AB SKDM 2026 Kesin Dönem: 50 Ton Eşik, Beyan ve Sertifika Rehberi
Son mevzuat kontrolü: 15 Eylül 2026. Bu rehber, Avrupa Birliği Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması (SKDM/CBAM) için 1 Ocak 2026’da başlayan kesin uygulama dönemini; 2023/956 sayılı AB Tüzüğünün 2025/2083 sayılı Tüzükle değiştirilmiş güncel metni ve T.C. Ticaret Bakanlığının 2026 açıklamaları esas alınarak açıklar.
Kısa ve Net Cevap
AB SKDM’nin kesin dönemi 1 Ocak 2026’da başladı. Demir-çelik, alüminyum, gübre ve çimento sektörlerinde bir AB ithalatçısının takvim yılı içindeki ilgili SKDM mallarının toplam net kütlesi 50 tonu aşmıyorsa güncel Tüzük m.2a kapsamındaki de minimis muafiyeti uygulanabilir. 50 ton aşılırsa, o takvim yılındaki ilgili ithalatın tamamı için yetkilendirilmiş SKDM beyan sahibi statüsü, yıllık beyan ve sertifika yükümlülükleri gündeme gelir. Bu 50 tonluk kütle eşiği elektrik ve hidrojene uygulanmaz.
2026 ithalatlarına ilişkin ilk yıllık SKDM beyanı, 2023/956 sayılı Tüzüğün değişik m.6’sına göre 30 Eylül 2027’ye kadar verilecektir. 2026 ithalatları için SKDM sertifikalarının satışı ise 2027 Şubat ayında başlayacaktır. Sertifika fiyatı 2026’da her çeyrek için Avrupa Komisyonunca EU ETS ihale fiyatlarının ağırlıklı ortalamasına göre hesaplanmaktadır. Türk üretici/ihracatçı çoğu durumda AB’deki “beyan sahibi” değildir; ancak AB ithalatçısının gerçek gömülü emisyon kullanabilmesi için doğrulanabilir tesis ve ürün emisyon verisini sağlayan kritik taraf konumundadır.
SKDM Kesin Dönem Ne Zaman Başladı?
AB Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması, Avrupa Parlamentosu ve Konseyinin 2023/956 sayılı Tüzüğü ile kuruldu. 1 Ekim 2023-31 Aralık 2025 arasındaki dönem geçiş dönemi olarak uygulandı. Bu süreçte mali yükümlülük doğmadan emisyon raporlaması yapılırken, 1 Ocak 2026 itibarıyla kesin dönem başladı.
Kesin dönemle birlikte sistem yalnız üç aylık raporlamadan ibaret olmaktan çıktı. Yetkilendirilmiş SKDM beyan sahibi, yıllık ithalat miktarını ve gömülü emisyonları beyan eder; gereken SKDM sertifikalarını satın alır ve teslim eder. 2025/2083 sayılı değişiklik Tüzüğü, sistemi basitleştirmek amacıyla 50 tonluk tek kütle eşiğini ve yıllık beyan tarihi dâhil önemli değişiklikleri getirdi.
Türkiye açısından SKDM, özellikle AB’ye yoğun ihracat yapan karbon yoğun sektörler için sözleşme, veri paylaşımı, doğrulama ve fiyatlama konusu hâline gelmiştir. Türkiye’deki üretici AB mevzuatında doğrudan ithalatçı olmasa bile emisyon verisinin sağlanamaması AB’deki müşteri için maliyet ve uyum riski yaratır.
Hangi Ürünler SKDM Kapsamında?
2023/956 sayılı Tüzüğün Ek I’i esas olarak demir ve çelik, alüminyum, çimento, gübre, elektrik ve hidrojen sektörlerindeki belirli CN kodlarını kapsar. Bir ürünün genel ticari adı değil, gümrük tarife sınıflandırması ve Ek I’deki kod kapsamı belirleyicidir.
Bu nedenle “metal ürün”, “gübre” veya “çimento ürünü” denilmesi tek başına SKDM’ye tabi olduğunu göstermez. İhracatçı, AB müşterisiyle birlikte ürünün 8 haneli CN kodunu, menşeini, üretim tesisini ve üretim rotasını doğru belirlemelidir. Yanlış tarife sınıflandırması, hem gümrük hem SKDM bakımından zincirleme risk doğurur.
Türkiye’deki işletmenin aynı zamanda Türkiye Emisyon Ticaret Sistemi kapsamına girip girmediği ayrı bir hukuki sorudur. Türkiye ETS hakkında genel çerçeve için Türkiye ETS: Kategori A, B ve C Tesisler rehberi incelenebilir.
50 Tonluk SKDM Eşiği Nasıl Uygulanır?
2025/2083 sayılı değişiklikle 2023/956 sayılı Tüzüğe eklenen m.2a, “tek kütle temelli eşik” sistemini kurdu. Ek VII’de başlangıç eşiği 50 ton net kütle olarak belirlenmiştir. Eşik, importer bazında ve takvim yılı bazında hesaplanır.
Demir-çelik, alüminyum, gübre ve çimento sektörlerindeki SKDM malları bakımından AB ithalatçısının ilgili yıl içindeki toplam net ithalatı 50 tonu aşmıyorsa Tüzük kapsamındaki ana yükümlülüklerden muafiyet gündeme gelir. Ancak yıl içinde 50 ton aşılırsa yükümlülük yalnız aşan kısım için değil, o takvim yılındaki tüm ilgili ithalat ve gömülü emisyonlar için doğar.
Eşik bütün CN kodları için ayrı ayrı 50 ton değildir; m.2a sistemi ilgili dört sektördeki kapsama giren malların net kütlesini importer bazında toplulaştırır. Bu nedenle aynı ithalatçının farklı tedarikçilerden ve farklı SKDM kodlarından yaptığı ithalatlar birlikte izlenmelidir.
Elektrik ve hidrojen ithalatı bu 50 tonluk kütle muafiyetine tabi değildir. Tüzük m.2a/4 bu iki kategoriyi açıkça istisna eder.
50 Tonun Altındaki Türk İhracatçı Otomatik Muaf mı?
Hayır. Eşik, Türk ihracatçının yıllık toplam ihracatına göre değil, AB ithalatçısı başına takvim yılı toplamına göre çalışır. Bir Türk üretici her biri 30 ton ithalat yapan iki farklı AB müşterisine satış yapıyorsa iki ithalatçı kendi durumunu ayrı değerlendirir. Buna karşılık tek AB ithalatçısı Türkiye’den ve başka ülkelerden toplam 50 tonu aşan SKDM malları alıyorsa bu ithalatçı için yükümlülük doğabilir.
Türk satıcı sözleşme görüşmesinde müşterisinin eşik durumunu tek başına bilemeyebilir. Bu nedenle emisyon verisi “müşteri 50 tonun altında kalır” varsayımıyla hiç hazırlanmamalıdır. İthalatçı yıl içinde eşiği sonradan aşarsa geçmiş aylardaki bütün ilgili ithalat da yıllık SKDM yükümlülüğüne dahil olur.
Türk İhracatçının Hukuki ve Ticari Konumu
SKDM Tüzüğünün yıllık beyan ve sertifika yükümlüsü kural olarak AB’deki yetkilendirilmiş SKDM beyan sahibidir. Türkiye’deki üretici veya ihracatçı doğrudan bu AB beyan yükümlülüğünün tarafı olmayabilir. Ancak bu, Türk şirketinin hiçbir yükümlülük veya ticari risk taşımadığı anlamına gelmez.
AB ithalatçısı gerçek emisyon değerlerini kullanmak istediğinde üçüncü ülkedeki üreticiden güvenilir, izlenebilir ve gerektiğinde doğrulanmış tesis verisi ister. Üretici emisyon verisini sağlayamazsa ithalatçı varsayılan değer kullanmak zorunda kalabilir; bu da sözleşmeye, fiyatlamaya veya tedarikçi seçimine yansıyabilir.
Türk ihracatçı için sözleşmelerde en az şu konular açık yazılmalıdır: hangi tarafın emisyon hesabını hazırlayacağı, doğrulama maliyetini kimin taşıyacağı, üretim rotası ve öncül girdilere ilişkin hangi verilerin paylaşılacağı, veri hatasında sorumluluk, ticari sırların korunması ve mevzuat değişikliklerinin fiyata etkisi.
2026 İthalatlarının İlk SKDM Beyanı Ne Zaman?
2023/956 sayılı Tüzüğün 2025/2083 ile değişik m.6/1 hükmüne göre yetkilendirilmiş SKDM beyan sahibi, her yıl önceki takvim yılına ilişkin yıllık beyanını SKDM Kayıt Sisteminden sunar. İlk beyan 2026 yılı ithalatları için 30 Eylül 2027’ye kadar verilecektir.
Beyan; ithal edilen her mal türünün toplam miktarını, gömülü emisyonlarını, gerçek emisyon kullanılıyorsa doğrulama bilgisini ve teslim edilmesi gereken sertifika sayısını içerir. 50 ton eşiğini aşan importer için yılın başından itibaren yapılan ilgili ithalatlar hesaba katılır.
Türk üretici, ilk AB beyan tarihini 2027 olarak görüp veri hazırlığını 2027’ye bırakmamalıdır. Emisyon hesabı 2026 üretim ve ithalatına ilişkin olduğundan ölçüm, izleme, üretim miktarı, enerji ve öncül girdi verileri 2026 boyunca düzenli tutulmalıdır.
SKDM Sertifikası Ne Zaman Satın Alınacak?
2026 ithalatları için SKDM sertifikalarının fiili satışının Şubat 2027’den itibaren başlaması öngörülmüştür. Avrupa Komisyonu 2026 emisyonlarına ilişkin sertifika fiyatlarını ise 2026 içinde hesaplayıp yayımlamaktadır.
Bu geçiş, şirketlerin 2026 maliyetini gecikmeli ödeyeceği anlamına gelir; ancak maliyet 2026 ithalatındaki gömülü emisyona bağlanır. İhracat sözleşmelerinde “sertifika henüz satın alınmadığı için 2026’da SKDM maliyeti yoktur” varsayımı hatalı fiyatlamaya yol açabilir.
2026 SKDM Sertifikası Fiyatı Nasıl Belirlenir?
2023/956 sayılı Tüzüğün m.21 sistemi ve 2025/2548 sayılı Uygulama Tüzüğü uyarınca SKDM sertifikası fiyatı EU ETS tahsisat ihale fiyatlarıyla bağlantılıdır. Avrupa Komisyonu 2026’da her çeyrek için bir fiyat açıklar; 2027’den itibaren fiyat haftalık hesaplanacaktır.
Komisyonun yayımladığı resmi verilere göre 2026 birinci çeyrek fiyatı 75,36 avro/sertifika, ikinci çeyrek fiyatı ise 75,28 avro/sertifika olarak açıklanmıştır. Üçüncü çeyrek fiyatının 5 Ekim 2026’da, dördüncü çeyrek fiyatının 4 Ocak 2027’de açıklanması planlanmıştır.
Bu fiyatlar doğrudan “ürünün tonuna” uygulanmaz. Sertifika ihtiyacı, SKDM malının gömülü emisyonu ve Tüzükteki ücretsiz tahsisat düzeltmesi gibi unsurlar üzerinden belirlenir. Bu nedenle 1 ton ürün = 1 sertifika şeklinde bir hesap doğru değildir.
Türkiye’de Ödenen Karbon Fiyatı SKDM’den Düşülebilir mi?
2023/956 sayılı Tüzük, menşe ülkede gömülü emisyonlar için gerçekten ödenmiş karbon fiyatının belirli koşullarla SKDM yükümlülüğünden indirilmesine imkân verir. Avrupa Komisyonunun kesin dönem açıklaması da üretim sırasında üçüncü ülkede karbon fiyatı ödendiğinin kanıtlanması hâlinde karşılık gelen tutarın düşülebileceğini belirtir.
Türkiye ETS’nin yürürlüğe girmiş olması tek başına her Türk ihracatı için otomatik indirim yaratmaz. Somut ürüne ilişkin emisyonlar için gerçekte ödenmiş karbon bedeli, varsa ücretsiz tahsisatlar, iadeler veya diğer telafi unsurları dikkate alınarak kanıtlanmalıdır.
Türkiye’de sera gazı emisyon izni ve ETS hazırlıkları için Sera Gazı Emisyon İzni Nasıl Alınır? rehberi; karbon ayak izi yükümlülüğü için Karbon Ayak İzini Azaltmak Yasal Zorunluluk mu? yazısı incelenebilir.
Türk Üretici 2026’da Hangi Verileri Hazırlamalı?
- Ürünün SKDM Ek I kapsamındaki doğru CN kodu,
- üretim tesisi ve üretim rotası,
- üretim miktarı ve SKDM malına atfedilecek faaliyet verileri,
- doğrudan emisyon kaynakları ve yakıt tüketimleri,
- elektrik tüketimi ve mevzuatın ilgili sektör için öngördüğü dolaylı emisyon verileri,
- öncül girdilerin miktar ve emisyon verileri,
- menşe ülkede fiilen ödenmiş karbon fiyatına ilişkin belgeler,
- AB müşterisine gönderilen veri setlerinin sürüm ve tarih kayıtları,
- gerçek emisyon kullanılacaksa doğrulama için gerekli izleme ve kanıt dosyası.
Veri paylaşımı yapılırken ticari sır ve kişisel veri güvenliği de korunmalıdır. AB müşterisinin “bütün üretim maliyetini gönderin” talebi ile SKDM hesabı için gerçekten gerekli teknik veri birbirinden ayrılmalı; sözleşmede kullanım amacı ve gizlilik açıkça düzenlenmelidir.
SKDM Sözleşmelerinde Fiyat Uyarlama Maddesi
SKDM maliyeti 2026’da çeyreklik karbon fiyatına, ürünün gömülü emisyonuna, ücretsiz tahsisat düzeltmesine ve varsa Türkiye’de ödenmiş karbon fiyatına bağlı olarak değişebilir. Uzun vadeli ihracat sözleşmelerinde sabit ürün fiyatı belirlenip SKDM maliyetinin kime ait olduğu yazılmazsa taraflar arasında sonradan ciddi uyuşmazlık doğabilir.
Satıcı ve alıcı; sertifika maliyetini hangi tarafın taşıyacağını, gerçek emisyon verisinin geç verilmesi hâlinde varsayılan değer maliyetinin kime yansıtılacağını, mevzuat değişikliğinin fiyatı ne zaman güncelleyeceğini ve doğrulama ücretlerinin nasıl paylaşılacağını açıkça kararlaştırmalıdır.
50 Ton Eşiğinin Aşılması Sonradan Fark Edilirse
AB ithalatçısı yıl başında 50 tonun altında kalacağını düşünse de yıl içinde yeni siparişlerle eşiği aşabilir. Tüzük m.2a/2’ye göre eşik aşılırsa yükümlülükler ilgili takvim yılındaki bütün kapsamdaki ithalatın gömülü emisyonları için uygulanır. Bu nedenle ithalat miktarı aylık veya sevkiyat bazında kümülatif izlenmelidir.
Türk ihracatçı bakımından bu durum, yılın ilk aylarında AB müşterisine verilen emisyon verilerinin de saklanmasını gerektirir. Sonraki aylarda eşik aşılınca geçmiş sevkiyatlar için geriye dönük veri ihtiyacı doğabilir.
2026–2027 Kritik Takvim
- 1 Ocak 2026: SKDM kesin dönemi başladı.
- 7 Nisan 2026: 2026 birinci çeyrek sertifika fiyatı yayımlandı.
- 6 Temmuz 2026: ikinci çeyrek sertifika fiyatı yayımlandı.
- 5 Ekim 2026: üçüncü çeyrek fiyatının açıklanması planlandı.
- 4 Ocak 2027: dördüncü çeyrek fiyatının açıklanması planlandı.
- Şubat 2027: 2026 ithalatlarına ilişkin sertifika satışının başlaması.
- 30 Eylül 2027: 2026 ithalatlarına ilişkin ilk yıllık SKDM beyanı ve ilgili yükümlülüklerin yerine getirilmesi için temel tarih.
Sık Sorulan Sorular
1. SKDM 2026’da başladı mı?
Evet. Kesin uygulama dönemi 1 Ocak 2026’da başladı.
2. 50 ton sınırı Türk ihracatçıya mı uygulanır?
Hayır. Eşik AB ithalatçısı bazında ve takvim yılı toplamında uygulanır.
3. 50 ton bütün SKDM ürünleri için geçerli mi?
Demir-çelik, alüminyum, gübre ve çimento için tek kütle eşiği uygulanır; elektrik ve hidrojen bu muafiyete dahil değildir.
4. 50 ton aşılırsa yalnız aşan miktar mı beyan edilir?
Hayır. Eşik aşılırsa o takvim yılındaki ilgili tüm kapsamdaki ithalat ve gömülü emisyonlar yükümlülüğe girer.
5. İlk yıllık beyan ne zaman?
2026 ithalatları için ilk yıllık SKDM beyanı 30 Eylül 2027’ye kadar verilecektir.
6. Sertifika 2026’da satın alınacak mı?
2026 ithalatları için sertifika satışına Şubat 2027’de başlanacaktır.
7. 2026 sertifika fiyatı sabit mi?
Hayır. 2026’da her takvim çeyreği için ayrı fiyat hesaplanır; 2027’den itibaren haftalık fiyatlama uygulanır.
8. Türk üretici doğrudan SKDM sertifikası almak zorunda mı?
AB ithalatındaki sertifika yükümlüsü kural olarak yetkilendirilmiş SKDM beyan sahibidir. Türk üreticinin temel rolü doğru gömülü emisyon ve üretim verisini sağlamaktır.
9. Türkiye’de ödenen karbon bedeli dikkate alınır mı?
Somut emisyonlar için gerçekten ödenmiş karbon fiyatı, Tüzüğün şartları ve ispat kuralları çerçevesinde indirim hesabında dikkate alınabilir.
10. SKDM kapsamını ürün adı mı belirler?
Hayır. Ek I’deki CN kodu, ürün ve emisyon kapsamı esas alınır.
Resmî Kaynaklar
- EUR-Lex – 2023/956 sayılı SKDM Tüzüğünün güncel konsolide metni
- EUR-Lex – 2025/2083 sayılı SKDM Basitleştirme Tüzüğü
- Avrupa Komisyonu – CBAM Definitive Regime
- T.C. Ticaret Bakanlığı – AB SKDM Genel Bilgiler ve Uygulama Mevzuatı
Hukukçu İncelemesi ve E-E-A-T Bilgisi
Yazar: Av. Halil Bakırcı – Mersin Barosu Sicil No: 3472
İnceleyen: Av. Emirhan Keskin – Mersin Barosu Sicil No: 5507
Son mevzuat kontrolü: 15 Eylül 2026
Bu içerik genel hukuki bilgilendirme amacı taşır. Somut ihracatta CN kodu, AB ithalatçısının yıllık toplamı, üretim rotası, gömülü emisyon hesabı, doğrulama ve sözleşme hükümleri birlikte incelenmelidir.
Hukuki konu hakkında iletişim
İlk iletişimde konuyu, bulunduğunuz ülke veya ili ve varsa tebliğ ya da son işlem tarihini kısaca belirtebilirsiniz. T.C. kimlik numarası, sağlık verisi veya kişisel belge göndermeyiniz. Mesajlaşma tek başına hukuki görüş veya avukatlık ilişkisi oluşturmaz.
