Yurt Dışında Bulunan Vasiyetname Nereye Teslim Edilir? TMK 595 | 2026
Kısa ve net cevap: TMK m.595 uyarınca mirasbırakanın ölümünden sonra ele geçen vasiyetname, geçerli olup olmadığına bakılmaksızın derhâl sulh hâkimine teslim edilmek zorundadır. Vasiyetnameyi düzenleyen, saklayan, mirasbırakanın isteği üzerine muhafaza eden, başka şekilde ele geçiren veya ölenin eşyası arasında bulan kişi ölümü öğrenir öğrenmez teslim görevini yerine getirmelidir; aksi hâlde bu gecikmeden doğan zarardan sorumludur. Belge yurt dışında bulunuyorsa asıl nüshanın korunması, mirasbırakanın son yerleşim yeri sulh hukuk mahkemesine güvenli biçimde ulaştırılması ve yabancı resmî belge/tercüme işlemlerinin ayrı yürütülmesi gerekir.
Vasiyetnameyi Sulh Hâkimine Teslim Zorunluluğu: TMK m.595
Türk Medenî Kanunu m.595, ölümden sonra bulunan vasiyetnamenin aile içinde saklanmasına, yalnız mirasçılar arasında okunmasına veya belgeyi elinde tutan kişinin kendi değerlendirmesine göre işlem yapılmasına izin vermez. Kanun açık biçimde, ölümden sonra ele geçen vasiyetnamenin geçerli olup olmadığına bakılmaksızın hemen sulh hâkimine teslim edilmesini zorunlu tutar.
Bu yükümlülüğün nedeni, mirasbırakanın son iradesinin tek bir mirasçının veya belgenin bulunduğu kişinin kontrolünde kalmasını önlemektir. Vasiyetname mahkemeye ulaştığında bütün ilgililerin haberdar edilmesi, terekenin korunması, vasiyetnamenin açılması ve hak sahiplerinin belirlenmesi yargısal süreç içinde yapılır.
Belgenin çok eski olması, üzerinde silinti bulunması, el yazısının tartışmalı görünmesi, tanık imzasının eksik olduğu düşünülmesi veya daha yeni başka bir vasiyetname bulunduğunun söylenmesi teslim yükümlülüğünü ortadan kaldırmaz. Geçerlilik konusunda karar verme yetkisi belgeyi bulan kişide değildir.
Vasiyetnameyi Kim Teslim Etmek Zorundadır?
TMK m.595 yükümlüleri geniş biçimde düzenler. Vasiyetnameyi düzenleyen veya muhafaza eden görevli, mirasbırakanın isteği üzerine belgeyi saklayan kişi, başka şekilde vasiyetnameyi ele geçiren kişi ve ölenin eşyası arasında vasiyetnameyi bulan kimse teslim görevi altındadır.
Bu nedenle yükümlülük yalnız mirasçılara ait değildir. Yurt dışındaki evde belgeyi bulan çocuk, arkadaş, eş, bakım veren kişi, mesleki arşivinde belgeyi saklayan görevli veya mirasbırakanın özel kasasına erişen kişi de ölümü öğrendiğinde aynı kanuni görevi yerine getirmelidir.
Belgeyi bulan kişi vasiyetnamenin bir kopyasını kendi kayıtları için alabilir; ancak aslın mahkemeye teslimini geciktiremez. Vasiyetname kapalı zarf içinde bulunmuşsa zarfın mühür, imza, tarih veya diğer fizikî özellikleri bozulmamalıdır. Orijinalin delil niteliğini etkileyebilecek şekilde zarfın açılması, yapıştırılması, üzerine not yazılması veya sayfaların ayrılması önlenmelidir.
Vasiyetname Hangi Sulh Hukuk Mahkemesine Teslim Edilir?
Vasiyetname işlemlerinin merkezi mirasbırakanın son yerleşim yeri sulh hukuk mahkemesidir. TMK m.596 da vasiyetnamenin tesliminden itibaren bir ay içinde mirasbırakanın yerleşim yeri sulh hâkimi tarafından açılıp okunacağını düzenler.
Bu nedenle mirasbırakanın son yerleşim yeri Mersin ise vasiyetname Almanya, Hollanda, Fransa, İngiltere, ABD veya başka bir ülkede bulunsa bile esas vasiyetname dosyasının Türkiye’deki yetkili sulh hukuk mahkemesinde yürütülmesi gerekir. Mirasbırakanın son yerleşim yeri yabancı ülkedeyse Türkiye’deki malvarlığı ve milletlerarası özel hukuk bağlantısı ayrıca değerlendirilir.
Mirasbırakan Türkiye’deki son yerleşim yerinden başka bir yerde ölmüşse TMK m.589’daki koruma sistemi devreye girebilir. Ölüm yerindeki sulh hâkimi yerel mallar için gerekli koruma tedbirlerini alır ve dosya ile varsa vasiyetnameyi yerleşim yeri sulh hâkimine gönderir.
Vasiyetname Yurt Dışında Bulunduysa Ne Yapılmalıdır?
Belge yabancı ülkedeyse ilk adım orijinali fizikî olarak korumaktır. Vasiyetnamenin sayfaları, imzaları, tarihler, tanık bilgileri, noter kaşesi, mühür, zarf ve diğer fizikî özellikler mümkün olduğu kadar aynı durumda tutulmalıdır. Tarama veya yüksek çözünürlüklü fotoğraf alınması bilgi ve kayıt açısından yararlıdır; ancak kopya, TMK m.595’teki asıl belge tesliminin yerini tutmaz.
Vasiyetname yabancı noter, mahkeme veya kamu makamı tarafından düzenlenmişse belgenin Türkiye’de kullanılabilmesi bakımından apostil veya konsolosluk tasdiki ve Türkçe tercüme gerekebilir. Buna karşılık el yazılı vasiyetnamede yabancı resmî makam tasdiki bulunmaması, teslim yükümlülüğünü ortadan kaldırmaz. Belge önce mahkemeye sunulur; geçerlilik ve şekil şartları daha sonra incelenir.
Orijinal belgenin Türkiye’ye gönderiminde kaybolma riski en aza indirilmelidir. Kayıtlı ve takip edilebilir gönderim, avukat aracılığıyla fizikî teslim veya somut ülkenin konsolosluk uygulamasına uygun yöntem kullanılabilir. Belgenin sıradan posta içinde izlenemez biçimde gönderilmesi, kaybolması hâlinde ciddi ispat sorununa yol açar.
Yurt dışındaki kişi Türkiye’ye gelmeden de avukat aracılığıyla dosyanın açılmasını ve sonraki işlemleri takip edebilir. Vekâletnamenin düzenlendiği ülkeye göre konsolosluk, apostil/tasdik ve Türkçe tercüme işlemleri tamamlanır. yurt dışından vekâletli hukuki temsil rehberi bu aşamada kullanılabilir.
Geçersiz Olduğunu Düşündüğüm Vasiyetnameyi de Teslim Etmeli miyim?
Evet. TMK m.595’in en açık hükmü budur: vasiyetname geçerli olup olmadığına bakılmaksızın teslim edilir. Belgeyi bulan kişi vasiyetnamenin geçersiz olduğuna karar verip onu saklayamaz, yok edemez veya mahkemeden gizleyemez.
İmza mirasbırakana ait değil gibi görünüyorsa, tarih yoksa, tanık şartında eksiklik olduğu düşünülüyorsa, mirasbırakanın ehliyetsiz olduğu ileri sürülüyorsa veya daha yeni vasiyetname bulunduğu biliniyorsa bunların tamamı teslimden sonra incelenir. Ölüme bağlı tasarrufun iptali, tenkisi veya yorumuna ilişkin davalar bu süreçten ayrıdır.
Birden fazla vasiyetname bulunması hâlinde her biri mahkemeye teslim edilmelidir. TMK m.596’nın üçüncü fıkrası sonradan ortaya çıkan vasiyetnameler için de aynı açılma işlemlerinin yapılacağını düzenler. Mahkeme tarih sırasını ve tasarruflar arasındaki ilişkiyi dosyada değerlendirir.
Vasiyetnameyi Geç Teslim Eden veya Saklayan Kişinin Sorumluluğu
TMK m.595, ölümü öğrenmesine rağmen teslim görevini yerine getirmeyen kişinin bu yüzden doğan zarardan sorumlu olduğunu açıkça düzenler. Buradaki sorumluluk için gecikme veya saklama ile ortaya çıkan zarar arasındaki bağlantı somut olayda değerlendirilir.
Vasiyetnamenin saklanması nedeniyle vasiyet alacaklısının hakkına zamanında ulaşamaması, tereke malının elden çıkarılması, koruma tedbirinin alınamaması, kira veya banka gelirlerinin kaybolması veya dava süresinin etkilenmesi gibi zararlar gündeme gelebilir. Zararın miktarı belge ve kayıtlarla ispatlanır.
Belgenin bilinçli olarak yok edilmesi, değiştirilmesi, sahte belge hazırlanması veya başka hukuka aykırı fiiller ayrıca ceza hukuku ve genel tazminat hükümleri bakımından değerlendirilir. TMK m.595’teki teslim sorumluluğu bu ayrı sorumlulukları ortadan kaldırmaz.
Sulh Hâkimi Vasiyetname Teslim Edilince Ne Yapar?
TMK m.595’in üçüncü fıkrasına göre sulh hâkimi teslim edilen vasiyetnameyi derhâl inceler ve gerekli koruma önlemlerini alır. Olanak varsa ilgilileri dinleyerek terekenin yasal mirasçılara geçici teslimine veya resmen yönetilmesine karar verebilir.
Bu ilk inceleme vasiyetnamenin kesin geçerlilik hükmü değildir. Amaç, belgenin ve terekenin güvenliğini sağlamak ve açılma sürecini hazırlamaktır. Tereke mallarının kaçırılma veya yok olma tehlikesi varsa yazım, mühürleme veya resmî yönetim gibi tedbirler alınabilir.
Tereke mallarının korunması gereken dosyalarda TMK m.589–591 mühürleme ve koruma rehberi ayrıca incelenebilir.
Vasiyetname Ne Zaman Açılır? TMK m.596
TMK m.596’ya göre vasiyetname, geçerli olup olmadığına bakılmaksızın tesliminden başlayarak bir ay içinde mirasbırakanın yerleşim yeri sulh hâkimi tarafından açılır ve ilgililere okunur. Bilinen mirasçılar ve diğer ilgililer, dilerlerse açılma sırasında hazır bulunmak üzere çağrılır.
Vasiyetnamenin açılması, vasiyet konusu taşınmazın veya paranın aynı anda hak sahibine teslim edildiği anlamına gelmez. Açılma işlemi tasarrufun içeriğinin yargısal dosyada ortaya konmasını ve hak sahiplerinin bilgilendirilmesini sağlar. Sonraki aşama, kişinin atanmış mirasçı mı yoksa vasiyet alacaklısı mı olduğuna göre değişir.
Atanmış mirasçının hakları için atanmış mirasçı rehberi; belirli mal vasiyetinde vasiyet alacaklısı rehberi kullanılabilir.
Vasiyetnameden Hak Sahiplerine Nasıl Bildirim Yapılır? TMK m.597
TMK m.597 uyarınca mirasta hak sahibi olanların her birine, gideri terekeye ait olmak üzere, vasiyetnamenin kendilerine ilişkin kısımlarının onaylı örneği hâkim tarafından tebliğ edilir. Böylece kişi kendisine bırakılan pay veya malı yalnız aile içi bilgiye dayanarak değil, mahkeme bildirimiyle öğrenir.
Nerede olduğu bilinmeyen kişilere vasiyetnamenin kendilerini ilgilendiren bölümleri ilan yoluyla tebliğ edilir. Yurt dışında yaşayan hak sahibinin adresi biliniyorsa yabancı ülkeye tebligat usulü uygulanır; adresin bilinmemesi hâlinde ilan mekanizması gündeme gelir.
Adres değişikliği olan hak sahibi, dosyayı öğrendikten sonra güncel adresini mahkemeye bildirmelidir. Tebligat tarihleri atanmış mirasçılık belgesi, itiraz ve bazı dava süreleri bakımından önem taşıyabilir.
Yabancı Dilde Vasiyetnamenin Tercümesi
Vasiyetname yabancı dildeyse Türk mahkemesinde içeriğin anlaşılabilmesi için Türkçe tercüme gerekir. Tercümenin usulü belgenin türüne, düzenlendiği ülkeye ve mahkemenin talebine göre belirlenir. Orijinal belge ile tercüme birlikte dosyada bulunmalıdır.
Çok dilli vasiyetnamelerde metinler arasında fark varsa hangi metnin asıl olduğu, düzenleme makamının kaydı ve mirasbırakanın iradesi önem taşır. Tercüman yorum eklememeli, hukuki terimleri içerik değiştirmeden çevirmelidir. Özellikle heir, legatee, executor ve usufruct gibi kavramların Türk miras hukukundaki karşılığı doğru kurulmalıdır.
Yurt Dışında Bulunan Vasiyetname İçin Kontrol Listesi
- Vasiyetnamenin orijinalini fizikî olarak koruyun; üzerine not yazmayın.
- Mirasbırakanın ölüm belgesini temin edin.
- Son yerleşim yerini ve yetkili sulh hukuk mahkemesini belirleyin.
- Belgeyi geçerli olup olmadığına bakmaksızın derhâl mahkemeye teslim edin.
- Yabancı resmî belgeyse apostil veya tasdik gerekliliğini kontrol edin.
- Türkçe tercümeyi usulüne uygun hazırlayın.
- Mahkemeden teslim alındısını saklayın.
- TMK m.596’daki bir aylık açılma sürecini takip edin.
- Hak sahibiyseniz TMK m.598–600 kapsamındaki belge ve talep aşamasına geçin.
- Tereke malı risk altındaysa koruma tedbirini aynı anda değerlendirin.
Sık Sorulan Sorular
Vasiyetname geçersiz görünüyorsa mahkemeye vermek gerekir mi?
Evet. TMK m.595 teslimi geçerlilik değerlendirmesinden bağımsız olarak zorunlu kılar.
Vasiyetnameyi kim teslim etmek zorunda?
Belgeyi düzenleyen veya muhafaza eden görevli, mirasbırakanın isteğiyle saklayan veya herhangi şekilde ele geçiren kişi teslim etmek zorundadır.
Teslim için süre kaç gündür?
Kanun belirli gün sayısı değil “hemen” teslim yükümlülüğü öngörür; ölüm öğrenildiğinde gecikmeden hareket edilmelidir.
Geç teslim edilirse ne olur?
Gecikmeden doğan zarardan teslim yükümlüsü sorumlu olur.
Yurt dışındaki vasiyetnamenin taranmış kopyası yeterli mi?
Hayır. Kopya ön incelemeye yarayabilir; asıl belgenin teslim yükümlülüğünü ortadan kaldırmaz.
Hangi mahkeme vasiyetnameyi açar?
Mirasbırakanın son yerleşim yeri sulh hukuk mahkemesi.
Vasiyetname ne zaman açılır?
TMK m.596 uyarınca tesliminden itibaren bir ay içinde.
Vasiyetnamenin açılması geçerli olduğunun kesinleşmesi midir?
Hayır. Geçersizlik, iptal ve tenkis iddiaları ayrıca ileri sürülebilir.
Apostil yoksa vasiyetnameyi teslim etmemek doğru mu?
Hayır. Teslim görevi devam eder; yabancı belge tasdik ve tercüme işlemleri ayrıca tamamlanır.
Türkiye’ye gelmeden vasiyetname dosyası takip edilebilir mi?
Evet. Usulüne uygun vekâletname ile avukat aracılığıyla süreç yürütülebilir.
Yurt Dışında Bulunan Vasiyetnamenin Tesliminde Uygulama Adımları
TMK m.595 uyarınca mirasbırakanın ölümünden sonra vasiyetnameyi elinde bulunduran kişi, belgenin geçerli olup olmadığı konusunda kendi değerlendirmesine göre hareket etmemelidir. Vasiyetnamenin iptal edilebilir, eski tarihli, el yazılı veya başka bir belgeyle çelişkili olduğu düşünülse bile belge yetkili sulh hâkimine teslim edilmelidir. Belgeyi saklamak, yok etmek veya yalnız aile içinde paylaşmak miras hukukundaki açılma ve ilgililere bildirim sürecinin dışında kalır.
Vasiyetname yabancı ülkede bulunmuşsa önce belgenin aslı korunmalıdır. Belgenin bulunduğu yer, kim tarafından bulunduğu ve mirasbırakanın ölümünün ne zaman öğrenildiği tarihli bir tutanak veya yazışmayla kayıt altına alınabilir. Belge yabancı dildeyse Türkçe tercüme hazırlanır; yabancı resmî makam tarafından düzenlenmiş veya onaylanmışsa ülkeye göre apostil veya tasdik ihtiyacı ayrıca kontrol edilir. Ancak tasdik işleminin tamamlanmasını beklerken teslim yükümlülüğü geciktirilmemelidir; belge ve eksik tamamlayıcı evrakın nasıl sunulacağı ilgili mahkemeyle usulüne uygun şekilde yürütülmelidir.
Vasiyetnamenin Türkiye’de açılması sürecinde mirasbırakanın son yerleşim yeri, ölüm kaydı ve mirasçılık bilgileri önem taşır. Yurt dışındaki mirasçıların adresleri biliniyorsa doğru tebligat için açık adresleri dosyaya bildirilmelidir. Mirasçıların Türkiye’ye gelmesi şart değildir; usulüne uygun vekâletnameyle avukat aracılığıyla dosya takip edilebilir.
Vasiyetname bir banka kasasında, yabancı noterde veya başka bir kurumda bulunuyorsa belgenin teslim usulü kurumun kendi prosedürüyle birlikte planlanmalıdır. Kurumun belgenin teslimi için mahkeme yazısı istemesi hâlinde bu cevap yazılı alınmalı ve Türk sulh hukuk mahkemesine sunulmalıdır. Böylece vasiyetnamenin varlığı, bulunduğu yer ve erişim engeli belgelenir.
Belge teslim edildikten sonra mahkemenin açma ve ilgililere bildirim işlemleri beklenir. Vasiyetnamenin içeriğine karşı iptal, tenkis veya başka bir miras uyuşmazlığı doğacaksa bu davalar teslim ve açılma işleminden ayrıdır. Vasiyetnamenin yalnız teslim edilmiş olması, içeriğinin kesin biçimde geçerli olduğu anlamına gelmez; geçerlilik ve mirasçılık sonuçları ilgili yargılama içinde değerlendirilir.
Dosya kontrol listesi: ölüm belgesi, vasiyetnamenin aslı, bulunduğu yere ilişkin kayıt, varsa yabancı noter veya kurum yazısı, Türkçe tercüme, apostil/tasdik belgesi, mirasçı adresleri ve vekâletname tek dosyada toplanmalıdır. Belgenin fotokopisiyle yetinilmemeli; aslın nerede olduğu açıkça gösterilmelidir.
Teslim sonrası kayıt: Mahkeme dosya numarası, teslim tarihi ve sunulan eklerin listesi saklanmalıdır. Yurt dışındaki ilgililere yapılacak tebligatlar için güncel adreslerin eksiksiz yazılması gecikmeyi önler. Vasiyetnamenin birden fazla nüshası veya sonradan düzenlenmiş başka bir ölüme bağlı tasarruf bulunduğu öğrenilirse bu belgeler de mahkemeye bildirilmelidir. Belgenin açılmasıyla birlikte süreye bağlı bir dava hakkı doğabilecekse açılma ve tebliğ tarihleri ayrıca not edilmelidir.
Mahkemeye sunulan yabancı belgelerin tercüme ve tasdik zinciri de dosya kapağında ayrı liste hâlinde gösterilmelidir.
Orijinal belge ve teslim kaydı: Asıl vasiyetname mahkemeye ulaşıncaya kadar zarfı, sayfa bütünlüğü, mühür ve imzaları korunarak muhafaza edilmelidir. Teslim edildiğinde mahkemenin evrak alındısı, dosya numarası ve ek listesi alınmalı; yurt dışındaki ilgililere yapılacak tebligatların dönüş kayıtları ayrıca saklanmalıdır. Böylece belgenin hangi tarihte ve hangi fizikî durumda teslim edildiği sonradan tereddüde yer bırakmadan ispatlanabilir.
Resmî Kaynaklar
- 4721 sayılı Türk Medenî Kanunu m.589, 595–600.
- Adalet Bakanlığı Mevzuat Bilgi Sistemi – Türk Medenî Kanunu güncel metni.
- Türkiye Büyük Millet Meclisi – 4721 sayılı Türk Medenî Kanunu metni.
Yurt Dışında Bulunan Vasiyetname İçin Avukata Sor
Orijinal belgenin güvenli teslimi, yabancı belge tasdiki, bir aylık açılma süreci ve tereke koruması birlikte yönetilmelidir. Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu Türkiye’deki vasiyet ve miras dosyalarını Mersin’den takip eder.
Hukukçu İncelemesi ve E-E-A-T
Yazar: Av. Halil Bakırcı – Mersin Barosu Sicil No: 3472.
Son mevzuat kontrolü: 11 Eylül 2026. İçerik TMK m.595–597 ve bağlantılı hükümler esas alınarak hazırlanmıştır.
Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu, İhsaniye Mahallesi, 4903. Sokak, Profit İş Merkezi No:23, Kat:3, Daire:14, 33070 Akdeniz/Mersin, Türkiye. Türkiye geneli dosyalar Mersin’den yönetilir.
Hukuki konu hakkında iletişim
İlk iletişimde konuyu, bulunduğunuz ülke veya ili ve varsa tebliğ ya da son işlem tarihini kısaca belirtebilirsiniz. T.C. kimlik numarası, sağlık verisi veya kişisel belge göndermeyiniz. Mesajlaşma tek başına hukuki görüş veya avukatlık ilişkisi oluşturmaz.
