’nun resmî deftere ilişkin 619–631. maddeleri esas alınarak hazırlanmıştır.
Bakırıcı & Keskin Hukuk Bürosu, İhsaniye Mahallesi, 4903. Sokak, Profit İş Merkezi No:23, Kat:3, Daire:14, 33070 Akdeniz/Mersin, Türkiye. Türkiye geneli dosyalar Mersin’den yönetilir.
Hukuki konu hakkında iletişim
İlk iletişimde konuyu, bulunduğunuz ülke veya ili ve varsa tebliğ ya da son işlem tarihini kısaca belirtebilirsiniz. T.C. kimlik numarası, sağlık verisi veya kişisel belge göndermeyiniz. Mesajlaşma tek başına hukuki görüş veya avukatlık ilişkisi oluşturmaz.
